Thiên 535 — Hội 2 · Phẩm 44 Việc ma

 Phần thứ hai, Phẩm Ma Sự (những việc do ma gây ra để ngăn trở người tu đạo), thứ bốn mươi bốn.

 Bấy giờ, Cụ thọ (tiếng tôn xưng dành cho vị tỳ-kheo có đức hạnh, nghĩa là bậc có đủ thọ mạng và tuệ mạng) Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng là người hiểu sâu về tính Không) bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính)! Phật đã khen ngợi, nói về công đức mà các thiện nam tử, thiện nữ nhân đạt được khi phát tâm hướng tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật), mạnh mẽ tu hành Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa (sáu hạnh tu hoàn hảo đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ: Bố thí là đem của cải, giáo pháp, sự che chở cho người khác; Tịnh giới là giữ giới luật trong sạch; An nhẫn là bình thản nhẫn chịu mọi điều trái ý; Tinh tiến là siêng năng không lùi bước; Tĩnh lự là thiền định, lắng tâm để quán xét; Bát-nhã là trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật), làm cho hữu tình (chúng sinh, các loài có tâm thức) được thành thục, làm cho cõi Phật được trang nghiêm thanh tịnh. Bạch Thế Tôn! Khi các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy phát tâm hướng tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề và tu các hạnh, thì phải biết những ma sự gây trở ngại là thế nào?"

 Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh, thuộc hàng lớn) muốn vì hữu tình mà giảng nói những điều cốt yếu của giáo pháp, nhưng đúng lúc cần thì tài ăn nói ứng đáp không mau hiện ra, nên biết đó là ma sự của Bồ-tát."

 Cụ thọ Thiện Hiện bạch rằng: "Bạch Thế Tôn! Vì duyên cớ gì mà việc Bồ-tát Ma-ha-tát muốn vì hữu tình giảng nói điều cốt yếu của giáo pháp, đúng lúc cần mà tài ăn nói không mau hiện ra, lại bị gọi là ma sự?"

 Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Khi các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, do nhân duyên ấy mà Bát-nhã ba-la-mật-đa, cho đến Bố thí ba-la-mật-đa mà họ tu, khó được viên mãn; vì thế nói rằng việc Bồ-tát Ma-ha-tát muốn vì hữu tình giảng nói điều cốt yếu của giáo pháp, đúng lúc cần mà tài ăn nói không mau hiện ra, là ma sự.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát đang ưa tu hạnh thù thắng (hạnh cao vượt) thì tài biện luận lại bỗng nhiên nổi lên, nên biết đó là ma sự của Bồ-tát."

 Cụ thọ Thiện Hiện bạch rằng: "Bạch Thế Tôn! Vì duyên cớ gì mà việc Bồ-tát Ma-ha-tát đang ưa tu hạnh thù thắng thì tài biện luận bỗng nổi lên lại bị gọi là ma sự?"

 Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Các Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bố thí ba-la-mật-đa cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa mà không có phương tiện thiện xảo (sự khéo léo biết dùng cách thích hợp để tu hành và giáo hóa người), nên tài biện luận bỗng nổi lên khiến họ bỏ dở việc tu các hạnh ấy; vì thế nói rằng việc Bồ-tát Ma-ha-tát đang ưa tu hạnh thù thắng mà tài biện luận bỗng nổi lên là ma sự.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa (con đường tu của Bồ-tát, nhắm tới thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), khi chép kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà cứ vươn vai ngáp dài, cười đùa vô cớ, khinh nhờn lẫn nhau, thân tâm xao động, chép câu chữ đảo lộn sai lạc, mê mờ về nghĩa lý, không thấy được hương vị của kinh, việc bất ngờ chợt xảy đến khiến việc chép kinh không xong, nên biết đó là ma sự của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, khi thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn), đọc tụng, suy nghĩ, tu tập, giảng nói, lắng nghe kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà cứ vươn vai ngáp dài, cười đùa vô cớ, khinh nhờn lẫn nhau, thân tâm xao động, câu chữ đảo lộn sai lạc, mê mờ về nghĩa lý, không thấy được hương vị của kinh, việc bất ngờ chợt xảy đến khiến việc đang làm không thành, nên biết đó là ma sự của Bồ-tát."

 Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Vì nhân duyên gì mà có những thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, khi nghe giảng kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, bỗng nghĩ thế này: 'Ta đối với kinh này chẳng thấy hương vị gì, cần gì phải khổ nhọc nghe kinh này?' Nghĩ như thế rồi liền bỏ đi. Đối với việc thọ trì, đọc tụng, suy nghĩ, tu tập, chép kinh, giảng giải cũng như vậy?"

 Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, ở đời quá khứ chưa tu lâu Bát-nhã, Tĩnh lự, Tinh tiến, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa; vì thế đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, khi nghe nhận v.v... không thấy được hương vị, trong lòng không chấp nhận nên liền bỏ đi.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, khi nghe giảng kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nếu nghĩ thế này: 'Ta chẳng được thụ ký (được Phật báo trước rằng sẽ thành Phật) về Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, cần gì nghe nhận kinh như thế này?' Họ vì duyên ấy mà tâm không thanh tịnh, không thấy được hương vị, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chán bỏ mà đi. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát."

 Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Vì nhân duyên gì mà trong kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, không thụ ký Vô thượng Chánh đẳng Đại Bồ-đề cho các thiện nam tử, thiện nữ nhân như thế, khiến họ không chấp nhận, chán bỏ mà đi?"

 Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Bồ-tát chưa vào Chính tính ly sinh (địa vị chắc chắn của bậc thánh, đã lìa hẳn tính phàm phu, không còn thối lui khỏi đạo) thì không nên thụ ký Đại Bồ-đề cho họ. Nếu thụ ký cho họ thì sẽ làm tăng thêm sự kiêu căng phóng túng của họ, có hại mà không có ích, vì thế không thụ ký.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, khi nghe giảng kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nếu nghĩ thế này: 'Trong đây không nói đến tên tuổi chúng ta, cần gì phải nghe?', tâm không thanh tịnh, không thấy được hương vị, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chán bỏ mà đi. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát."

 Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Vì nhân duyên gì mà trong kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này không ghi nói tên tuổi của các Bồ-tát ấy?"

 Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Bồ-tát chưa được thụ ký Đại Bồ-đề thì theo lẽ tự nhiên không nên ghi nói tên tuổi.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, khi nghe giảng kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nếu nghĩ thế này: 'Trong đây không nói đến thành ấp, làng xóm nơi chúng ta sinh ra, cần gì phải nghe?', tâm không thanh tịnh, không thấy được hương vị, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chán bỏ mà đi. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát."

 Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Vì nhân duyên gì mà trong kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này không ghi nói thành ấp, làng xóm nơi các Bồ-tát ấy sinh ra?"

 Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Nếu chưa ghi nói tên tuổi của các Bồ-tát ấy thì không nên nói đến những khác biệt về nơi sinh của họ.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi nghe giảng kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà tâm không thanh tịnh, không thấy được hương vị nên bỏ đi, thì tùy theo tâm không thanh tịnh họ đã khởi lên, chán bỏ kinh này mà bước đi bao nhiêu bước, liền mất đi công đức của bấy nhiêu kiếp (kiếp: đơn vị thời gian cực kỳ dài, không thể tính bằng năm tháng), và mắc phải tội chướng ngại Bồ-đề của bấy nhiêu kiếp. Chịu xong tội ấy rồi, lại phải trải qua bấy nhiêu thời gian nữa, phát tâm siêng năng tinh tiến cầu hướng tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, tu các hạnh khó làm, hạnh khổ hạnh của Bồ-tát, mới có thể trở lại như cũ. Vì thế, Bồ-tát nếu muốn mau chứng Bồ-đề vô thượng thì không nên chán bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, bỏ kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà tìm học các kinh khác, nên biết đó là ma sự của Bồ-tát. Vì sao vậy? Này Thiện Hiện! Vì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là gốc rễ của Nhất thiết tướng trí (trí tuệ của Phật, biết rõ trọn vẹn mọi tướng trạng sai khác của tất cả các pháp), mà bám vào các kinh điển khác vốn chỉ như cành lá, nên rốt cuộc không thể đạt được Đại Bồ-đề."

 Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Những kinh khác nào giống như cành lá, không thể dẫn đến Nhất thiết tướng trí?"

 Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Đó là tất cả các kinh nói về những pháp tương ứng với địa vị Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy, nhắm tới giải thoát cho riêng mình) và Độc giác (người tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không cần thầy, cũng chỉ nhắm tới giải thoát cho riêng mình), như: Bốn niệm trụ (bốn phép quán để an trụ chánh niệm: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp), Bốn chính đoạn (bốn sự nỗ lực chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều thiện chưa sinh được sinh, làm cho điều thiện đã sinh được tăng trưởng), Bốn thần túc (bốn nền tảng của thiền định và thần thông: ý muốn, tinh tiến, tâm, quán xét), Năm căn (năm gốc lành: lòng tin, tinh tiến, chánh niệm, thiền định, trí tuệ), Năm lực (năm sức mạnh do năm căn ấy phát triển thành), Bảy giác chi (bảy yếu tố đưa tới giác ngộ: niệm, trạch pháp, tinh tiến, hỷ, khinh an, định, xả), Tám thánh đạo chi (tám nẻo chân chính của bậc thánh: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tiến, chánh niệm, chánh định), cùng ba cửa giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện (ba phép quán dẫn tới giải thoát: thấy mọi pháp vốn trống rỗng không có thực thể; không có hình tướng để nắm bắt; không còn gì để mong cầu). Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân tu học trong đó thì đạt được quả Dự lưu (quả thánh đầu tiên, mới bước vào dòng thánh), quả Nhất lai (quả thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả Bất hoàn (quả thánh thứ ba, không còn trở lại cõi dục nữa), quả A-la-hán (quả thánh cao nhất của Thanh văn, đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), hoặc đạt được Bồ-đề của Độc giác, chứ không đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Đó gọi là các kinh khác giống như cành lá, không thể dẫn đến Nhất thiết tướng trí.

 Còn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì nhất định dẫn đến Nhất thiết tướng trí, có thế lực và công dụng lớn như rễ cây. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy bỏ kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà tìm học các kinh khác thì nhất định không thể đạt được Nhất thiết tướng trí. Vì sao vậy? Này Thiện Hiện! Vì kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế sinh ra các pháp công đức thế gian và xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian) của hàng Bồ-tát Ma-ha-tát. Vì thế, Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tu học kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, tức là tu học tất cả các pháp lành, công đức thế gian và xuất thế gian của hàng Bồ-tát Ma-ha-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Ví như con chó đói bỏ thức ăn của nhà chủ, lại đi theo kẻ tôi tớ mà tìm kiếm thức ăn. Ở đời vị lai, có những thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là gốc rễ của tất cả Phật pháp, mà tìm học các kinh điển tương ứng với Nhị thừa (hai con đường tu Thanh văn và Độc giác) thì cũng như vậy. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Ví như có người muốn tìm voi hương (giống voi chúa to khỏe nhất), đã được con voi ấy rồi lại bỏ đi mà đi tìm dấu chân của nó. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" Thiện Hiện đáp: "Người ấy không khôn." Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Ở đời vị lai, có những thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là gốc rễ của tất cả Phật pháp, mà tìm học các kinh điển tương ứng với Nhị thừa thì cũng như vậy. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Ví như có người muốn thấy biển lớn, đã thấy biển lớn rồi lại quay sang nhìn vũng nước đọng trong dấu chân trâu, rồi nghĩ rằng: 'Nước trong biển lớn, về độ sâu rộng, há bằng được nước này sao?' Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" Thiện Hiện đáp: "Người ấy không khôn." Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Ở đời vị lai, có những thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là gốc rễ của tất cả Phật pháp, mà tìm học các kinh điển tương ứng với Nhị thừa thì cũng như vậy. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Như có người thợ hoặc học trò của người thợ ấy, muốn dựng một tòa điện lớn bằng điện Thù Thắng của Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), đã thấy tòa điện ấy rồi lại quay sang đo vẽ theo mẫu cung điện của mặt trời, mặt trăng. Ý ông nghĩ sao, người thợ hoặc học trò ấy có thể dựng được tòa điện lớn bằng điện Thù Thắng của Đế Thích không?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không thể! Bạch Thiện Thệ (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát), không thể!" Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" Thiện Hiện đáp: "Người ấy không khôn, mà thuộc loại ngu si." Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Ở đời vị lai, có những thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, muốn cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, đi tìm học các kinh điển tương ứng với Nhị thừa thì cũng như vậy; họ chắc chắn không đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà mình cầu. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Như có người muốn được gặp vua Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp), gặp rồi mà không biết ghi nhận kỹ hình tướng của vua, lại bỏ đến nơi khác, gặp một ông vua nhỏ tầm thường thì ghi nhận hình tướng của ông ta, rồi nghĩ rằng: 'Hình tướng và uy đức của Chuyển luân thánh vương nào có khác gì người này?' Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" Thiện Hiện đáp: "Người ấy không khôn." Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Ở đời vị lai, có những thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa cũng như vậy: muốn cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà bỏ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, đi tìm học các kinh điển tương ứng với Nhị thừa, lại nói rằng kinh điển này chẳng khác gì kinh kia, cần gì đến kinh kia. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nhất định không đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà mình cầu. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Như có người đói được món ăn trăm vị, lại bỏ đi mà tìm ăn cơm nấu bằng hạt cỏ dại như cỏ đề, cỏ lồng vực. Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" Thiện Hiện đáp: "Người ấy không khôn." Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Ở đời vị lai, có những thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, bỏ kinh điển Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đi tìm học các kinh điển tương ứng với Nhị thừa, muốn tìm Nhất thiết tướng trí trong đó thì cũng như vậy. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy luống công khó nhọc, nhất định không thể đạt được Nhất thiết tướng trí. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Như có người nghèo được viên ngọc vô giá, lại bỏ đi mà trở lại lấy viên ca-già mạt-ni (thứ ngọc thủy tinh tầm thường, rẻ tiền). Ý ông nghĩ sao, người ấy có khôn không?" Thiện Hiện đáp: "Người ấy không khôn." Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Ở đời vị lai, có những thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, bỏ kinh điển Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đi tìm học các kinh điển tương ứng với Nhị thừa, muốn tìm Nhất thiết tướng trí trong đó thì cũng như vậy. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy luống công khó nhọc, nhất định không thể đạt được Nhất thiết tướng trí. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, khi chép kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, bỗng khởi lên những tầm tứ (những ý nghĩ tìm xét trong tâm, từ thô đến tế) thấp kém; do những tầm tứ ấy mà Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đang chép không được hoàn tất. Thế nào gọi là tầm tứ thấp kém? Đó là tầm tứ về sắc (hình sắc, những gì mắt thấy), hoặc tầm tứ về âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm, các pháp (đối tượng của ý); hoặc khởi tầm tứ về bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã; cho đến hoặc khởi tầm tứ về Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đang chép không được hoàn tất. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát. Vì sao vậy? Này Thiện Hiện! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không có tầm tứ, khó nghĩ bàn, không có suy lường, không sinh không diệt, không nhiễm không tịnh, không định không loạn, lìa danh từ lời nói, không thể nói ra, không thể nắm bắt được. Tại sao như thế? Này Thiện Hiện! Vì trong Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, các pháp như đã nói ở trên đều không có gì, hoàn toàn không thể nắm bắt được. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, khi chép kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, các pháp như thế làm nhiễu loạn tâm họ khiến việc không được hoàn tất, vì thế nói là ma sự của Bồ-tát."

 Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể chép ra được chăng?"

 Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không thể chép ra được. Vì sao vậy? Này Thiện Hiện! Tự tính (bản chất tự có, tồn tại độc lập) của Bát-nhã ba-la-mật-đa là không có gì, không thể nắm bắt được; tự tính của Tĩnh lự, Tinh tiến, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa cũng không có gì, không thể nắm bắt được. Tự tính của Nội không (tính Không của các giác quan bên trong như mắt, tai…) là không có gì, không thể nắm bắt được; cho đến tự tính của Vô tính tự tính không (tính Không của cả cái "không có tự tính" lẫn cái "tự tính") cũng không có gì, không thể nắm bắt được. Tự tính của Bốn niệm trụ (bốn phép quán an trụ chánh niệm: thân, cảm thọ, tâm, các pháp) là không có gì, không thể nắm bắt được; nói rộng ra, cho đến tự tính của Mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất đặc biệt chỉ riêng Phật có, không chung với ai khác) cũng không có gì, không thể nắm bắt được. Tự tính của Nhất thiết trí (trí biết một cách tổng quát rằng tất cả các pháp đều là Không) là không có gì, không thể nắm bắt được; tự tính của Đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh) và Nhất thiết tướng trí (trí tuệ của Phật, biết rõ trọn vẹn mọi tướng trạng sai khác của tất cả các pháp) cũng không có gì, không thể nắm bắt được.

 Này Thiện Hiện! Vì tự tính của các pháp đều không có gì, không thể nắm bắt được, nên đó chính là vô tính (không có tự tính). Vô tính như thế chính là Bát-nhã ba-la-mật-đa. Không phải pháp vô tính lại có thể chép ra cái vô tính. Vì thế Bát-nhã ba-la-mật-đa không thể chép ra được. Này Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, nếu đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mà khởi lên ý tưởng chấp vào vô tính, nên biết đó là ma sự của Bồ-tát."

 Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, khi chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, nếu nghĩ rằng: 'Ta dùng văn tự để chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế', thì họ dựa vào văn tự mà chấp trước Bát-nhã ba-la-mật-đa. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát."

 Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Vì sao vậy? Này Thiện Hiện! Trong kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, sắc (thân thể và thế giới vật chất) không có văn tự; thọ (cảm nhận), tưởng (nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự nhận biết phân biệt) cũng không có văn tự. Nhãn xứ (giác quan mắt) không có văn tự; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ (giác quan tai, mũi, lưỡi, thân, ý) cũng không có văn tự. Sắc xứ (hình sắc, đối tượng của mắt) không có văn tự; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ (âm thanh, mùi, vị, sự xúc chạm, các đối tượng của ý) cũng không có văn tự. Nhãn giới (mắt, xét như một yếu tố cấu thành kinh nghiệm) không có văn tự; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới cũng không có văn tự. Sắc giới (hình sắc, xét như một yếu tố cấu thành kinh nghiệm) không có văn tự; thanh, hương, vị, xúc, pháp giới cũng không có văn tự. Nhãn thức giới (cái biết do mắt) không có văn tự; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới cũng không có văn tự. Nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt) không có văn tự; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc cũng không có văn tự. Các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên không có văn tự; các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên cũng không có văn tự.

 Bát-nhã ba-la-mật-đa không có văn tự; Tĩnh lự, Tinh tiến, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa cũng không có văn tự. Nội không không có văn tự; Ngoại không (tính Không của các đối tượng bên ngoài), Nội ngoại không (tính Không của cả trong lẫn ngoài), Không không (tính Không của chính cái Không), Đại không (tính Không của mười phương), Thắng nghĩa không (tính Không của chân lý tối cao, kể cả Niết-bàn), Hữu vi không (tính Không của các pháp do nhân duyên tạo thành), Vô vi không (tính Không của các pháp không do nhân duyên tạo thành), Tất cánh không (tính Không rốt ráo), Vô tế không (tính Không của cái không có đầu không có cuối), Tán vô tán không (tính Không của cái tan rã và không tan rã), Bản tính không (tính Không của bản tính các pháp), Tự cộng tướng không (tính Không của đặc tính riêng và đặc tính chung), Nhất thiết pháp không (tính Không của tất cả các pháp), Bất khả đắc không (tính Không của cái không thể nắm bắt), Vô tính không (tính Không của cái không có gì), Tự tính không (tính Không của tự tính), Vô tính tự tính không cũng không có văn tự. Bốn niệm trụ không có văn tự; nói rộng ra, cho đến Mười tám pháp bất cộng của Phật cũng không có văn tự. Nhất thiết trí không có văn tự; Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí cũng không có văn tự. Vì thế, không nên chấp rằng có văn tự có thể chép ra Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Này Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, nếu chấp như thế này: 'Trong kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, cái không có văn tự là sắc, cái không có văn tự là thọ, tưởng, hành, thức; như thế cho đến cái không có văn tự là Nhất thiết trí, cái không có văn tự là Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí', thì nên biết đó là ma sự của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, khi chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, giảng nói kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, nếu khởi tác ý (sự hướng tâm chú ý vào một đối tượng) về đất nước, hoặc khởi tác ý về thành ấp, hoặc khởi tác ý về kinh đô, hoặc khởi tác ý về phương hướng, nơi chốn, hoặc khởi tác ý về thầy thân giáo (vị thầy trực tiếp truyền giới, dạy dỗ mình) và thầy quỹ phạm (vị thầy dạy oai nghi, phép tắc), hoặc khởi tác ý về bạn đồng học, bạn lành, hoặc khởi tác ý về cha mẹ vợ con, hoặc khởi tác ý về anh em chị em, hoặc khởi tác ý về bà con bè bạn, hoặc khởi tác ý về vua chúa đại thần, hoặc khởi tác ý về giặc cướp kẻ ác, hoặc khởi tác ý về thú dữ quỷ ác, hoặc khởi tác ý về tụ tập vui chơi, hoặc khởi tác ý về vui thú với gái dâm, hoặc khởi tác ý về trả oán đền ơn, hoặc khởi các thứ tác ý khác, hoặc từ tác ý lại khởi thêm tác ý — tất cả đều do ác ma dẫn dắt khơi lên, để ngăn trở vô biên pháp lành thù thắng do Bát-nhã ba-la-mật-đa dẫn đến. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, khi chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, giảng nói kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, được tiếng tăm lớn, được cung kính cúng dường, như áo quần, đồ ăn uống, đồ nằm, thuốc men chữa bệnh và các thứ của cải khác. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy ham đắm những việc này mà mất đi vô biên nghiệp lành thù thắng do Bát-nhã ba-la-mật-đa dẫn đến. Nên biết đó là ma sự của Bồ-tát.

 Lại nữa, Thiện Hiện! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa, khi chép, thọ trì, đọc tụng, tu tập, suy nghĩ, giảng nói kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, có các ác ma cầm đủ thứ sách vở, luận thuyết thế tục, hoặc kinh điển tương ứng với Nhị thừa (hai con đường tu Thanh văn và Độc giác, chỉ nhắm tới giải thoát cho riêng mình), giả làm bạn thân đem trao cho Bồ-tát. Trong đó nói rộng về những việc hay của thế tục, hoặc nói rộng về các uẩn (năm nhóm hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức), giới (mười tám yếu tố cấu thành kinh nghiệm), xứ (mười hai cửa ngõ của nhận thức: sáu giác quan và sáu đối tượng), các chân lý chắc thật (Tứ đế: khổ, nguyên nhân của khổ, sự hết khổ, con đường hết khổ), duyên khởi (lẽ mọi sự đều do nhân duyên nương nhau mà sinh), ba mươi bảy pháp trợ Bồ-đề (ba mươi bảy phép tu dẫn đến giác ngộ), ba cửa giải thoát, bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền định) v.v…, rồi nói rằng kinh điển này nghĩa lý sâu xa, nên siêng năng tu học, bỏ kinh mình đang học. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa ấy, với phương tiện thiện xảo (sự khéo léo biết dùng cách thích hợp để tu hành), không nên nhận và đắm vào sách vở, luận thuyết thế tục, hoặc kinh điển tương ứng với Nhị thừa do ác ma trao cho. Tại sao như thế? Vì sách vở luận thuyết thế tục và kinh điển Nhị thừa không thể dẫn đến Nhất thiết tướng trí, không phải là phương tiện không sai lầm để hướng tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, trái lại còn trở thành chướng ngại cho Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.

 Này Thiện Hiện! Trong kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này của ta có nói rộng về phương tiện thiện xảo trên con đường của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tìm cầu phương tiện thiện xảo trong kinh này, siêng năng tu học các hạnh Bồ-tát, sẽ mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Này Thiện Hiện! Nếu các thiện nam tử, thiện nữ nhân thuộc Bồ-tát thừa bỏ phương tiện thiện xảo trên con đường của Bồ-tát Ma-ha-tát được nói trong kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà nhận học sách vở luận thuyết thế tục của ác ma, hoặc kinh điển tương ứng với Nhị thừa, nên biết đó là ma sự của Bồ-tát."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video