Thiên 544 — Hội 2 · Phẩm 49 Thí dụ chiếc thuyền · phần 2

 Phần thứ hai (hội thuyết pháp thứ hai của bộ kinh Đại Bát-nhã), phẩm Ví dụ chiếc thuyền và những ví dụ khác, thứ bốn mươi chín, đoạn hai.

 Bấy giờ cụ thọ Thiện Hiện (cụ thọ: tiếng tôn xưng bậc tu hành đáng kính; Thiện Hiện: tên dịch nghĩa của ngài Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật) lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật), các thiện nam, thiện nữ trụ trong Bồ-tát thừa (cỗ xe của Bồ-tát, tức con đường tu hành để thành Phật cứu độ chúng sinh) vì sao không có phương tiện thiện xảo (sự khéo léo trong cách tu hành và giáo hóa, biết tùy hoàn cảnh mà vận dụng cho đúng) khi tu hành sáu ba-la-mật-đa (sáu hạnh tu đưa đến bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) mà rơi vào địa vị Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) hoặc Độc giác (người tự mình ngộ đạo nhờ quán xét nhân duyên, cũng chỉ cầu giải thoát cho riêng mình), không chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn của Phật)?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Có các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa, từ lúc mới phát tâm, vì không có phương tiện thiện xảo, nên khi tu bố thí (hạnh cho đi: cho của cải, cho giáo pháp, cho sự che chở) thì nghĩ thế này: "Ta có thể bố thí, ta cho vật này, người kia nhận của ta cho." Khi tu tịnh giới (giữ giới luật trong sạch) thì nghĩ thế này: "Ta có thể giữ giới, ta giữ giới này, ta thành tựu giới này." Khi tu an nhẫn (nhẫn nhịn chịu đựng điều trái ý) thì nghĩ thế này: "Ta có thể tu nhẫn, ta nhẫn nhịn người kia, ta thành tựu sự nhẫn này." Khi tu tinh tấn (siêng năng không lùi bước) thì nghĩ thế này: "Ta có thể tinh tấn, ta tinh tấn vì việc này, ta thành tựu sự tinh tấn này." Khi tu tĩnh lự (thiền định, lắng tâm mà suy xét) thì nghĩ thế này: "Ta có thể tu định, ta tu định vì việc này, ta thành tựu định này." Khi tu Bát-nhã (trí tuệ siêu việt thấu suốt thực tướng các pháp) thì nghĩ thế này: "Ta có thể tu tuệ, ta tu tuệ vì việc này, ta thành tựu tuệ này."

 Lại nữa, Thiện Hiện, các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa ấy, khi tu bố thí thì chấp rằng có sự bố thí này, chấp rằng nhờ sự bố thí này, chấp rằng sự bố thí là của ta mà sinh kiêu mạn (tự cao, khinh người). Khi tu tịnh giới thì chấp rằng có tịnh giới này, chấp rằng nhờ tịnh giới này, chấp rằng tịnh giới là của ta mà sinh kiêu mạn. Khi tu an nhẫn thì chấp rằng có an nhẫn này, chấp rằng nhờ an nhẫn này, chấp rằng an nhẫn là của ta mà sinh kiêu mạn. Khi tu tinh tấn thì chấp rằng có tinh tấn này, chấp rằng nhờ tinh tấn này, chấp rằng tinh tấn là của ta mà sinh kiêu mạn. Khi tu tĩnh lự thì chấp rằng có tĩnh lự này, chấp rằng nhờ tĩnh lự này, chấp rằng tĩnh lự là của ta mà sinh kiêu mạn. Khi tu Bát-nhã thì chấp rằng có Bát-nhã này, chấp rằng nhờ Bát-nhã này, chấp rằng Bát-nhã là của ta mà sinh kiêu mạn.

 Các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa ấy vì sự chấp ngã và ngã sở (cái "tôi" và "cái của tôi") luôn đeo bám theo, nên những gì đã tu từ bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa chỉ làm tăng thêm sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi không dứt), không thể thoát khỏi các nỗi khổ như sinh, già, bệnh, chết. Vì sao vậy? Vì trong bố thí ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như thế, cũng không giống như điều họ phân biệt. Vì sao vậy? Vì không phải đến bờ bên này hay bờ bên kia (bờ mê và bờ giác; ba-la-mật-đa vốn nghĩa là "đến bờ bên kia") mới là tướng của bố thí ba-la-mật-đa. Cho đến trong Bát-nhã ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như thế, cũng không giống như điều họ phân biệt. Vì sao vậy? Vì không phải đến bờ bên này hay bờ bên kia mới là tướng của Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Thiện Hiện nên biết, các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa ấy vì không biết tướng của bờ bên này và bờ bên kia, nên không thể nắm giữ bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa; như thế cho đến không thể nắm giữ nhất thiết trí (trí biết tổng quát tất cả các pháp đều là không), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu), nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi tướng trạng của mọi pháp, tức trí của Phật). Do nhân duyên ấy, các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa ấy rơi vào địa vị Thanh văn hoặc địa vị Độc giác, không chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Thiện Hiện, các thiện nam, thiện nữ trụ trong Bồ-tát thừa, không có phương tiện thiện xảo mà tu hành sáu ba-la-mật-đa như thế, nên rơi vào địa vị Thanh văn hoặc Độc giác, không chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề."

 Bấy giờ cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, vì sao các thiện nam, thiện nữ trụ trong Bồ-tát thừa, do có thể nắm giữ Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa và phương tiện thiện xảo, đầy đủ các công đức, nên không rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng vô thượng chánh đẳng bồ-đề?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Có các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa, từ lúc mới phát tâm đã lìa sự chấp ngã và ngã sở mà tu hành bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa. Các thiện nam, thiện nữ ấy khi tu bố thí không nghĩ thế này: "Ta có thể bố thí, ta cho vật này, người kia nhận của ta cho." Khi tu tịnh giới không nghĩ thế này: "Ta có thể giữ giới, ta giữ giới này, ta đầy đủ giới này." Khi tu an nhẫn không nghĩ thế này: "Ta có thể tu nhẫn, ta nhẫn nhịn người kia, ta đầy đủ sự nhẫn này." Khi tu tinh tấn không nghĩ thế này: "Ta có thể tinh tấn, ta tinh tấn vì việc này, ta đầy đủ sự tinh tấn này." Khi tu tĩnh lự không nghĩ thế này: "Ta có thể tu định, ta tu định vì việc này, ta đầy đủ định này." Khi tu Bát-nhã không nghĩ thế này: "Ta có thể tu tuệ, ta tu tuệ vì việc này, ta đầy đủ tuệ này."

 Lại nữa, Thiện Hiện, các thiện nam, thiện nữ ấy khi tu bố thí không chấp có sự bố thí, không chấp rằng nhờ sự bố thí này, không chấp sự bố thí là của ta. Khi tu tịnh giới không chấp có tịnh giới, không chấp rằng nhờ tịnh giới này, không chấp tịnh giới là của ta. Khi tu an nhẫn không chấp có an nhẫn, không chấp rằng nhờ an nhẫn này, không chấp an nhẫn là của ta. Khi tu tinh tấn không chấp có tinh tấn, không chấp rằng nhờ tinh tấn này, không chấp tinh tấn là của ta. Khi tu tĩnh lự không chấp có tĩnh lự, không chấp rằng nhờ tĩnh lự này, không chấp tĩnh lự là của ta. Khi tu Bát-nhã không chấp có Bát-nhã, không chấp rằng nhờ Bát-nhã này, không chấp Bát-nhã là của ta.

 Các thiện nam, thiện nữ ấy vì sự chấp ngã và ngã sở không đeo bám theo, nên những gì đã làm từ bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa làm giảm bớt sinh tử, mau thoát khỏi các nỗi khổ như sinh, già, bệnh, chết. Vì sao vậy? Vì trong bố thí ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như thế để có thể khởi lên sự chấp này; cho đến trong Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có sự phân biệt như thế để có thể khởi lên sự chấp này. Vì sao vậy? Vì xa lìa bờ bên này và bờ bên kia chính là tướng của bố thí ba-la-mật-đa, cho đến chính là tướng của Bát-nhã ba-la-mật-đa. Thiện Hiện nên biết, các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa ấy vì khéo biết tướng của bờ bên này và bờ bên kia, nên có thể nắm giữ bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa; như thế cho đến có thể nắm giữ nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Do nhân duyên ấy, các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa ấy không rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng vô thượng chánh đẳng bồ-đề."

 Bấy giờ cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, các thiện nam, thiện nữ trụ trong Bồ-tát thừa vì sao có phương tiện thiện xảo khi tu hành sáu ba-la-mật-đa, nên không rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng vô thượng chánh đẳng bồ-đề?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Có các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa, từ lúc mới phát tâm, vì có phương tiện thiện xảo, nên khi tu bố thí không nghĩ thế này: "Ta có thể bố thí, ta cho vật này, người kia nhận của ta cho." Khi tu tịnh giới không nghĩ thế này: "Ta có thể giữ giới, ta giữ giới này, ta thành tựu giới này." Khi tu an nhẫn không nghĩ thế này: "Ta có thể tu nhẫn, ta nhẫn nhịn người kia, ta thành tựu sự nhẫn này." Khi tu tinh tấn không nghĩ thế này: "Ta có thể tinh tấn, ta tinh tấn vì việc này, ta thành tựu sự tinh tấn này." Khi tu tĩnh lự không nghĩ thế này: "Ta có thể tu định, ta tu định vì việc này, ta thành tựu định này." Khi tu Bát-nhã không nghĩ thế này: "Ta có thể tu tuệ, ta tu tuệ vì việc này, ta thành tựu tuệ này."

 Lại nữa, Thiện Hiện, các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa ấy, khi tu bố thí không chấp có sự bố thí, không chấp rằng nhờ sự bố thí này, không chấp sự bố thí là của ta, cũng không kiêu mạn. Khi tu tịnh giới không chấp có tịnh giới, không chấp rằng nhờ tịnh giới này, không chấp tịnh giới là của ta, cũng không kiêu mạn. Khi tu an nhẫn không chấp có an nhẫn, không chấp rằng nhờ an nhẫn này, không chấp an nhẫn là của ta, cũng không kiêu mạn. Khi tu tinh tấn không chấp có tinh tấn, không chấp rằng nhờ tinh tấn này, không chấp tinh tấn là của ta, cũng không kiêu mạn. Khi tu tĩnh lự không chấp có tĩnh lự, không chấp rằng nhờ tĩnh lự này, không chấp tĩnh lự là của ta, cũng không kiêu mạn. Khi tu Bát-nhã không chấp có Bát-nhã, không chấp rằng nhờ Bát-nhã này, không chấp Bát-nhã là của ta, cũng không kiêu mạn.

 Các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa ấy vì sự chấp ngã và ngã sở không đeo bám theo, nên những gì đã tu từ bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa làm giảm bớt sinh tử, mau thoát khỏi các nỗi khổ như sinh, già, bệnh, chết. Vì sao vậy? Vì trong tướng của bố thí ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như thế, cũng không giống như điều kẻ kia phân biệt. Vì sao vậy? Vì không phải đến bờ bên này hay bờ bên kia mới là tướng của bố thí ba-la-mật-đa. Cho đến trong tướng của Bát-nhã ba-la-mật-đa không có sự phân biệt như thế, cũng không giống như điều kẻ kia phân biệt. Vì sao vậy? Vì không phải đến bờ bên này hay bờ bên kia mới là tướng của Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Thiện Hiện nên biết, các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa ấy vì khéo biết tướng của bờ bên này và bờ bên kia, nên có thể nắm giữ bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa, cho đến có thể nắm giữ nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Do nhân duyên ấy, các thiện nam, thiện nữ theo Bồ-tát thừa ấy không rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng vô thượng chánh đẳng bồ-đề. Thiện Hiện, các thiện nam, thiện nữ trụ trong Bồ-tát thừa, có phương tiện thiện xảo mà tu hành sáu ba-la-mật-đa như thế, nên không rơi vào địa vị Thanh văn và Độc giác, mau chứng vô thượng chánh đẳng bồ-đề."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video