Thiên 552 — Hội 2 · Phẩm 54 Chuyển và không chuyển
Hội thứ hai, phẩm "Chuyển và Không Chuyển" (bàn về việc thoái lui và không thoái lui), thứ năm mươi bốn. Bấy giờ cụ thọ (bậc tu hành đáng kính, tiếng tôn xưng các đại đệ tử của Phật) Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật) bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật), vị Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) bất thoái chuyển (đã vững vàng, không bao giờ còn thoái lui khỏi con đường thành Phật) như thế chỉ được gọi là bất thoái chuyển, hay cũng được gọi là thoái chuyển?" Phật bảo Thiện Hiện: "Vị Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển như thế, đã gọi là bất thoái chuyển thì cũng được gọi là thoái chuyển." Cụ thọ Thiện Hiện bạch: "Bạch Thế Tôn, vị Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển như thế, vì nhân duyên gì mà gọi là bất thoái chuyển, lại vì nhân duyên gì mà cũng gọi là thoái chuyển?" Phật dạy: "Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển như thế chắc chắn không còn rơi lùi xuống các bậc như Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình), Độc giác (người tự mình giác ngộ không cần thầy, cũng chỉ cầu giải thoát cho riêng mình), mà nhất định sẽ đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn vẹn của Phật). Vì nhân duyên ấy nên gọi là bất thoái chuyển. Nhưng vì vị ấy đã lùi bỏ, lìa xa các pháp tưởng (những ý niệm bám chấp vào sự vật, hiện tượng, coi chúng là có thật), nên cũng gọi là thoái chuyển." Bấy giờ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy lùi bỏ những pháp tưởng nào mà cũng gọi là thoái chuyển?" Phật dạy: "Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy vì lùi bỏ ý niệm về sắc (hình chất, gồm thân thể và mọi vật chất) nên cũng gọi là thoái chuyển; vì lùi bỏ ý niệm về thọ (cảm nhận khổ, vui), tưởng (sự nhận biết, hình dung), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự phân biệt, nhận biết) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về sáu xứ bên trong (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về sáu xứ bên ngoài (sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, sự xúc chạm, đối tượng của ý) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về sáu giới bên trong (sáu giác quan xét như những yếu tố cấu thành) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về sáu giới bên ngoài (sáu đối tượng xét như những yếu tố cấu thành) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về sáu thức giới (sáu loại nhận biết qua mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về sáu xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan, đối tượng và sự nhận biết) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về các cảm thọ sinh ra do sáu xúc làm duyên (các cảm giác vui, khổ, không vui không khổ phát sinh từ sự tiếp xúc) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về tham, sân, si (tham lam, giận dữ, mê muội) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về các kiến thú (các loại quan điểm sai lầm) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về sáu ba-la-mật-đa (sáu hạnh tu đưa người sang bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về mọi thứ "không" (các cách quán thấy sự vật trống rỗng, không có thực thể riêng) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về chân như (bản tính chân thật, như vậy, không đổi của mọi sự vật) cùng các tên gọi tương tự, nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về Bốn Thánh đế (bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự chấm dứt khổ, con đường chấm dứt khổ) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về bốn niệm trụ (bốn phép quán giữ tâm tỉnh giác về thân, cảm thọ, tâm và các pháp) cùng các pháp tu tương tự, nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về bốn tĩnh lự (bốn bậc thiền định từ thấp đến cao) cùng các pháp định tương tự, nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về tám giải thoát (tám phép định giúp thoát khỏi sự bám chấp) cùng các pháp tương tự, nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về ba cửa giải thoát (ba cách quán dẫn đến giải thoát: không, vô tướng tức không bám vào hình tướng, vô nguyện tức không mong cầu) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về mười địa (mười bậc tu chứng của Bồ-tát) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về năm nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) và sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: đi lại biến hóa tự tại, thấy xa, nghe xa, biết tâm người khác, biết các đời trước, dứt sạch phiền não) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về các pháp môn đà-la-ni (pháp ghi nhớ, giữ gìn mọi điều đã nghe không quên) và các pháp môn tam-ma-địa (các pháp định, giữ tâm chuyên nhất) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về mười lực của Phật (mười trí lực đặc biệt chỉ Phật mới có) cùng các đức tương tự, nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về ba mươi hai tướng của bậc đại sĩ (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp nổi bật trên thân Phật) và tám mươi vẻ đẹp phụ nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về pháp không quên mất (phẩm chất không bao giờ quên sót điều gì) và tính luôn an trú trong buông xả (tâm luôn bình thản, không dao động) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về quả Dự lưu (quả vị thánh đầu tiên, người đã bước vào dòng thánh) cho đến quả giác ngộ của Độc giác nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về các hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát và về Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của Phật nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về nhất thiết trí (trí biết tổng quát mọi pháp), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu) và nhất thiết tướng trí (trí biết tường tận mọi mặt của mọi pháp, tức trí tuệ của Phật) nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì lùi bỏ ý niệm về phàm phu, Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát, Phật nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì sao vậy? Vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển như thế dùng phép quán tự tướng không (thấy rằng tự thân mỗi pháp vốn trống rỗng, không có thực thể) mà quán xét mọi pháp, đã bước vào chánh tính ly sinh của Bồ-tát (địa vị vững chắc chân chính, đã lìa hẳn thân phận phàm phu), cho đến không thấy một chút pháp nào có thể nắm bắt. Vì không nắm bắt được nên không tạo tác gì; vì không tạo tác gì nên rốt ráo không sinh; vì rốt ráo không sinh nên gọi là vô sinh pháp nhẫn (sự chấp nhận và an trú vững chắc trong chân lý mọi pháp vốn không sinh không diệt). Do đạt được vô sinh pháp nhẫn như thế nên gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Lại nữa, Thiện Hiện, có những ác ma đến chỗ vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, muốn làm cho vị ấy chán bỏ sự giác ngộ cao nhất, nói với Bồ-tát rằng: "Nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ của Phật) cũng như hư không, tự tướng vốn trống rỗng, lấy cái không có tự tính làm tính. Các pháp cũng vậy, tự tướng vốn trống rỗng, lấy cái không có tự tính làm tính, cũng như hư không. Như thế tất cả đều như hư không. Trong cái tính tướng trống rỗng ấy không có một pháp nào có thể gọi là người chứng, không có một pháp nào có thể gọi là cái được chứng; nơi chứng, lúc chứng và cái nhờ đó mà chứng cũng đều không thể nắm bắt. Mọi pháp đã đều có tính tướng trống rỗng như hư không, thì các ông sao lại uổng công chịu cực khổ để cầu chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề? Điều các ông nghe trước kia rằng các Bồ-tát phải cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, đều là lời ma nói, không phải lời Phật thật. Các ông nên bỏ đại nguyện giác ngộ, đừng suốt đêm dài (thời gian lâu dài trong vòng sinh tử) vì làm lợi ích, an vui rộng khắp cho mọi hữu tình (chúng sinh, loài có tâm thức) mà tự chuốc lấy cực khổ. Dù các ông làm đủ thứ việc khó làm, chịu đủ thứ khổ hạnh để cầu giác ngộ, rốt cuộc cũng không đạt được. Cớ sao các ông lại uổng công nhọc sức?" Thiện Hiện, khi vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nghe những lời can ngăn như thế, liền có thể xét kỹ: "Đây là việc của ác ma, muốn làm thoái lui, phá hỏng tâm đại Bồ-đề của ta. Nay ta không nên tin nhận lời nó. Tuy mọi pháp đều như hư không, tính tướng đều trống rỗng, nhưng các hữu tình suốt đêm dài sinh tử không biết, không thấy, điên đảo buông lung, chịu mọi khổ não. Ta sẽ khoác áo giáp công đức (lấy công đức làm áo giáp che chở, giúp mình vững vàng không lùi bước) có tính tướng đều trống rỗng như hư không bao la, mau tiến đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, tùy theo căn cơ mà giảng pháp cho các hữu tình, giúp họ thoát khỏi nỗi khổ lớn của sinh tử, đạt quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai (bậc thánh chỉ còn sinh lại cõi người một lần), hoặc quả Bất hoàn (bậc thánh không còn trở lại cõi Dục), hoặc quả A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, ra khỏi luân hồi), hoặc quả giác ngộ của Độc giác, hoặc chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề." Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy từ lúc mới phát tâm đã nghe pháp này, tâm vững chắc, không lay động, không đổi dời. Nương vào tâm vững chắc không lay chuyển ấy, vị ấy luôn tu hành đúng đắn bố thí (cho đi của cải, giáo pháp, sự an ổn), tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn chịu đựng), tinh tấn (siêng năng không ngừng), tĩnh lự (thiền định), bát-nhã (trí tuệ thấy rõ thực tướng) ba-la-mật-đa (hạnh tu đưa sang bờ giác ngộ). Nhờ sáu ba-la-mật-đa này được viên mãn theo từng phần, vị ấy đã bước vào chánh tính ly sinh của Bồ-tát; lại tu hành đúng đắn bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa, nhờ đó được trụ ở địa vị bất thoái chuyển. Vì thế, ác ma dù bày đủ mọi cách để làm thoái lui, phá hỏng, cũng không thể làm lùi tâm đại Bồ-đề mà Bồ-tát đã phát. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy vượt qua các bậc Thanh văn, Độc giác..., mọi việc ma không thể làm lùi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà vị ấy cầu, nên gọi là bất thoái chuyển; lại lìa xa mọi pháp do phân biệt hư dối chấp giữ cùng các bậc của Nhị thừa (hai cỗ xe Thanh văn và Độc giác, tức lối tu cầu giải thoát cho riêng mình), nên cũng gọi là thoái chuyển. Vì thế vị Bồ-tát này được cả hai tên gọi, không như những địa vị khác chỉ gọi là thoái chuyển (?). Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Lại nữa, Thiện Hiện, mọi Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển muốn nhập thiền thứ nhất cho đến thiền thứ tư thì liền tùy ý nhập được. Muốn nhập từ vô lượng cho đến xả vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo niềm vui của người, buông xả bình đẳng) thì liền tùy ý nhập được. Muốn nhập định Không vô biên xứ cho đến định Phi tưởng phi phi tưởng xứ (bốn tầng định của cõi Vô sắc, nơi chỉ còn tâm mà không còn hình chất) thì liền tùy ý nhập được. Muốn nhập bốn niệm trụ cho đến tám chi thánh đạo (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định đúng) thì liền tùy ý nhập được. Muốn nhập giải thoát thứ nhất cho đến giải thoát diệt thọ tưởng (phép định cao nhất, tạm dứt hết cảm thọ và nhận biết) thì liền tùy ý nhập được. Muốn nhập thắng xứ thứ nhất cho đến thắng xứ thứ tám (tám phép quán làm chủ, vượt lên trên các đối tượng quán) thì liền tùy ý nhập được. Muốn nhập định tĩnh lự thứ nhất cho đến định diệt thọ tưởng (tức chín tầng định nối tiếp nhau) thì liền tùy ý nhập được. Muốn nhập biến xứ thứ nhất cho đến biến xứ thứ mười (mười phép quán một yếu tố như đất, nước, một màu sắc... trải khắp mọi nơi) thì liền tùy ý nhập được. Muốn nhập ba cửa giải thoát thì liền tùy ý nhập được. Muốn phát khởi năm thần thông (năm năng lực siêu phàm, trừ năng lực dứt sạch phiền não) thì liền tùy ý phát khởi được. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tuy nhập bốn tĩnh lự cho đến phát khởi năm thần thông, nhưng không nhận lấy quả báo của chúng (tức không tái sinh vào các cõi trời theo sức thiền định). Vì nhân duyên ấy, vị ấy không theo sức mạnh của các tầng thiền, các tâm vô lượng, các đẳng chí (các trạng thái định sâu), cho đến định diệt tận và các công đức khác mà thọ sinh; cũng không chứng quả Dự lưu, hoặc Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, hoặc quả giác ngộ của Độc giác. Vì muốn làm lợi ích, an vui cho các hữu tình, vị ấy muốn nhận thân nào thích hợp thì đều nhận được đúng như ý nguyện. Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Lại nữa, Thiện Hiện, mọi Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển thành tựu tác ý (sự chú tâm hướng về) Vô thượng Bồ-đề, thường không rời tâm đại Bồ-đề. Vị ấy không coi trọng sắc, không coi trọng thọ, tưởng, hành, thức; không coi trọng nhãn xứ cho đến ý xứ (các giác quan từ mắt đến ý); không coi trọng sắc xứ cho đến pháp xứ (các đối tượng từ hình sắc đến đối tượng của ý); không coi trọng nhãn giới cho đến ý giới; không coi trọng sắc giới cho đến pháp giới; không coi trọng nhãn thức giới cho đến ý thức giới; không coi trọng nhãn xúc cho đến ý xúc; không coi trọng các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cho đến các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên. Không coi trọng các tướng (hình tướng, dấu hiệu), không coi trọng chỗ nương tựa, không coi trọng bạn trợ giúp (?). Không coi trọng bố thí ba-la-mật-đa cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa. Không coi trọng bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc. Không coi trọng bốn niệm trụ cho đến tám chi thánh đạo. Không coi trọng tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định (chín tầng định nhập nối tiếp nhau không gián đoạn), mười biến xứ. Không coi trọng các cửa giải thoát không, vô tướng, vô nguyện. Không coi trọng Bốn Thánh đế. Không coi trọng mười tám không (mười tám cách quán về tính trống rỗng, từ "nội không" tức trống rỗng nơi bên trong đến "vô tính tự tính không" tức ngay cái không tự tính cũng trống rỗng). Không coi trọng chân như cho đến cảnh giới không thể nghĩ bàn. Không coi trọng mười địa. Không coi trọng năm nhãn, sáu thần thông. Không coi trọng mười lực của Phật cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám đức đặc biệt chỉ Phật có, không chung với ai khác). Không coi trọng pháp không quên mất và tính luôn an trú trong buông xả. Không coi trọng các pháp môn đà-la-ni, tam-ma-địa. Không coi trọng nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Không coi trọng bậc Thanh văn, bậc Độc giác, bậc Bồ-tát, bậc Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như). Không coi trọng việc giáo hóa cho hữu tình được thành thục và làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh. Không coi trọng mọi hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát và Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật. Không coi trọng việc được thấy nhiều Phật. Không coi trọng việc gieo trồng các căn lành (gốc rễ của điều thiện, những việc lành sinh ra quả tốt). Vì sao vậy? Thiện Hiện, vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thấu suốt mọi pháp có tính tướng đều trống rỗng như hư không, hoàn toàn không thể nắm bắt, không thấy có pháp nào đáng để sinh lòng coi trọng; cái có thể sinh ra, cái được sinh ra, lúc sinh, nơi sinh và cái nhờ đó mà sinh, đều không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Thiện Hiện, vì mọi pháp ấy đều như hư không, tự tướng vốn trống rỗng, lấy cái không có tự tính làm tính. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thành tựu tác ý Vô thượng Bồ-đề, thường không rời tâm đại Bồ-đề; trong bốn oai nghi của thân (bốn dáng điệu: đi, đứng, ngồi, nằm), lúc qua lại ra vào, lúc nhấc chân đặt chân, tâm đều không tán loạn; khi đi, đứng, ngồi, nằm, tiến dừng, cử chỉ và mọi việc làm đều giữ chánh niệm (sự tỉnh giác, nhớ biết rõ ràng). Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Lại nữa, Thiện Hiện, mọi Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển, vì muốn làm lợi ích cho các hữu tình, nên dùng phương tiện thiện xảo (cách thức khéo léo, thích hợp để giáo hóa) mà hiện thân sống tại gia. Tuy hiện ra có nhận giữ những thứ đem lại thú vui của năm dục (năm thứ ham muốn: hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị ngon, xúc chạm), nhưng đối với chúng không sinh lòng nhiễm đắm, mà đều là để cứu giúp các hữu tình: hữu tình nào cần ăn thì cho ăn, cần uống thì cho uống, cần áo thì cho áo, cần xe cộ thì cho xe cộ, cho đến mọi thứ cần dùng đều đem cho, khiến họ được thỏa lòng. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tự mình hành bố thí ba-la-mật-đa, cũng khuyên người khác hành bố thí ba-la-mật-đa, luôn chân chính ngợi khen pháp hành bố thí ba-la-mật-đa, vui mừng tán thán người hành bố thí ba-la-mật-đa; cho đến tự mình hành bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng khuyên người khác hành bát-nhã ba-la-mật-đa, luôn chân chính ngợi khen pháp hành bát-nhã ba-la-mật-đa, vui mừng tán thán người hành bát-nhã ba-la-mật-đa. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy hiện thân sống tại gia, dùng sức thần thông hoặc sức đại nguyện mà thu được đủ loại vật dụng bằng bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não), chứa đầy cả châu Thiệm-bộ (châu lục nơi loài người sinh sống) cho đến cả tam thiên đại thiên thế giới (một đại thế giới gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ), đem cúng dường Ngôi báu Phật, Pháp, Tăng và bố thí cho các loài hữu tình nghèo thiếu. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tuy hiện thân sống tại gia nhưng luôn giữ phạm hạnh (đời sống trong sạch, không dâm dục), không bao giờ hưởng dùng các cảnh dục lạc tốt đẹp; tuy hiện ra có thu giữ đủ thứ của báu, nhưng đối với chúng không khởi lòng nhiễm đắm; lại khi thu nhận các thứ vui thú và của báu, không bao giờ bức ép các loài hữu tình khiến họ phải buồn khổ. Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Lại nữa, Thiện Hiện, mọi Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển đều có thần Dược-xoa Chấp Kim Cang (vị thần hộ pháp cầm chày kim cương) thường luôn theo hai bên, ngầm che chở bảo vệ. Vị thần ấy thường nghĩ: "Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này không bao lâu nữa sẽ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà ngài mong cầu. Nguyện ta luôn đi theo, ngầm che chở cho đến khi ngài đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề." Luôn có năm dòng thần Chấp Kim Cang theo sát bảo vệ, không lúc nào tạm rời, nên người và phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần) đều không thể làm hại. Các vị trời, ma, Phạm thiên (vị trời cai quản cõi Sắc) cùng những kẻ khác trong thế gian cũng không ai có thể dùng lý lẽ mà phá hoại tâm Vô thượng Chánh đẳng Giác mà vị ấy đã phát. Do nhân duyên ấy, cho đến khi đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thân tâm vị ấy luôn yên ổn, không hề bị quấy rối. Thiện Hiện, năm căn thế gian của vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy luôn không khiếm khuyết, tức là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân; năm căn xuất thế gian (năm sức mạnh tinh thần đưa ra khỏi thế gian) cũng không khiếm khuyết, tức là các căn tín (lòng tin), tinh tấn, niệm (sự nhớ biết tỉnh giác), định, tuệ. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thân thể đầy đủ, tướng tốt trang nghiêm, các công đức trong tâm từng niệm từng niệm tăng tiến, cho đến khi đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Lại nữa, Thiện Hiện, mọi Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển luôn làm bậc thượng sĩ (người cao quý, bậc trên), không làm kẻ hạ sĩ (người thấp kém)." Cụ thọ Thiện Hiện bạch: "Bạch Thế Tôn, vì sao vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy được gọi là luôn làm bậc thượng sĩ, không làm kẻ hạ sĩ?" Phật dạy: "Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mọi phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn, khổ não như tham, giận, si) không còn hiện ra nữa, công đức từng sát-na (khoảnh khắc cực ngắn) từng sát-na tăng tiến, cho đến khi đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, trong mọi lúc tâm không tán loạn. Vì thế Ta nói vị ấy luôn làm bậc thượng sĩ, không làm kẻ hạ sĩ. Lại nữa, Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thành tựu tác ý Vô thượng Bồ-đề, thường không rời tâm đại Bồ-đề, luôn giữ tịnh mạng (sinh sống bằng cách trong sạch, đúng chánh pháp), không làm những việc tà mạng (kiếm sống bằng cách sai trái, trái giới luật) như bùa chú, thuốc thang, bói toán. Không vì danh lợi mà dùng chú sai khiến quỷ thần nhập vào người nam người nữ để hỏi chuyện lành dữ; cũng không dùng chú thuật trấn yểm đàn ông, đàn bà, người lớn, trẻ nhỏ, súc sinh, quỷ... để bày ra những chuyện lạ lùng; cũng không xem tướng đoán tuổi thọ dài ngắn, của cải chức vị, con trai con gái và các việc tốt xấu; cũng không đoán trước chuyện lạnh nóng, được mùa mất mùa, lành dữ tốt xấu để làm mê hoặc hữu tình; cũng không dùng chú thuật, pha chế thuốc thang, dùng tà thuật chữa bệnh để kết thân với người quyền quý; cũng không làm sứ giả đưa tin cho người, giả vẻ thân thiết để mưu lợi cầu danh. Đến việc mang lòng nhiễm đắm mà nhìn ngắm, cười đùa, chuyện trò với người nam người nữ còn không làm, huống gì những việc khác. Cũng không cung kính cúng dường quỷ thần. Vì thế Ta nói vị ấy luôn làm bậc thượng sĩ, không làm kẻ hạ sĩ. Vì sao vậy? Thiện Hiện, vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy biết mọi pháp có tính tướng đều trống rỗng, trong tính tướng trống rỗng không thấy có tướng; vì không thấy tướng nên lìa xa mọi thứ tà mạng như bùa chú, thuốc thang, xem tướng, chỉ cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, luôn làm lợi ích cho các hữu tình. Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Lại nữa, Thiện Hiện, mọi Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển tuy khéo giỏi văn chương, kỹ nghệ của thế gian nhưng không ưa thích, đắm trước. Vì sao vậy? Thiện Hiện, vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thấu suốt mọi pháp có tính tướng đều trống rỗng, trong tính tướng trống rỗng thì mọi văn chương, kỹ nghệ của thế gian đều không thể nắm bắt; lại các văn chương, kỹ nghệ của thế gian đều thuộc loại lời lẽ tạp nhạp, nhơ bẩn và tà mạng, cho nên Bồ-tát biết mà không làm. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đối với các sách vở, luận thuyết của thế tục và của ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật pháp), tuy cũng biết rõ nhưng không ưa thích, đắm trước. Vì sao vậy? Thiện Hiện, vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thấu suốt mọi pháp đều rốt ráo trống rỗng, trong cái rốt ráo trống rỗng ấy mọi sách vở luận thuyết đều không thể nắm bắt; lại các sách vở luận thuyết của thế tục và ngoại đạo, lý lẽ và sự việc chúng nói phần nhiều có thêm có bớt (sai lệch với sự thật), không thuận theo đạo Bồ-tát, đều thuộc loại hý luận (lời bàn suông vô ích) và lời lẽ tạp nhạp nhơ bẩn; vì thế các Bồ-tát biết mà không ưa thích. Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Lại nữa, Thiện Hiện, mọi Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển còn có những biểu hiện khác về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu, nhờ đó biết được là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Ta sẽ vì ông phân tích giảng giải, ông hãy lắng nghe kỹ và suy nghĩ thật khéo." Thiện Hiện thưa: "Vâng, xin Ngài giảng. Chúng con, đại chúng, đều chuyên tâm mong được nghe." Phật dạy: "Thiện Hiện, mọi Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển tu hành bát-nhã ba-la-mật-đa, thấu suốt các pháp đều không có gì thật, thường không rời tác ý Bồ-đề, không thích xem xét bàn luận về các uẩn (các nhóm yếu tố hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức), các xứ, các giới. Vì sao vậy? Vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đối với lý trống rỗng của tính tướng uẩn, xứ, giới đã khéo suy nghĩ, khéo thấu suốt. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy không thích xem xét bàn luận về chuyện đám đông. Vì sao vậy? Vì vị ấy đối với tính tướng trống rỗng của mọi đám đông đã khéo suy nghĩ, khéo thấu suốt. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy không thích xem xét bàn luận về chuyện vua chúa. Vì sao vậy? Vì vị ấy an trú trong bản tính không (thấy bản tính vốn có của mọi pháp là trống rỗng), không thấy chút pháp nào có tướng hơn kém, sang hèn. Thiện Hiện, vị ấy không thích xem xét bàn luận về chuyện trộm cướp. Vì sao vậy? Vì vị ấy an trú trong tự tướng không, không thấy chút pháp nào có tướng được mất, cho lấy. Thiện Hiện, vị ấy không thích xem xét bàn luận về chuyện quân đội. Vì sao vậy? Vì vị ấy an trú trong bản tính không, không thấy các pháp có tướng nhiều ít, tụ tán. Thiện Hiện, vị ấy không thích xem xét bàn luận về chuyện chiến tranh. Vì sao vậy? Vì vị ấy khéo an trú trong chân như, nơi mọi pháp đều trống rỗng, không thấy chút pháp nào có tướng mạnh yếu, thương ghét. Thiện Hiện, vị ấy không thích xem xét bàn luận về chuyện thành ấp. Vì sao vậy? Vì vị ấy an trú trong cái không của cõi hư không, không thấy chút pháp nào có tướng thu nhận hay không thu nhận, tốt hay xấu. Thiện Hiện, vị ấy không thích xem xét bàn luận về chuyện làng xóm. Vì sao vậy? Vì vị ấy an trú trong cái không của mọi pháp, không thấy chút pháp nào có tướng tăng giảm, hợp lìa. Thiện Hiện, vị ấy không thích xem xét bàn luận về chuyện đất nước. Vì sao vậy? Vì vị ấy an trú nơi thực tế (biên tế chân thật, chỗ tận cùng của thực tại), không thấy các pháp có tướng thuộc về hay không thuộc về, cái này cái kia. Thiện Hiện, vị ấy không thích xem xét bàn luận về chuyện cái ta, hữu tình, cho đến người biết, người thấy (các quan niệm cho rằng có một bản ngã, một chủ thể thật). Vì sao vậy? Vì vị ấy an trú trong rốt ráo không, hoàn toàn không thấy cái ta cho đến người thấy có tướng sai biệt là có hay không. Thiện Hiện, vị ấy không thích xem xét bàn luận về chuyện tướng tốt. Vì sao vậy? Vì vị ấy khéo an trú nơi vô tướng, không thấy các pháp có tướng sai biệt đẹp xấu. Thiện Hiện, vị ấy không thích xem xét bàn luận những chuyện như thế của thế gian, chỉ thích xem xét bàn luận về bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao vậy? Vì bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa lìa mọi tướng, có thể giúp chứng Vô thượng Chánh đẳng Giác. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thường không rời tác ý tương ưng với nhất thiết trí trí. Tu hành bố thí ba-la-mật-đa thì lìa việc keo kiệt tham lam; tu hành tịnh giới ba-la-mật-đa thì lìa việc phá giới; tu hành an nhẫn ba-la-mật-đa thì lìa việc giận dữ; tu hành tinh tấn ba-la-mật-đa thì lìa việc lười biếng; tu hành tĩnh lự ba-la-mật-đa thì lìa việc tán loạn xao động; tu hành bát-nhã ba-la-mật-đa thì lìa việc hiểu biết sai lầm. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy tuy hành cái không của mọi pháp, nhưng vẫn yêu thích chánh pháp, không ưa phi pháp, luôn nguyện làm lợi ích cho mọi hữu tình. Thiện Hiện, vị ấy tuy hành cái không "không thể nắm bắt", nhưng vẫn luôn ngợi khen công đức của Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng), làm lợi ích an vui cho mọi hữu tình. Thiện Hiện, vị ấy tuy hành tướng nhất vị (một vị như nhau, không sai khác) của chân như và pháp giới (bản tính chung của mọi pháp) của các pháp, nhưng vẫn thích ngợi khen đủ mọi công đức của chân như, pháp giới. Thiện Hiện, vị ấy tuy biết các pháp đều rốt ráo trống rỗng, nhưng vẫn quý bạn lành, không ưa bạn xấu. Gọi là bạn lành, tức là Phật, Bồ-tát, hoặc những người theo thừa Thanh văn, Độc giác... có thể khéo giáo hóa, giúp hữu tình đứng vững, khiến họ hướng đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề; những vị ấy cũng gọi là bạn lành. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy luôn thích gần gũi thăm viếng tất cả các đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh đẳng giác (ba danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, bậc đáng được cúng dường, bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn). Nếu nghe có đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh đẳng giác đang giảng chánh pháp ở thế giới khác, liền dùng sức nguyện sinh sang cõi ấy để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen và nghe nhận chánh pháp. Thiện Hiện, vị ấy dù ngày hay đêm thường không rời tác ý niệm Phật, thường không rời tác ý nghe pháp. Do nhân duyên ấy, hễ cõi nước nào có đức Phật Thế Tôn đang giảng chánh pháp, vị ấy liền nương sức nguyện mà thọ sinh tới đó, hoặc nương thần thông đến đó nghe pháp. Do nhân duyên ấy, các Bồ-tát này đời đời sinh ra ở đâu cũng không rời Phật, luôn được nghe chánh pháp không gián đoạn. Thiện Hiện, vị ấy luôn vì làm lợi ích an vui cho các hữu tình, tuy có thể khởi được định thiền thứ nhất cho đến định Phi tưởng phi phi tưởng xứ, nhưng khéo dùng phương tiện mà khởi tâm của cõi Dục (cõi còn ham muốn, nơi loài người và nhiều loài khác sinh sống), dạy các hữu tình mười nghiệp đạo thiện (mười điều lành: không giết, không trộm, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói ác, không nói thêu dệt, không tham, không giận, không tà kiến); cũng theo sức nguyện mà hiện sinh vào những cõi nước có Phật trong cõi Dục, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn, lắng nghe chánh pháp, tu các hạnh thù thắng. Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Lại nữa, Thiện Hiện, mọi Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển luôn tu bố thí cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa; luôn hành nội không cho đến vô tính tự tính không (các cách quán trống rỗng trong mười tám không); luôn hành chân như cho đến cảnh giới không thể nghĩ bàn; luôn hành các Thánh đế khổ, tập (nguyên nhân khổ), diệt (sự chấm dứt khổ), đạo (con đường chấm dứt khổ); luôn tu bốn niệm trụ cho đến tám chi thánh đạo; luôn tu bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc; luôn tu tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ; luôn tu các cửa giải thoát không, vô tướng, vô nguyện; luôn tu năm nhãn, sáu thần thông; luôn tu mọi pháp môn đà-la-ni, tam-ma-địa; luôn tu mười lực của Phật cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật; luôn tu pháp không quên mất và tính luôn an trú trong buông xả; luôn tu nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí; luôn tu mọi hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát; luôn cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy luôn không nghi ngờ về địa vị của chính mình, không nghĩ rằng: "Ta là bất thoái chuyển" hay "Ta không phải bất thoái chuyển." Vì sao vậy? Vì vị ấy không thấy chút pháp nào có thể nói là đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì có thoái lui hay không thoái lui. Thiện Hiện, vị ấy đối với pháp thuộc địa vị của mình không mê không ngờ. Vì sao vậy? Vì vị ấy đối với pháp thuộc địa vị của mình đã khéo hiểu rõ, khéo thấu suốt. Thiện Hiện, ví như bậc Dự lưu trụ nơi quả Dự lưu, đối với pháp của quả mình không mê không ngờ; các bậc Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, Độc giác và các đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh đẳng giác, mỗi vị trụ nơi quả của mình, đối với pháp của quả mình cũng không mê không ngờ. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy cũng như vậy, đối với các pháp thuộc địa vị bất thoái chuyển mà mình đang trụ, đều biết rõ thấy rõ ngay trước mắt, không mê không ngờ. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy trụ ở địa vị này, giáo hóa hữu tình cho thành thục, làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, tu các công đức; khi có việc ma khởi lên thì liền nhận biết, không bị sức mạnh của việc ma lôi cuốn, khéo dẹp tan mọi việc ma, khiến chúng không ngăn trở được công đức mình tu. Thiện Hiện, ví như người đã gây nghiệp vô gián (năm tội nặng nhất như giết cha, giết mẹ..., khiến phải đọa địa ngục Vô gián ngay khi chết), cái tâm vô gián ấy luôn đi theo, cho đến khi chết cũng không bỏ được. Vì sao vậy? Thiện Hiện, vì sức mạnh mãnh liệt của sự trói buộc đã cùng khởi lên nghiệp vô gián luôn theo đuổi, cho đến hết đời cũng không chế ngự được; dù có tâm khác khởi lên cũng không ngăn được. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy cũng như vậy, an trú nơi địa vị của mình, tâm không lay động, không phân biệt gì, các trời, người, a-tố-lạc (A-tu-la, loài thần hay giận dữ, hiếu chiến) trong thế gian đều không thể làm chuyển đổi. Vì sao vậy? Thiện Hiện, vì tâm vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy vững chắc, vượt trên các trời, người, ma, Phạm thiên, a-tố-lạc... trong thế gian; đã bước vào chánh tính ly sinh của Bồ-tát, trụ nơi địa vị bất thoái; đã được thần thông thù thắng của Bồ-tát, giáo hóa hữu tình cho thành thục, làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh; từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn và các đệ tử của Phật; lắng nghe chánh pháp, gieo trồng các căn lành nơi chư Phật, thưa hỏi ý nghĩa các pháp mà Bồ-tát cần học. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy an trú nơi địa vị của mình, tu hành bát-nhã ba-la-mật-đa và các pháp lành khác; khi có việc ma khởi lên thì liền nhận biết, không bao giờ thuận theo việc ma mà chuyển đổi; khéo dùng phương tiện gom các việc ma, đặt vào trong thực tế, rồi dùng phương tiện trừ diệt; đối với pháp thuộc địa vị của mình không mê không ngờ. Vì sao vậy? Vì vị ấy biết mọi pháp đều nhập vào thực tế, thấu suốt thực tế không phải một cũng không phải nhiều, trong thực tế không phân biệt gì; vì đối với thực tế không mê không ngờ, nên đối với pháp thuộc địa vị của mình cũng không do dự. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy dù chuyển sang thọ sinh đời khác, đối với thực tế cũng không còn thoái lui, không bao giờ khởi tâm hướng về bậc Thanh văn, Độc giác. Vì sao vậy? Vì vị ấy thấu suốt mọi pháp tự tướng đều trống rỗng, trong cái trống rỗng ấy không thấy có pháp nào hoặc sinh hoặc diệt, hoặc nhiễm hoặc tịnh. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy cho đến khi chuyển sang thân khác cũng không nghi rằng mình sẽ đạt hay không đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Vì sao vậy? Vì vị ấy thấu suốt mọi pháp đều tự tướng trống rỗng, chính đó là Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy an trú nơi địa vị của mình, không theo duyên bên ngoài; đối với pháp thuộc địa vị của mình, không ai phá hoại được. Vì sao vậy? Vì vị ấy thành tựu trí không lay động, không thoái lui, mọi duyên xấu đều không làm nghiêng lay được. Thiện Hiện, giả sử có ác ma hiện hình tượng Phật đến chỗ vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, nói rằng: "Nay ông nên cầu quả A-la-hán, dứt hẳn các lậu (phiền não rỉ chảy, khiến tâm ô nhiễm và trôi lăn trong sinh tử), chứng nhập Bát-niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn, sự tịch diệt hoàn toàn của khổ đau). Ông chưa đủ sức nhận thọ ký đại Bồ-đề (lời Phật báo trước rằng người ấy sẽ thành Phật), cũng chưa chứng được vô sinh pháp nhẫn. Nay ông chưa có những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu của địa vị bất thoái chuyển, Như Lai không nên thọ ký đại Bồ-đề vô thượng cho ông. Phải có đầy đủ những biểu hiện của địa vị bất thoái chuyển thì mới được Phật thọ ký đại Bồ-đề vô thượng." Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nghe lời đó xong, tâm không thay đổi, không kinh hãi, không sợ sệt, không thoái lui, không chìm đắm. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nên tự mình chứng biết: "Ta ở nơi các đức Phật Thế Tôn trong quá khứ chắc chắn đã được thọ ký đại Bồ-đề. Vì sao vậy? Vì Bồ-tát nào thành tựu những pháp thù thắng như thế thì nhất định được đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh đẳng giác thọ ký Bồ-đề. Ta đã thành tựu những pháp thù thắng như thế, cớ sao đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh đẳng giác lại không thọ ký cho ta? Cho nên trong quá khứ ta chắc chắn đã được chư Phật thọ ký đại Bồ-đề." Thiện Hiện, giả sử có ác ma hoặc sứ giả của ma hiện hình tượng Phật, đến thọ ký cho Bồ-tát về bậc Thanh văn, hoặc thọ ký cho Bồ-tát về bậc Độc giác, nói với Bồ-tát rằng: "Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, tiếng gọi người tu hành), cần gì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà phải luân hồi sinh tử, chịu khổ lớn lâu dài? Nên tự mau chứng Niết-bàn vô dư (Niết-bàn không còn sót lại thân xác và mọi yếu tố của sự sống), lìa hẳn sinh tử, an vui rốt ráo." Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nghe lời đó xong liền nghĩ: "Đây chắc chắn là ác ma hoặc sứ giả của ma giả hiện hình Phật để quấy rối tâm ta, thọ ký cho ta về bậc Thanh văn, Độc giác, khiến ta thoái lui khỏi Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Vì sao vậy? Vì nhất định không có đức Phật nào lại dạy các Bồ-tát hướng về bậc Thanh văn hay Độc giác mà vứt bỏ Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề." Thiện Hiện, giả sử có ác ma hoặc sứ giả của ma giả hiện hình Phật nói với Bồ-tát rằng: "Các kinh điển Đại thừa (giáo pháp cỗ xe lớn, chủ trương cứu độ tất cả chúng sinh cùng thành Phật) mà ông thọ trì không phải do Phật nói, cũng không phải do đệ tử của Như Lai nói, mà là do các ác ma hoặc ngoại đạo vì muốn lừa dối mê hoặc ông nên nói ra như thế. Nay ông không nên thọ trì đọc tụng." Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nghe lời đó xong liền nghĩ: "Đây chắc chắn là ác ma hoặc quyến thuộc của ma, vì muốn khiến ta chán bỏ Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà mình mong cầu, nên nói các kinh điển Đại thừa sâu xa không phải do Phật nói, cũng không phải do đệ tử Như Lai nói. Vì sao vậy? Vì lìa kinh điển này mà có thể đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thì nhất định không có chuyện đó." Thiện Hiện, nên biết vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã trụ nơi địa vị bất thoái chuyển, chư Phật quá khứ từ lâu đã thọ ký đại Bồ-đề cho vị ấy. Vì sao vậy? Vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã thành tựu đầy đủ những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu của địa vị bất thoái chuyển. Nếu các Bồ-tát thành tựu những biểu hiện như thế, nên biết là đã được thọ ký đại Bồ-đề, chắc chắn đã an trú nơi địa vị bất thoái chuyển. Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Lại nữa, Thiện Hiện, mọi Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển khi hành bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì thu nhận chánh pháp, giữ gìn chánh pháp, không tiếc thân mạng, huống gì người thân và của cải. Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thường nghĩ: "Ta thà vứt bỏ bạn thân, của báu và cả thân mạng mình, chứ quyết không vứt bỏ chánh pháp của chư Phật. Vì sao vậy? Vì bạn thân, của báu và thân mạng mình đời đời đều có, rất dễ có được; còn chánh pháp của chư Phật thì phải trải qua trăm nghìn câu-chi (mười triệu) na-dữu-đa (một con số cực lớn) kiếp (khoảng thời gian vô cùng dài) mới gặp được một lần, gặp rồi thì suốt đêm dài được lợi ích an vui lớn. Cho nên ta nhất định phải siêng năng giữ gìn." Thiện Hiện, khi vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy giữ gìn chánh pháp, nên nghĩ: "Ta không phải chỉ giữ gìn chánh pháp của một đức Phật, hai đức Phật, cho đến trăm nghìn đức Phật, mà là giữ gìn khắp chánh pháp của chư Phật trong mười phương ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), khiến cho không bị hao tổn." Bấy giờ cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là chánh pháp của chư Phật? Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy giữ gìn không tiếc thân mạng như thế nào?" Phật bảo Thiện Hiện: "Cái không của mọi pháp mà tất cả các đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh đẳng giác đã giác ngộ và đã giảng nói, như thế gọi là chánh pháp của chư Phật. Có những kẻ ngu si chê bai hủy báng, nói rằng: 'Đây không phải pháp, không phải tì-nại-da (giới luật của Phật), không phải giáo pháp thánh do bậc Thiên Nhân Sư (Thầy của trời và người, một danh hiệu của Phật) nói ra; tu hành pháp này không đạt được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, không chứng Niết-bàn an vui rốt ráo.' Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy giữ gìn pháp này không tiếc thân mạng, luôn nghĩ: 'Cái không của mọi pháp mà chư Phật đã nói là chỗ nương về của các hữu tình. Bồ-tát tu học thì mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, cứu các hữu tình khỏi sinh, già, bệnh, chết, khiến họ được Niết-bàn an vui rốt ráo; cho nên phải giữ gìn không tiếc thân mạng.' Lại nghĩ: 'Ta cũng thuộc vào hàng chư Phật vị lai, Phật đã thọ ký đại Bồ-đề cho ta. Do nhân duyên ấy, chánh pháp của chư Phật chính là pháp của ta, ta phải giữ gìn không tiếc thân mạng. Đời vị lai khi ta thành Phật, cũng sẽ vì hữu tình mà giảng cái không của các pháp như thế.' Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thấy được lợi ích ấy, nên giữ gìn chánh pháp do Như Lai nói không tiếc thân mạng, cho đến khi đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề luôn không lười bỏ. Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển. Lại nữa, Thiện Hiện, mọi Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển nghe chánh pháp do các đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh đẳng giác nói thì không mê không ngờ, nghe rồi thọ trì, luôn không quên mất, cho đến khi đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Vì sao vậy? Vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã khéo chứng được đà-la-ni." Bấy giờ Thiện Hiện bạch: "Bạch Thế Tôn, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã được những đà-la-ni nào mà nghe chánh pháp do các đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh đẳng giác nói thì không mê không ngờ, nghe rồi thọ trì, luôn không quên mất?" Phật dạy: "Thiện Hiện, vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã được Vô Tận Tạng đà-la-ni (pháp ghi nhớ như kho tàng không bao giờ cạn), Hải Ấn đà-la-ni (pháp ghi nhớ in rõ mọi điều như mặt biển phản chiếu muôn vật), Liên Hoa Chúng Tạng đà-la-ni (pháp ghi nhớ như hoa sen chứa nhiều tầng kho)... nên nghe chánh pháp do các đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh đẳng giác nói thì không mê không ngờ, nghe rồi thọ trì, luôn không quên mất." Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chỉ nghe chánh pháp do Như Lai, Ứng cúng, Chánh đẳng giác nói mới không mê không ngờ, nghe rồi thọ trì, luôn không quên mất; hay khi nghe chánh pháp do Bồ-tát, Độc giác, Thanh văn, trời, rồng, dược-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh, nhanh nhẹn), a-tố-lạc... nói, cũng đều không mê không ngờ, nghe rồi thọ trì, luôn không quên mất?" Phật dạy: "Thiện Hiện, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nghe khắp lời nói, âm thanh, chữ nghĩa và ý chỉ của mọi hữu tình, đều có thể hiểu rõ, không mê không ngờ, cho đến tận cùng đời vị lai luôn không quên mất. Vì sao vậy? Vì vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã được Vô Tận Tạng đà-la-ni..., giữ gìn được những điều đã nghe khiến không quên. Thiện Hiện, nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu những biểu hiện về việc làm, dáng vẻ và dấu hiệu như thế, thì nên biết đó là Bồ-tát Ma-ha-tát bất thoái chuyển."