Thiên 56 — Hội 1 · Phẩm 14 Áo giáp Đại thừa · phần 1

 Hội đầu (phần thứ nhất của bộ kinh), phẩm (chương) "Áo giáp Đại thừa" thứ mười bốn, phần một. (Đại thừa: nghĩa đen là "cỗ xe lớn", tức con đường tu hành rộng lớn, vừa tự giác ngộ vừa đưa tất cả chúng sinh cùng đến giác ngộ; "áo giáp Đại thừa" là hình ảnh ví những hạnh tu và công đức mà Bồ-tát khoác lên mình như áo giáp, để vững vàng không lùi bước trước mọi khó khăn trên đường cứu độ chúng sinh.)

 Bấy giờ, Cụ thọ (tiếng tôn xưng các vị tỳ-kheo trưởng lão, nghĩa là "người đầy đủ tuổi thọ và đức hạnh") Thiện Hiện (Subhūti, thường gọi là Tu-bồ-đề, vị đệ tử của Phật hiểu lẽ "không" bậc nhất) bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật)! Như Ngài có nói Bồ-tát (người cầu giác ngộ thành Phật, đồng thời giúp mọi chúng sinh cùng giác ngộ) Ma-ha-tát (bậc đại sĩ, người có tâm nguyện lớn lao) mặc áo giáp Đại thừa; thế nào gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa?"

 Phật dạy: "Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Bố thí ba-la-mật-đa (hạnh cho tặng, giúp đỡ người khác được thực hành đến chỗ viên mãn; "ba-la-mật-đa" nghĩa là "đến bờ bên kia", tức sự hoàn thành viên mãn một hạnh tu), mặc áo giáp Tịnh giới ba-la-mật-đa (hạnh giữ giới luật trong sạch), An nhẫn ba-la-mật-đa (hạnh nhẫn nhịn, an nhiên chịu đựng mọi điều trái ý), Tinh tiến ba-la-mật-đa (hạnh siêng năng bền bỉ làm lành dứt ác), Tĩnh lự ba-la-mật-đa (hạnh thiền định, lắng tâm chuyên nhất) và Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ siêu việt thấu suốt thật tướng của mọi sự vật), thì này Thiện Hiện, như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc giới, càng lên cao tâm càng lắng sâu), mặc áo giáp Tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không ngằn mé đối với chúng sinh: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui mừng theo điều lành của người, buông xả bình đẳng) và Tứ vô sắc định (bốn tầng định thuộc cõi Vô sắc, nơi không còn thân hình vật chất: định thấy hư không vô biên, định thấy thức vô biên, định thấy không có gì cả, định chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải không có tưởng), thì này Thiện Hiện, như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Tứ niệm trụ (bốn phép quán giữ vững chánh niệm: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp), mặc áo giáp Tứ chánh đoạn (bốn sự siêng năng chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều lành chưa có, tăng trưởng điều lành đã có), Tứ thần túc (bốn nền tảng đem lại năng lực của thiền định: ý muốn, sự siêng năng, sự chuyên tâm, sự quán xét), Ngũ căn (năm gốc rễ của điều lành: lòng tin, tinh tiến, chánh niệm, thiền định, trí tuệ), Ngũ lực (năm gốc rễ ấy khi lớn mạnh thành năm sức mạnh), Thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: chánh niệm, chọn lựa pháp, tinh tiến, hoan hỷ, nhẹ nhàng an ổn, thiền định, buông xả) và Bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy biết đúng, suy nghĩ đúng, lời nói đúng, hành động đúng, nghề sống đúng, siêng năng đúng, chánh niệm đúng, thiền định đúng), thì này Thiện Hiện, như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp nội không (các giác quan bên trong như mắt, tai… đều trống rỗng, không có thực thể), mặc áo giáp ngoại không (các đối tượng bên ngoài như hình sắc, âm thanh… đều không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức Niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo tác đều không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng không), tất cánh không (rốt ráo hoàn toàn là không), vô tế không (không có điểm đầu điểm cuối nên là không), tán không (các pháp do nhiều phần hợp lại, tách ra thì không còn gì), vô biến dị không (cái tưởng là không đổi khác cũng là không), bản tánh không (bản tính các pháp vốn là không), tự tướng không (đặc điểm riêng của từng pháp cũng không), cộng tướng không (đặc điểm chung của các pháp như vô thường, khổ… cũng không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều không), bất khả đắc không (các pháp không thể nắm bắt được nên là không), vô tánh không (cái không có thể tính riêng cũng là không), tự tánh không (cái gọi là tự tính của các pháp cũng là không) và vô tánh tự tánh không (cả cái không có thể tính lẫn tự tính đều là không), thì này Thiện Hiện, như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời thấy xa và xuyên suốt, mắt tuệ thấy lẽ không, mắt pháp thấy rõ mọi pháp môn để độ người, mắt Phật thấy trọn vẹn tất cả), mặc áo giáp Lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa đi lại tự tại, mắt trời thấy khắp, tai trời nghe khắp, biết tâm người khác, biết các đời trước, dứt sạch phiền não), thì này Thiện Hiện, như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lẽ điều gì trái lẽ, biết rõ nghiệp và quả báo của chúng sinh ba đời…), mặc áo giáp Tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp giữa đại chúng), Tứ vô ngại giải (bốn trí biện tài thông suốt không trở ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về khả năng giảng nói), đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (lòng thương yêu, xót thương, vui mừng, buông xả ở mức rộng lớn nhất), Thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có), Nhất thiết trí (trí biết tổng quát tất cả các pháp đều là không), Đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh) và Nhất thiết tướng trí (trí biết tường tận mọi hình tướng sai biệt của tất cả các pháp, là trí tuệ viên mãn của Phật), thì này Thiện Hiện, như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp các công đức của tướng tốt nơi thân Phật (những nét đẹp đặc biệt trên thân Phật, do công đức tu hành nhiều đời mà thành), thì này Thiện Hiện, như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Lại nữa, này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát mặc các áo giáp công đức như thế, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ lớn gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ, mỗi thế giới nhỏ có mặt trời, mặt trăng, núi Tu-di riêng), lại khiến thế giới này chấn động theo sáu cách, mỗi cách ba mức (?) (tức các kiểu rung chuyển của mặt đất như lay động, vọt lên, vang dội…, mỗi kiểu có mức nhẹ, mạnh và rất mạnh; đây là điềm lành khi có việc thiêng liêng xảy ra). Các khí cụ hành hạ như lửa v.v... trong địa ngục (cõi khổ đau tột cùng dưới đất, nơi kẻ làm ác chịu tội) cùng những đau đớn khổ não nơi thân tâm của các hữu tình (chúng sinh có tình thức) ở đó đều được dứt sạch. Bồ-tát biết họ đã lìa các khổ, liền vì họ mà ngợi khen công đức của Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp là giáo lý, Tăng là đoàn thể người tu). Họ nghe rồi, thân tâm an vui, chết khỏi cõi của mình mà sinh vào cõi trời, cõi người, liền được chiêm bái các đức Phật và Bồ-tát, tự thân được cúng dường hầu hạ và lãnh nhận tiếng chánh pháp (giáo pháp chân chính).

 Trong đó, các loài bàng sinh (loài súc vật, chúng sinh đi ngang, như thú vật, chim cá) tàn hại lẫn nhau, bị roi vọt, xua đuổi, bức bách, chịu vô lượng thứ khổ, đều được dứt sạch. Bồ-tát biết họ đã lìa các khổ, cũng vì họ mà ngợi khen công đức của Tam bảo. Họ nghe rồi, thân tâm an vui, chết khỏi cõi của mình mà sinh vào cõi trời, cõi người, liền được chiêm bái các đức Phật và Bồ-tát, tự thân được cúng dường hầu hạ và lãnh nhận tiếng chánh pháp.

 Trong đó, ở cõi quỷ (cõi ngạ quỷ, loài quỷ đói), những nỗi sợ hãi, đói khát, thân tâm khô héo khổ não cùng vô lượng thứ khổ đều được dứt sạch. Bồ-tát biết họ đã lìa các khổ, cũng vì họ mà ngợi khen công đức của Tam bảo. Họ nghe rồi, thân tâm an vui, chết khỏi cõi của mình mà sinh vào cõi trời, cõi người, liền được chiêm bái các đức Phật và Bồ-tát, tự thân được cúng dường hầu hạ và lãnh nhận tiếng chánh pháp. Này Thiện Hiện! Như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát mặc các áo giáp công đức như thế, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp các thế giới chư Phật nhiều như cát sông Căng-già (sông Hằng ở Ấn Độ; "nhiều như cát sông Hằng" là cách nói chỉ số lượng nhiều vô kể) trong mười phương, lại khiến các thế giới ấy chấn động theo sáu cách, mỗi cách ba mức; mọi nỗi khổ của địa ngục, bàng sinh, cõi quỷ ở đó đều được dứt sạch. Bồ-tát biết họ đã lìa các khổ, cũng vì họ mà ngợi khen công đức của Tam bảo. Họ nghe rồi, thân tâm an vui, chết khỏi cõi của mình mà sinh vào cõi trời, cõi người, liền được chiêm bái các đức Phật và Bồ-tát, tự thân được cúng dường hầu hạ và lãnh nhận tiếng chánh pháp. Này Thiện Hiện! Như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Này Thiện Hiện! Ví như một nhà ảo thuật tài giỏi hay học trò của ông, ở ngã tư đường, trước đông đảo dân chúng, làm phép ảo hóa ra vô lượng hữu tình ở địa ngục, bàng sinh, cõi quỷ, mỗi loài chịu đủ các khổ; lại phóng ánh sáng làm chấn động mặt đất, khiến các khổ của những hữu tình ấy đều ngưng dứt; lại vì họ mà ngợi khen ba ngôi báu Phật, Pháp, Tăng, khiến họ nghe rồi thân tâm an vui, chết khỏi cõi của mình mà sinh vào cõi trời, cõi người, phụng sự cúng dường các đức Phật và Bồ-tát, ở chỗ các đức Phật lãnh nhận tiếng chánh pháp. Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao, những việc ảo thuật như thế có thật chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không!" Phật bảo Thiện Hiện: "Bồ-tát Ma-ha-tát mặc các áo giáp công đức như thế, phóng ánh sáng lớn làm chấn động mặt đất, cứu vớt hữu tình trong vô lượng thế giới khỏi khổ của ba đường ác (ba cõi khổ: địa ngục, bàng sinh, ngạ quỷ), khiến họ sinh vào cõi trời, cõi người, được thấy Phật nghe pháp, cũng giống như vậy: tuy có việc làm nhưng không có gì là thật. Vì sao thế? Này Thiện Hiện! Vì tính của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) là không, đều như huyễn hóa (như trò ảo thuật, có hình tướng mà không có thực chất)."

 Lại nữa, này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi Bố thí ba-la-mật-đa, biến hóa khắp tam thiên đại thiên thế giới trở nên như ngọc phệ-lưu-ly (lưu ly, một loại ngọc quý màu xanh biếc), lại tự biến thân mình làm Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp, có bánh xe báu tự lăn đi để hàng phục bốn phương), có bảy báu (bảy vật báu đi theo Chuyển luân vương: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, người nữ báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu) và quyến thuộc (người thân, kẻ tùy tùng) dẫn trước theo sau vây quanh. Các hữu tình trong đó cần ăn thì cho ăn, cần uống thì cho uống, cần áo thì cho áo, cần xe cộ thì cho xe cộ; hương xoa, hương bột (?), hương đốt, tràng hoa, nhà cửa, giường nằm đồ ngủ, đèn đuốc, thuốc men, vàng bạc, ngọc trai, san hô, ngọc bích cùng các thứ vật dụng nuôi sống khác, tùy theo nhu cầu của họ mà cho tất cả.

 Bố thí như thế rồi, lại vì họ mà giảng nói giáo pháp tương ưng với sáu ba-la-mật-đa (sáu hạnh tu viên mãn: bố thí, giữ giới, nhẫn nhịn, tinh tiến, thiền định, trí tuệ), khiến họ nghe rồi cho đến khi chứng được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn, cao tột không gì hơn, tức quả vị Phật), đối với giáo pháp tương ưng với sáu ba-la-mật-đa luôn không xa lìa. Này Thiện Hiện! Như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Này Thiện Hiện! Ví như nhà ảo thuật tài giỏi hay học trò của ông, ở ngã tư đường, trước đông đảo dân chúng, làm phép ảo hóa ra đủ loại hữu tình nghèo khó, côi cút không nơi nương tựa, tàn tật thiếu tay chân giác quan, đau ốm bệnh tật, rồi tùy theo nhu cầu của họ mà đều dùng phép ảo hóa ban cho. Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao, những việc ảo thuật như thế có thật chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không!"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ nơi Bố thí ba-la-mật-đa, hoặc biến hóa thế giới thành như ngọc phệ-lưu-ly, hoặc biến thân mình làm Chuyển luân vương v.v..., tùy theo nhu cầu của các loài hữu tình mà bố thí, và vì họ giảng nói giáo pháp tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, cũng giống như vậy: tuy có việc làm nhưng không có gì là thật. Vì sao thế? Này Thiện Hiện! Vì tính của các pháp là không, đều như huyễn hóa."

 Lại nữa, này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tự mình an trụ nơi Tịnh giới ba-la-mật-đa, vì muốn đem lợi ích, an vui cho các hữu tình, sinh vào nhà Chuyển luân vương, nối ngôi Chuyển luân vương, đặt để vô lượng trăm nghìn câu-chi (đơn vị số lớn của Ấn Độ, thường hiểu là mười triệu) na-dữu-đa (đơn vị số còn lớn hơn nữa, có thuyết là một nghìn ức) hữu tình vào thập thiện nghiệp đạo (mười điều lành: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói lời chia rẽ, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến).

 Hoặc lại đặt để vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình vào Tứ tĩnh lự, hoặc Tứ vô lượng, Tứ vô sắc định. Hoặc lại đặt để vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình vào Tứ niệm trụ, hoặc Tứ chánh đoạn, Tứ thần túc, Ngũ căn, Ngũ lực, Thất đẳng giác chi, Bát thánh đạo chi. Hoặc lại đặt để vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình vào Không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ thấy rõ mọi pháp đều trống rỗng, không có thực thể), hoặc Vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không bám vào hình tướng), Vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu, tạo tác). Hoặc lại đặt để vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình vào Bố thí ba-la-mật-đa, hoặc Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa. Hoặc lại đặt để vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình vào Ngũ nhãn, hoặc Lục thần thông. Hoặc lại đặt để vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình vào Phật thập lực, hoặc Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, Thập bát Phật bất cộng pháp, Nhất thiết trí, Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí. Khiến họ an trụ rồi, cho đến khi chứng được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, đối với những pháp như thế luôn không xa lìa. Này Thiện Hiện! Như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Này Thiện Hiện! Ví như nhà ảo thuật tài giỏi hay học trò của ông, ở ngã tư đường, trước đông đảo dân chúng, làm phép ảo hóa ra vô lượng hữu tình, khiến họ an trụ nơi thập thiện nghiệp đạo, hoặc lại khiến họ an trụ nơi Tứ tĩnh lự cho đến Nhất thiết tướng trí. Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao, những việc ảo thuật như thế có thật chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không!"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Bồ-tát Ma-ha-tát vì hữu tình mà sinh vào nhà Chuyển luân vương, nối ngôi Chuyển luân vương, đặt để vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình vào thập thiện nghiệp đạo, hoặc lại đặt để vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình vào Tứ tĩnh lự cho đến Nhất thiết tướng trí, cũng giống như vậy: tuy có việc làm nhưng không có gì là thật. Vì sao thế? Này Thiện Hiện! Vì tính của các pháp là không, đều như huyễn hóa."

 Lại nữa, này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tự mình an trụ nơi An nhẫn ba-la-mật-đa, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình an trụ nơi An nhẫn ba-la-mật-đa. Này Thiện Hiện! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát tự mình an trụ nơi An nhẫn ba-la-mật-đa, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình an trụ nơi An nhẫn ba-la-mật-đa?

 Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát từ khi mới phát tâm (khởi lòng quyết chí cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) cho đến khi chứng được nhất thiết trí trí (trí tuệ biết trọn vẹn tất cả mọi sự, tức trí tuệ của Phật), mặc áo giáp nhẫn nhịn, thường tự nghĩ rằng: "Giả sử tất cả hữu tình cầm dao gậy, gạch đá v.v... đến hãm hại ta, ta trọn không khởi một niệm giận dữ"; và khuyên các hữu tình cũng nhẫn nhịn như thế. Này Thiện Hiện! Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, khi gặp cảnh thật sự xảy đến cũng không trái với điều tâm đã nghĩ, lại khuyên các hữu tình an trụ nơi sự nhẫn nhịn như thế, cho đến khi chứng được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, đối với sự nhẫn nhịn như thế luôn không xa lìa. Này Thiện Hiện! Như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Này Thiện Hiện! Ví như nhà ảo thuật tài giỏi hay học trò của ông, ở ngã tư đường, trước đông đảo dân chúng, làm phép ảo hóa ra đủ các loài hữu tình, mỗi người cầm dao gậy, gạch đá v.v... đến hãm hại nhà ảo thuật hay học trò của ông. Khi ấy nhà ảo thuật v.v... đối với những hữu tình do ảo thuật tạo ra ấy hoàn toàn không khởi tâm muốn báo thù, lại còn khuyên họ an trụ nơi sự nhẫn nhịn như thế. Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao, những việc ảo thuật như thế có thật chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không!"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp nhẫn nhịn, tự mình an trụ nơi An nhẫn ba-la-mật-đa, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình an trụ nơi An nhẫn ba-la-mật-đa, luôn không xa lìa, cũng giống như vậy: tuy có việc làm nhưng không có gì là thật. Vì sao thế? Này Thiện Hiện! Vì tính của các pháp là không, đều như huyễn hóa."

 Lại nữa, này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tự mình an trụ nơi Tinh tiến ba-la-mật-đa, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình an trụ nơi Tinh tiến ba-la-mật-đa. Này Thiện Hiện! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát tự mình an trụ nơi Tinh tiến ba-la-mật-đa, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình an trụ nơi Tinh tiến ba-la-mật-đa?

 Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát với tâm tương ưng (hợp với, hướng về) nhất thiết trí trí, tinh tiến cả thân lẫn tâm, dứt các điều ác, tu các điều lành, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình tu tập sự tinh tiến thân tâm như thế, cho đến khi chứng được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, đối với sự tinh tiến như thế luôn không xa lìa. Này Thiện Hiện! Như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Này Thiện Hiện! Ví như nhà ảo thuật tài giỏi hay học trò của ông, ở ngã tư đường, trước đông đảo dân chúng, làm phép ảo hóa ra đủ các loài hữu tình, còn người làm ảo thuật ấy thì tự thể hiện sự tinh tiến thân tâm hăng hái mãnh liệt, cũng khuyên những người do mình ảo hóa ra tu sự tinh tiến hăng hái mãnh liệt như thế. Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao, những việc ảo thuật như thế có thật chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không!"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Bồ-tát Ma-ha-tát với tâm tương ưng nhất thiết trí trí, tinh tiến cả thân lẫn tâm, dứt các điều ác, tu các điều lành, cũng khuyên hữu tình tu tập sự tinh tiến thân tâm như thế, luôn không xa lìa, cũng giống như vậy: tuy có việc làm nhưng không có gì là thật. Vì sao thế? Này Thiện Hiện! Vì tính của các pháp là không, đều như huyễn hóa."

 Lại nữa, này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tự mình an trụ nơi Tĩnh lự ba-la-mật-đa, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình an trụ nơi Tĩnh lự ba-la-mật-đa. Này Thiện Hiện! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát tự mình an trụ nơi Tĩnh lự ba-la-mật-đa, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình an trụ nơi Tĩnh lự ba-la-mật-đa?

 Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát đối với tất cả các pháp an trụ trong định bình đẳng (thiền định thấy mọi pháp đều bình đẳng như nhau), không thấy các pháp có định hay có loạn, mà thường tu tập Tĩnh lự ba-la-mật-đa như thế, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình tu tập tĩnh lự bình đẳng như thế, cho đến khi chứng được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, đối với định như thế luôn không xa lìa. Này Thiện Hiện! Như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Này Thiện Hiện! Ví như nhà ảo thuật tài giỏi hay học trò của ông, ở ngã tư đường, trước đông đảo dân chúng, làm phép ảo hóa ra đủ các loài hữu tình, còn người làm ảo thuật ấy thì tự thể hiện việc đối với các pháp an trụ trong định bình đẳng, cũng khuyên những người do mình ảo hóa ra tu tĩnh lự bình đẳng như thế. Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao, những việc ảo thuật như thế có thật chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không!"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Bồ-tát Ma-ha-tát đối với tất cả các pháp an trụ trong định bình đẳng, cũng khuyên hữu tình tu tập tĩnh lự bình đẳng như thế, luôn không xa lìa, cũng giống như vậy: tuy có việc làm nhưng không có gì là thật. Vì sao thế? Này Thiện Hiện! Vì tính của các pháp là không, đều như huyễn hóa."

 Lại nữa, này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tự mình an trụ nơi Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình an trụ nơi Bát-nhã ba-la-mật-đa. Này Thiện Hiện! Thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát tự mình an trụ nơi Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình an trụ nơi Bát-nhã ba-la-mật-đa?

 Này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tự mình an trụ nơi Bát-nhã ba-la-mật-đa không hý luận (không có những suy diễn, phân biệt bằng khái niệm và lời lẽ hão huyền), không thấy các pháp có sinh có diệt, có nhiễm ô có thanh tịnh, và không thấy có sự sai khác giữa bờ bên này (bờ mê, sinh tử) với bờ bên kia (bờ giác, Niết-bàn); cũng khuyên vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa hữu tình an trụ nơi trí tuệ không hý luận như thế, cho đến khi chứng được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, đối với trí tuệ như thế luôn không xa lìa. Này Thiện Hiện! Như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Này Thiện Hiện! Ví như nhà ảo thuật tài giỏi hay học trò của ông, ở ngã tư đường, trước đông đảo dân chúng, làm phép ảo hóa ra đủ các loài hữu tình, còn người làm ảo thuật ấy thì tự thể hiện việc an trụ nơi trí tuệ không hý luận, cũng khuyên những người do mình ảo hóa ra tu tập bát-nhã như thế. Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao, những việc ảo thuật như thế có thật chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không!"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Bồ-tát Ma-ha-tát tự mình an trụ nơi Bát-nhã ba-la-mật-đa không hý luận, cũng khuyên hữu tình tu tập trí tuệ không hý luận như thế, luôn không xa lìa, cũng giống như vậy: tuy có việc làm nhưng không có gì là thật. Vì sao thế? Này Thiện Hiện! Vì tính của các pháp là không, đều như huyễn hóa."

 Lại nữa, này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát mặc các áo giáp công đức như đã nói trên, thì ở khắp các thế giới chư Phật nhiều như cát sông Căng-già trong mười phương, dùng sức thần thông tự biến hóa thân mình, hiện đầy khắp các thế giới chư Phật ấy, tùy theo điều các hữu tình ưa thích mà thị hiện: tự mình an trụ nơi Bố thí ba-la-mật-đa, khuyên người keo kiệt tham lam an trụ nơi bố thí; tự mình an trụ nơi Tịnh giới ba-la-mật-đa, khuyên người phạm giới an trụ nơi giới trong sạch; tự mình an trụ nơi An nhẫn ba-la-mật-đa, khuyên người hung dữ độc ác an trụ nơi nhẫn nhịn; tự mình an trụ nơi Tinh tiến ba-la-mật-đa, khuyên người lười biếng an trụ nơi tinh tiến; tự mình an trụ nơi Tĩnh lự ba-la-mật-đa, khuyên người tâm tán loạn an trụ nơi thiền định; tự mình an trụ nơi Bát-nhã ba-la-mật-đa, khuyên người ngu si an trụ nơi trí tuệ mầu nhiệm.

 Bồ-tát Ma-ha-tát như thế, sau khi đặt để hữu tình vào sáu ba-la-mật-đa, lại tùy theo tiếng nói của từng loài mà vì họ giảng nói giáo pháp tương ưng với sáu ba-la-mật-đa, khiến họ nghe rồi cho đến khi chứng được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, đối với giáo pháp tương ưng với sáu ba-la-mật-đa luôn không xa lìa. Này Thiện Hiện! Như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Này Thiện Hiện! Ví như nhà ảo thuật tài giỏi hay học trò của ông, ở ngã tư đường, trước đông đảo dân chúng, làm phép ảo hóa ra đủ các loài hữu tình, còn người làm ảo thuật ấy thì tự thể hiện việc an trụ nơi sáu ba-la-mật-đa, cũng khuyên những hữu tình do mình ảo hóa ra an trụ như thế. Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao, những việc ảo thuật như thế có thật chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không!"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Bồ-tát Ma-ha-tát ở khắp các thế giới chư Phật nhiều như cát sông Căng-già trong mười phương, tự hiện thân mình tùy theo từng loài mà an trụ nơi sáu ba-la-mật-đa, cũng khuyên hữu tình an trụ như thế, cho đến khi chứng được vô thượng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, tức quả vị Phật), luôn không xa lìa, cũng giống như vậy: tuy có việc làm nhưng không có gì là thật. Vì sao thế? Này Thiện Hiện! Vì tính của các pháp là không, đều như huyễn hóa."

 Lại nữa, này Thiện Hiện! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát mặc các áo giáp công đức như đã nói trên, với tâm tương ưng nhất thiết trí trí, lấy lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho hết thảy chúng sinh) làm đầu, dùng vô sở đắc (không thấy có cái gì để nắm giữ, để đạt được, tức không bám chấp vào bất cứ điều gì) làm phương tiện (cách thức khéo léo để thực hành), đem lợi ích an vui cho tất cả hữu tình, không xen lẫn tác ý (cách khởi tâm suy nghĩ) của hàng Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu tự giải thoát) và Độc giác (người tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, cũng chỉ cầu tự giải thoát); nghĩa là không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Bố thí ba-la-mật-đa, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Bố thí ba-la-mật-đa."

 Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Tịnh giới cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa."

 Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào nội không, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào nội không." Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không."

 Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Tứ tĩnh lự, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Tứ tĩnh lự." Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Tứ vô lượng, Tứ vô sắc định, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Tứ vô lượng, Tứ vô sắc định."

 Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Tứ niệm trụ, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Tứ niệm trụ." Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Tứ chánh đoạn, Tứ thần túc, Ngũ căn, Ngũ lực, Thất đẳng giác chi, Bát thánh đạo chi, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Tứ chánh đoạn cho đến Bát thánh đạo chi."

 Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Không giải thoát môn, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Không giải thoát môn." Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Vô tướng, Vô nguyện giải thoát môn."

 Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Ngũ nhãn, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Ngũ nhãn." Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Lục thần thông, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Lục thần thông."

 Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Phật thập lực, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Phật thập lực." Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, Thập bát Phật bất cộng pháp, Nhất thiết trí, Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào Tứ vô sở úy cho đến Nhất thiết tướng trí."

 Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào quả Dự lưu (quả vị thánh đầu tiên, người đã dự vào dòng thánh, chắc chắn sẽ giải thoát), còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào quả Dự lưu." Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào quả Nhất lai (quả vị thánh thứ hai, chỉ còn trở lại cõi Dục một lần nữa), quả Bất hoàn (quả vị thánh thứ ba, không còn trở lại cõi Dục), quả A-la-hán (quả vị thánh cao nhất của hàng Thanh văn, đã dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử) và Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác), còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán và Độc giác bồ-đề."

 Không nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để chừng ấy hữu tình vào đạo Bồ-tát và vô thượng bồ-đề, còn chừng ấy hữu tình thì không nên đặt để", mà chỉ nghĩ rằng: "Ta sẽ đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào đạo Bồ-tát và vô thượng bồ-đề." Này Thiện Hiện! Như vậy gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát mặc áo giáp Đại thừa.

 Này Thiện Hiện! Ví như nhà ảo thuật tài giỏi hay học trò của ông, ở ngã tư đường, trước đông đảo dân chúng, làm phép ảo hóa ra vô lượng, vô số, vô biên hữu tình, đặt để họ vào sáu ba-la-mật-đa, cho đến đặt để họ vào vô thượng bồ-đề. Này Thiện Hiện! Ý ông nghĩ sao, những việc ảo thuật như thế có thật chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không!"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Bồ-tát Ma-ha-tát với tâm tương ưng nhất thiết trí trí, lấy lòng đại bi làm đầu, dùng vô sở đắc làm phương tiện, đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào sáu ba-la-mật-đa, cho đến đặt để vô lượng, vô số, vô biên hữu tình vào vô thượng bồ-đề, cũng giống như vậy: tuy có việc làm nhưng không có gì là thật. Vì sao thế? Này Thiện Hiện! Vì tính của các pháp là không, đều như huyễn hóa."

 Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ bốn mươi chín.

 Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ năm mươi.

 Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường, Trung Hoa, từng sang Ấn Độ thỉnh kinh) vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video