Thiên 563 — Hội 2 · Phẩm 61 Đồng học · phần 2

 Phần thứ hai (hội thuyết pháp thứ hai của kinh Đại Bát-nhã), phẩm "Đồng học" (cùng học với nhau), thứ sáu mươi mốt, đoạn hai.

 Bấy giờ cụ thọ (bậc trưởng lão đáng kính, cách gọi tôn xưng một vị tỳ-kheo) Khánh Hỷ (tức ngài A-nan, người hầu cận Đức Phật) thầm nghĩ: "Hôm nay Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo, đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ) sâu xa như thế, và khen ngợi công đức cùng lợi ích thù thắng của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, là nhờ tài biện thuyết của chính ông, hay là nhờ sức oai thần của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đã đến từ chân lý như thật)?" Khi ấy Thiên Đế Thích biết ngay điều Khánh Hỷ đang nghĩ, liền thưa: "Thưa Đại đức, những gì tôi tuyên nói về Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, những gì tôi khen ngợi về công đức và lợi ích thù thắng của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đều là nhờ sức oai thần của Như Lai."

 Bấy giờ Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, tức Phật) bảo Khánh Hỷ: "Đúng vậy, đúng vậy. Hôm nay Thiên Đế Thích tuyên nói và khen ngợi công đức, lợi ích thù thắng của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nên biết đều là nhờ thần lực của Như Lai, không phải tài biện thuyết riêng của ông ấy. Vì sao vậy? Vì công đức và lợi ích thù thắng của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nhất định không phải điều mà tất cả trời, người, a-tố-lạc (tức a-tu-la, một loài thần hay ganh ghét, hiếu chiến) v.v… trong thế gian có thể biết, có thể nói được.

 Khánh Hỷ nên biết: khi Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) học tập, suy ngẫm và tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, thì tất cả ác ma (ma vương cùng quyến thuộc, chuyên ngăn cản người tu đạo) trong ba nghìn đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới, phạm vi giáo hóa của một vị Phật) đều sinh nghi ngờ, cùng nghĩ rằng: 'Vị Bồ-tát Ma-ha-tát này sẽ chứng thực tế (chân lý rốt ráo; ở đây chỉ việc vào Niết-bàn cho riêng mình rồi dừng lại), lùi lại mà lấy quả Dự lưu (bậc thánh đầu tiên, vừa bước vào dòng thánh), quả Nhất lai (bậc thánh chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả Bất hoàn (bậc thánh không còn trở lại cõi dục), quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử) hay Độc giác Bồ-đề (sự giác ngộ của bậc tự tu tự ngộ, không nhờ thầy, không đi giáo hóa người), hay là sẽ hướng tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật)?'

 Lại nữa, Khánh Hỷ, khi Bồ-tát Ma-ha-tát không rời Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, các ác ma sinh lòng buồn rầu khổ não lớn, thân tâm đau đớn như bị trúng tên độc.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, khi Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, các ác ma kéo đến chỗ vị ấy, hóa ra đủ thứ cảnh tượng đáng sợ, muốn làm cho Bồ-tát thân tâm kinh hãi, đánh mất tâm cầu giác ngộ Vô thượng Chánh đẳng, đối với việc mình đang tu thì mang lòng thối lui nản chí. Thậm chí chỉ cần khiến vị ấy khởi lên một niệm rối loạn, làm chướng ngại việc đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, cũng đã là điều ác ma ấy thâm tâm mong muốn."

 Bấy giờ Khánh Hỷ liền bạch Phật: "Có phải tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đều bị ác ma quấy nhiễu, hay là có vị bị quấy nhiễu, có vị không bị quấy nhiễu?" Phật bảo Khánh Hỷ: "Không phải tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đều bị ác ma quấy nhiễu, mà có vị bị quấy nhiễu, có vị không bị quấy nhiễu." Cụ thọ Khánh Hỷ lại bạch Phật: "Những Bồ-tát Ma-ha-tát nào khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì bị các ác ma quấy nhiễu? Những Bồ-tát Ma-ha-tát nào khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì không bị ác ma quấy nhiễu?"

 Phật bảo Khánh Hỷ: "Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào đời trước nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà trong lòng không tin hiểu, lại chê bai phỉ báng, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ bị các ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào đời trước nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà tin hiểu, khen ngợi, không sinh phỉ báng, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ không bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào đời trước nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà nghi ngờ do dự, không biết là có hay không, là thật hay không thật, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ bị các ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào đời trước nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà trong lòng không sinh nghi ngờ do dự, tin chắc là thật có, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ không bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào xa lìa thiện tri thức (người thầy, người bạn tốt dẫn dắt trên đường đạo) mà bị ác tri thức (thầy bạn xấu, dẫn vào đường sai) thu nhận, nên không được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế; vì không được nghe nên không thể hiểu rõ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; vì không hiểu rõ nên không thể tu tập Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; vì không tu tập nên không thể thưa hỏi về Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; vì không thưa hỏi nên không làm đúng như lời dạy về Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; vì không làm đúng như lời dạy nên không thể chứng đắc Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ bị các ác ma quấy nhiễu.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào gần gũi thiện tri thức, không bị ác tri thức thu nhận, nên được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế; nhờ được nghe nên hiểu rõ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; nhờ hiểu rõ nên tu tập được Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; nhờ tu tập nên thưa hỏi được về Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; nhờ thưa hỏi nên làm đúng như lời dạy về Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; nhờ làm đúng như lời dạy nên chứng đắc được Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ không bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào xa lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa, lại thu nhận và khen ngợi những thứ không phải diệu pháp chân thật, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ bị các ác ma quấy nhiễu. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào gần gũi Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thu nhận, không khen ngợi những thứ không phải diệu pháp chân thật, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ không bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào xa lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với diệu pháp chân thật mà chê bai phỉ báng, thì lúc ấy ác ma liền nghĩ: 'Nay vị Bồ-tát này là bạn đồng hành của ta. Vì ông ta phỉ báng diệu pháp chân thật, nên sẽ có vô số người đang đi theo Bồ-tát thừa (con đường tu hướng đến thành Phật để cứu độ mọi người) cũng sinh lòng phỉ báng diệu pháp chân thật. Nhờ nhân duyên này, nguyện vọng của ta được trọn vẹn.' Những người theo Bồ-tát thừa ấy, dù có siêng năng tinh tấn tu các pháp lành, cũng sẽ rơi xuống địa vị Thanh văn (người nghe lời Phật dạy rồi tu để tự giải thoát cho riêng mình) hoặc Độc giác, lại còn khiến người khác cũng rơi theo. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ bị các ác ma quấy nhiễu.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào gần gũi Bát-nhã ba-la-mật-đa, đối với diệu pháp chân thật thì khen ngợi, tin nhận, lại khiến vô số người theo Bồ-tát thừa cũng khen ngợi, tin nhận diệu pháp chân thật, thì vì thế mà ác ma buồn lo kinh sợ. Những người theo Bồ-tát thừa ấy, dù chưa tinh tấn tu các pháp lành, cũng nhất định không để mình và người khác thối lui rơi xuống địa vị Thanh văn hoặc Độc giác, chắc chắn sẽ chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ không bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào khi nghe giảng kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa lại nói thế này: 'Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, ý nghĩa đường lối rất sâu, khó thấy khó hiểu, cần gì phải tuyên nói, lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, suy ngẫm, siêng năng tu tập, chép viết, lưu truyền kinh này làm gì? Ngay ta còn không thấu được đến tận gốc đáy của nó, huống chi những người khác phước mỏng trí cạn!' Khi ấy có vô số người theo Bồ-tát thừa nghe lời ấy đều kinh sợ, liền thối lui tâm cầu giác ngộ Vô thượng Chánh đẳng, rơi xuống địa vị nhị thừa (hai cỗ xe nhỏ: Thanh văn và Độc giác). Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ bị các ác ma quấy nhiễu.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào khi nghe giảng kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa lại nói thế này: 'Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, ý nghĩa đường lối rất sâu, khó thấy khó hiểu; nếu không tuyên nói, lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, suy ngẫm, siêng năng tu tập, chép viết, lưu truyền mà có thể chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thì nhất định không có chuyện đó.' Khi ấy có vô số người theo Bồ-tát thừa nghe lời ấy đều vui mừng hớn hở, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế đều luôn ưa thích lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, học cho thông suốt rốt ráo, suy ngẫm đúng lẽ, tinh tấn tu hành, giảng giải cho người khác, chép viết lưu truyền, phát tâm hướng đến Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ không bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào cậy vào công đức và căn lành (những việc lành làm gốc rễ sinh ra quả tốt) mình đang có mà khinh thường các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khác, nói rằng: 'Ta tu hành được bố thí ba-la-mật-đa cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa (sáu hạnh hoàn hảo: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), các ngươi không làm được. Ta an trú được nội không cho đến vô tính tự tính không (mười tám cách quán "không", từ cái không của các giác quan bên trong cho đến cái không của bản tính vốn không có tự tính), các ngươi không làm được. Ta an trú được chân như cho đến bất tư nghị giới (các tên gọi khác nhau của thực tướng như thật của muôn pháp, từ "chân như" đến "cõi không thể nghĩ bàn"), các ngươi không làm được. Ta an trú được bốn Thánh đế Khổ, Tập, Diệt, Đạo (bốn chân lý cao quý: sự khổ, nguyên nhân của khổ, sự dứt khổ và con đường dứt khổ), các ngươi không làm được. Ta tu hành được bốn niệm trụ cho đến tám chi Thánh đạo (ba mươi bảy pháp hỗ trợ giác ngộ, từ bốn phép chú tâm quán thân, cảm thọ, tâm và pháp, cho đến tám nhánh của con đường chân chính), các ngươi không làm được. Ta tu hành được bốn tĩnh lự (bốn bậc thiền), bốn vô lượng (bốn tâm từ, bi, hỷ, xả rộng lớn không giới hạn), bốn định vô sắc (bốn tầng định cao không còn hình sắc), các ngươi không làm được. Ta tu hành được tám giải thoát cho đến mười biến xứ (các phép định: tám phép giải thoát, chín bậc định nối tiếp, cho đến mười phép quán một màu sắc hay một yếu tố trùm khắp mọi nơi), các ngươi không làm được. Ta tu hành được các cửa giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện (ba cửa vào giải thoát: thấy mọi pháp đều không, không có tướng để bám, không còn mong cầu gì), các ngươi không làm được. Ta tu hành được từ Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa (mười tầng bậc tu chứng của Bồ-tát, từ "đất vui mừng tột bậc" đến "đất mây pháp"), các ngươi không làm được. Ta tu hành được trí của Tịnh quán địa cho đến trí của Như Lai địa (trí tuệ ứng với mười tầng bậc chung cho cả ba thừa, từ bậc quán xét trong sạch đến bậc Như Lai), các ngươi không làm được. Ta tu hành được năm mắt (mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) và sáu thần thông (sáu năng lực siêu nhiên), các ngươi không làm được. Ta tu hành được mười lực của Như Lai cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật (các đức riêng của Phật, từ mười năng lực trí tuệ cho đến mười tám phẩm chất chỉ Phật mới có), các ngươi không làm được. Ta tu hành được pháp không quên mất (luôn ghi nhớ rõ ràng, không bao giờ sai sót) và tính luôn an trú trong xả (tâm luôn bình thản, buông bỏ, không dao động), các ngươi không làm được. Ta tu hành được nhất thiết trí (trí biết tổng quát mọi pháp), đạo tướng trí (trí biết mọi con đường tu để dẫn dắt chúng sinh) và nhất thiết tướng trí (trí biết tường tận mọi tướng trạng của mọi pháp, tức trí của Phật), các ngươi không làm được. Ta làm được việc trang nghiêm, thanh tịnh cõi Phật và giáo hóa cho chúng sinh thành thục, các ngươi không làm được. Ta quán xét được các chi duyên khởi (mười hai mắt xích nhân duyên tạo nên vòng sinh tử) theo chiều xuôi và chiều ngược, các ngươi không làm được. Ta quán sát được tướng riêng (đặc tính riêng của từng pháp) và tướng chung (đặc tính chung của mọi pháp như vô thường, khổ, không), các ngươi không làm được. Ta tu tập được các môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không quên) và các môn tam-ma-địa (các loại định, tâm chuyên chú vững vàng), các ngươi không làm được. Ta tu tập được tất cả hạnh của Bồ-tát Ma-ha-tát và Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật, các ngươi không làm được.' Lúc ấy ác ma vui mừng hớn hở nói: 'Vị Bồ-tát này là bè đảng của ta, cứ luân hồi trong sinh tử, chưa có ngày ra khỏi.' Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ bị các ác ma quấy nhiễu.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào không cậy vào công đức căn lành mình có mà khinh thường các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khác, tuy luôn siêng năng tu các pháp lành nhưng không bám chấp vào hình tướng của các pháp lành, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ không bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào cậy mình có tên tuổi được nhiều người biết đến mà khinh miệt các vị Bồ-tát khác đang tu điều lành, luôn khen đức của mình, chê lỗi của người; thật ra không hề có những biểu hiện, dấu hiệu của bậc Bồ-tát Ma-ha-tát bất thối chuyển (không còn lùi bước trên đường tiến tới Phật quả), mà lại cho là mình thật có; khởi lên các phiền não, tự khen mình chê người, nói rằng: 'Các ngươi không có danh hiệu Bồ-tát, chỉ riêng ta mới có danh hiệu Bồ-tát.' Vì tăng thượng mạn (thói kiêu ngạo cho rằng mình đã chứng được điều mình chưa chứng) nên khinh miệt, chê bai các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khác. Lúc ấy ác ma thấy việc này rồi liền nghĩ: 'Nay vị Bồ-tát này làm cho cõi nước và cung điện của ta không bị trống vắng, làm tăng thêm địa ngục, bàng sinh (loài súc vật) và cõi quỷ.' Lúc ấy ác ma giúp thêm thần lực cho vị ấy, khiến oai thế và tài biện thuyết của ông ta càng thêm mạnh. Nhờ vậy mà nhiều người tin nhận lời ông ta, rồi bị khuyến dụ theo cùng tà kiến với ông ta; đã theo tà kiến rồi thì học theo điều sai trái của ông ta; đã học theo điều sai trái rồi thì phiền não bừng bừng; vì tâm điên đảo, nên mọi hành động của thân, lời nói và ý nghĩ mà họ làm ra đều chiêu cảm quả khổ suy tổn, không ai ưa thích. Do nhân duyên đó mà địa ngục, bàng sinh, cõi quỷ thêm đông, làm cho cung điện và cõi nước của ma đầy ắp. Vì vậy ác ma vui mừng hớn hở, muốn làm gì cũng được tùy ý tự tại. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ bị các ác ma quấy nhiễu.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào không cậy vào tên tuổi hư dối mình có mà khinh miệt các vị Bồ-tát khác đang tu điều lành, đối với các công đức không có tăng thượng mạn, luôn không tự khen mình cũng không chê bai người, lại khéo nhận biết các việc làm của ác ma, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ không bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào cùng với những người cầu theo Thanh văn thừa, Độc giác thừa chê bai khinh miệt nhau, phỉ báng tranh cãi nhau, thì lúc ấy ác ma thấy việc này rồi liền nghĩ: 'Nay vị Bồ-tát này xa lìa Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, gần gũi địa ngục, bàng sinh và cõi quỷ.' Vì sao vậy? Vì chê bai khinh miệt nhau, phỉ báng tranh cãi nhau không phải là con đường giác ngộ, mà chỉ là con đường dẫn vào các nẻo hiểm ác như địa ngục, bàng sinh, cõi quỷ. Nghĩ như vậy rồi, ác ma vui mừng hớn hở, làm cho oai lực của vị Bồ-tát này càng thêm mạnh, khiến vô số người tăng thêm nghiệp ác. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ bị các ác ma quấy nhiễu.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào cùng với những người cầu theo Thanh văn thừa, Độc giác thừa không chê bai khinh miệt, phỉ báng tranh cãi nhau, mà dùng phương tiện khéo léo cảm hóa dẫn dắt họ hướng về Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường thành Phật cứu độ muôn loài), hoặc khuyên họ siêng tu các pháp lành của thừa mình, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ không bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào cùng với các vị Bồ-tát đang cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, vốn nhẫn nhục hiền hòa, mà tranh cãi, phỉ báng, chê bai khinh miệt nhau, thì lúc ấy ác ma thấy việc này rồi liền nghĩ: 'Hai vị Bồ-tát này đều xa rời nhất thiết trí trí (trí tuệ thấu suốt tất cả, tức trí tuệ của Phật) mà mình đang cầu, đều gần các nẻo hiểm ác như địa ngục, bàng sinh, ngạ quỷ (quỷ đói), a-tố-lạc.' Vì sao vậy? Vì tranh cãi, phỉ báng, chê bai khinh miệt nhau không phải là con đường giác ngộ, mà chỉ là con đường dẫn vào các nẻo hiểm ác như địa ngục, bàng sinh, ngạ quỷ, a-tố-lạc. Lúc ấy ác ma nghĩ như vậy rồi, vui mừng hớn hở, tăng thêm oai thế cho họ, khiến hai phe tranh cãi không dứt. Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ bị các ác ma quấy nhiễu.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào cùng với các vị Bồ-tát đang cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, vốn nhẫn nhục hiền hòa, mà không tranh cãi, phỉ báng, chê bai khinh miệt nhau, chỉ khuyến khích dắt dìu nhau tu các hạnh thù thắng, mau tiến tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa sẽ không bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào chưa được thọ ký đại Bồ-đề vô thượng (được Phật báo trước rằng mình sẽ thành Phật), đối với các vị Bồ-tát Ma-ha-tát đã được thọ ký đại Bồ-đề vô thượng mà khởi tâm giận dữ, tranh cãi, khinh miệt, mắng nhiếc, phỉ báng, thì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khởi lên bao nhiêu niệm tâm không làm lợi ích cho người, sẽ bị lùi mất bấy nhiêu kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) hạnh thù thắng đã từng tu; trải qua bấy nhiêu thời gian xa lìa bạn lành; phải chịu lại bấy nhiêu sự trói buộc của sinh tử. Nếu không bỏ tâm đại Bồ-đề, thì phải trải lại bấy nhiêu kiếp mặc giáp đội mũ trụ (ví như người chiến sĩ mặc áo giáp, tức phát nguyện kiên cố không lùi bước), siêng tu hạnh thù thắng không lúc nào gián đoạn, rồi sau mới bù lại được công đức đã bị lùi mất."

 Bấy giờ Khánh Hỷ bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, tâm ác mà Bồ-tát Ma-ha-tát ấy khởi lên, cùng tội khổ sinh tử, là nhất định phải trôi lăn trải qua bấy nhiêu thời gian, hay là ở khoảng giữa cũng có thể thoát ra được? Những hạnh thù thắng mà Bồ-tát Ma-ha-tát ấy bị lùi mất, là nhất định phải siêng năng trải qua bấy nhiêu kiếp rồi mới bù lại được, hay là ở khoảng giữa có thể khôi phục lại như cũ?"

 Phật bảo Khánh Hỷ: "Ta vì các Bồ-tát, Độc giác, Thanh văn mà nói có việc thoát khỏi tội lỗi và bù đắp lại pháp lành. Khánh Hỷ nên biết, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào chưa được thọ ký đại Bồ-đề vô thượng, đối với các Bồ-tát Ma-ha-tát đã được thọ ký đại Bồ-đề vô thượng mà khởi tâm giận dữ, tranh cãi, khinh miệt, mắng nhiếc, phỉ báng, sau đó không biết hổ thẹn, ôm giữ điều ác không chịu buông bỏ, không thể đúng theo pháp mà phát lộ sám hối (bày tỏ công khai lỗi lầm của mình và ăn năn sửa đổi), thì ta nói hạng người ấy ở khoảng giữa không có cách nào thoát khỏi tội và bù đắp lại điều lành; nhất định phải trôi lăn trong sinh tử bấy nhiêu kiếp, xa lìa bạn lành, bị các nỗi khổ trói buộc. Nếu không bỏ tâm đại Bồ-đề, thì nhất định phải trải bấy nhiêu kiếp mặc giáp đội mũ trụ, siêng tu hạnh thù thắng không lúc nào gián đoạn, rồi sau mới bù lại được công đức đã bị lùi mất.

 Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào chưa được thọ ký đại Bồ-đề vô thượng, đối với các Bồ-tát Ma-ha-tát đã được thọ ký đại Bồ-đề vô thượng mà khởi tâm giận dữ, tranh cãi, khinh miệt, mắng nhiếc, phỉ báng, nhưng sau đó sinh lòng hổ thẹn, tâm không còn vướng giữ điều ác, liền đúng theo pháp mà phát lộ sám hối, nghĩ như thế này: 'Nay ta đã được thân người khó được, sao có thể lại gây ra lỗi ác như thế mà đánh mất lợi ích lớn lao? Ta phải làm lợi ích cho tất cả chúng sinh, sao lại có thể ngược lại làm hại họ? Ta phải cung kính tất cả chúng sinh như đầy tớ thờ chủ, sao lại có thể ngược lại sinh kiêu mạn, mắng nhiếc, lấn lướt, khinh miệt họ? Ta phải nhẫn chịu sự đánh đập, quát mắng của tất cả chúng sinh, sao lại có thể ngược lại dùng thân và lời hung ác mà báo trả? Ta phải hòa giải cho tất cả chúng sinh, khiến họ kính yêu nhau, sao lại có thể buông lời hung dữ, chống trái tranh cãi với họ? Ta phải chịu đựng để tất cả chúng sinh giẫm đạp lên mình lâu dài, như con đường, như cây cầu, sao lại có thể ngược lại lăng nhục họ? Ta cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề là để nhổ bỏ nỗi khổ lớn của sinh tử cho chúng sinh, khiến họ được Niết-bàn (trạng thái dứt hẳn mọi khổ đau và vòng sinh tử) an vui rốt ráo, sao lại có thể ngược lại muốn đem khổ đau đến cho họ? Từ nay cho đến tận cùng đời vị lai, ta phải như kẻ ngây, như kẻ câm, như kẻ điếc, như kẻ mù, đối với các chúng sinh không phân biệt hơn thua. Giả sử có người chặt đầu, chặt chân tay, móc mắt, cắt tai, xẻo mũi, cắt lưỡi, cùng tất cả các phần thân thể khác của ta, đối với chúng sinh ấy ta cũng trọn không khởi ác tâm. Nếu ta khởi ác tâm thì sẽ làm lùi mất và hư hoại tâm cầu giác ngộ Vô thượng Chánh đẳng mà ta đã phát, làm chướng ngại nhất thiết trí trí mà ta đang cầu, không thể làm lợi ích và đem an vui cho chúng sinh.'

 Khánh Hỷ nên biết, đối với Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, ta nói ở khoảng giữa cũng có cách thoát khỏi tội và bù đắp lại điều lành, không nhất định phải trôi lăn trong sinh tử trải qua bấy nhiêu kiếp. Ác ma không thể quấy nhiễu vị ấy, và vị ấy sẽ mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, các thiện nam, thiện nữ đang theo Bồ-tát thừa không nên giao du với những người cầu theo Thanh văn thừa, Độc giác thừa; nếu có giao du thì không nên ở chung; nếu có ở chung thì không nên cùng họ tranh luận phân định đúng sai. Vì sao vậy? Vì nếu cùng hạng người ấy tranh luận phân định đúng sai, thì có thể sẽ khơi dậy tâm giận dữ v.v…, hoặc buông ra lời nói thô ác. Mà các vị Bồ-tát đối với chúng sinh thì không nên khởi tâm giận dữ v.v…, cũng không nên thốt lời thô ác. Dù bị chặt đầu, chặt chân hay các phần thân thể, cũng không nên khởi lòng giận dữ hay buông lời thô ác. Vì sao vậy? Vì các vị Bồ-tát Ma-ha-tát nên nghĩ thế này: 'Ta cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề là để nhổ bỏ mọi khổ đau sinh tử cho chúng sinh, khiến họ được lợi ích và an vui rốt ráo, sao lại có thể ngược lại làm điều ác với họ?' Khánh Hỷ nên biết, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào đối với chúng sinh mà khởi tâm giận dữ, thốt lời thô ác, thì sẽ chướng ngại Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, cũng làm hư hoại vô biên pháp tu hạnh Bồ-tát. Vì vậy các vị Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đạt Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề thì đối với chúng sinh không nên giận dữ, cũng không nên thốt lời thô ác."

 Cụ thọ Khánh Hỷ bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát Ma-ha-tát cùng với Bồ-tát Ma-ha-tát nên ở chung với nhau như thế nào?" Phật bảo Khánh Hỷ: "Các Bồ-tát Ma-ha-tát cùng với Bồ-tát Ma-ha-tát ở chung, nhìn nhau nên như nhìn bậc Đại sư (bậc thầy lớn, tức Đức Phật). Vì sao vậy? Vì các vị Bồ-tát ấy khi nhìn nhau nên nghĩ thế này: 'Các vị ấy đều là thiện tri thức chân thật của ta, là bạn đồng hành với ta, cùng ngồi chung một con thuyền. Nơi học, lúc học, cùng những pháp được học, nếu theo đó mà học thì đều không có gì khác nhau. Như các vị ấy phải học bố thí ba-la-mật-đa cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học nội không cho đến vô tính tự tính không, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học chân như cho đến bất tư nghị giới, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học bốn Thánh đế Khổ, Tập, Diệt, Đạo, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học bốn niệm trụ cho đến tám chi Thánh đạo, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học tám giải thoát cho đến mười biến xứ, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học các cửa giải thoát Không, Vô tướng, Vô nguyện, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học Cực hỷ địa cho đến Pháp vân địa, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học tất cả các môn đà-la-ni và các môn tam-ma-địa, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học năm mắt và sáu thần thông, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học mười lực của Như Lai cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học pháp không quên mất và tính luôn an trú trong xả, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học giáo hóa chúng sinh thành thục và trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật, ta cũng phải học. Như các vị ấy phải học nhất thiết trí, đạo tướng trí và nhất thiết tướng trí, ta cũng phải học.'

 Lại nghĩ thế này: 'Các vị Bồ-tát ấy vì chúng ta mà nói con đường đại Bồ-đề, chính là bạn lành của ta, cũng là người dẫn đường cho ta. Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy an trú trong tác ý tạp nhiễm (khởi tâm hướng theo những ý nghĩ bị phiền não làm ô nhiễm), rời bỏ tác ý tương ưng với nhất thiết trí trí (tâm hướng về trí tuệ của Phật), thì ở chỗ ấy ta sẽ không học theo họ. Nếu vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy lìa tác ý tạp nhiễm, không rời tác ý tương ưng với nhất thiết trí trí, thì ở chỗ ấy ta sẽ luôn học theo họ.' Khánh Hỷ nên biết, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào học được như vậy, thì tư lương Bồ-đề (hành trang để thành Phật, gồm phước đức và trí tuệ tích lũy) sẽ mau được viên mãn. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát nào khi học như vậy, thì cùng với các vị Bồ-tát Ma-ha-tát được gọi là đồng học."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video