Thiên 58 — Hội 1 · Phẩm 14 Áo giáp Đại thừa · phần 3

 Phần thứ nhất, phẩm “Áo giáp Đại thừa”, thứ mười bốn, đoạn ba. (Đại thừa nghĩa là “cỗ xe lớn”, tức con đường tu của Bồ-tát nhằm đưa mình và tất cả chúng sinh cùng đến giác ngộ. “Áo giáp” ví cho lời nguyện lớn, bền chắc mà Bồ-tát khoác lên mình.)

 Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Đức Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính)! Bố thí ba-la-mật-đa không bị trói buộc, cũng không được cởi thoát. (Ba-la-mật-đa nghĩa là “đến bờ bên kia”, tức hạnh tu được làm trọn vẹn, đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác. Bố thí ba-la-mật-đa là hạnh cho tặng trọn vẹn. “Không bị trói buộc, cũng không được cởi thoát” nghĩa là vốn không có gì trói buộc, nên cũng chẳng có gì để cởi ra.) Tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nại, chịu đựng), tinh tiến (siêng năng không lười), tĩnh lự (thiền định, lắng tâm mà quán xét), bát-nhã (trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật) ba-la-mật-đa cũng không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy?

 Bạch Thế Tôn! Vì bản tánh của bố thí ba-la-mật-đa không thật có, nên nó không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa không thật có, nên chúng không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bố thí ba-la-mật-đa là xa lìa (tách rời, không dính mắc vào đâu), nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bố thí ba-la-mật-đa là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bố thí ba-la-mật-đa là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Vì bản tánh của bố thí ba-la-mật-đa là vô tướng (không có hình tướng hay dấu hiệu nào để nắm bắt), nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bố thí ba-la-mật-đa là vô nguyện (không có gì để mong cầu, chấp giữ), nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bố thí ba-la-mật-đa không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bố thí ba-la-mật-đa không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bố thí ba-la-mật-đa không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bố thí ba-la-mật-đa cũng không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Bạch Thế Tôn! Ngũ nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp và mắt Phật) không trói buộc, không cởi thoát. Lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: đi lại biến hóa tự tại, tai nghe xa, biết tâm người khác, biết các đời trước, mắt thấy xa, dứt sạch phiền não) không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn! Vì bản tánh của ngũ nhãn không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của lục thần thông không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của ngũ nhãn là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của lục thần thông là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của ngũ nhãn là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của lục thần thông là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của ngũ nhãn là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của lục thần thông là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của ngũ nhãn là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của lục thần thông là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Vì bản tánh của ngũ nhãn là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của lục thần thông là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của ngũ nhãn không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của lục thần thông không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của ngũ nhãn không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của lục thần thông không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của ngũ nhãn không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của lục thần thông không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của ngũ nhãn không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của lục thần thông không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Bạch Thế Tôn! Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lẽ hay trái lẽ, biết rõ nghiệp báo của chúng sinh…) không trói buộc, không cởi thoát. Tứ vô sở úy (bốn điều Phật hoàn toàn không e sợ khi thuyết pháp giữa đại chúng), tứ vô ngại giải (bốn thứ trí biện giải thông suốt không vướng mắc: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ và về tài biện thuyết), đại từ (lòng thương lớn, ban niềm vui cho chúng sinh), đại bi (lòng xót thương lớn, cứu khổ cho chúng sinh), đại hỷ (niềm vui lớn khi thấy chúng sinh được an vui), đại xả (tâm buông xả lớn, bình đẳng không thiên vị), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất chỉ riêng Phật mới có, không chung với ai khác), nhất thiết trí (trí biết tổng quát tánh không của mọi pháp), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh), nhất thiết tướng trí (trí biết tường tận mọi pháp, cả tướng chung lẫn tướng riêng, tức trí tuệ trọn vẹn của Phật) không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy?

 Bạch Thế Tôn! Vì bản tánh của Phật thập lực không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật, nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Phật thập lực là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tứ vô sở úy cho đến nhất thiết tướng trí là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Phật thập lực là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tứ vô sở úy cho đến nhất thiết tướng trí là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Phật thập lực là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tứ vô sở úy cho đến nhất thiết tướng trí là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Phật thập lực là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tứ vô sở úy cho đến nhất thiết tướng trí là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Vì bản tánh của Phật thập lực là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tứ vô sở úy cho đến nhất thiết tướng trí là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Phật thập lực không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tứ vô sở úy cho đến nhất thiết tướng trí không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Phật thập lực không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tứ vô sở úy cho đến nhất thiết tướng trí không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Phật thập lực không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tứ vô sở úy cho đến nhất thiết tướng trí không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Phật thập lực không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tứ vô sở úy cho đến nhất thiết tướng trí không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Bạch Thế Tôn! Chân như (bản thể chân thật, luôn như vậy, không đổi khác của mọi sự vật) không trói buộc, không cởi thoát. Pháp giới (cõi chung của mọi pháp, tức nền tảng bản thể của tất cả), pháp tánh (bản tánh của các pháp), bất hư vọng tánh (tánh không hư dối), bất biến dị tánh (tánh không đổi khác), pháp định (tánh an định của pháp), pháp trụ (tánh trụ vững của pháp), bình đẳng tánh (tánh bình đẳng như nhau), ly sinh tánh (tánh lìa khỏi sự sinh ra), thật tế (chỗ tột cùng chân thật), vô vi (cái không do nhân duyên tạo tác, không sinh không diệt) không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy?

 Bạch Thế Tôn! Vì bản tánh của chân như không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, pháp định, pháp trụ, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, thật tế, vô vi không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của chân như là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của pháp giới cho đến vô vi là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của chân như là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của pháp giới cho đến vô vi là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của chân như là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của pháp giới cho đến vô vi là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của chân như là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của pháp giới cho đến vô vi là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Vì bản tánh của chân như là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của pháp giới cho đến vô vi là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của chân như không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của pháp giới cho đến vô vi không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của chân như không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của pháp giới cho đến vô vi không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của chân như không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của pháp giới cho đến vô vi không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của chân như không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của pháp giới cho đến vô vi không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Bạch Thế Tôn! Bồ-đề (sự giác ngộ) không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn! Vì bản tánh của bồ-đề không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bồ-đề là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bồ-đề là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bồ-đề là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bồ-đề là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bồ-đề là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bồ-đề không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bồ-đề không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bồ-đề không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bồ-đề không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Bạch Thế Tôn! Tát-đỏa (chúng sinh có tình thức; ghép với “bồ-đề” thành “bồ-đề-tát-đỏa”, tức Bồ-tát, người cầu giác ngộ) không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn! Vì bản tánh của tát-đỏa không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tát-đỏa là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tát-đỏa là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tát-đỏa là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tát-đỏa là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tát-đỏa là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tát-đỏa không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tát-đỏa không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tát-đỏa không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tát-đỏa không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Bạch Thế Tôn! Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát là người phát tâm cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát nghĩa là “bậc đại sĩ”, chúng sinh lớn) không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn! Vì bản tánh của Bồ-tát Ma-ha-tát không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Bồ-tát Ma-ha-tát là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Bồ-tát Ma-ha-tát là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Bồ-tát Ma-ha-tát là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Bồ-tát Ma-ha-tát là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Bồ-tát Ma-ha-tát là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Bồ-tát Ma-ha-tát không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Bồ-tát Ma-ha-tát không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Bồ-tát Ma-ha-tát không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của Bồ-tát Ma-ha-tát không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Bạch Thế Tôn! Vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chánh và trọn vẹn khắp tất cả, tức quả vị Phật) không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn! Vì bản tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Bạch Thế Tôn! Bậc Vô thượng chánh đẳng giác (người đã đạt sự giác ngộ cao nhất, trọn vẹn ấy, tức là Phật) không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn! Vì bản tánh của bậc Vô thượng chánh đẳng giác không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bậc Vô thượng chánh đẳng giác là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bậc Vô thượng chánh đẳng giác là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bậc Vô thượng chánh đẳng giác là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bậc Vô thượng chánh đẳng giác là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bậc Vô thượng chánh đẳng giác là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bậc Vô thượng chánh đẳng giác không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bậc Vô thượng chánh đẳng giác không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bậc Vô thượng chánh đẳng giác không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của bậc Vô thượng chánh đẳng giác không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Bạch Thế Tôn! Nói tóm lại, tất cả các pháp (mọi sự vật, mọi hiện tượng) đều không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn! Vì bản tánh của tất cả các pháp không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tất cả các pháp là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tất cả các pháp là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tất cả các pháp là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tất cả các pháp là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tất cả các pháp là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tất cả các pháp không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tất cả các pháp không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tất cả các pháp không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của tất cả các pháp không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Bấy giờ Mãn Từ Tử (tức tôn giả Phú-lâu-na, vị đệ tử của Phật nổi tiếng giỏi thuyết pháp) hỏi Thiện Hiện (tức tôn giả Tu-bồ-đề, vị đệ tử của Phật hiểu sâu nhất về tánh không) rằng: “Thưa tôn giả! Ngài nói sắc (phần vật chất, hình thể) không trói buộc, không cởi thoát; nói thọ (cảm nhận khổ, vui), tưởng (nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự nhận biết, phân biệt) cùng các thứ khác cũng không trói buộc, không cởi thoát chăng?” Thiện Hiện đáp: “Đúng vậy, đúng vậy.” Mãn Từ Tử hỏi: “Sắc như thế nào thì không trói buộc, không cởi thoát? Thọ, tưởng, hành, thức như thế nào thì không trói buộc, không cởi thoát?”

 Thiện Hiện đáp: “Sắc như trò ảo thuật thì không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức như trò ảo thuật thì không trói buộc, không cởi thoát. Sắc như giấc mộng thì không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức như giấc mộng thì không trói buộc, không cởi thoát. Sắc như bóng hình trong gương thì không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức như bóng hình trong gương thì không trói buộc, không cởi thoát. Sắc như tiếng vang thì không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức như tiếng vang thì không trói buộc, không cởi thoát. Sắc như bóng do ánh sáng tạo ra thì không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức như bóng do ánh sáng tạo ra thì không trói buộc, không cởi thoát. Sắc như hoa đốm giữa hư không (những đốm hoa ảo mà người mắt bệnh thấy lơ lửng trên không) thì không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức như hoa đốm giữa hư không thì không trói buộc, không cởi thoát. Sắc như ảo ảnh hơi nắng (bóng nắng lung linh trông như nước) thì không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức như ảo ảnh hơi nắng thì không trói buộc, không cởi thoát. Sắc như thành Tầm hương (thành Càn-thát-bà, tòa thành ảo hiện trên không trung rồi tan mất) thì không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức như thành Tầm hương thì không trói buộc, không cởi thoát. Sắc như những thứ do phép thần thông biến hóa ra thì không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức như những thứ do biến hóa ra thì không trói buộc, không cởi thoát.

 Vì sao vậy? Này Mãn Từ Tử! Vì bản tánh của sắc như ảo thuật cho đến bản tánh của sắc như vật biến hóa không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức như ảo thuật cho đến bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức như vật biến hóa không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc như ảo thuật cho đến bản tánh của sắc như vật biến hóa là xa lìa (tách rời, không dính mắc vào đâu), nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức như ảo thuật cho đến như vật biến hóa là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc như ảo thuật cho đến như vật biến hóa là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức như ảo thuật cho đến như vật biến hóa là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc như ảo thuật cho đến như vật biến hóa là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức như ảo thuật cho đến như vật biến hóa là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Vì bản tánh của sắc như ảo thuật cho đến như vật biến hóa là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức như ảo thuật cho đến như vật biến hóa là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc như ảo thuật cho đến như vật biến hóa là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức như ảo thuật cho đến như vật biến hóa là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc như ảo thuật cho đến như vật biến hóa không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức như ảo thuật cho đến như vật biến hóa không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc như ảo thuật cho đến như vật biến hóa không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức như ảo thuật cho đến như vật biến hóa không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc như ảo thuật cho đến như vật biến hóa không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức như ảo thuật cho đến như vật biến hóa không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc như ảo thuật cho đến như vật biến hóa không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức như ảo thuật cho đến như vật biến hóa không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Này Mãn Từ Tử! Sắc thuộc quá khứ không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức thuộc quá khứ không trói buộc, không cởi thoát. Sắc thuộc vị lai không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức thuộc vị lai không trói buộc, không cởi thoát. Sắc thuộc hiện tại không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức thuộc hiện tại không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy? Này Mãn Từ Tử! Vì bản tánh của sắc quá khứ, vị lai, hiện tại không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, vị lai, hiện tại không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc quá khứ, vị lai, hiện tại là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, vị lai, hiện tại là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc quá khứ, vị lai, hiện tại là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, vị lai, hiện tại là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc quá khứ, vị lai, hiện tại là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, vị lai, hiện tại là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Vì bản tánh của sắc quá khứ, vị lai, hiện tại là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, vị lai, hiện tại là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc quá khứ, vị lai, hiện tại là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, vị lai, hiện tại là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc quá khứ, vị lai, hiện tại không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, vị lai, hiện tại không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc quá khứ, vị lai, hiện tại không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, vị lai, hiện tại không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc quá khứ, vị lai, hiện tại không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, vị lai, hiện tại không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc quá khứ, vị lai, hiện tại không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức quá khứ, vị lai, hiện tại không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Này Mãn Từ Tử! Sắc thiện không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức thiện không trói buộc, không cởi thoát. Sắc bất thiện không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức bất thiện không trói buộc, không cởi thoát. Sắc vô ký (không thể xếp là thiện hay ác) không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức vô ký không trói buộc, không cởi thoát. Vì sao vậy? Này Mãn Từ Tử! Vì bản tánh của sắc thiện, bất thiện, vô ký không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức thiện, bất thiện, vô ký không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc thiện, bất thiện, vô ký là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức thiện, bất thiện, vô ký là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc thiện, bất thiện, vô ký là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức thiện, bất thiện, vô ký là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc thiện, bất thiện, vô ký là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức thiện, bất thiện, vô ký là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Vì bản tánh của sắc thiện, bất thiện, vô ký là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức thiện, bất thiện, vô ký là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc thiện, bất thiện, vô ký là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức thiện, bất thiện, vô ký là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc thiện, bất thiện, vô ký không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức thiện, bất thiện, vô ký không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc thiện, bất thiện, vô ký không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức thiện, bất thiện, vô ký không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc thiện, bất thiện, vô ký không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức thiện, bất thiện, vô ký không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc thiện, bất thiện, vô ký không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức thiện, bất thiện, vô ký không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Này Mãn Từ Tử! Sắc có nhiễm ô không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức có nhiễm ô không trói buộc, không cởi thoát. Sắc không nhiễm ô không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức không nhiễm ô không trói buộc, không cởi thoát. Sắc có tội lỗi không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức có tội lỗi không trói buộc, không cởi thoát. Sắc không tội lỗi không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức không tội lỗi không trói buộc, không cởi thoát. Sắc hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn bị trói trong vòng sinh tử) không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức hữu lậu không trói buộc, không cởi thoát. Sắc vô lậu (đã sạch phiền não) không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức vô lậu không trói buộc, không cởi thoát. Sắc tạp nhiễm (lẫn lộn ô nhiễm phiền não) không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức tạp nhiễm không trói buộc, không cởi thoát. Sắc thanh tịnh không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh không trói buộc, không cởi thoát. Sắc thế gian không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức thế gian không trói buộc, không cởi thoát. Sắc xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian sinh tử) không trói buộc, không cởi thoát; thọ, tưởng, hành, thức xuất thế gian không trói buộc, không cởi thoát.

 Vì sao vậy? Này Mãn Từ Tử! Vì bản tánh của sắc có nhiễm ô cho đến bản tánh của sắc xuất thế gian không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức có nhiễm ô cho đến bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức xuất thế gian không thật có, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc có nhiễm ô cho đến sắc xuất thế gian là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức có nhiễm ô cho đến xuất thế gian là xa lìa, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc có nhiễm ô cho đến sắc xuất thế gian là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức có nhiễm ô cho đến xuất thế gian là vắng lặng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc có nhiễm ô cho đến sắc xuất thế gian là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức có nhiễm ô cho đến xuất thế gian là trống không, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc có nhiễm ô cho đến sắc xuất thế gian là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức có nhiễm ô cho đến xuất thế gian là vô tướng, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Vì bản tánh của sắc có nhiễm ô cho đến sắc xuất thế gian là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức có nhiễm ô cho đến xuất thế gian là vô nguyện, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc có nhiễm ô cho đến sắc xuất thế gian không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức có nhiễm ô cho đến xuất thế gian không sinh, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc có nhiễm ô cho đến sắc xuất thế gian không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức có nhiễm ô cho đến xuất thế gian không diệt, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc có nhiễm ô cho đến sắc xuất thế gian không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức có nhiễm ô cho đến xuất thế gian không nhiễm ô, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của sắc có nhiễm ô cho đến sắc xuất thế gian không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát. Vì bản tánh của thọ, tưởng, hành, thức có nhiễm ô cho đến xuất thế gian không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát.

 Này Mãn Từ Tử! Sắc, thọ, tưởng, hành, thức không trói buộc, không cởi thoát như thế, thì nên biết những thứ sau đây cũng vậy: nhãn xứ (mắt, xét như chỗ phát sinh nhận thức) cho đến ý xứ (tâm ý); sắc xứ (hình sắc mà mắt thấy) cho đến pháp xứ (các đối tượng mà tâm ý nhận biết); nhãn giới (yếu tố mắt), sắc giới (yếu tố hình sắc), nhãn thức giới (yếu tố sự thấy biết của mắt), cùng nhãn xúc (sự tiếp xúc của mắt với cảnh) và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên (làm điều kiện), cho đến ý giới, pháp giới, ý thức giới, cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên; địa giới (yếu tố đất, tức chất cứng) cho đến thức giới (yếu tố tâm thức); khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ) cho đến đạo thánh đế (chân lý cao quý về con đường diệt khổ); vô minh (sự mê muội, không thấy rõ sự thật) cho đến già chết, sầu than, khổ, ưu, não; nội không (tánh không của các giác quan bên trong) cho đến vô tánh tự tánh không (tánh không nơi cái tự tánh vốn không có tánh); tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định) cho đến tứ vô sắc định (bốn tầng định vượt khỏi mọi hình sắc); tứ niệm trụ (bốn phép an trú tâm tỉnh giác: quán thân, thọ, tâm, pháp) cho đến bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường chân chánh); không giải thoát môn (cửa giải thoát quán tánh không) cho đến vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát quán không mong cầu); bố thí ba-la-mật-đa (hạnh cho tặng được làm trọn vẹn, đưa đến bờ giác) cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ trọn vẹn đưa đến bờ giác); ngũ nhãn (năm thứ mắt), lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm), Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ của Phật) cho đến nhất thiết tướng trí (trí biết tường tận mọi pháp của Phật); chân như (bản thể chân thật không đổi) cho đến vô vi (cái không do tạo tác); bồ-đề (giác ngộ), tát-đỏa (chúng sinh có tình thức); Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc đại sĩ cầu giác ngộ để cứu chúng sinh); vô thượng chánh đẳng bồ-đề (giác ngộ cao nhất, tức quả Phật); bậc Vô thượng chánh đẳng giác (tức Phật) — tất cả các pháp, tùy theo chỗ thích ứng của mỗi thứ, đều không trói buộc, không cởi thoát, cũng y như vậy.

 Này Mãn Từ Tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát đối với pháp môn (cửa vào giáo pháp, tức lời dạy) không trói buộc, không cởi thoát như thế, phải lấy sự không chấp có gì để đạt được làm phương tiện, mà biết đúng như thật. Đối với những pháp không trói buộc, không cởi thoát như thế — tức tứ tĩnh lự, tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ, bi, hỷ, xả), tứ vô sắc định, tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn (bốn sự siêng năng chân chánh: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm điều lành chưa sinh, tăng điều lành đã sinh), tứ thần túc (bốn nền tảng đưa đến định lực và thần thông), ngũ căn (năm gốc rễ lành: tin, siêng, nhớ, định, tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh phát triển từ năm căn ấy), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), bát thánh đạo chi; các cửa giải thoát không, vô tướng (không bám vào hình tướng), vô nguyện; bố thí, tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nại), tinh tiến (siêng năng), tĩnh lự (thiền định), bát-nhã ba-la-mật-đa; ngũ nhãn, lục thần thông, Phật thập lực, tứ vô sở úy (bốn điều Phật không e sợ khi thuyết pháp), tứ vô ngại giải (bốn trí biện giải thông suốt), đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (lòng thương ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo và buông xả rộng lớn), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất chỉ riêng Phật có), nhất thiết trí (trí biết tổng quát mọi pháp), đạo tướng trí (trí biết mọi con đường tu), nhất thiết tướng trí — phải lấy sự không chấp có gì để đạt được làm phương tiện mà siêng năng tu học.

 Này Mãn Từ Tử! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát lấy sự không chấp có gì để đạt được làm phương tiện, nên an trụ nơi tứ tĩnh lự không trói buộc, không cởi thoát, cho đến nên an trụ nơi nhất thiết tướng trí không trói buộc, không cởi thoát. Lấy sự không chấp có gì để đạt được làm phương tiện, nên giúp cho các hữu tình (chúng sinh có tình thức) không trói buộc, không cởi thoát được thành thục (chín muồi căn lành, sẵn sàng giác ngộ); nên trang nghiêm và làm trong sạch cõi Phật không trói buộc, không cởi thoát; nên gần gũi, cúng dường chư Phật không trói buộc, không cởi thoát; nên lắng nghe và tiếp nhận pháp môn không trói buộc, không cởi thoát.

 Này Mãn Từ Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy thường không xa lìa chư Phật Thế Tôn không trói buộc, không cởi thoát; thường không xa lìa ngũ nhãn thanh tịnh không trói buộc, không cởi thoát; thường không xa lìa lục thần thông thù thắng không trói buộc, không cởi thoát; thường không xa lìa các pháp môn đà-la-ni (pháp ghi nhớ và gìn giữ trọn vẹn mọi giáo pháp) không trói buộc, không cởi thoát; thường không xa lìa các pháp môn tam-ma-địa (các phép định, tâm chuyên chú một chỗ) không trói buộc, không cởi thoát.

 Này Mãn Từ Tử! Vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy sẽ phát sinh đạo tướng trí không trói buộc, không cởi thoát; sẽ chứng nhất thiết trí và nhất thiết tướng trí không trói buộc, không cởi thoát; sẽ chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như quay bánh xe chánh pháp lăn đi khắp nơi) không trói buộc, không cởi thoát; sẽ dùng giáo pháp tam thừa (ba cỗ xe: Thanh văn — người nghe lời Phật mà tu chứng; Độc giác — người tự giác ngộ không cần thầy; Bồ-tát — người cầu giác ngộ để cứu mọi chúng sinh) không trói buộc, không cởi thoát để giúp các hữu tình không trói buộc, không cởi thoát được an trụ vững vàng.

 Này Mãn Từ Tử! Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành lục ba-la-mật-đa (sáu hạnh tu trọn vẹn đưa đến bờ giác: bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã) không trói buộc, không cởi thoát, thì có thể chứng được cái không trói buộc, không cởi thoát. Vì tất cả các pháp không thật có, xa lìa, vắng lặng, trống không, vô tướng, vô nguyện, không sinh, không diệt, không nhiễm ô, không có gì gọi là trong sạch, nên không trói buộc, không cởi thoát. Này Mãn Từ Tử! Nên biết vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy được gọi là người khoác áo giáp Đại thừa không trói buộc, không cởi thoát.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video