Phần thứ ba – Phẩm thứ bảy: Xá-lợi của Phật
Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích (vua cõi trời Ba Mươi Ba, vị đứng đầu các vị trời ở đỉnh núi Tu-di): "Kiều-thi-ca (tên họ của Thiên Đế Thích, Phật gọi ông bằng tên này)! Giả sử xá-lợi của Phật (di cốt, những hạt cứng còn lại sau khi hỏa táng thân Phật) chất đầy cõi Thiệm-bộ châu này (châu lục phía nam núi Tu-di theo vũ trụ quan Phật giáo, nơi loài người chúng ta sống) làm một phần. Lại có bộ kinh sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo đưa người sang bờ bên kia, tức trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật, giúp vượt khỏi vòng sinh tử) được chép thành sách làm một phần nữa. Trong hai phần ấy, ông chọn phần nào?"
Thiên Đế Thích thưa: "Ý con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao vậy? Không phải con không tin, không ưa thích, không cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính), cung kính, tôn trọng, ngợi khen xá-lợi của chư Phật. Nhưng thân của chư Phật và xá-lợi đều nhờ kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra; đều nhờ sức mạnh công đức của Bát-nhã ba-la-mật-đa hun đúc (thấm nhuần dần, như hương ướp vào áo), nên mới được tất cả trời, người, a-tố-lạc (a-tu-la: một loài thần có sức mạnh lớn, tính hiếu chiến, thường đánh nhau với chư thiên) trong thế gian cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen."
Khi ấy Xá-lợi Tử (vị đệ tử của Phật nổi tiếng trí tuệ bậc nhất) nói với Đế Thích: "Kiều-thi-ca! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không có hình sắc, không thể thấy, không có sự ngăn ngại va chạm, chỉ có một tướng, tức là không có tướng nào cả. Cái không có tướng đã không thể nắm lấy, thì ông làm sao lấy được? Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không lấy, không bỏ; không thêm, không bớt; không tụ, không tan; không lợi, không hại; không nhơ, không sạch.
Nó không ban thêm cho pháp của chư Phật, Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi loài), Độc giác (người tự mình giác ngộ vào lúc không có Phật ra đời, chỉ lo giải thoát cho riêng mình), Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu đến giải thoát); cũng không gạt bỏ pháp của kẻ phàm phu dị sinh (người thường chưa thấy chân lý, còn sinh ra ở các cõi khác nhau theo nghiệp). Không ban thêm cho vô vi giới (phạm vi những gì không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt), không gạt bỏ hữu vi giới (phạm vi những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt). Không ban thêm cho các pháp 'không', không gạt bỏ các pháp 'có'. Không ban thêm cho các ba-la-mật-đa (các hạnh tu hoàn hảo đưa sang bờ giải thoát) cho đến nhất thiết tướng trí (trí tuệ của Phật biết trọn vẹn mọi tướng trạng chi tiết của mọi pháp), không gạt bỏ mọi pháp tạp nhiễm (những thứ ô nhiễm, phiền não)."
Bấy giờ Thiên Đế Thích đáp Xá-lợi Tử: "Đúng vậy, đúng vậy, quả như ngài nói. Thưa Đại đức (cách tôn xưng vị tu sĩ có đức hạnh lớn)! Nếu biết đúng như thật rằng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không có hình sắc, không thể thấy, không có ngăn ngại, chỉ một tướng, tức không có tướng, không lấy không bỏ, cho đến không ban thêm cho nhất thiết tướng trí, không gạt bỏ mọi pháp tạp nhiễm, thì đó mới thật là lấy Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, cũng là thật sự tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã, tĩnh lự (thiền định, giữ tâm lặng yên chuyên chú), tinh tiến (siêng năng không lười), an nhẫn (nhẫn nhục, chịu đựng được mọi điều trái ý), tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), bố thí (đem của cải, giáo pháp, sự che chở cho người khác) ba-la-mật-đa đều không đi theo lối phân hai, vì không có tướng hai."
Khi ấy Phật khen Thiên Đế Thích: "Hay thay, hay thay! Đúng như ông nói, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho đến bố thí ba-la-mật-đa không đi theo lối phân hai, vì không có tướng hai. Kiều-thi-ca! Những ai muốn cho Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho đến bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn cho chân như (bản tính chân thật, vốn như thế, không hề đổi khác của mọi sự vật) cho đến bất tư nghị giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn) cũng có tướng hai. Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho đến bố thí ba-la-mật-đa cùng với chân như cho đến bất tư nghị giới đều không hai, không chia thành hai phần."
Khi ấy Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì trời, người, a-tố-lạc trong thế gian đều nên hết lòng lễ bái, đi nhiễu bên phải (đi vòng quanh theo chiều kim đồng hồ, để vật được tôn kính ở phía tay phải mình – một cách bày tỏ lòng kính trọng), cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Vì sao vậy? Vì tất cả chúng Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) đều nhờ siêng năng tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa mà chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật).
Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Như khi con ngồi trên tòa Thiên đế trong điện Thiện Pháp ở cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời trên đỉnh núi Tu-di, gồm ba mươi ba cung trời) giảng Chánh pháp (giáo pháp chân chính) cho chúng chư thiên, có vô số thiên tử (các vị trời) đến chỗ con nghe con giảng, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đi nhiễu bên phải, lễ bái, chắp tay rồi lui ra. Khi con không ngồi trên pháp tòa ấy, các thiên tử cũng đến chỗ đó, tuy không thấy con, vẫn cung kính cúng dường như lúc con có mặt, đều nói: 'Đây là tòa thuyết pháp của Thiên Đế Thích giảng cho chư thiên, chúng ta đều nên cúng dường, đi nhiễu bên phải, lễ bái rồi đi, như khi Thiên chủ có mặt.'
Bạch Thế Tôn! Cũng vậy, Bát-nhã ba-la-mật-đa này nếu có người chép viết, thọ trì (nhận lấy, ghi nhớ, giữ gìn), đọc tụng, rộng giảng cho hữu tình (chúng sinh, loài có tình thức) và lưu truyền, thì nên biết nơi ấy luôn có vô lượng vô số trời, rồng, dược-xoa (dạ-xoa: một loài quỷ thần), a-tố-lạc… ở cõi này và ở vô biên thế giới khắp mười phương đều đến họp. Dù không có người giảng, vì kính trọng Pháp, họ cũng đến nơi ấy cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, lễ bái rồi đi.
Vì sao vậy? Vì tất cả Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai – bậc đến từ chân như; Ứng – bậc đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác – bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn), cùng chúng Bồ-tát Ma-ha-tát, Độc giác, Thanh văn, và mọi thứ đem lại an vui cho tất cả hữu tình, đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa mà có. Xá-lợi của Phật cũng nhờ công đức Bát-nhã ba-la-mật-đa hun đúc mà được cúng dường.
Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đối với hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát và nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ toàn giác của Phật) mà các vị ấy chứng được, chính là nhân, là duyên, là chỗ nương tựa, là cái dẫn khởi ra. Vì thế con nói: giả sử xá-lợi Phật chất đầy cõi Thiệm-bộ châu này làm một phần, lại có bộ kinh sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa được chép thành sách làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy, ý con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Bạch Thế Tôn! Khi con thọ trì, đọc tụng, nhớ nghĩ đúng đắn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, vì tâm khế hợp với Pháp nên hoàn toàn không thấy có dấu hiệu sợ hãi nào. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không có tướng, không có hình trạng, không có lời, không thể nói. Do Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không tướng, không hình trạng, không lời, không thể nói, nên năm ba-la-mật-đa như tĩnh lự…, nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không thể nói.
Bạch Thế Tôn! Nếu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có tướng, có hình trạng, có lời, có thể nói, chứ không phải không có tướng trạng và lời nói, thì Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã không thể biết mọi pháp không tướng, không hình trạng, không lời, không thể nói, rồi chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, và nói cho các hữu tình rằng mọi pháp không tướng, không hình trạng, không lời, không thể nói. Bạch Thế Tôn! Chính vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không tướng, không hình trạng, không lời, không thể nói, chứ chẳng phải có tướng trạng và lời nói, nên Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác biết mọi pháp không tướng, không hình trạng, không lời, không thể nói, chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, và nói cho các hữu tình rằng mọi pháp không tướng, không hình trạng, không lời, không thể nói.
Bạch Thế Tôn! Vì thế, kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa đáng được tất cả trời, người, a-tố-lạc trong thế gian dùng vô lượng thứ tràng hoa tuyệt đẹp cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.
Bạch Thế Tôn! Nếu có người đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, chép viết, giảng giải, làm cho lưu truyền rộng rãi, lại dùng vô lượng tràng hoa tuyệt đẹp cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, thì người ấy chắc chắn không còn rơi vào các ác thú (các đường sinh xấu ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), không sinh vào vùng biên địa quê mùa hay giữa các dân man di như đạt-nhứ, miệt-lệ-xa (các tộc người mọi rợ, không biết đến Phật pháp); không rơi vào địa vị Thanh văn, Độc giác, mà nhất định hướng tới Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề; thường được thấy chư Phật, luôn được nghe Chánh pháp, không rời bạn lành (người dẫn dắt mình theo đường chánh); làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, thành thục hữu tình (giáo hóa chúng sinh cho căn lành của họ chín muồi); từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, dùng vô lượng thứ đồ cúng tuyệt đẹp để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn và chúng Bồ-tát Ma-ha-tát.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Giả sử xá-lợi Phật chất đầy tam thiên thế giới (tam thiên đại thiên thế giới: một nghìn triệu thế giới, phạm vi giáo hóa của một vị Phật) làm một phần, lại có bộ kinh sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa được chép thành sách làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy, ý con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao vậy? Vì tất cả Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác và xá-lợi Phật khắp tam thiên thế giới đều từ Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra. Lại xá-lợi Phật khắp tam thiên thế giới đều nhờ sức mạnh công đức của Bát-nhã ba-la-mật-đa hun đúc mà được trời, người, a-tố-lạc cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.
Vì nhân duyên ấy, nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tức những người tin theo Phật pháp) cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen xá-lợi Phật, thì chắc chắn không sinh vào các đường hiểm ác, mà thường sinh vào các thiện thú (đường sinh tốt lành như cõi người, cõi trời), hưởng giàu sang vui sướng; tùy theo tâm nguyện mà đi theo pháp Tam thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát), rốt cuộc chứng được Niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử) của Tam thừa.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân, hoặc được thấy Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác, hoặc được thấy kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa, công đức của hai việc này ngang nhau không khác. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa và chư Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác bình đẳng, không hai, không chia thành hai phần.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nếu có Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác dùng tam thị đạo (ba cách thị hiện để dẫn dắt chúng sinh: hiện thần thông biến hóa, biết rõ tâm người khác, và dạy bảo khuyên răn) mà giảng Chánh pháp cho các hữu tình, tức là Khế kinh (kinh văn khế hợp chân lý) cho đến Luận nghị (phần hỏi đáp, phân tích giáo lý); và nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, rộng giảng cho người khác, thì công đức hai việc này ngang nhau không khác. Vì sao vậy? Vì vị Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ấy, tam thị đạo, và mười hai phần giáo (mười hai thể loại kinh điển của Phật, từ Khế kinh đến Luận nghị) được giảng, đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nếu chư Phật Thế Tôn khắp mười phương thế giới nhiều như cát sông Căng-già (sông Hằng ở Ấn Độ) dùng tam thị đạo giảng Chánh pháp cho các hữu tình, tức là Khế kinh cho đến Luận nghị; và nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, rộng giảng cho người khác, thì công đức hai việc này ngang nhau không khác. Vì sao vậy? Vì chư Phật Thế Tôn khắp mười phương nhiều như cát sông Căng-già, tam thị đạo, và mười hai phần giáo được giảng, đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dùng vô lượng thứ tràng hoa tuyệt đẹp cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn khắp mười phương thế giới nhiều như cát sông Căng-già; và có thiện nam tử, thiện nữ nhân chép và giữ kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa, lại dùng đủ thứ tràng hoa tuyệt đẹp cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, thì công đức hai việc này ngang nhau không khác. Vì sao vậy? Vì chư Phật Thế Tôn đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, chép viết, giảng giải, làm cho lưu truyền rộng rãi, thì về sau người ấy không rơi vào địa ngục, bàng sinh (loài súc vật), cõi quỷ, cũng không rơi vào địa vị Thanh văn hay Độc giác. Vì sao vậy? Vì thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chắc chắn sẽ trụ ở bất thoái chuyển địa (địa vị không còn thối lui khỏi con đường thành Phật), xa lìa mọi tai họa bất ngờ, dịch bệnh, suy sụp, khổ não, sợ hãi.
Như người mắc nợ sợ chủ nợ, bèn đến gần và phụng sự nhà vua, nhờ thế lực của vua mà khỏi sợ hãi. Nhà vua ví cho Bát-nhã ba-la-mật-đa; người mắc nợ ví cho thiện nam tử, thiện nữ nhân nương cậy Bát-nhã ba-la-mật-đa mà lìa được mọi suy sụp, khổ não, sợ hãi.
Bạch Thế Tôn! Ví như có người vì nương theo vua, được vua che chở, nên được người đời cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Xá-lợi Phật cũng thế, nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hun đúc nên được trời, người, a-tố-lạc cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Nhà vua ví cho Bát-nhã ba-la-mật-đa; xá-lợi Phật ví cho người nương theo vua.
Bạch Thế Tôn! Nhất thiết trí trí mà chư Phật chứng được cũng nương Bát-nhã ba-la-mật-đa mà thành tựu. Vì thế con nói: giả sử xá-lợi Phật chất đầy tam thiên thế giới này làm một phần, lại có bộ kinh sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa được chép thành sách làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy, ý con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Vì sao vậy? Vì xá-lợi Phật cứng hơn kim cương, đủ các màu sắc; thân được trang nghiêm bằng ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ (những đặc điểm hình dáng đẹp đẽ khác thường của thân Phật); Như Lai thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có), nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí, đều nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa mà thành tựu. Năm ba-la-mật-đa như bố thí… đều nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa mới được gọi là 'đến bờ bên kia'. Vì sao vậy? Vì nếu không có Bát-nhã ba-la-mật-đa thì bố thí… không thể đến bờ bên kia.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Trong tam thiên đại thiên thế giới này hay ở thế giới khác, tại kinh đô, thành ấp, làng xóm nào có người thọ trì, đọc tụng, chép viết, giảng giải, cúng dường, cung kính Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì các hữu tình ở nơi đó không bị người hay phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần) quấy hại, chỉ trừ trường hợp phải chịu quả của nghiệp ác đã định chắc (nghiệp nhất định phải trả quả). Các hữu tình nơi đó dần dần tu học chánh hạnh của Tam thừa, tùy theo nguyện của mình cho đến chứng được Niết-bàn của Tam thừa.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa làm lợi ích lớn cho tam thiên thế giới, có thần lực lớn. Nó ở nơi nào thì nơi ấy như có Phật đang làm Phật sự lớn, tức là đem lợi ích an vui cho tất cả hữu tình.
Bạch Thế Tôn! Ví như viên ngọc thần báu lớn vô giá, có vô lượng uy đức tuyệt diệu. Nơi nào có viên ngọc thần ấy thì người và phi nhân trọn không quấy hại được. Giả sử có người nam hay người nữ bị quỷ ám, thân tâm khổ não, nếu có ai cầm viên ngọc thần ấy đưa cho thấy, nhờ uy lực của ngọc, quỷ liền bỏ đi. Những ai mắc bệnh nhiệt, hoặc bệnh phong, hoặc bệnh đờm, hoặc nhiệt, phong, đờm hợp lại thành bệnh (theo y học cổ Ấn Độ, bệnh sinh ra do ba yếu tố trong thân – nhiệt, gió, đờm – mất cân bằng), nếu đeo viên ngọc thần ấy vào người thì các bệnh như thế đều khỏi hết.
Viên ngọc ấy ở chỗ tối có thể chiếu sáng; lúc nóng làm cho mát, lúc lạnh làm cho ấm. Vùng đất nào có viên ngọc thần ấy thì thời tiết điều hòa, không lạnh không nóng. Vùng đất nào có viên ngọc thần ấy thì các loài độc như rắn, bò cạp không dám ở lại. Giả sử có người nam hay người nữ bị trúng độc, đau đớn khó chịu nổi, nếu có ai cầm viên ngọc thần ấy cho thấy, nhờ uy lực của ngọc, chất độc liền tiêu mất.
Nếu các hữu tình thân mắc bệnh hủi, ghẻ độc, sưng mụn, hoa mắt, mắt có màng mộng…, hay bệnh mắt, bệnh tai, bệnh mũi, bệnh lưỡi, bệnh họng, bệnh thân, bệnh các khớp tay chân, đeo viên ngọc thần ấy thì mọi bệnh đều khỏi. Nếu trong ao hồ, suối, giếng… nước đục bẩn hoặc sắp khô cạn, thả viên ngọc vào thì nước liền đầy lên, thơm sạch trong trẻo, đủ tám công đức (tám đức tính của nước tốt: trong, mát, ngọt, mềm nhẹ, thấm nhuần, êm dịu, uống hết khát, nuôi lớn thân thể).
Nếu dùng vải các màu xanh, vàng, đỏ, trắng, hồng, tía, biếc, lục, gấm nhiều màu… bọc viên ngọc thần ấy thả vào nước, thì nước liền theo màu vải mà hiện ra đủ màu. Viên ngọc thần báu lớn vô giá như thế có uy đức vô biên, nói không hết được. Nếu đặt nó trong rương hộp, cũng làm cho đồ đựng ấy có đủ uy đức vô biên. Giả sử rương hộp đã trống, nhưng vì từng đựng ngọc, đồ đựng ấy vẫn được mọi người yêu quý.
Cụ thọ (cách gọi tôn kính vị tỳ-kheo lớn tuổi, đức cao) Khánh Hỷ (tức A-nan, vị đệ tử theo hầu Phật) hỏi Đế Thích: "Viên ngọc thần như vậy chỉ cõi trời mới có, hay cõi người cũng có?" Thiên Đế Thích đáp: "Cõi người và cõi trời đều có ngọc ấy. Ở cõi người thì hình nhỏ mà nặng, ở cõi trời thì hình lớn mà nhẹ. Lại nữa, ngọc ở cõi người không đủ tướng tốt, ngọc ở cõi trời thì tướng tròn đầy. Ngọc thần ở cõi trời uy đức thù thắng, hơn ngọc cõi người vô lượng lần."
Khi ấy Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng như thế, là gốc của mọi đức, có thể diệt trừ vô lượng pháp xấu ác, bất thiện. Ở nơi nào thì làm cho khổ não thân tâm của các hữu tình nơi đó đều tiêu trừ, người và phi nhân không thể làm hại.
Bạch Thế Tôn! Viên ngọc thần báu lớn vô giá vừa nói không chỉ ví cho Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà còn ví cho nhất thiết trí trí của Như Lai; cũng ví cho tĩnh lự cho đến bố thí ba-la-mật-đa; cũng ví cho nội không cho đến vô tính tự tính không (dãy các loại 'không' – tức tính trống rỗng, không có thực thể cố định – từ cái 'không' của thân tâm bên trong cho đến cái 'không' của cả tự tính lẫn phi tự tính); cũng ví cho tứ niệm trụ (bốn phép quán chuyên chú: quán thân, cảm thọ, tâm, và các pháp) cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có); cũng ví cho chân như cho đến bất tư nghị giới; cũng ví cho vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên sót) và hằng trụ xả tính (tâm luôn bình thản, không thiên lệch); cũng ví cho nhất thiết trí (trí biết tổng quát mọi pháp), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu), nhất thiết tướng trí; cũng ví cho tất cả đà-la-ni môn (pháp môn ghi nhớ, giữ gìn mọi giáo pháp không quên) và tam-ma-địa môn (các pháp môn thiền định); cũng ví cho vô lượng vô biên Phật pháp.
Vì sao vậy? Vì những công đức như thế đều do Bát-nhã ba-la-mật-đa – vị vua của các thần chú lớn – dẫn ra và làm hiển lộ, công đức sâu rộng vô lượng vô biên. Xá-lợi Phật nhờ các công đức ấy hun đúc, nên sau khi Phật nhập Niết-bàn vẫn xứng đáng được tất cả trời, người, a-tố-lạc trong thế gian cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Xá-lợi Phật là đồ chứa, là chỗ nương của Bát-nhã, tĩnh lự, tinh tiến, an nhẫn, tịnh giới, bố thí ba-la-mật-đa cực kỳ viên mãn, thanh tịnh tột bậc, nói rộng cho đến sự vĩnh viễn cắt đứt dòng nối tiếp của tập khí phiền não (thói quen, dấu vết còn sót lại của phiền não), cùng vô lượng vô biên Phật pháp khác; vì thế sau khi Phật nhập Niết-bàn, vẫn xứng đáng được tất cả trời, người, a-tố-lạc trong thế gian cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Xá-lợi Phật là đồ chứa của ba-la-mật-đa châu báu công đức cực kỳ viên mãn, thanh tịnh tột bậc; là đồ chứa của ba-la-mật-đa cực kỳ viên mãn, thanh tịnh tột bậc, không nhơ không sạch, không sinh không diệt, không vào không ra, không thêm không bớt, không đến không đi, không động không dừng, không đây không kia; là đồ chứa của ba-la-mật-đa cực kỳ viên mãn, thanh tịnh tột bậc, tức là bản tính chân thật của mọi pháp; vì thế sau khi Phật nhập Niết-bàn, vẫn xứng đáng được tất cả trời, người, a-tố-lạc trong thế gian cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.
Lại nữa, bạch Thế Tôn! Hãy gác lại xá-lợi Phật trong tam thiên thế giới. Giả sử xá-lợi Phật chất đầy các thế giới ở mỗi phương trong mười phương, nhiều như cát sông Căng-già, làm một phần, lại có bộ kinh sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa được chép thành sách làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy, ý con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao vậy? Vì tất cả Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác cùng xá-lợi đều nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra, đều nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa hun đúc, đều là đồ chứa của Bát-nhã ba-la-mật-đa, nên xứng đáng được tất cả trời, người, a-tố-lạc trong thế gian cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.
Bạch Thế Tôn! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen xá-lợi Phật, thì ở cõi trời và cõi người được hưởng giàu sang vui sướng không cùng. Ở cõi người, tức là sinh vào dòng lớn sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, quan võ ở Ấn Độ xưa) cho đến dòng lớn cư sĩ (các gia chủ giàu có); ở cõi trời, tức là sinh vào cõi Tứ Đại Vương Chúng thiên (cõi trời của bốn vị Thiên vương, thấp nhất trong các cõi trời của cõi Dục) cho đến Tha Hóa Tự Tại thiên (cõi trời cao nhất của cõi Dục). Nhờ căn lành thù thắng như thế, đến thân cuối cùng thì đi đến tận cùng của khổ, tức giải thoát hoàn toàn.
Bạch Thế Tôn! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, chép viết, giảng giải, suy nghĩ đúng lý, thì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mau được viên mãn. Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa được viên mãn, nên tĩnh lự ba-la-mật-đa cho đến bố thí ba-la-mật-đa, cho đến ba mươi bảy pháp bồ-đề phần (ba mươi bảy pháp tu giúp đạt đến giác ngộ), cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật cũng được viên mãn. Nhờ đó lại có thể vượt qua các địa vị Thanh văn và Độc giác, chứng nhập chánh tính ly sinh của Bồ-tát (địa vị chắc chắn đi trên đường chánh, lìa hẳn tính phàm phu), được thần thông (năng lực siêu nhiên) thù thắng tuyệt diệu của Bồ-tát.
Nhờ thần thông ấy dạo khắp các cõi Phật, từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn, thành thục hữu tình, làm trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật, phát nguyện thù thắng mà thọ nhiều loại thân. Vì muốn làm lợi ích cho các hữu tình, hoặc làm đại luân vương (Chuyển luân vương: vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp), hoặc làm tiểu luân vương, hoặc làm vua nước lớn, hoặc làm vua nước nhỏ, hoặc làm sát-đế-lợi, hoặc làm Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tế lễ ở Ấn Độ xưa), hoặc làm Tỳ-sa-môn (vị Thiên vương phương Bắc, thần giữ của cải), hoặc làm Thiên Đế Thích, hoặc làm Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên), hoặc làm các loài khác, để làm lợi ích, an vui cho vô lượng hữu tình.
Vì thế, bạch Thế Tôn, không phải con không tin, không ưa thích, không cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen xá-lợi của chư Phật; nhưng công đức có được do cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa nhiều hơn thế rất nhiều. Vì nhân duyên ấy, ý con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Bạch Thế Tôn! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì tức là làm tăng trưởng tất cả Phật pháp, cũng là thâu nhận được sự giàu sang, an vui, tự tại của thế gian và xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian). Làm như vậy là đã cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen xá-lợi Phật và chư Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác rồi." Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông nói."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video