Thiên 637 — Hội 3 · Phẩm 8 Khối phúc · phần 1

 Phần thứ ba – Phẩm thứ tám: Khối phúc đức (đoạn một)

 Bấy giờ Thiên Đế Thích (vua cõi trời Ba Mươi Ba, vị đứng đầu các vị trời ở đỉnh núi Tu-di) bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tức những người tin theo Phật pháp) muốn thường được thấy pháp thân (thân Phật là chính chân lý) và sắc thân (thân Phật có hình tướng) của tất cả Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai – bậc đến từ chân như; Ứng – bậc đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác – bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn) ở vô lượng vô số thế giới khắp mười phương, thì nên đối với kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo đưa người sang bờ bên kia, tức trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự vật, giúp vượt khỏi sinh tử) hết lòng lắng nghe, thọ trì (nhận lấy, ghi nhớ, giữ gìn), đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, chép viết, giảng giải, làm cho lưu truyền rộng rãi.

 Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy khi đã được thường thấy pháp thân và sắc thân của tất cả Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác ở vô lượng vô số thế giới khắp mười phương, thì dần dần tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho mau viên mãn. Lúc ấy nên dùng pháp tính (bản tính của các pháp) mà tu tập phép quán Phật tùy niệm (pháp tu luôn nhớ nghĩ, quán tưởng về Phật).

 Bạch Thế Tôn! Pháp tính của tất cả các pháp nói gọn có hai loại: một là hữu vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), hai là vô vi (không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt). Thế nào gọi là pháp tính hữu vi? Đó là trí về nội không cho đến vô tính tự tính không (dãy các loại 'không' – tức tính trống rỗng, không có thực thể cố định – từ cái 'không' của thân tâm bên trong cho đến cái 'không' của cả tự tính lẫn phi tự tính); hoặc trí về tứ niệm trụ (bốn phép quán chuyên chú: quán thân, cảm thọ, tâm, và các pháp) cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có); hoặc trí về pháp thiện và bất thiện; hoặc trí về pháp hữu ký (có thể xác định là thiện hay ác) và vô ký (không thể xác định là thiện hay ác); hoặc trí về pháp hữu lậu (còn phiền não rỉ chảy, còn trói buộc trong sinh tử) và vô lậu (không còn phiền não); hoặc trí về pháp hữu vi và vô vi; hoặc trí về pháp có tội và không tội; hoặc trí về pháp thế gian và xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian); hoặc trí về pháp tạp nhiễm (ô nhiễm, phiền não) và thanh tịnh. Vô lượng loại trí như thế đều gọi là pháp tính hữu vi.

 Thế nào gọi là pháp tính vô vi? Đó là tất cả các pháp không sinh không diệt, không trụ không biến đổi, không nhơ không sạch, không thêm không bớt, không tướng, không tạo tác, không có tự tính. Như thế gọi là pháp tính vô vi. Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nên dùng hai loại pháp tính như thế mà tu phép Phật tùy niệm đối với chư Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác."

 Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông nói. Kiều-thi-ca (tên họ của Thiên Đế Thích, Phật gọi ông bằng tên này)! Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa mà đã chứng, sẽ chứng, đang chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật). Các đệ tử Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu đến giải thoát) của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa mà đã được, sẽ được, đang được quả Dự lưu (bậc vừa vào dòng thánh, quả đầu tiên), Nhất lai (bậc chỉ còn trở lại cõi người một lần), Bất hoàn (bậc không còn trở lại cõi Dục), A-la-hán (bậc đã dứt hết phiền não, quả cao nhất của Thanh văn). Các vị Độc giác (người tự mình giác ngộ vào lúc không có Phật ra đời) quá khứ, vị lai, hiện tại đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa mà đã, đang, sẽ chứng bồ-đề của Độc giác.

 Vì sao vậy, Kiều-thi-ca? Vì trong kho tàng bí mật của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có giảng rộng các pháp tương ứng với Tam thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát). Nhưng điều được giảng ở đây là lấy vô sở đắc (không thấy có gì để nắm bắt) làm phương tiện, lấy không tính không tướng làm phương tiện, lấy không sinh không diệt làm phương tiện, lấy không nhơ không sạch làm phương tiện, lấy không tạo không làm làm phương tiện, lấy không vào không ra làm phương tiện, lấy không thêm không bớt làm phương tiện, lấy không lấy không bỏ làm phương tiện. Những điều nói như thế đều dựa theo thế tục (chân lý quy ước, cách nói thông thường của thế gian), không dựa theo thắng nghĩa (chân lý tối hậu).

 Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không phải Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng không phải chẳng phải Bát-nhã ba-la-mật-đa; không phải bờ bên này, không phải bờ bên kia, không phải giữa dòng; không phải đất liền, không phải nước; không phải cao, không phải thấp; không phải bình đẳng, không phải không bình đẳng; không phải có tướng, không phải không tướng; không phải thế gian, không phải xuất thế gian; không phải hữu lậu, không phải vô lậu; không phải hữu vi, không phải vô vi; không phải thiện, không phải bất thiện; không phải hữu ký, không phải vô ký; không phải quá khứ, không phải vị lai, không phải hiện tại.

 Kiều-thi-ca! Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không ban thêm cho pháp của chư Phật, không ban thêm cho pháp của Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi loài), không ban thêm cho pháp của Độc giác, không ban thêm cho pháp của Thanh văn, cũng không gạt bỏ các pháp của dị sinh (phàm phu, người thường chưa thấy chân lý)."

 Khi ấy Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là ba-la-mật-đa lớn, là ba-la-mật-đa cao tột, là ba-la-mật-đa không gì sánh bằng. Khi các Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, tuy biết rõ sự sai khác về tâm, hành động và cảnh giới của tất cả hữu tình (chúng sinh, loài có tình thức), mà không thấy có ngã (cái tôi), không thấy có hữu tình, cho đến không thấy có người biết, người thấy; cũng không thấy sắc, thọ, tưởng, hành, thức (năm uẩn – năm nhóm tạo nên con người: thân thể, cảm giác, tri giác, ý chí tạo tác, nhận thức), cho đến không thấy các cảm thọ sinh ra do sáu xúc làm duyên (sự tiếp xúc của mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý với đối tượng của chúng); cũng không thấy bố thí ba-la-mật-đa cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa; như thế cho đến không thấy mười tám pháp bất cộng của Phật và vô lượng vô biên Phật pháp khác.

 Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không phải xuất hiện do có chỗ nắm bắt đối với các pháp. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hoàn toàn không có tự tính, cũng không thể nắm bắt; cái có thể đắc, cái được đắc và chỗ nương của cả hai đều có tính và tướng là không, không thể nắm bắt."

 Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Đúng vậy, đúng vậy, như ông nói. Kiều-thi-ca! Các Bồ-tát Ma-ha-tát lấy vô sở đắc làm phương tiện, tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa suốt đêm dài (tức thời gian rất lâu), còn không thấy có bồ-đề (giác ngộ) và tát-đỏa (chúng sinh – hai chữ này hợp lại thành 'bồ-tát'), huống gì thấy có Bồ-tát Ma-ha-tát. Đã không thấy có Bồ-tát Ma-ha-tát, thì sao thấy có pháp của Bồ-tát Ma-ha-tát? Còn không thấy có pháp của Bồ-tát Ma-ha-tát, huống gì thấy có Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật."

 Khi ấy Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Các Bồ-tát Ma-ha-tát chỉ nên tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, hay cũng nên tu năm ba-la-mật-đa kia?"

 Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Các Bồ-tát Ma-ha-tát lấy vô sở đắc làm phương tiện, tu đủ sáu ba-la-mật-đa (sáu hạnh tu hoàn hảo đưa sang bờ giải thoát). Khi tu bố thí (đem của cải, giáo pháp, sự che chở cho người khác), không thấy có bố thí, không thấy có người cho, không thấy có người nhận. Khi tu tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), không thấy có tịnh giới, không thấy có người giữ giới, không thấy có người phạm giới. Khi tu an nhẫn (nhẫn nhục, chịu đựng mọi điều trái ý), không thấy có an nhẫn, không thấy có người nhẫn, không thấy có người giận dữ. Khi tu tinh tiến (siêng năng không lười), không thấy có tinh tiến, không thấy có người tinh tiến, không thấy có người lười biếng, không thấy có việc mà tinh tiến phải làm, không thấy có thân hay tâm làm việc ấy. Khi tu tĩnh lự (thiền định, giữ tâm lặng yên chuyên chú), không thấy có tĩnh lự, không thấy có người tu thiền, không thấy có người tán loạn. Khi tu bát-nhã (trí tuệ), không thấy có bát-nhã, không thấy có người có trí tuệ sáng suốt, không thấy có người có trí tuệ sai lệch, không thấy sự sai khác về tính và tướng của các pháp mà trí tuệ quán xét.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Các Bồ-tát Ma-ha-tát lấy Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa làm ánh sáng, làm người dẫn đường, tu tập tất cả các ba-la-mật-đa, không chấp trước điều gì, khiến chúng mau viên mãn.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Các Bồ-tát Ma-ha-tát đối với mọi pháp đều lấy vô sở đắc làm phương tiện, lấy Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa làm ánh sáng, làm người dẫn đường, tuy quán xét các pháp mà không vướng mắc, khiến điều mình tu tập mau được viên mãn. Nghĩa là lấy vô sở đắc làm phương tiện, lấy Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa làm ánh sáng, làm người dẫn đường, tuy quán xét các uẩn, các xứ, các giới (uẩn: năm nhóm tạo nên con người; xứ: mười hai chỗ gồm sáu giác quan và sáu đối tượng; giới: mười tám phạm trù gồm sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức), nói rộng cho đến nhất thiết tướng trí (trí tuệ của Phật biết trọn vẹn mọi tướng trạng chi tiết của mọi pháp), mà không vướng mắc. Do nhân duyên ấy, điều mình tu tập mau được viên mãn.

 Kiều-thi-ca! Như các loài cây ở cõi Thiệm-bộ châu (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người sống), cành nhánh, thân, hoa, lá, quả tuy có đủ hình dáng màu sắc khác nhau, nhưng bóng râm của chúng thì không hề sai khác, có công đức lớn, được mọi người tìm đến nương nhờ. Cũng thế, năm ba-la-mật-đa trước tuy mỗi cái khác nhau, nhưng nhờ được Bát-nhã ba-la-mật-đa thâu giữ, hồi hướng (hướng công đức của mình về một mục đích) về nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ toàn giác của Phật), lấy vô sở đắc làm phương tiện, nên các tướng sai khác đều không thể nắm bắt, có công đức lớn, được mọi người tìm đến nương nhờ."

 Khi ấy Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thành tựu công đức thù thắng rộng lớn, thành tựu tất cả công đức thù thắng, thành tựu công đức thù thắng viên mãn, thành tựu công đức thù thắng vô lượng, thành tựu công đức thù thắng vô số, thành tựu công đức thù thắng vô biên, thành tựu công đức thù thắng không gì bằng, thành tựu công đức thù thắng không cùng tận.

 Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, trang hoàng bằng các thứ báu, thọ trì, đọc tụng, cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính), cung kính, tôn trọng, ngợi khen, theo lời kinh này mà suy nghĩ đúng lý; lại có thiện nam tử, thiện nữ nhân chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, đem cho người khác thọ trì, làm cho lưu truyền rộng rãi, thì khối phúc đức của hai người này, ai nhiều hơn?"

 Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Ta hỏi lại ông, ông cứ theo ý mình mà đáp. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân xin được xá-lợi Phật (di cốt, những hạt cứng còn lại sau khi hỏa táng thân Phật) từ người khác, đựng vào hộp báu, đặt ở chỗ cao quý, lại dùng đủ thứ tràng hoa tuyệt đẹp cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen; lại có thiện nam tử, thiện nữ nhân xin được xá-lợi Phật từ người khác, rồi chia cho người khác, dù chỉ bằng hạt cải, khiến họ kính cẩn nhận lấy, an trí đúng phép, lại dùng vô lượng tràng hoa tuyệt đẹp cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Ý ông thế nào? Khối phúc đức của hai người ấy, ai hơn?"

 Thiên Đế Thích thưa: "Theo con hiểu nghĩa lời Phật dạy, thì khối phúc đức của người sau hơn. Vì sao vậy? Vì chư Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác, do lòng đại bi, vì những hữu tình cần nhờ cúng dường, cung kính xá-lợi chư Phật mà được cứu độ, nên khi sắp nhập Niết-bàn, đã dùng sức của kim cang dụ tam-ma-địa (thiền định vững chắc như kim cương, phá tan mọi phiền não, là tầng định cuối cùng trước khi thành Phật) mà đập nát thân kim cương ra như hạt cải, lại dùng thần lực đại bi sâu rộng gia trì (dùng sức mạnh hộ trì, ban năng lực) cho xá-lợi ấy, khiến sau khi Như Lai bát Niết-bàn (nhập Niết-bàn hoàn toàn, tức Phật qua đời), ai được một hạt nhỏ bằng hạt cải mà cúng dường, cung kính thì được phúc vô biên, ở cõi trời cõi người hưởng nhiều niềm vui thù thắng, cho đến cuối cùng đi đến tận cùng của khổ, tức giải thoát hoàn toàn. Vì thế người chia cho người khác có phúc hơn."

 Bấy giờ Phật khen Thiên Đế Thích: "Hay thay, hay thay! Đúng như ông nói. Kiều-thi-ca! Đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, hoặc tự mình thọ trì, cúng dường, cung kính, hoặc đem cho người khác, làm cho lưu truyền rộng rãi, thì khối phúc đức của người sau nhiều hơn. Vì sao vậy? Vì đem cho người khác thì có thể làm cho vô lượng vô số hữu tình được lợi ích an vui.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Nếu có người đem ý nghĩa được giảng trong Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, đúng như thật mà phân tích giảng giải cho người khác, khiến họ hiểu đúng, thì khối phúc đức có được còn hơn công đức đem cho người khác lưu truyền gấp trăm nghìn lần. Kính trọng vị pháp sư (người giảng pháp) ấy nên như kính Phật, cũng như phụng sự bậc tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, xa lìa dục lạc) đáng tôn kính. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chính là chư Phật, chư Phật chính là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa; Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không khác chư Phật, chư Phật không khác Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì sao vậy? Vì chư Phật ba đời đều nương Bát-nhã ba-la-mật-đa siêng năng tu học mà chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.

 Bậc tu phạm hạnh đáng tôn kính, nên biết, chính là Bồ-tát Ma-ha-tát đã trụ ở bất thoái chuyển địa (địa vị không còn thối lui khỏi con đường thành Phật). Bồ-tát Ma-ha-tát ấy cũng nương Bát-nhã ba-la-mật-đa siêng năng tu học mà chứng được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Những bổ-đặc-già-la (con người, cá nhân) thuộc chủng tính Thanh văn cũng nương Bát-nhã ba-la-mật-đa siêng năng tu học mà được quả A-la-hán. Những bổ-đặc-già-la thuộc chủng tính Độc giác cũng nương Bát-nhã ba-la-mật-đa siêng năng tu học mà được bồ-đề của Độc giác. Những bổ-đặc-già-la thuộc chủng tính Bồ-tát cũng nương Bát-nhã ba-la-mật-đa siêng năng tu học, vượt qua các địa vị Thanh văn, Độc giác, chứng nhập chánh tính ly sinh của Bồ-tát (địa vị chắc chắn đi trên đường chánh, lìa hẳn tính phàm phu), dần dần tu các hạnh Bồ-tát, được trụ ở bất thoái chuyển địa của Bồ-tát.

 Vì thế, Kiều-thi-ca, nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn dùng vô lượng tràng hoa tuyệt đẹp cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Đức Phật hiện tại, thì nên chép kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa, rồi dùng vô lượng thứ tràng hoa tuyệt đẹp cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.

 Kiều-thi-ca! Ta thấy rõ nghĩa này, nên khi vừa chứng được Vô thượng Chánh đẳng giác, Ta đã suy nghĩ: 'Ta nương vào ai mà trụ? Ai đáng để Ta cúng dường, cung kính?' Khi nghĩ như thế, Ta hoàn toàn không thấy có trời, ma (Ma vương, kẻ chuyên phá hoại người tu), Phạm (Phạm thiên, vua cõi trời Phạm), người hay phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần) nào ngang bằng Ta, huống gì hơn Ta. Ta lại tự nghĩ: 'Ta nương pháp này mà đã chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Pháp này sâu xa, vắng lặng, vi diệu. Ta nên trở lại nương pháp này mà trụ, cúng dường, cung kính nó', tức là Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.

 Kiều-thi-ca! Ta đã thành Phật mà còn nương Bát-nhã ba-la-mật-đa, cúng dường, cung kính nó, huống gì thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề mà lại không nương Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này siêng năng tu học, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen? Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có thể sinh ra chúng Bồ-tát Ma-ha-tát; từ chúng Bồ-tát Ma-ha-tát sinh ra chư Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác; nương chư Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác mà Thanh văn, Độc giác được sinh ra.

 Vì thế, Kiều-thi-ca, các thiện nam tử, thiện nữ nhân, dù theo Bồ-tát thừa, Độc giác thừa hay Thanh văn thừa, đều nên siêng năng tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa, dùng vô lượng thứ tràng hoa tuyệt đẹp cho đến đèn sáng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Vì sao vậy? Vì Thanh văn thừa, Độc giác thừa và Bồ-tát thừa phải nương Bát-nhã ba-la-mật-đa siêng năng tu học mới đến được chỗ rốt ráo.

 Lại nữa, Kiều-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy bảo các loài hữu tình ở cõi Thiệm-bộ châu, khiến tất cả đều an trụ trong mười thiện nghiệp đạo (mười điều lành: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói ác, không nói thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến), ý ông thế nào? Thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nhờ nhân duyên đó được phúc có nhiều không?"

 Thiên Đế Thích thưa: "Rất nhiều, bạch Thế Tôn! Rất nhiều, bạch Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến cõi giải thoát, một danh hiệu của Phật)!"

 Phật bảo Kiều-thi-ca: "Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân chép kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa, đem cho người khác đọc tụng, hoặc lại chép thêm, làm cho lưu truyền rộng rãi, thì khối phúc đức mà thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy có được còn nhiều hơn người trước rất nhiều. Vì sao vậy? Kiều-thi-ca! Vì trong kho tàng bí mật của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có giảng rộng tất cả các pháp vô lậu. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ở trong đó đã học, đang học, sẽ học. Có người đã nhập, đang nhập, sẽ nhập chánh tính ly sinh của chủng tính Thanh văn, dần dần cho đến đã, đang, sẽ được quả A-la-hán. Có người đã nhập, đang nhập, sẽ nhập chánh tính ly sinh của chủng tính Độc giác, dần dần cho đến đã, đang, sẽ được bồ-đề của Độc giác. Có người đã nhập, đang nhập, sẽ nhập chánh tính ly sinh của chủng tính Bồ-tát, dần dần tu các hạnh Bồ-tát, đã được, đang được, sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.

 Kiều-thi-ca! Tất cả các pháp vô lậu được giảng trong kho tàng bí mật của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đó là: bố thí ba-la-mật-đa cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa; nội không cho đến vô tính tự tính không; chân như (bản tính chân thật, vốn như thế, không đổi khác của mọi sự vật) cho đến bất tư nghị giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn); đoạn giới cho đến vô vi giới (các cảnh giới dứt trừ phiền não, lìa tham dục, tịch diệt, cho đến cảnh giới không sinh không diệt); Khổ, Tập, Diệt, Đạo thánh đế (bốn chân lý cao quý: sự khổ, nguyên nhân của khổ, sự hết khổ, con đường dẫn đến hết khổ); tứ niệm trụ cho đến bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường chánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng);

 tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định của cõi Sắc), tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ, bi, hỷ, xả), tứ vô sắc định (bốn tầng thiền định của cõi Vô sắc); bát giải thoát (tám phép thiền quán giúp thoát khỏi ràng buộc), cửu thứ đệ định (chín tầng định nối tiếp nhau theo thứ tự); không, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn (ba cửa giải thoát: quán mọi pháp là không, không có tướng, và không còn gì để mong cầu); tịnh quán địa cho đến Như Lai địa (mười địa vị tu tập chung cho ba thừa, từ bậc khởi đầu đến địa vị Phật); Cực Hỷ địa cho đến Pháp Vân địa (mười địa vị tu chứng của Bồ-tát); ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật), lục thần thông (sáu năng lực siêu nhiên); Như Lai thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có) cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật; vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên sót), hằng trụ xả tính (tâm luôn bình thản, không thiên lệch); tất cả đà-la-ni môn (pháp môn ghi nhớ, giữ gìn mọi giáo pháp không quên) và tam-ma-địa môn (các pháp môn thiền định); nhất thiết trí (trí biết tổng quát mọi pháp), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu), nhất thiết tướng trí; cùng vô lượng vô biên Phật pháp khác. Tất cả đều là các pháp vô lậu được giảng trong kinh này.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm lẻ ba (hết).

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm trăm lẻ bốn.

 Tam tạng Pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang vâng chiếu vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video