Thiên 638 — Hội 3 · Phẩm 8 Khối phúc · phần 2

 Phần thứ ba — Phẩm "Phúc tụ" (khối phúc đức), thứ tám, đoạn hai

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca (Kauśika, tên họ của Thiên Đế Thích, vị vua cõi trời Đao-lợi, đang hỏi Phật trong kinh này)! Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tức người tu theo Phật pháp) dạy một hữu tình (chúng sinh, loài có tình thức) an trụ vào quả Dự lưu (quả vị đầu tiên trong bốn quả thánh của hàng Thanh văn: người đã vào được dòng thánh, thấy được chân lý, không còn đọa vào đường ác), thì khối phúc đức đạt được còn hơn việc giáo hoá toàn bộ các loài hữu tình trong một châu Thiệm-bộ (châu lục ở phía nam núi Tu-di theo vũ trụ quan Phật giáo, nơi loài người chúng ta sinh sống) khiến tất cả đều an trụ trong thập thiện nghiệp đạo (mười điều lành: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không sân giận, không tà kiến).

 Vì sao vậy? Những người an trụ trong thập thiện nghiệp đạo vẫn chưa tránh khỏi địa ngục, bàng sinh (loài súc vật) và cõi quỷ (ngạ quỷ, loài quỷ đói). Còn các hữu tình an trụ quả Dự lưu thì được vĩnh viễn thoát khỏi các ác thú (những nẻo tái sinh hiểm ác, đầy khổ đau). Huống chi dạy người an trụ quả Nhất lai (quả thánh thứ hai: chỉ còn trở lại cõi người một lần nữa), quả Bất hoàn (quả thánh thứ ba: không còn trở lại cõi Dục), quả A-la-hán (quả thánh cao nhất của hàng Thanh văn: đã dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử), thì khối phúc đức đạt được lẽ nào lại không hơn việc kia?

 Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ đều an trụ quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, thì khối phúc đức đạt được không bằng có người dạy một hữu tình an trụ vào Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác, tức người tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không nghe Phật dạy và không giáo hoá rộng rãi người khác). Vì sao vậy? Công đức (những phẩm chất tốt đẹp và phúc lành có được do tu tập) của Độc giác bồ-đề hơn hàng Dự lưu và các quả kia gấp nhiều trăm nghìn lần.

 Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ đều an trụ Độc giác bồ-đề, thì khối phúc đức đạt được không bằng có người dạy một hữu tình hướng đến Vô thượng chính đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của một vị Phật). Vì sao vậy? Dạy hữu tình hướng đến Vô thượng chính đẳng bồ-đề tức là khiến con mắt Phật ở thế gian không bị đứt mất (nghĩa là đời đời vẫn có Phật ra đời soi sáng thế gian). Vì cớ sao? Kiêu-thi-ca! Do có Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh) nên mới có quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán và Độc giác bồ-đề, cũng mới có Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác (các danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc từ chân như mà đến; Ứng là bậc xứng đáng được cúng dường; Chính Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chính, trọn khắp) chuyển bánh xe pháp mầu (thuyết giảng giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não) để cứu độ chúng hữu tình. Các Bồ-tát ma-ha-tát đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ, tức trí tuệ thấy rõ mọi pháp đều không có tự tính) mà được thành tựu.

 Vì thế, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân chép kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa rồi trao cho người khác đọc tụng, hoặc lại chép thêm ra để lưu truyền rộng rãi, thì khối phúc đức đạt được hơn khối phúc đức trước vô lượng vô biên (nhiều không đếm được, không có giới hạn). Vì sao vậy? Trong kho tạng bí mật của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có nói rộng các pháp lành thế gian và xuất thế gian (pháp lành còn ở trong vòng sinh tử và pháp lành đưa ra khỏi sinh tử). Nương vào các pháp lành ấy, thế gian mới có dòng họ lớn Sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, võ tướng ở Ấn Độ xưa), cho đến dòng họ lớn cư sĩ (giai cấp gia chủ giàu có); có trời Tứ đại vương chúng (cõi trời thấp nhất của cõi Dục, do bốn vị Thiên vương cai quản), cho đến trời Phi tưởng phi phi tưởng xứ (cõi trời cao nhất của cõi Vô sắc, nơi tâm thức vi tế đến mức không thể nói là có tưởng hay không có tưởng). Cũng có Bố thí ba-la-mật-đa (sự bố thí hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ), nói rộng ra cho đến Nhất thiết tướng trí (trí tuệ của Phật biết rõ trọn vẹn mọi tướng trạng sai biệt của tất cả các pháp). Cũng có quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, Độc giác bồ-đề, hạnh của tất cả Bồ-tát ma-ha-tát và Vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật. Cũng có Dự lưu cho đến chư Phật được đặt tên, thiết lập mà có thể nhận biết.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở bốn đại châu (bốn châu lục lớn quanh núi Tu-di, hợp thành một thế giới) đều an trụ thập thiện nghiệp đạo, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình ở bốn đại châu. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở tiểu thiên giới (cõi gồm một nghìn thế giới như thế) đều an trụ thập thiện nghiệp đạo, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình ở tiểu thiên giới. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở trung thiên giới (cõi gồm một nghìn tiểu thiên giới) đều an trụ thập thiện nghiệp đạo, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình ở trung thiên giới. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở đại thiên giới (cõi gồm một nghìn trung thiên giới, tức "tam thiên đại thiên thế giới") đều an trụ thập thiện nghiệp đạo, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình ở đại thiên giới. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hoá các loài hữu tình trong số thế giới ở mỗi phương của mười phương nhiều như cát sông Căng-già (sông Hằng ở Ấn Độ), khiến đều an trụ thập thiện nghiệp đạo, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình trong số thế giới ở mỗi phương của mười phương nhiều như cát sông Căng-già ấy. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hoá các loài hữu tình trong tất cả thế giới ở mười phương, khiến đều an trụ thập thiện nghiệp đạo, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ đều an trụ bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền định của cõi Sắc), bốn vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn đối với chúng sinh: từ, bi, hỷ, xả), bốn vô sắc định (bốn tầng thiền định của cõi Vô sắc, vượt lên khỏi mọi hình sắc) và năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, đi lại biến hoá tự tại), ý ông nghĩ sao? Do nhân duyên ấy, các thiện nam tử, thiện nữ nhân đó được phúc có nhiều không?

 Thiên Đế Thích thưa: "Rất nhiều, bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật)! Rất nhiều, bạch Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát, danh hiệu của Phật)!"

 Phật bảo Kiêu-thi-ca: Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân chép kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa rồi trao cho người khác đọc tụng, hoặc lại chép thêm ra để lưu truyền rộng rãi, thì khối phúc đức mà các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đạt được còn nhiều hơn trước rất nhiều. Vì sao vậy? Kiêu-thi-ca! Trong kho tạng bí mật của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có nói rộng tất cả các pháp vô lậu (pháp thanh tịnh, không còn phiền não rỉ chảy, đưa ra khỏi sinh tử). Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ở trong đó đã học, đang học, sẽ học. Có người đã vào, đang vào, sẽ vào chính tính ly sinh (địa vị thánh chắc chắn, lìa hẳn tính phàm phu sống chết) thuộc chủng tính Thanh văn (căn tính của người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát), dần dần cho đến đã chứng, đang chứng, sẽ chứng quả A-la-hán. Có người đã vào, đang vào, sẽ vào chính tính ly sinh thuộc chủng tính Độc giác, dần dần cho đến đã chứng, đang chứng, sẽ chứng Độc giác bồ-đề. Có người đã vào, đang vào, sẽ vào chính tính ly sinh thuộc chủng tính Bồ-tát, dần dần tu các hạnh Bồ-tát, đã được, đang được, sẽ được Vô thượng chính đẳng bồ-đề.

 Kiêu-thi-ca! Tất cả pháp vô lậu được nói trong kho tạng bí mật của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đó là Bố thí ba-la-mật-đa, nói rộng ra cho đến Nhất thiết tướng trí. Ngoài ra còn vô lượng vô biên Phật pháp khác, tất cả đều là các pháp vô lậu được nói trong đây.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy một hữu tình an trụ quả Dự lưu, thì khối phúc đức đạt được còn hơn việc giáo hoá các loài hữu tình trong một châu Thiệm-bộ khiến đều an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định và năm thần thông. Vì sao vậy? Những người an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định và năm thần thông vẫn chưa tránh khỏi địa ngục, bàng sinh và cõi quỷ. Còn các hữu tình an trụ quả Dự lưu thì được vĩnh viễn thoát khỏi các ác thú. Huống chi dạy người an trụ quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, thì khối phúc đức đạt được lẽ nào lại không hơn việc kia?

 Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ đều an trụ quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, thì khối phúc đức đạt được không bằng có người dạy một hữu tình an trụ Độc giác bồ-đề. Vì sao vậy? Công đức của Độc giác bồ-đề hơn hàng Dự lưu và các quả kia gấp nhiều trăm nghìn lần.

 Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ đều an trụ Độc giác bồ-đề, thì khối phúc đức đạt được không bằng có người dạy một hữu tình hướng đến Vô thượng chính đẳng bồ-đề. Vì sao vậy? Dạy hữu tình hướng đến Vô thượng chính đẳng bồ-đề tức là khiến con mắt Phật ở thế gian không bị đứt mất. Vì cớ sao? Kiêu-thi-ca! Do có Bồ-tát ma-ha-tát nên mới có quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán và Độc giác bồ-đề, cũng mới có Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác chuyển bánh xe pháp mầu để cứu độ chúng hữu tình. Các Bồ-tát ma-ha-tát đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa mà được thành tựu.

 Vì thế, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân chép kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa rồi trao cho người khác đọc tụng, hoặc lại chép thêm ra để lưu truyền rộng rãi, thì khối phúc đức đạt được hơn khối phúc đức trước vô lượng vô biên. Vì sao vậy? Trong kho tạng bí mật của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa có nói rộng các pháp lành thế gian và xuất thế gian. Nương vào các pháp lành ấy, thế gian mới có dòng họ lớn Sát-đế-lợi, nói rộng ra cho đến cũng có chư Phật được đặt tên, thiết lập mà có thể nhận biết.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở bốn đại châu đều an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định và năm thần thông, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình ở bốn đại châu. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở tiểu thiên giới đều an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định và năm thần thông, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình ở tiểu thiên giới. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở trung thiên giới đều an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định và năm thần thông, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình ở trung thiên giới. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở đại thiên giới đều an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định và năm thần thông, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình ở đại thiên giới. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hoá các loài hữu tình trong số thế giới ở mỗi phương của mười phương nhiều như cát sông Căng-già, khiến đều an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định và năm thần thông, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Hãy gác lại các loài hữu tình trong số thế giới ở mỗi phương của mười phương nhiều như cát sông Căng-già ấy. Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân giáo hoá các loài hữu tình trong tất cả thế giới ở mười phương, khiến đều an trụ bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định và năm thần thông, ý ông nghĩ sao? Phần còn lại như đã nói ở trên.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà hết lòng lắng nghe, thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn không quên), đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, thì khối phúc đức đạt được hơn việc giáo hoá các loài hữu tình trong một châu Thiệm-bộ khiến đều an trụ thập thiện nghiệp đạo, bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định và năm thần thông; cũng hơn việc giáo hoá các loài hữu tình trong một bốn đại châu; cũng hơn việc giáo hoá các loài hữu tình trong một tiểu thiên giới; cũng hơn việc giáo hoá các loài hữu tình trong một trung thiên giới; cũng hơn việc giáo hoá các loài hữu tình trong một đại thiên giới; cũng hơn việc giáo hoá các loài hữu tình trong số thế giới ở mỗi phương của mười phương nhiều như cát sông Căng-già; cũng hơn việc giáo hoá các loài hữu tình trong khắp mọi thế giới ở mười phương, khiến đều an trụ thập thiện nghiệp đạo, bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định và năm thần thông.

 Kiêu-thi-ca! "Suy nghĩ đúng lý" ở đây nghĩa là: dùng cái hạnh không phải hai cũng không phải chẳng hai (không thấy các pháp là đối lập nhau, mà cũng không chấp chúng là một), vì cầu Vô thượng chính đẳng bồ-đề mà suy nghĩ về Bát-nhã ba-la-mật-đa cho đến Bố thí ba-la-mật-đa; cứ như thế cho đến dùng cái hạnh không phải hai cũng không phải chẳng hai, vì cầu Vô thượng chính đẳng bồ-đề mà suy nghĩ về Nhất thiết trí (trí biết tổng quát rằng mọi pháp đều không), Đạo tướng trí (trí của Bồ-tát biết rõ mọi con đường tu tập để dẫn dắt chúng sinh) và Nhất thiết tướng trí.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân đem kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa này, dùng vô lượng phương diện mà giảng rộng cho người khác, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến họ dễ hiểu, thì khối phúc đức đạt được hơn công đức của việc tự mình lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý về Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa gấp vô lượng lần.

 Kiêu-thi-ca! "Ý nghĩa của Bát-nhã ba-la-mật-đa" ở đây là: mọi ý nghĩa của Bát-nhã ba-la-mật-đa này không nên quán theo tướng hai, cũng không nên quán theo tướng chẳng hai; không phải có tướng, không phải không có tướng; không vào, không ra; không tăng, không giảm; không nhiễm, không tịnh; không sinh, không diệt; không lấy, không bỏ; không phải chấp, không phải chẳng chấp; không phải trụ, không phải chẳng trụ; không phải thật, không phải chẳng thật; không hợp, không tan; không phải tương ưng (gắn kết, phù hợp với nhau), không phải chẳng tương ưng; không phải một phần, không phải chẳng phải một phần; không phải toàn phần, không phải chẳng phải toàn phần; không phải nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện sinh ra sự vật), không phải chẳng phải nhân duyên; không phải pháp, không phải chẳng phải pháp; không phải chân như (tính chân thật như vậy, không đổi khác của các pháp), không phải chẳng phải chân như; không phải thực tế (giới hạn tột cùng của sự thật, tức chân lý tối hậu), không phải chẳng phải thực tế. Ý nghĩa như thế có vô lượng phương diện.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân tự mình đối với kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa mà hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, lại dùng vô lượng phương diện giảng rộng cho người khác, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến họ dễ hiểu, thì khối phúc đức đạt được vượt hơn khối phúc đức trước vô lượng vô biên.

 Bấy giờ Thiên Đế Thích liền bạch Phật: "Các thiện nam tử, thiện nữ nhân nên dùng đủ loại lời lẽ và ý nghĩa khéo léo, tinh tế để diễn giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho người khác."

 Khi ấy Phật bảo Thiên Đế Thích: Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Các thiện nam tử, thiện nữ nhân nên dùng đủ loại lời lẽ và ý nghĩa khéo léo, tinh tế để diễn giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho người khác. Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân có thể dùng đủ loại lời lẽ và ý nghĩa khéo léo, tinh tế để diễn giảng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho người khác, thì thành tựu khối công đức lớn vô lượng, vô số, vô biên, không thể nghĩ bàn.

 Kiêu-thi-ca! Giả sử có thiện nam tử, thiện nữ nhân suốt cả đời mình đem vô lượng loại tràng hoa tốt đẹp bậc nhất, cho đến đèn đuốc và các phẩm vật cúng dường khác, để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen tất cả Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác trong vô lượng vô số thế giới ở mười phương; lại có thiện nam tử, thiện nữ nhân tự mình đối với kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa mà hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, lại dựa vào đủ loại lời lẽ và ý nghĩa khéo léo, dùng vô lượng phương diện giảng rộng cho người khác, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến họ dễ hiểu, thì khối phúc đức mà người sau đạt được còn nhiều hơn người trước rất nhiều. Vì sao vậy? Vì chư Phật trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa mà siêng năng tu học, chứng được Vô thượng chính đẳng bồ-đề.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Giả sử có thiện nam tử, thiện nữ nhân trải qua vô lượng, vô số, vô biên đại kiếp (kiếp là khoảng thời gian cực kỳ dài; đại kiếp là kiếp lớn), lấy hữu sở đắc (cái thấy còn có điều gì đó để nắm bắt, chấp các pháp là có thật) làm phương tiện (cách thức, chỗ dựa để tu) mà siêng tu bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa; lại có thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, lấy vô sở đắc (không thấy có điều gì để nắm bắt, không chấp vào bất cứ pháp nào) làm phương tiện mà hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, lại dùng đủ loại lời lẽ và ý nghĩa khéo léo, dù chỉ trong khoảnh khắc, giảng giải cho người khác, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến họ dễ hiểu, thì khối phúc đức mà người sau đạt được còn nhiều hơn người trước rất nhiều.

 Kiêu-thi-ca! "Hữu sở đắc" nghĩa là: thiện nam tử, thiện nữ nhân khi tu bố thí thì nghĩ như vầy: "Ta là người bố thí được; kia là người nhận; đây là quả của việc bố thí; đây là việc bố thí và vật đem bố thí." Người ấy khi tu bố thí thì gọi là dính mắc vào bố thí, không gọi là Bố thí ba-la-mật-đa.

 Khi tu tịnh giới (giữ giới hạnh trong sạch) thì nghĩ như vầy: "Ta là người giữ giới được; vì để bảo vệ kẻ kia; đây là quả của giữ giới; và đây là giới được giữ." Người ấy khi tu giới thì gọi là dính mắc vào tịnh giới, không gọi là Tịnh giới ba-la-mật-đa (sự giữ giới hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ).

 Khi tu an nhẫn (nhẫn nại, chịu đựng mà tâm vẫn yên) thì nghĩ như vầy: "Ta là người tu nhẫn được; vì để bảo vệ kẻ kia; đây là quả của nhẫn và đây là tự tính (bản chất riêng) của nhẫn." Người ấy khi tu nhẫn thì gọi là dính mắc vào an nhẫn, không gọi là An nhẫn ba-la-mật-đa (sự nhẫn nại hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ).

 Khi tu tinh tiến (siêng năng nỗ lực trong việc lành) thì nghĩ như vầy: "Ta là người tinh tiến được; vì để tu điều lành, dứt bỏ điều kia; đây là quả của tinh tiến; đây là tự tính của tinh tiến." Người ấy khi tinh tiến thì gọi là dính mắc vào tinh tiến, không gọi là Tinh tiến ba-la-mật-đa (sự tinh tiến hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ).

 Khi tu tĩnh lự (thiền định, giữ tâm lặng yên chuyên chú) thì nghĩ như vầy: "Ta là người tu định được; kia là cảnh của định; đây là quả của định; và đây là tự tính của định." Người ấy khi tu định thì gọi là dính mắc vào tĩnh lự, không gọi là Tĩnh lự ba-la-mật-đa (sự thiền định hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ).

 Khi tu bát-nhã (trí tuệ) thì nghĩ như vầy: "Ta là người tu tuệ được; kia là cảnh của tuệ; đây là quả của tuệ; và đây là tự tính của tuệ." Người ấy khi tu tuệ thì gọi là dính mắc vào bát-nhã, không gọi là Bát-nhã ba-la-mật-đa.

 Kiêu-thi-ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy vì lấy hữu sở đắc làm phương tiện nên không thể làm viên mãn sáu ba-la-mật-đa (sáu hạnh hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ) là bố thí và các hạnh kia.

 Bấy giờ Thiên Đế Thích liền bạch Phật: "Các Bồ-tát ma-ha-tát phải tu hành thế nào mới có thể làm viên mãn sáu ba-la-mật-đa là bố thí và các hạnh kia?"

 Khi ấy Phật bảo Thiên Đế Thích: Nếu Bồ-tát ma-ha-tát khi tu bố thí mà không thấy có người cho, người nhận, quả của bố thí, việc bố thí và vật bố thí; cứ như thế cho đến khi tu bát-nhã mà không thấy có người có tuệ, cảnh của tuệ, quả của tuệ và tự tính của tuệ — vì lấy vô sở đắc làm phương tiện — thì liền có thể làm viên mãn sáu ba-la-mật-đa là bố thí và các hạnh kia.

 Kiêu-thi-ca! Các Bồ-tát ma-ha-tát nên dùng trí tuệ vô sở đắc như thế, cùng với đủ loại lời lẽ và ý nghĩa khéo léo, để giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa. Vì sao vậy? Vì trong đời sau sẽ có những thiện nam tử, thiện nữ nhân lấy hữu sở đắc làm phương tiện, giảng nói cho người khác thứ Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa giả tương tự (trông giống mà không phải thật). Những người mới phát tâm cầu Vô thượng bồ-đề, nghe những người kia nói về Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa giả tương tự ấy, tâm liền mê lầm, lui sụt, bỏ dở giữa đường. Vì thế nên dùng trí tuệ vô sở đắc cùng với đủ loại lời lẽ và ý nghĩa khéo léo, vì những người phát tâm cầu Vô thượng bồ-đề mà giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa.

 Bấy giờ Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Thế nào gọi là giảng nói Bát-nhã, Tĩnh lự, Tinh tiến, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa giả tương tự?"

 Khi ấy Phật bảo Thiên Đế Thích: Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân nói sáu ba-la-mật-đa là Bát-nhã và các hạnh kia theo lối hữu sở đắc, thì như thế gọi là giảng nói Bát-nhã, Tĩnh lự, Tinh tiến, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa giả tương tự.

 Bấy giờ Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Thế nào là thiện nam tử, thiện nữ nhân nói sáu ba-la-mật-đa là Bát-nhã và các hạnh kia theo lối hữu sở đắc?"

 Phật dạy: Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân, vì những người phát tâm cầu Vô thượng bồ-đề, mà nói sắc cho đến thức (năm uẩn — năm nhóm hợp thành con người: sắc là thân thể vật chất; thọ là cảm giác; tưởng là tri giác; hành là ý chí và các tạo tác của tâm; thức là sự nhận biết) là thường hay vô thường, là vui hay khổ, là có ngã (có cái tôi thật) hay vô ngã, là sạch hay không sạch; cứ như thế cho đến nói Nhất thiết trí, Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí là thường hay vô thường, là vui hay khổ, là có ngã hay vô ngã, là sạch hay không sạch; rồi nói như vầy: "Ai có thể nương vào các pháp như thế mà tu hành Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa, thì đó là người thực hành Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa." Lại nói thế này: "Người tu hành Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa phải tìm cầu sắc cho đến Nhất thiết tướng trí là thường hay vô thường, là vui hay khổ, là có ngã hay vô ngã, là sạch hay không sạch. Ai có thể tìm cầu các pháp như thế mà tu hành Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa, thì đó là người thực hành Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa."

 Kiêu-thi-ca! Nếu có người tìm cầu sắc cho đến Nhất thiết tướng trí là thường hay vô thường, là vui hay khổ, là có ngã hay vô ngã, là sạch hay không sạch như thế, rồi nương vào các pháp ấy mà tu hành Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa, thì Ta gọi đó là thực hành Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa giả tương tự theo lối hữu sở đắc. Kiêu-thi-ca! Những gì như đã nói ở trên, nên biết đều là nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa giả tương tự theo lối hữu sở đắc.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân, vì những người phát tâm cầu Vô thượng bồ-đề mà giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa, rồi nói như vầy: "Lại đây, thiện nam tử! Ta sẽ dạy ông tu học Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa. Nếu ông theo lời ta dạy mà tu học, thì sẽ mau chóng an trụ vào địa thứ nhất cho đến địa thứ mười của Bồ-tát (mười bậc tu chứng của Bồ-tát trên đường thành Phật)." Kiêu-thi-ca! Người ấy lấy có tướng và hữu sở đắc làm phương tiện, dựa vào ý tưởng về thời gian, giai đoạn (cho rằng thật có lúc trước lúc sau, đến bao lâu thì đạt được) mà dạy tu Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa, thì đó gọi là giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa giả tương tự.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân, vì những người phát tâm cầu Vô thượng bồ-đề mà giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa, rồi nói như vầy: "Lại đây, thiện nam tử! Ta sẽ dạy ông tu học Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa. Nếu ông theo lời ta dạy mà tu học, thì sẽ mau vượt qua các địa vị của Thanh văn, Độc giác, mau vào chính tính ly sinh của Bồ-tát, được vô sinh pháp nhẫn (sự thấu suốt và an nhiên chấp nhận rằng các pháp vốn không sinh không diệt) của các Bồ-tát, và được thần thông thù thắng của Bồ-tát, có thể dạo khắp tất cả cõi Phật ở mười phương, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn, nhờ đó mau chứng Nhất thiết trí trí (trí tuệ toàn giác của Phật, biết hết thảy mọi điều)." Kiêu-thi-ca! Người ấy lấy có tướng và hữu sở đắc làm phương tiện, dựa vào ý tưởng về thời gian, giai đoạn mà dạy tu Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa, thì đó gọi là giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa giả tương tự.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân nói với người thuộc chủng tính Bồ-tát thừa (người có căn tính theo cỗ xe Bồ-tát, tức hướng đến thành Phật) rằng: "Nếu đối với kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa mà hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, thì chắc chắn sẽ được vô lượng, vô số, vô biên công đức." Kiêu-thi-ca! Người ấy lấy có tướng và hữu sở đắc làm phương tiện mà nói như thế, thì đó gọi là giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa giả tương tự.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân nói với người thuộc chủng tính Bồ-tát thừa rằng: "Đối với mọi căn lành (gốc rễ điều lành, tức các việc thiện làm nhân cho quả tốt) của chư Phật Thế Tôn trong ba đời, từ lúc mới phát tâm cho đến khi thành tựu rốt ráo, ông đều nên tùy hỷ (vui mừng theo điều lành của người khác), rồi gom tất cả lại, vì các hữu tình mà hồi hướng (đem công đức hướng về mục đích) Vô thượng chính đẳng bồ-đề." Kiêu-thi-ca! Người ấy lấy có tướng và hữu sở đắc làm phương tiện mà nói như thế, thì đó gọi là giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa giả tương tự.

 Bấy giờ Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Thế nào là giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa chân chính?"

 Phật dạy: Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân lấy vô sở đắc làm phương tiện mà giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa, thì đó gọi là giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa chân chính.

 Bấy giờ Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Thế nào là thiện nam tử, thiện nữ nhân lấy vô sở đắc làm phương tiện mà giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa?"

 Phật dạy: Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân, vì những người phát tâm bồ-đề theo Đại thừa (cỗ xe lớn, tức con đường tu hướng đến thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh) mà giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa, rồi nói như vầy: "Lại đây, thiện nam tử! Ông nên tu Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa. Khi ông đang tu, không nên quán sắc cho đến Nhất thiết tướng trí là thường hay vô thường, là vui hay khổ, là có ngã hay vô ngã, là sạch hay không sạch. Vì sao vậy? Thiện nam tử! Vì sắc thì tự tính của sắc là không, cho đến Nhất thiết tướng trí thì tự tính của Nhất thiết tướng trí là không. Tự tính của sắc ấy chính là không phải tự tính, cho đến tự tính của Nhất thiết tướng trí ấy chính là không phải tự tính. Cái không phải tự tính ấy chính là Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa này, sắc cho đến Nhất thiết tướng trí đều không thể nắm bắt được; cái thường hay vô thường, vui hay khổ, có ngã hay vô ngã, sạch hay không sạch của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì sao vậy? Vì ở đây còn không có sắc và các pháp kia để nắm bắt, huống chi có cái thường hay vô thường, vui hay khổ, có ngã hay vô ngã, sạch hay không sạch của chúng để nắm bắt. Thiện nam tử! Nếu ông có thể tu Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa như thế, thì đó mới là tu Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa." Kiêu-thi-ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân nói những điều như thế, thì đó gọi là giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân, vì những người phát tâm bồ-đề theo Đại thừa mà giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa, rồi nói như vầy: "Lại đây, thiện nam tử! Ta sẽ dạy ông tu học Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa. Khi ông tu học, đừng thấy các pháp có chút gì có thể trụ vào, có thể vượt qua, có thể bước vào, có thể đạt được, có thể chứng, có thể nghe..., đừng thấy có công đức đạt được, và có thể tùy hỷ hồi hướng bồ-đề. Vì sao vậy? Thiện nam tử! Trong Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa này, rốt ráo không có chút pháp nào có thể trụ vào, có thể vượt qua, có thể bước vào, có thể đạt được, có thể chứng, có thể nghe..., không có công đức đạt được, cũng không có gì có thể tùy hỷ hồi hướng bồ-đề. Vì sao vậy? Vì tự tính của tất cả các pháp đều là không. Nếu tự tính là không thì không có gì cả. Nếu không có gì cả thì đó chính là Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa. Trong Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa này, rốt cuộc không có chút pháp nào có vào có ra, có sinh có diệt, có đoạn có thường, có một có khác, có đến có đi mà có thể nắm bắt được." Kiêu-thi-ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân nói những điều như thế, hoàn toàn trái ngược với tất cả những gì thuộc về phần sai trái (những cách nói theo lối hữu sở đắc đã nêu ở trên), thì đó gọi là giảng nói Bát-nhã cho đến Bố thí ba-la-mật-đa chân chính.

 Vì thế, Kiêu-thi-ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân nên đối với kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa, lấy vô sở đắc làm phương tiện mà hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, và nên dùng đủ loại lời lẽ và ý nghĩa khéo léo giảng rộng cho người khác, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến họ dễ hiểu. Kiêu-thi-ca! Do nhân duyên ấy nên Ta nói rằng: nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, lấy vô sở đắc làm phương tiện mà hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, lại dùng đủ loại lời lẽ và ý nghĩa khéo léo, dù chỉ trong khoảnh khắc, giảng giải cho người khác, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến họ dễ hiểu, thì công đức đạt được còn nhiều hơn trước rất nhiều.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ, hoặc các loài hữu tình ở bốn đại châu, hoặc các loài hữu tình ở tiểu thiên giới, hoặc các loài hữu tình ở trung thiên giới, hoặc các loài hữu tình ở đại thiên giới, hoặc các loài hữu tình trong số thế giới ở mỗi phương của mười phương nhiều như cát sông Căng-già, hoặc các loài hữu tình trong khắp vô biên thế giới ở mười phương, khiến tất cả đều an trụ quả Dự lưu, hoặc quả Nhất lai, hoặc quả Bất hoàn, hoặc quả A-la-hán, hoặc Độc giác bồ-đề, ý ông nghĩ sao? Do nhân duyên ấy, các thiện nam tử, thiện nữ nhân đó được phúc có nhiều không?

 Thiên Đế Thích thưa: "Rất nhiều, bạch Thế Tôn! Rất nhiều, bạch Thiện Thệ!"

 Phật bảo Kiêu-thi-ca: Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân đem kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa này, dùng vô lượng phương diện với lời lẽ và ý nghĩa khéo léo giảng rộng cho người khác, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến họ dễ hiểu, lại nói như vầy: "Lại đây, thiện nam tử! Ông nên đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, làm cho thông thạo lưu loát, suy nghĩ đúng lý, theo pháp môn này mà siêng năng tu học", thì công đức mà các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đạt được còn nhiều hơn trước rất nhiều. Vì sao vậy? Kiêu-thi-ca! Vì tất cả quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán và Độc giác bồ-đề đều từ Bát-nhã ba-la-mật-đa mà tuôn chảy ra.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân dạy các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ, hoặc các loài hữu tình ở bốn đại châu, hoặc các loài hữu tình ở tiểu thiên giới, hoặc các loài hữu tình ở trung thiên giới, hoặc các loài hữu tình ở đại thiên giới, hoặc các loài hữu tình trong số thế giới ở mỗi phương của mười phương nhiều như cát sông Căng-già, khiến tất cả đều phát tâm cầu Vô thượng chính đẳng giác, hoặc an trụ vào địa vị Bất thoái chuyển (địa vị không còn thoái lui trên đường tu đến quả Phật) của Bồ-tát, ý ông nghĩ sao? Do nhân duyên ấy, các thiện nam tử, thiện nữ nhân đó được phúc có nhiều không?

 Thiên Đế Thích thưa: "Rất nhiều, bạch Thế Tôn! Rất nhiều, bạch Thiện Thệ!"

 Phật bảo Kiêu-thi-ca: Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân đem kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa này, dùng vô lượng phương diện với lời lẽ và ý nghĩa khéo léo giảng rộng cho người khác, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến họ dễ hiểu, lại nói như vầy: "Lại đây, thiện nam tử! Ông nên đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, làm cho thông thạo lưu loát, suy nghĩ đúng lý, theo pháp môn này mà tin hiểu chân chính. Nếu tin hiểu chân chính thì có thể tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Nếu có thể tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì có thể chứng được pháp Nhất thiết trí. Nếu có thể chứng được pháp Nhất thiết trí thì việc tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sẽ được tăng tiến và viên mãn. Nếu việc tu Bát-nhã ba-la-mật-đa được tăng tiến và viên mãn thì liền chứng Vô thượng chính đẳng bồ-đề." Kiêu-thi-ca! Công đức mà các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đạt được còn nhiều hơn trước rất nhiều. Vì sao vậy? Kiêu-thi-ca! Vì tất cả các Bồ-tát ma-ha-tát mới phát tâm cầu Vô thượng chính đẳng giác, tất cả các Bồ-tát ma-ha-tát an trụ địa vị Bất thoái chuyển, cho đến Vô thượng chính đẳng bồ-đề, đều từ Bát-nhã ba-la-mật-đa mà tuôn chảy ra.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Giả sử các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ, các loài hữu tình ở bốn đại châu, các loài hữu tình ở tiểu thiên giới, các loài hữu tình ở trung thiên giới, các loài hữu tình ở đại thiên giới, hoặc các loài hữu tình trong số thế giới ở mỗi phương của mười phương nhiều như cát sông Căng-già, đều hướng đến Vô thượng chính đẳng bồ-đề; có thiện nam tử, thiện nữ nhân đem kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa này, dùng vô lượng phương diện với lời lẽ và ý nghĩa khéo léo giảng rộng cho họ, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến họ dễ hiểu, lại nói như vầy: "Lại đây, thiện nam tử! Ông nên đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, làm cho thông thạo lưu loát, suy nghĩ đúng lý, theo pháp môn này mà tin hiểu chân chính. Nếu tin hiểu chân chính thì có thể tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Nếu có thể tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì có thể chứng được pháp Nhất thiết trí. Nếu có thể chứng được pháp Nhất thiết trí thì việc tu Bát-nhã ba-la-mật-đa sẽ được tăng tiến và viên mãn. Nếu việc tu Bát-nhã ba-la-mật-đa được tăng tiến và viên mãn thì liền chứng Vô thượng chính đẳng bồ-đề." Lại nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân gặp một vị Bồ-tát ma-ha-tát Bất thoái chuyển, đem kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa này, dùng vô lượng phương diện với lời lẽ và ý nghĩa khéo léo giảng rộng cho vị ấy, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến dễ hiểu, lại nói như vầy: "Lại đây, thiện nam tử! Ông nên đối với..." (nói rộng như trên). Kiêu-thi-ca! Công đức mà các thiện nam tử, thiện nữ nhân sau này đạt được còn nhiều hơn trước rất nhiều.

 Lại nữa, Kiêu-thi-ca! Giả sử các loài hữu tình ở châu Thiệm-bộ, các loài hữu tình ở bốn đại châu, các loài hữu tình ở tiểu thiên giới, các loài hữu tình ở trung thiên giới, các loài hữu tình ở đại thiên giới, hoặc các loài hữu tình trong số thế giới ở mỗi phương của mười phương nhiều như cát sông Căng-già, đều đã được bất thoái chuyển đối với Vô thượng chính đẳng bồ-đề; có thiện nam tử, thiện nữ nhân đem kinh điển sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa này, dùng vô lượng phương diện với lời lẽ và ý nghĩa khéo léo giảng rộng cho họ, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến họ dễ hiểu. Trong số đó có một vị nói như vầy: "Nay tôi vui thích muốn mau chứng Vô thượng chính đẳng bồ-đề, để cứu vớt các hữu tình khỏi mọi khổ đau của sinh tử." Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân vì muốn giúp vị ấy thành tựu việc đó mà dùng vô lượng phương diện với lời lẽ và ý nghĩa khéo léo giảng rộng Bát-nhã ba-la-mật-đa, nêu bày, mở rộng, làm sáng tỏ, giải thích, phân tích ý nghĩa khiến dễ hiểu, thì Kiêu-thi-ca! Công đức mà các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đạt được còn nhiều hơn trước rất nhiều.

 Bấy giờ Thiên Đế Thích bạch Phật: Bạch Thế Tôn! Bồ-tát ma-ha-tát càng gần Vô thượng chính đẳng bồ-đề bao nhiêu thì càng nên dùng Bố thí ba-la-mật-đa cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa mà khuyên răn và chỉ dạy vị ấy bấy nhiêu; nói rộng ra cho đến nên dùng Nhất thiết trí, Đạo tướng trí, Nhất thiết tướng trí mà khuyên răn và chỉ dạy; nên dùng áo quần, đồ ăn uống, giường nằm, thuốc men tốt đẹp bậc nhất, cùng đủ loại vật dụng tùy theo nhu cầu mà cúng dường, nâng đỡ. Bạch Thế Tôn! Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân có thể dùng pháp thí (bố thí giáo pháp) và tài thí (bố thí của cải, vật chất) như thế để cúng dường, nâng đỡ vị Bồ-tát ma-ha-tát kia, thì công đức mà các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đạt được còn nhiều hơn trước rất nhiều. Vì sao vậy? Vì vị Bồ-tát ma-ha-tát kia nhất định phải nhờ được cúng dường, nâng đỡ bằng pháp thí và tài thí như thế mới mau chứng Vô thượng chính đẳng bồ-đề.

 Khi ấy cụ thọ (cách gọi tôn kính các vị tỳ-kheo trưởng lão có tuổi đạo) Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một trong các đại đệ tử của Phật, giỏi nhất về lý Không) nói với Thiên Đế Thích: Hay thay, hay thay! Ông có thể khuyến khích vị Bồ-tát ma-ha-tát kia, lại có thể nâng đỡ vị Bồ-tát ma-ha-tát kia, cũng có thể che chở giúp đỡ vị Bồ-tát ma-ha-tát kia. Nay ông đã làm được việc mà người thánh đệ tử của Phật phải làm. Vì sao vậy? Kiêu-thi-ca! Tất cả các thánh đệ tử của Như Lai, vì muốn đem lợi ích và an vui cho các hữu tình, nên dùng phương tiện khuyến khích vị Bồ-tát ma-ha-tát kia, khiến mau chứng được Vô thượng chính đẳng bồ-đề mà vị ấy mong cầu; lại dùng pháp thí và tài thí cúng dường, nâng đỡ, siêng năng che chở giúp đỡ vị Bồ-tát ma-ha-tát kia, khiến mau chứng được Vô thượng chính đẳng bồ-đề mà vị ấy mong cầu. Vì sao vậy? Vì tất cả các việc tốt đẹp thù thắng ở thế gian như Như Lai, Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát), Độc giác đều nhờ có vị Bồ-tát ma-ha-tát kia mà được xuất hiện.

 Vì cớ sao? Kiêu-thi-ca! Nếu không có Bồ-tát ma-ha-tát phát khởi tâm cầu Vô thượng chính đẳng giác, thì không có Bồ-tát ma-ha-tát nào có thể học sáu ba-la-mật-đa cho đến Nhất thiết tướng trí. Nếu không có Bồ-tát ma-ha-tát học sáu ba-la-mật-đa cho đến Nhất thiết tướng trí, thì không có Bồ-tát ma-ha-tát nào có thể chứng Vô thượng chính đẳng bồ-đề. Nếu không có Bồ-tát ma-ha-tát chứng được Vô thượng chính đẳng bồ-đề, thì không có các việc tốt đẹp thù thắng ở thế gian như Như Lai, Thanh văn, Độc giác.

 Kiêu-thi-ca! Do có Bồ-tát ma-ha-tát phát khởi tâm cầu Vô thượng chính đẳng giác, nên mới có Bồ-tát ma-ha-tát có thể học sáu ba-la-mật-đa cho đến Nhất thiết tướng trí. Do có Bồ-tát ma-ha-tát học sáu ba-la-mật-đa cho đến Nhất thiết tướng trí, nên mới có Bồ-tát ma-ha-tát có thể chứng Vô thượng chính đẳng bồ-đề. Do có Bồ-tát ma-ha-tát chứng được Vô thượng chính đẳng bồ-đề rồi chuyển bánh xe pháp mầu, nên có thể dứt bặt địa ngục, bàng sinh và cõi quỷ, cũng có thể làm giảm bớt phe A-tố-lạc (tức A-tu-la, loài thần có sức mạnh lớn nhưng hay ganh ghét, thường gây chiến với chư thiên) và làm tăng thêm chúng trời người; liền có dòng họ lớn Sát-đế-lợi cho đến dòng họ lớn cư sĩ xuất hiện ở thế gian; cũng có trời Tứ đại vương chúng cho đến trời Phi tưởng phi phi tưởng xứ xuất hiện ở thế gian; lại có sáu ba-la-mật-đa cho đến Nhất thiết tướng trí xuất hiện ở thế gian; lại có Thanh văn, Độc giác và Vô thượng thừa (cỗ xe cao nhất, tức con đường thành Phật) xuất hiện ở thế gian.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video