Thiên 65 — Hội 1 · Phẩm 16 Khen Đại thừa · phần 1

 Phần đầu, phẩm Tán thán Đại thừa thứ mười sáu, đoạn thứ nhất.

 Khi ấy, cụ thọ (bậc có tuổi thọ đầy đủ về đạo đức, tiếng tôn xưng vị tỳ-kheo) Thiện Hiện (tên dịch theo nghĩa của ngài Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu lẽ "không") bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật), nói Đại thừa (cỗ xe lớn, tức con đường tu hành của Bồ-tát nhằm tự mình giác ngộ và cứu độ tất cả chúng sinh), Đại thừa, ấy là vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc (tức A-tu-la, loài thần có phúc lực lớn nhưng hay ganh ghét, gây chiến với chư thiên) v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, mầu nhiệm nhất. Đại thừa như thế ngang bằng với hư không. Ví như hư không có thể dung chứa khắp vô số, vô lượng, vô biên hữu tình (chúng sinh, loài có tình thức); Đại thừa cũng vậy, có thể dung chứa khắp vô số, vô lượng, vô biên hữu tình. Lại như hư không không có đến, không có đi, không có dừng ở đâu để thấy được; Đại thừa cũng vậy, không có đến, không có đi, không có dừng ở đâu để thấy được. Lại như hư không, thời trước, thời sau, thời giữa đều không thể tìm thấy được; Đại thừa cũng vậy, thời trước, thời sau, thời giữa đều không thể tìm thấy được, ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) bình đẳng như nhau, cho nên gọi là Đại thừa."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Đại thừa của Bồ-tát có đủ vô biên công đức (phúc đức và năng lực tốt lành có được nhờ tu hành) như thế. Thiện Hiện, Đại thừa như thế, nên biết chính là Bố thí (cho đi), Tịnh giới (giữ giới trong sạch), An nhẫn (nhẫn nhịn chịu đựng), Tinh tiến (siêng năng không lùi), Tĩnh lự (thiền định), Bát-nhã ba-la-mật-đa (bát-nhã: trí tuệ thấu suốt bản chất thật của mọi sự; ba-la-mật-đa: "đến bờ bên kia", tức hạnh tu được làm đến mức hoàn hảo, đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ).

 Lại nữa, Thiện Hiện, Đại thừa như thế, nên biết chính là nội không (sự trống không, không có tự tính, của các giác quan bên trong như mắt, tai…), ngoại không (các đối tượng bên ngoài như hình sắc, âm thanh… là không), nội ngoại không (cả bên trong lẫn bên ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo thành là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác mà có cũng là không), tất cánh không (rốt ráo hoàn toàn là không), vô tế không (không có điểm khởi đầu hay kết thúc, cũng là không), tán không (các pháp vốn tan rã, không có gì để buông bỏ, là không), vô biến dị không (cái không biến đổi cũng là không), bản tính không (bản tính của mọi pháp là không), tự tướng không (đặc tính riêng của mỗi pháp là không), cộng tướng không (đặc tính chung như vô thường, khổ… là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều không), bất khả đắc không (sự không thể nắm bắt cũng là không), vô tính không (cái không có tự tính cũng là không), tự tính không (tự tính của các pháp là không), vô tính tự tính không (cả cái không có tự tính lẫn cái tự tính đều là không) v.v.

 Lại nữa, Thiện Hiện, Đại thừa như thế, nên biết chính là Kiện hành tam-ma-địa (tam-ma-địa: định, trạng thái tâm chuyên chú vững vàng; Kiện hành: "đi mạnh mẽ", loại định dũng mãnh, tiến thẳng không gì cản được), cho đến Vô nhiễm trước như hư không tam-ma-địa (định không dính mắc vào đâu, như hư không), cùng vô lượng trăm nghìn pháp môn tam-ma-địa khác.

 Lại nữa, Thiện Hiện, Đại thừa như thế, nên biết chính là tứ niệm trụ (bốn phép giữ tâm tỉnh giác: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp), tứ chính đoạn (bốn sự siêng năng đúng đắn: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm điều thiện chưa sinh, tăng điều thiện đã sinh), tứ thần túc (bốn nền tảng tạo năng lực thiền định: ý muốn, siêng năng, tâm chuyên nhất, quán xét), ngũ căn (năm gốc lành: lòng tin, siêng năng, tỉnh giác, định, trí tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh phát ra từ năm gốc lành ấy), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố dẫn đến giác ngộ), bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, tỉnh giác đúng, định đúng).

 Lại nữa, Thiện Hiện, Đại thừa như thế, nên biết chính là ba tam-ma-địa (ba loại định: định không – thấy mọi pháp trống không, định vô tướng – không bám vào hình tướng, định vô nguyện – không còn mong cầu gì) cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám đức tính chỉ riêng Phật có, không chung với ai khác).

 Lại nữa, Thiện Hiện, Đại thừa như thế, nên biết chính là Văn tự đà-la-ni (đà-la-ni: năng lực "tổng trì", ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn mọi giáo pháp không quên mất; Văn tự đà-la-ni là loại đà-la-ni nương vào chữ nghĩa mà nắm giữ) cùng tất cả các pháp môn đà-la-ni. Thiện Hiện, vô lượng vô biên công đức thù thắng như vậy, nên biết đều là Đại thừa của Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có tâm nguyện và hạnh tu rộng lớn).

 Lại nữa, Thiện Hiện, ông nói Đại thừa vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian, tôn quý nhất, mầu nhiệm nhất — đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu cõi Dục (cõi của các chúng sinh còn ham muốn dục lạc như ăn uống, sắc dục) là chân như (bản tính chân thật, như như không đổi), không giả dối, không điên đảo (lộn ngược, thấy sai sự thật), không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính (bản chất thật có, tự tồn tại), thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì cõi Dục không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu cõi Sắc (cõi của chúng sinh đã lìa dục lạc nhưng còn thân hình vi tế) và cõi Vô sắc (cõi của chúng sinh không còn thân hình, chỉ còn tâm trong định) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì cõi Sắc và cõi Vô sắc không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu sắc (phần vật chất, hình thể; là đầu tiên trong năm uẩn – năm nhóm yếu tố hợp thành con người) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì sắc không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu thọ (cảm nhận vui, khổ, không vui không khổ), tưởng (sự nhận định, hình dung), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự nhận biết) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì thọ, tưởng, hành, thức không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu nhãn xứ (con mắt, xét như chỗ để nhận biết; trong mười hai xứ gồm sáu giác quan và sáu đối tượng) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì nhãn xứ không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu nhĩ xứ (tai), tỷ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân), ý xứ (tâm ý) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu sắc xứ (hình sắc, đối tượng của mắt) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì sắc xứ không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị), xúc xứ (những gì thân cảm xúc được), pháp xứ (các đối tượng của tâm ý) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu nhãn giới (yếu tố mắt, trong mười tám giới gồm sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì nhãn giới không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu sắc giới (ở đây là yếu tố hình sắc – đối tượng của mắt, không phải cõi Sắc), nhãn thức giới (yếu tố cái biết do mắt) cùng nhãn xúc (sự tiếp xúc của mắt với đối tượng) và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên (các cảm nhận phát sinh nhờ điều kiện là sự tiếp xúc ấy) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu nhĩ giới (yếu tố tai) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì nhĩ giới không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu thanh giới (yếu tố âm thanh), nhĩ thức giới (yếu tố cái biết do tai) cùng nhĩ xúc (sự tiếp xúc của tai) và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các cảm thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu tỷ giới (yếu tố mũi) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì tỷ giới không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu hương giới (yếu tố mùi), tỷ thức giới (yếu tố cái biết do mũi) cùng tỷ xúc (sự tiếp xúc của mũi) và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các cảm thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu thiệt giới (yếu tố lưỡi) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì thiệt giới không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu vị giới (yếu tố vị), thiệt thức giới (yếu tố cái biết do lưỡi) cùng thiệt xúc (sự tiếp xúc của lưỡi) và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các cảm thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu thân giới (yếu tố thân) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì thân giới không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu xúc giới (yếu tố những gì thân cảm xúc được như nóng, lạnh, cứng, mềm), thân thức giới (yếu tố cái biết do thân) cùng thân xúc (sự tiếp xúc của thân) và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các cảm thọ sinh ra do thân xúc làm duyên không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu ý giới (yếu tố tâm ý) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì ý giới không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu pháp giới (ở đây là yếu tố các đối tượng của tâm ý), ý thức giới (yếu tố cái biết do ý) cùng ý xúc (sự tiếp xúc của ý) và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các cảm thọ sinh ra do ý xúc làm duyên không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc, một trong sáu yếu tố tạo nên thân và tâm) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì địa giới không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu thủy giới (yếu tố nước), hỏa giới (yếu tố lửa), phong giới (yếu tố gió), không giới (yếu tố khoảng trống), thức giới (yếu tố nhận biết) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì thủy, hỏa, phong, không, thức giới không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu vô minh (sự mê muội, không thấy rõ sự thật, khâu đầu tiên trong mười hai khâu nhân duyên nối nhau tạo nên vòng sinh tử) là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì vô minh không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Thiện Hiện, nếu hành (những việc làm tạo nghiệp do mê muội), thức (tâm thức đi vào đời sống mới), danh sắc (phần tinh thần và phần thể xác lúc mới hình thành), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm nhận), ái (lòng ham muốn), thủ (sự bám giữ), hữu (sự hình thành đời sống kế tiếp), sinh (sự ra đời), già, chết, sầu, than, khổ, lo, phiền não là chân như, không giả dối, không điên đảo, không phải giả lập, là chân lý, là thật, thường còn, bền mãi, không biến đổi, không thay khác, có thực tính, thì Đại thừa này chẳng tôn quý, chẳng mầu nhiệm, không vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian. Chính vì hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, già, chết, sầu, than, khổ, lo, phiền não không phải chân như, là giả dối, là điên đảo, là giả lập, không phải chân lý, không phải thật, không thường còn, không bền mãi, có biến đổi, có thay khác, hoàn toàn không có thực tính, nên Đại thừa này là tôn quý, là mầu nhiệm, vượt hơn tất cả trời, người, a-tố-lạc v.v. trong thế gian.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm mươi sáu.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ năm mươi bảy.

 Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang (vị cao tăng đời Đường, Trung Quốc, từng sang Ấn Độ thỉnh kinh) vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video