Phần thứ tư, phẩm "Bạn lành", thứ hai mươi hai, đoạn hai.
Bấy giờ cụ thọ (bậc trưởng lão đáng kính) Thiện Hiện (tức tôn giả Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật) lại thưa Phật: "Bạch Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, tức Phật)! Có phải chính Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ thấu suốt đưa người sang bờ bên kia giải thoát) có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài Bát-nhã Ba-la-mật-đa có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính cái không của Bát-nhã Ba-la-mật-đa có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài cái không của Bát-nhã Ba-la-mật-đa có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính cái không (tính trống rỗng, không có tự thể của các pháp) có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài cái không có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính cái không có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài cái không có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính Bát-nhã Ba-la-mật-đa có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài Bát-nhã Ba-la-mật-đa có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện."
"Bạch Thế Tôn! Có phải chính sắc (thân thể và thế giới vật chất) có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài sắc có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính thọ (cảm thọ khổ vui), tưởng (tri giác, hình dung), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự nhận biết phân biệt) có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài thọ, tưởng, hành, thức có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính cái không của sắc có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài cái không của sắc có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính cái không của thọ, tưởng, hành, thức có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài cái không của thọ, tưởng, hành, thức có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện."
"Bạch Thế Tôn! Có phải chính sắc có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài sắc có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính thọ, tưởng, hành, thức có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài thọ, tưởng, hành, thức có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính cái không của sắc có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài cái không của sắc có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính cái không của thọ, tưởng, hành, thức có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài cái không của thọ, tưởng, hành, thức có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện."
"Bạch Thế Tôn! Có phải chính tất cả các pháp có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài tất cả các pháp có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính cái không của tất cả các pháp có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài cái không của tất cả các pháp có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính tất cả các pháp có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài tất cả các pháp có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải chính cái không của tất cả các pháp có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải ngoài cái không của tất cả các pháp có pháp nào có thể tìm được mà có thể thực hành cái không chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện."
Bấy giờ Thiện Hiện thưa Phật: "Nếu vậy, các Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh, có tâm nguyện và công hạnh rộng lớn) dùng pháp gì mà có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa và có thể thực hành cái không?" Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông thế nào? Ông có thấy có pháp nào có thể thực hành Bát-nhã Ba-la-mật-đa và có thể thực hành cái không chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông thế nào? Ông có thấy có Bát-nhã Ba-la-mật-đa và thấy có cái không là chỗ thực hành của Bồ-tát Ma-ha-tát chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông thế nào? Pháp mà ông không thấy, pháp ấy có thể tìm được chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không." Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông thế nào? Pháp không thể tìm được có sinh có diệt chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không."
Phật bảo Thiện Hiện: "Thật tướng (bản chất chân thật) của pháp mà ông không thấy, không tìm được, chính là vô sinh pháp nhẫn (sự thấu triệt và an nhận vững chắc rằng các pháp vốn không sinh không diệt) của Bồ-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu vô sinh pháp nhẫn như thế, liền xứng đáng được thọ ký (được Phật báo trước rằng sẽ thành Phật) đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chánh, trọn khắp của Phật). Thiện Hiện nên biết: Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, đối với vô lượng vô biên công đức thù thắng như mười trí lực của Phật (mười năng lực hiểu biết đặc biệt chỉ Phật mới có), bốn điều không sợ hãi (bốn sự tự tin vững chắc khi thuyết pháp), bốn trí biện giải không ngăn ngại (thông suốt không vướng về giáo pháp, ý nghĩa, ngôn ngữ và tài biện thuyết), đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (lòng thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều tốt của người, buông xả bình đẳng, ở mức rộng lớn nhất), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng của Phật, không chung với ai khác) v.v., được gọi là người có thể tinh tấn thực hành đúng như thật. Nếu có thể tinh tấn tu hành như thế mà không đắc trí Vô thượng Chánh đẳng Giác, nhất thiết tướng trí (trí biết rõ mọi tướng trạng sai biệt của các pháp), đại trí, diệu trí, Nhất thiết trí trí (trí tuệ biết trọn vẹn hết thảy của Phật), trí của bậc đại thương chủ (ví Phật như vị trưởng đoàn buôn dẫn mọi người vượt đường hiểm đến chỗ châu báu), thì không có lẽ ấy."
Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật: "Có phải các Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ pháp tính vô sinh của tất cả các pháp mà được thọ ký đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của Phật chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải các Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ pháp tính có sinh của tất cả các pháp mà được thọ ký đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của Phật chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải các Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ pháp tính vừa có sinh vừa vô sinh của tất cả các pháp mà được thọ ký đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của Phật chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện." – "Bạch Thế Tôn! Có phải các Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ pháp tính chẳng phải có sinh cũng chẳng phải vô sinh của tất cả các pháp mà được thọ ký đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của Phật chăng?" – "Không phải vậy, Thiện Hiện."
Bấy giờ Thiện Hiện thưa Phật: "Nếu vậy, làm sao các Bồ-tát Ma-ha-tát xứng đáng được thọ ký đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của Phật?" Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông thế nào? Ông có thấy có pháp nào được thọ ký đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của Phật chăng?" Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, không. Con không thấy có pháp nào xứng đáng được thọ ký đối với Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của Phật; cũng không thấy có pháp nào là người có thể chứng, thời gian chứng, nơi chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của Phật; cái nhờ đó mà chứng, cùng pháp được chứng, con cũng đều không thấy. Vì sao? Vì tất cả các pháp đều không thể nắm bắt được; trong chỗ tất cả các pháp không thể nắm bắt được ấy, người chứng, pháp được chứng, thời gian chứng, nơi chứng, và cái nhờ đó mà chứng đều không thể tìm được." Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói. Thiện Hiện nên biết: nếu Bồ-tát Ma-ha-tát khi thấy tất cả các pháp đều không thể nắm bắt được thì không nghĩ thế này: 'Ta sẽ có thể chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề; ta dùng pháp này, vào thời gian như thế, ở nơi như thế mà chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.'"
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video