Phần thứ tư, Phẩm thứ hai mươi sáu: Ví dụ về ảo thuật
Bấy giờ Thiên Đế Thích (vua trời Đế Thích, chúa cõi trời Ba Mươi Ba) nghĩ rằng: "Nếu Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn, người phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ, thấy rõ mọi sự vật đều không có tự thể cố định) thì đã vượt hơn mọi loài hữu tình (chúng sinh có tình cảm và nhận thức), huống chi khi đạt được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn của Phật). Nếu các hữu tình nghe đến tên gọi Nhất thiết trí trí (trí tuệ của Phật, biết hết thảy mọi sự) mà hết lòng tin hiểu, thì đã được lợi ích tốt đẹp trong loài người và được cuộc sống tốt đẹp nhất trên đời, huống chi phát tâm cầu Vô thượng Chính đẳng Giác, hoặc được nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa. Nếu các hữu tình phát được tâm cầu Vô thượng Chính đẳng Giác và được nghe kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa, thì mọi hữu tình khác đều nên mong ước công đức mà họ đạt được; trời, người, a-tố-lạc (một loài thần hay gây chiến, còn gọi là a-tu-la) trong thế gian đều không ai theo kịp."
Khi ấy Thế Tôn (Đức Phật, bậc được cả thế gian tôn kính) biết điều Thiên Đế Thích đang nghĩ, liền bảo: "Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nghĩ." Thiên Đế Thích vui mừng hớn hở, hóa ra những đóa hoa trời gọi là hoa Diệu âm (một loài hoa cõi trời) (?), nâng lên rải cúng Như Lai (danh hiệu của Phật, bậc từ chân lý như thật mà đến) và các vị Bồ-tát. Rải hoa xong, ông phát nguyện rằng: "Nếu những người con trai lành thuộc Bồ-tát thừa (con đường tu của Bồ-tát, hướng tới thành Phật) cầu tiến tới Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, thì nguyện nhờ công đức của thiện căn (gốc lành, tức việc thiện có sức sinh ra quả tốt) do tôi gây được, khiến những công đức thù thắng mà họ nguyện cầu mau được trọn đủ; khiến pháp Phật cao tột mà họ cầu mau được trọn đủ; khiến các pháp gắn liền với Nhất thiết trí trí mà họ cầu mau được trọn đủ; khiến pháp của bậc tự nhiên giác ngộ (tức Phật) (?) mà họ cầu mau được trọn đủ; khiến pháp thánh vô lậu (không còn phiền não rỉ chảy, tức hoàn toàn trong sạch) mà họ cầu mau được trọn đủ; khiến mọi pháp mà họ muốn nghe đều được như ý. Nếu có người cầu Thanh văn thừa (con đường của hàng đệ tử nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, nhắm tự giải thoát cho mình) hay Độc giác thừa (con đường của bậc tự mình giác ngộ không cần thầy, cũng nhắm tự giải thoát), thì cũng khiến điều họ nguyện mau được đầy đủ."
Phát nguyện xong, ông bạch Phật rằng: "Nếu những người con trai lành thuộc Bồ-tát thừa đã phát tâm cầu Vô thượng Chính đẳng Giác, thì con trọn không bao giờ khởi một ý nghĩ khác lạ nào để khiến họ thối lui tâm Đại Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ lớn). Con trọn không bao giờ khởi một ý nghĩ khác lạ nào để khiến chúng Bồ-tát ma-ha-tát chán bỏ Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề mà rơi xuống địa vị Thanh văn, Độc giác. Con trọn không bao giờ khởi một ý nghĩ khác lạ nào để khiến chúng Bồ-tát ma-ha-tát đánh mất sự chú tâm gắn với lòng đại bi. Nếu Bồ-tát ma-ha-tát đã hết lòng ưa thích Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, con nguyện tâm ấy càng thêm tăng tiến, mau chứng được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề. Nguyện chúng Bồ-tát ma-ha-tát ấy, sau khi thấy đủ mọi khổ đau trong vòng sinh tử, vì muốn đem lợi ích và an vui cho trời, người, a-tố-lạc trong thế gian, mà phát khởi các đại nguyện bền chắc: 'Ta đã tự vượt qua biển lớn sinh tử, cũng sẽ siêng năng đưa người chưa qua được qua. Ta đã tự cởi được trói buộc của sinh tử, cũng sẽ siêng năng cởi cho người chưa được cởi. Ta đã tự được yên ổn giữa mọi nỗi sợ hãi của sinh tử, cũng sẽ siêng năng làm cho người chưa yên được yên. Ta đã tự chứng được Niết-bàn (sự dập tắt hoàn toàn mọi khổ đau, ra khỏi sinh tử) rốt ráo, cũng sẽ siêng năng làm cho những người chưa chứng đều cùng được chứng.'
Bạch Thế Tôn, nếu các loài hữu tình hết lòng tùy hỷ (vui mừng theo việc lành của người khác) đối với công đức của Bồ-tát mới phát tâm thì được bao nhiêu phúc? Hết lòng tùy hỷ đối với công đức của Bồ-tát đã phát tâm lâu, tu các hạnh thù thắng, thì được bao nhiêu phúc? Hết lòng tùy hỷ đối với công đức của Bồ-tát ở địa vị Bất thoái chuyển (địa vị không còn thối lui trên đường thành Phật) thì được bao nhiêu phúc? Hết lòng tùy hỷ đối với công đức của Bồ-tát Nhất sinh sở hệ (chỉ còn bị ràng buộc một đời nữa là thành Phật) thì được bao nhiêu phúc?"
Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Này Kiều-thi-ca (họ của Đế Thích khi còn làm người), núi chúa Diệu Cao (tức núi Tu-di, núi lớn nhất ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) còn có thể cân biết được bao nhiêu lạng, chứ phúc đức sinh ra từ tâm tùy hỷ của loài hữu tình ấy thì không thể biết được số lượng. Này Kiều-thi-ca, cõi bốn đại châu (bốn châu lục lớn nằm quanh núi Tu-di) còn có thể cân biết được bao nhiêu lạng, chứ phúc đức sinh ra từ tâm tùy hỷ của loài hữu tình ấy thì không thể biết được số lượng. Này Kiều-thi-ca, tiểu thiên thế giới (một nghìn thế giới nhỏ gộp lại) còn có thể cân biết được bao nhiêu lạng, chứ phúc đức sinh ra từ tâm tùy hỷ của loài hữu tình ấy thì không thể biết được số lượng. Này Kiều-thi-ca, trung thiên thế giới (một nghìn tiểu thiên thế giới gộp lại) còn có thể cân biết được bao nhiêu lạng, chứ phúc đức sinh ra từ tâm tùy hỷ của loài hữu tình ấy thì không thể biết được số lượng. Này Kiều-thi-ca, tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn trung thiên thế giới gộp lại, tức một tỷ thế giới nhỏ) này của Ta còn có thể cân biết được bao nhiêu lạng, chứ phúc đức sinh ra từ tâm tùy hỷ của loài hữu tình ấy thì không thể biết được số lượng. Này Kiều-thi-ca, giả sử tam thiên đại thiên thế giới hợp lại thành một biển, có người lấy một sợi lông chẻ làm trăm phần, cầm đầu một phần chấm nước biển ấy cho đến cạn, thì còn có thể biết được số giọt, chứ phúc đức sinh ra từ tâm tùy hỷ của loài hữu tình ấy thì không thể biết được số lượng."
Thiên Đế Thích lại bạch Phật: "Nếu các hữu tình đối với vô lượng vô biên công đức thù thắng của các Bồ-tát, từ lúc mới phát tâm cho đến khi chứng được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề mà mình cầu, lại không sinh tùy hỷ; hoặc đối với phúc đức sinh ra từ tâm tùy hỷ ấy mà không nghe, không biết, không nhớ nghĩ, không sinh tùy hỷ, thì nên biết họ đều bị ma (ác ma, loài chuyên cản trở người tu đạo) nắm giữ, bị ma ám, là bè đảng của ma, từ cõi trời của ma chết đi rồi sinh đến chốn này. Vì sao vậy? Nếu Bồ-tát ma-ha-tát cầu tiến tới Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, tu các hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát; nếu có người phát tâm hết lòng tùy hỷ đối với công đức ấy, hoặc có người hết lòng nhớ nghĩ và sinh tùy hỷ đối với công đức tùy hỷ ấy, thì đều có thể phá tan mọi quân ma cùng cung điện và quyến thuộc của chúng, mau chứng Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, có thể suốt đời vị lai đem lợi ích và an vui cho tất cả.
Bạch Thế Tôn, nếu các hữu tình hết lòng kính yêu Tam bảo Phật, Pháp, Tăng (ba ngôi báu: Phật, giáo pháp và đoàn thể người tu), sinh ra nơi đâu cũng thường muốn được gặp Phật, nghe pháp, gặp chư Tăng, thì đối với công đức và thiện căn của chúng Bồ-tát ma-ha-tát nên hết lòng tùy hỷ. Tùy hỷ rồi thì hồi hướng (đem công đức của mình hướng về một mục đích) về Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, mà không nên khởi ý niệm là hai hay không hai. Nếu làm được như vậy thì sẽ mau chứng Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, làm lợi ích cho hữu tình, phá tan quân ma."
Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói. Này Kiều-thi-ca, nếu các hữu tình đối với công đức và thiện căn của chúng Bồ-tát ma-ha-tát mà hết lòng tùy hỷ, hồi hướng về Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, thì những hữu tình ấy có thể mau làm trọn các hạnh Bồ-tát, mau chứng Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề. Nếu các hữu tình đối với công đức và thiện căn của chúng Bồ-tát ma-ha-tát mà hết lòng tùy hỷ, hồi hướng về Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, thì những hữu tình ấy có uy lực lớn, thường được phụng sự tất cả Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác (danh hiệu Phật: Ứng là bậc đáng được cúng dường; Chính Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn) và các thiện tri thức (bạn lành, thầy hiền dẫn dắt việc tu), luôn được nghe kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa và khéo hiểu nghĩa lý. Những hữu tình ấy thành tựu công đức và thiện căn tùy hỷ, hồi hướng như thế, thì sinh ra nơi đâu cũng thường được trời, người, a-tố-lạc trong thế gian cúng dường, cung kính, tôn trọng, khen ngợi; không thấy hình sắc xấu, không nghe âm thanh xấu, không ngửi mùi xấu, không nếm vị xấu, không cảm nhận sự xúc chạm xấu, không nghĩ đến điều xấu, không rơi vào ác thú (các đường đọa xấu ác như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh); sinh trong cõi trời, cõi người, luôn hưởng đủ mọi niềm vui thù thắng không nhiễm ô; thường không xa lìa chư Phật Thế Tôn, đi từ cõi Phật này sang cõi Phật khác, gần gũi chư Phật, gieo trồng các thiện căn, giúp cho hữu tình được thành thục, làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh.
Vì sao vậy? Này Kiều-thi-ca, vì những hữu tình ấy có thể đối với công đức và thiện căn của vô lượng chúng Bồ-tát mà hết lòng tùy hỷ, hồi hướng về Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề; nhờ nhân duyên ấy mà thiện căn tăng tiến, mau chứng Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề. Khi đã được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, họ có thể suốt đời vị lai đem lợi ích chân thật cho vô lượng, vô số, vô biên hữu tình, khiến họ an trú trong cảnh giới Vô dư Bát Niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn, không còn sót lại thân xác và phiền não). Vì thế, này Kiều-thi-ca, những người con trai lành đang ở trong Bồ-tát thừa, đối với công đức và thiện căn của chúng Bồ-tát, đều nên tùy hỷ và hồi hướng về Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề. Khi tùy hỷ và hồi hướng, không nên chấp rằng tùy hỷ hồi hướng là ở ngay nơi tâm hay ở ngoài tâm; không nên chấp rằng tu hành là ở ngay nơi tâm hay ở ngoài tâm. Nếu có thể không chấp trước gì như thế, mà tùy hỷ, hồi hướng, tu các hạnh của Bồ-tát ma-ha-tát, thì sẽ mau chứng Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, cứu độ trời, người, a-tố-lạc, khiến họ thoát khỏi sinh tử, được Bát Niết-bàn. Do nhân duyên ấy, các loài hữu tình đối với công đức và thiện căn của các Bồ-tát đều nên phát khởi tùy hỷ và hồi hướng, vì điều đó có thể khiến vô lượng vô biên hữu tình gieo trồng các thiện căn, được lợi ích và an vui lớn."
Bấy giờ Thiện Hiện (tên dịch nghĩa của Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, giỏi nhất về lý "không") bạch Phật: "Tâm đều như huyễn (như trò ảo thuật, có hiện ra mà không thật), vậy làm sao Bồ-tát ma-ha-tát có thể chứng được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề?"
Phật bảo Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Ông có thấy có cái tâm như huyễn chăng?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không." Phật hỏi: "Ý ông nghĩ sao? Ông có thấy huyễn chăng?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Con không thấy huyễn, cũng không thấy có cái tâm như huyễn." Phật hỏi: "Ý ông nghĩ sao? Nếu ông không thấy huyễn, không thấy tâm như huyễn, thì ở nơi không có huyễn, không có tâm như huyễn, ông có thấy có cái tâm này có thể đạt được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề chăng?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Con hoàn toàn không thấy có nơi nào không có huyễn, không có tâm như huyễn, mà lại có cái tâm ấy có thể đạt được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề." Phật hỏi: "Ý ông nghĩ sao? Ở nơi lìa huyễn, lìa tâm như huyễn, ông có thấy có pháp nào có thể đạt được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề chăng?" Thiện Hiện thưa: "Bạch Thế Tôn, không. Con hoàn toàn không thấy có nơi nào lìa huyễn, lìa tâm như huyễn, mà lại có pháp ấy có thể đạt được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề.
Bạch Thế Tôn, con hoàn toàn không thấy pháp nào ngay nơi tâm hay lìa tâm, thì nói pháp nào là có, là không? Vì tất cả các pháp đều rốt ráo xa lìa (hoàn toàn không có tự thể riêng). Nếu tất cả các pháp đều rốt ráo xa lìa, thì không thể đặt định là có hay là không. Nếu pháp không thể đặt định là có hay không, thì không thể nói là có thể đạt được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, vì pháp vốn không có gì thì không thể đạt được Bồ-đề. Vì sao vậy? Vì tất cả các pháp đều không có gì, tự tính không thể nắm bắt, không nhiễm cũng không tịnh. Pháp rốt ráo xa lìa vì không có gì nên không đạt được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề. Vì vậy Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng rốt ráo xa lìa. Nếu pháp đã rốt ráo xa lìa thì pháp ấy không nên tu, cũng không nên trừ bỏ, lại cũng không nên dẫn khởi điều gì. Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa đã rốt ráo xa lìa, thì làm sao có thể nói các Bồ-tát ma-ha-tát nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà chứng được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề? Bạch Thế Tôn, Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề của chư Phật cũng rốt ráo xa lìa, làm sao pháp rốt ráo xa lìa lại có thể đạt được pháp rốt ráo xa lìa? Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa lẽ ra không thể nói là chứng được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề."
Phật bảo Thiện Hiện: "Hay thay, hay thay! Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói. Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa đã rốt ráo xa lìa, Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề của chư Phật cũng rốt ráo xa lìa. Thiện Hiện nên biết, chính vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa rốt ráo xa lìa, nên đạt được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề rốt ráo xa lìa của chư Phật. Thiện Hiện nên biết, nếu Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa không rốt ráo xa lìa, thì đã không phải là Bát-nhã ba-la-mật-đa. Chính vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa rốt ráo xa lìa, nên mới được gọi là Bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì thế, này Thiện Hiện, các Bồ-tát ma-ha-tát không phải là không nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa mà chứng được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề. Thiện Hiện nên biết, tuy không phải pháp xa lìa có thể đạt được pháp xa lìa, nhưng để đạt được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề thì không phải là không nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa. Vì thế, chúng Bồ-tát ma-ha-tát muốn đạt được Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề thì nên siêng năng tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa."
Cụ thọ (tiếng tôn xưng bậc tu hành lớn tuổi, có đức) Thiện Hiện bạch Phật: "Nghĩa lý mà các Bồ-tát ma-ha-tát thực hành thật vô cùng sâu xa." Phật bảo Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, nghĩa lý mà các Bồ-tát ma-ha-tát thực hành thật vô cùng sâu xa. Thiện Hiện nên biết, các Bồ-tát ma-ha-tát làm được việc khó làm: tuy thực hành nghĩa lý sâu xa như thế, mà vẫn không chứng nhập (không dừng lại để chứng quả) pháp thuộc địa vị Thanh văn, Độc giác."
Bấy giờ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Theo chỗ con hiểu nghĩa lời Phật dạy, thì việc các Bồ-tát ma-ha-tát làm không có gì khó, không nên nói các vị ấy làm được việc khó. Vì sao vậy? Vì nghĩa lý mà các Bồ-tát ma-ha-tát chứng đều không thể nắm bắt; Bát-nhã ba-la-mật-đa dùng để chứng cũng không thể nắm bắt; pháp được chứng, người chứng, nơi chứng, lúc chứng cũng không thể nắm bắt. Bạch Thế Tôn, nếu Bồ-tát ma-ha-tát nghe những lời như thế mà tâm không chìm đắm, cũng không lo buồn hối tiếc, không kinh hãi, không sợ sệt, thì đó là đang thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát ấy khi thực hành như thế, không thấy các tướng, không thấy mình thực hành, không thấy không thực hành, không thấy Bát-nhã ba-la-mật-đa là cái mình thực hành, không thấy Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề là cái mình chứng, lại cũng không thấy nơi chứng, lúc chứng v.v... Bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát ấy đối với những việc như thế cũng không thấy rằng thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa thì gần Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề. Bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát ấy đối với những việc như thế cũng không thấy rằng thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa thì xa địa vị Thanh văn, Độc giác. Bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát ấy đối với những việc như thế cũng không phân biệt; tuy thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa mà không nghĩ rằng: 'Ta thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, gần gũi Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề, xa lìa địa vị Thanh văn, Độc giác.'
Bạch Thế Tôn, ví như hư không không nghĩ rằng: 'Ta cách việc kia xa hay gần.' Vì sao vậy? Vì hư không không lay động, cũng không phân biệt. Vì không phân biệt, các Bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế, thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà không nghĩ rằng: 'Ta xa địa vị Thanh văn, Độc giác; ta gần Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề.' Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa không phân biệt đối với mọi pháp.
Bạch Thế Tôn, ví như người do ảo thuật hóa ra không nghĩ rằng: 'Vật làm phép và nhà ảo thuật thì cách ta gần, những người đứng xem thì cách ta xa.' Vì sao vậy? Vì cái do ảo thuật hóa ra không có phân biệt. Các Bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế, thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà không nghĩ rằng: 'Ta xa địa vị Thanh văn, Độc giác; ta gần Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề.' Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa không phân biệt đối với mọi pháp.
Bạch Thế Tôn, ví như bóng hình không nghĩ rằng: 'Vật làm ta hiện ra thì cách ta gần, còn gương, nước v.v... thì cách ta xa.' Vì sao vậy? Vì bóng hình hiện ra không có phân biệt. Các Bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế, thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà không nghĩ rằng: 'Ta xa địa vị Thanh văn, Độc giác; ta gần Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề.' Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa không phân biệt đối với mọi pháp.
Bạch Thế Tôn, như các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác đối với mọi pháp không yêu cũng không ghét. Vì sao vậy? Vì Như Lai đã dứt hẳn mọi phân biệt, yêu ghét v.v... Các Bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế, thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, đối với mọi pháp không yêu cũng không ghét. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa mà các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác đạt được đã dứt hẳn mọi vọng tưởng phân biệt, nên đối với các pháp không yêu không ghét; còn Bát-nhã ba-la-mật-đa mà các Bồ-tát ma-ha-tát thực hành thì đã chế ngự hẳn mọi vọng tưởng phân biệt, nên đối với các pháp không yêu không ghét.
Bạch Thế Tôn, như những vật do các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác biến hóa ra không nghĩ rằng: 'Ta xa địa vị Thanh văn, Độc giác; ta gần Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề.' Vì sao vậy? Vì vật được biến hóa không có phân biệt. Các Bồ-tát ma-ha-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng như thế, không nghĩ rằng: 'Ta xa địa vị Thanh văn, Độc giác; ta gần Vô thượng Chính đẳng Bồ-đề.' Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa không phân biệt đối với mọi pháp.
Bạch Thế Tôn, như các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác muốn làm việc gì thì hóa ra người hóa thân, sai làm việc ấy; nhưng người được hóa ra không nghĩ rằng: 'Ta làm được việc như thế.' Vì sao vậy? Vì những người được hóa ra không phân biệt đối với việc mình làm. Các Bồ-tát ma-ha-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng như thế, vì có mục đích nên siêng năng tu học; tu học rồi, tuy làm xong được các việc cần làm, mà đối với việc đã làm không hề phân biệt. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa không phân biệt đối với mọi pháp.
Bạch Thế Tôn, ví như người thợ khéo hoặc đệ tử của ông, vì có mục đích nên chế tạo người máy, hoặc hình nam, hình nữ, hoặc hình voi, ngựa v.v... Những người máy ấy tuy có làm việc, nhưng đối với việc ấy hoàn toàn không phân biệt. Vì sao vậy? Vì người máy vốn tự nhiên không có phân biệt. Các Bồ-tát ma-ha-tát thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng như thế, vì có mục đích nên thành lập Bát-nhã; thành lập rồi, tuy làm xong được đủ mọi việc, mà trong đó hoàn toàn không phân biệt. Vì sao vậy? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa vốn tự nhiên không phân biệt đối với các pháp."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video