Thiên 753 — Hội 5 · Phẩm 21 Tu học

 Phần thứ năm – Phẩm Tu Học, thứ hai mươi mốt

 “Lại nữa, Khánh Hỷ (tức A-nan-đà, vị đệ tử thị giả của Phật), khi Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ, thấy rõ mọi pháp vốn không), ngày đêm tinh cần, thường không rời bỏ, thì quyến thuộc của ma như bị mũi tên cắm vào tim, run sợ lo hãi, không ngồi yên được.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, khi Bồ-tát tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa, ngày đêm tinh cần sắp đến chỗ rốt ráo, thì quyến thuộc của ma đến chỗ họ, hóa ra đủ thứ việc đáng sợ, muốn khiến thân tâm Bồ-tát kinh hoàng, chỉ cần họ tạm thối lui khỏi đại bồ-đề là đủ.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, chẳng phải mọi Bồ-tát tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa đều bị ác ma quấy nhiễu. Nếu các Bồ-tát đời trước nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà không có lòng tin hiểu, chê bai phỉ báng, thì các Bồ-tát ấy tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa liền bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu các Bồ-tát nghe Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mà nghi hoặc do dự, không biết là có hay không, thì các Bồ-tát ấy tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa liền bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu các Bồ-tát xa lìa bạn lành, bị bạn ác nắm giữ, không được nghe chỗ nghĩa lý sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa; vì không nghe nên không biết không thấy phải tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế nào; các Bồ-tát ấy tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa liền bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu các Bồ-tát ôm giữ tà pháp, lúc ấy ác ma liền nghĩ: ‘Nay Bồ-tát này làm bạn với ta, khiến vô lượng người bỏ chánh pháp, làm thỏa nguyện của ta.’ Các Bồ-tát ấy tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa liền bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu các Bồ-tát khi nghe giảng kinh sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa, bảo các Bồ-tát khác rằng: ‘Bát-nhã ba-la-mật-đa này nghĩa lý rất sâu, khó tin khó hiểu, biên chép, thọ trì, đọc tụng làm gì? Ta còn không thể thấu đến nguồn gốc của nó, huống gì những kẻ phước mỏng trí cạn khác!’ Các Bồ-tát ấy tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa liền bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu các Bồ-tát khinh Bồ-tát khác, nói rằng: ‘Ta có thể an trú hạnh viễn ly (hạnh xa lìa phiền não, sống tách khỏi ồn ào) chân thật, các ngươi đều không có.’ Lúc ấy ác ma vui mừng hả hê. Các Bồ-tát ấy tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa liền bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, khi Bồ-tát cậy vào danh tiếng dòng họ và công đức đỗ-đa (tức đầu-đà, lối tu khổ hạnh, sống đơn giản ít ham muốn) mình đã tu, khinh miệt các Bồ-tát khác tu pháp lành thù thắng, thường tự khen mình chê người; không có các hành tướng bất thoái chuyển (không bao giờ thối lui khỏi đường thành Phật) mà tự cho là có, khởi nghiệp phiền não. Lúc ấy ác ma rất vui mừng, nghĩ rằng: ‘Nay Bồ-tát này khiến cõi đất và cung điện của ta không trống, làm tăng thêm địa ngục, bàng sinh (loài súc vật), quỷ giới (cõi quỷ đói).’ Khi ấy ác ma giúp thêm thần lực cho người ấy, khiến oai lực và tài biện thuyết càng tăng. Do đó nhiều người tin nhận lời người ấy, nhân đó bị khuyến dụ theo cùng tà kiến của người ấy; theo tà kiến rồi thì theo người ấy học tà; học tà rồi thì phiền não bốc mạnh; vì tâm điên đảo nên ba nghiệp (việc làm của thân, lời nói, ý nghĩ) khởi ra đều chuốc lấy quả không đáng ưa. Do nhân duyên ấy làm tăng các ác thú (đường xấu ác), khiến cung điện của ma càng thêm đầy. Vì thế ác ma vui mừng hớn hở, làm gì cũng tùy ý tự tại. Các Bồ-tát ấy tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa liền bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, khi Bồ-tát cùng những người cầu thừa thanh văn (con đường của người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát), độc giác (con đường của người tự giác ngộ một mình) chê bai khinh miệt nhau, tranh cãi phỉ báng nhau, lúc ấy ác ma nghĩ: ‘Nay Bồ-tát này tuy xa bồ-đề nhưng chưa xa lắm, tuy gần ác thú nhưng chưa gần lắm.’ Khi Bồ-tát cùng các thiện nam tử… theo Bồ-tát thừa (con đường tu hướng đến thành Phật) chê bai khinh miệt nhau, tranh cãi phỉ báng nhau, lúc ấy ác ma nghĩ: ‘Hai Bồ-tát này rất xa bồ-đề, rất gần ác thú.’ Nghĩ rồi vui mừng hớn hở, tăng thêm oai thế cho họ, khiến hai phe tranh cãi không dứt, làm cho vô lượng vô biên hữu tình (chúng sinh, mọi loài có tình thức) khác đều sâu sắc chán bỏ Đại thừa (con đường lớn của Bồ-tát, cứu độ tất cả). Các Bồ-tát ấy tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa liền bị ác ma quấy nhiễu.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, nếu các Bồ-tát chưa được thọ ký (báo trước việc thành Phật) bồ-đề bất thoái chuyển, đối với các Bồ-tát đã được thọ ký bồ-đề bất thoái chuyển mà khởi tâm làm hại, tranh cãi, khinh miệt, mắng nhục, phỉ báng, thì các Bồ-tát ấy khởi bao nhiêu niệm tâm không lợi ích, sẽ thối mất bấy nhiêu kiếp (thời kỳ cực kỳ dài) hạnh thù thắng đã từng tu, trong bấy nhiêu thời gian xa lìa bạn lành, lại chịu bấy nhiêu sự trói buộc sinh tử. Nếu không bỏ tâm đại bồ-đề, phải trải lại bấy nhiêu kiếp mặc áo giáp thệ nguyện rộng lớn (lời thề cứu độ chúng sinh vững như áo giáp), siêng tu hạnh thù thắng không lúc nào gián đoạn, sau đó mới bù lại được bấy nhiêu công đức.”

 Bấy giờ Khánh Hỷ thưa Phật: “Tội khổ sinh tử do tâm ác mà các Bồ-tát ấy khởi ra, nhất định phải trôi lăn trải qua chừng ấy thời gian, hay giữa chừng cũng có thể ra khỏi? Hạnh thù thắng mà các Bồ-tát ấy đã thối mất, nhất định phải tinh cần trải qua chừng ấy kiếp không gián đoạn rồi mới bù lại được, hay giữa chừng có thể khôi phục như cũ?”

 Phật bảo Khánh Hỷ: “Ta vì Bồ-tát, độc giác, thanh văn mà nói có việc ra khỏi tội và bù lại pháp lành. Khánh Hỷ nên biết, nếu các Bồ-tát sau khi tạo tội này, tâm không hổ thẹn, ôm lòng ác không bỏ, không thể đúng pháp phát lộ sám hối (bày tỏ lỗi lầm trước đại chúng và ăn năn), thì Ta nói loại người ấy giữa chừng không có việc ra khỏi tội khổ và bù lại điều lành. Nếu các Bồ-tát sau khi tạo tội này, sinh lòng hổ thẹn sâu sắc, tâm không vướng mắc điều ác, liền đúng pháp phát lộ sám hối, nghĩ rằng: ‘Nay ta đã được thân người khó được, sao lại có thể khởi lỗi ác như thế, đánh mất lợi lành lớn? Ta nên làm lợi ích cho tất cả hữu tình, sao lại trái ngược làm hại họ? Ta nên cung kính tất cả hữu tình như đầy tớ thờ chủ, sao lại trái ngược sinh kiêu mạn, chê nhục, lấn lướt họ? Ta nên nhẫn chịu sự đánh đập, quở mắng của tất cả hữu tình, sao lại trái ngược đem thân và lời hung ác đáp trả họ? Ta nên hòa giải tất cả hữu tình, khiến họ kính mến nhau, sao lại khởi lời nói hung dữ mà chống chọi tranh cãi với họ? Ta nên chịu đựng tất cả hữu tình giẫm đạp lâu dài, như con đường, như cây cầu, sao lại trái ngược lăng nhục họ? Ta cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (giác ngộ cao nhất, chân chính trọn vẹn của Phật) là để nhổ bỏ khổ lớn sinh tử của hữu tình, khiến họ được Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, dứt hết phiền não và khổ đau) an vui rốt ráo, sao lại trái ngược muốn gây khổ cho họ?

 Từ nay cho đến tận đời vị lai, ta nên như kẻ ngu, như người câm, như người điếc, như người mù, đối với các hữu tình không phân biệt gì cả. Giả sử bị chặt đầu, chặt chân tay, móc mắt, cắt tai, xẻo mũi, cắt lưỡi, cưa xẻ tất cả các phần thân thể, đối với các hữu tình ấy ta quyết không khởi tâm ác. Nếu ta khởi ác, tức là thối hỏng tâm Vô thượng Chánh đẳng Giác đã phát, chướng ngại nhất thiết trí trí (trí tuệ biết hết thảy của Phật, cao hơn mọi loại trí) mình đang cầu, không thể làm lợi ích an vui cho hữu tình.’ Khánh Hỷ nên biết, các Bồ-tát ấy, Ta nói giữa chừng có việc ra khỏi tội khổ và bù lại điều lành, không nhất thiết phải trải qua chừng ấy số kiếp; ác ma đối với họ không thể quấy nhiễu, họ mau chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.

 Lại nữa, Khánh Hỷ, chúng Bồ-tát không nên giao du với những người cầu thừa thanh văn, độc giác; nếu có giao du thì không nên ở chung; nếu có ở chung thì không nên cùng họ tranh luận phân định nghĩa lý, chớ vì việc ấy mà khởi tâm giận dữ, hoặc sinh lời nói thô ác, làm chướng ngại Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, cũng phá hoại vô biên pháp hạnh Bồ-tát. Nếu các Bồ-tát cùng ở chung, nhìn nhau với các thiện nam tử… theo Bồ-tát thừa, thì nên tôn trọng kính thờ như đối với bậc Đại sư (tức Phật, bậc thầy lớn). Lại nghĩ rằng: ‘Họ là bạn lành chân thật thanh tịnh của chúng ta, cùng ngồi một thuyền, cùng một nơi đến, cùng đi một đường, cùng một sự nghiệp; thời gian học, chỗ học và pháp được học, nếu theo đó mà học thì đều không khác nhau.’ Lại nghĩ: ‘Nếu Bồ-tát ấy trụ trong tác ý (sự hướng tâm, khởi tâm) xen tạp, ta sẽ không học theo họ điều ấy; nếu Bồ-tát ấy lìa tác ý xen tạp, ta sẽ thường học theo họ điều ấy.’ Nếu các Bồ-tát học như vậy, sẽ mau chứng nhất thiết trí trí mà mình đang cầu.”

 Bấy giờ Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, vị đệ tử giỏi nhất về hiểu lý không) thưa Phật: “Nếu các Bồ-tát vì để dứt tận mà học, vì để không sinh mà học, vì để lìa mà học, vì để diệt mà học, thì đó có phải là học nhất thiết trí trí chăng?” Phật bảo Thiện Hiện: “Nếu các Bồ-tát học như vậy thì không phải là học nhất thiết trí trí.” Cụ thọ (cách tôn xưng bậc tu hành có đức) Thiện Hiện lại thưa Phật: “Vì sao Bồ-tát học như vậy thì không phải là học nhất thiết trí trí?” Phật bảo Thiện Hiện: “Ý ông nghĩ sao? Vì Phật chứng chân như (bản tính chân thật, như nó vốn là, của mọi pháp) viên mãn tột cùng, nên gọi là Như Lai, Ứng Chánh Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, đáng được cúng dường, giác ngộ chân chính trọn vẹn). Chân như như thế có thể nói là dứt tận… cho đến diệt chăng?” Thiện Hiện đáp: “Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật), không. Vì sao? Vì chân như không có tướng, không thể nói là dứt tận… cho đến diệt.”

 Phật bảo Thiện Hiện: “Vì vậy Bồ-tát học như thế thì không phải là học nhất thiết trí trí. Nếu các Bồ-tát không vì dứt tận mà học, cho đến không vì diệt mà học, học như vậy là học nhất thiết trí trí, cũng là học Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng là học Phật địa (địa vị của Phật) cùng các lực (mười trí lực của Phật), vô úy (bốn sự không sợ hãi, tự tin hoàn toàn khi thuyết pháp) và vô biên Phật pháp. Thiện Hiện nên biết, nếu các Bồ-tát học như vậy thì đến bờ bên kia rốt ráo của mọi sự học; thiên ma và ngoại đạo (những người theo giáo lý ngoài Phật pháp) đều không thể khuất phục; dứt trừ mọi điều ác, các điều lành viên mãn. Chỉ một phần nhỏ hữu tình có thể học như vậy. Vì vậy, Bồ-tát muốn thuộc vào số rất ít hữu tình ấy, nên siêng tu học phương tiện thiện xảo (khéo léo dùng cách thích hợp) của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.”

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video