Thiên 776 — Hội 6 · Phẩm 16 Tán thán

 Phần thứ sáu, phẩm Tán thán (ngợi khen), thứ mười sáu

 Bấy giờ Bồ-tát Mạn-thù-thất-lợi (tức Bồ-tát Văn-thù; Bồ-tát là bậc tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi đầu lễ sát chân Phật, khoác áo che riêng vai trái (để trần vai phải, theo lễ kính của Ấn Độ xưa), gối phải quỳ sát đất, chắp tay cung kính bạch Phật rằng: "Công đức của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý như thật) hiếm có, không gì sánh bằng, không thể nghĩ bàn. Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều không khác nhau. Nếu có ai được thấy Như Lai hoặc được nghe công đức của Ngài, thì loài hữu tình (chúng sinh có tâm thức, có tình cảm) ấy cũng khó nghĩ bàn. Nay con lại được thấy Phật chuyển đại pháp luân (giảng dạy giáo pháp lớn; ví giáo pháp như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), được điều chưa từng có, vui mừng hớn hở." Nói lời ấy xong, ngài liền bay lên hư không cao bằng bảy cây đa-la (loại cây cọ rất cao, dùng làm đơn vị đo chiều cao), chắp tay khen ngợi rằng:

 Trong tất cả loài hữu tình, chỉ Phật là tôn quý nhất;

 còn chẳng có ai ngang bằng, huống nữa là có ai hơn.

 Ngã và pháp, cả hai đều không (cái "tôi" của con người và thực thể của mọi sự vật đều không có thật); lý mầu nhiệm ấy là "vô đẳng đẳng" (không gì sánh bằng);

 chỉ có Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính) mới ngang bằng được với cái không gì sánh bằng ấy.

 Phiền não (những trạng thái tâm gây khổ não như tham, sân, si) cùng tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại do phiền não huân tập lâu đời) đều đã dứt sạch, vĩnh viễn không còn sót.

 Ngài biết được tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng), không gì không thấu rõ.

 Dù về trí tuệ hay về thuyết pháp, không ai theo kịp Phật.

 Trong cõi tam thiên đại thiên (một hệ thế giới gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ), chỉ Phật một mình là tôn quý nhất.

 Thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), vô úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp) v.v., chắc chắn có thật, chẳng phải hư dối;

 Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) và Phạm Vương (vua cõi trời Phạm thiên) đều không thể có được.

 Ân đức lớn lao của Thế Tôn thấm nhuần khắp mọi hữu tình;

 việc này khó nghĩ bàn, chắc chắn không ai sánh kịp.

 Ngài dùng trí tuệ vi diệu cùng phương tiện thiện xảo (cách thức khéo léo, linh hoạt để dẫn dắt người),

 giáo hóa dẫn dắt các hữu tình, khiến ai cũng được lợi ích và an vui.

 Bấy giờ trong hội có một vị thiên tử (vị trời nam) tên là Diệu Sắc, liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi đầu lễ sát chân Phật, khoác áo che riêng vai trái, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật, đọc kệ khen rằng:

 Có kẻ nói thế gian có người ngang bằng Phật, lời ấy không thật, là dối trá;

 nếu nói Pháp Vương (vua của giáo pháp, tức Phật) là tôn quý tột bậc, lời này không sai, là lời chân thật.

 Hàng người và trời dù hết sức chất vấn, cũng không ai khuất phục được bậc Đại Sư của ta.

 Đấng Thiện Thệ (danh hiệu Phật: bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát) hàng phục ma, chế ngự ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật pháp), dẫn dắt thế gian đến giải thoát.

 Với bốn biện tài thanh tịnh (bốn tài biện luận không trở ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, và về sự nói năng lưu loát), Ngài nói không cùng tận, ban thuốc cam lộ nhiệm mầu (cam lộ: nước ngọt bất tử của chư thiên, ở đây ví giáo pháp) cho hữu tình.

 Trí soi khắp các pháp không chướng ngại, trong mọi sát-na (khoảnh khắc cực ngắn) chẳng hề giảm sút.

 Lòng đại bi nhìn hữu tình bình đẳng, tâm thanh tịnh không bị đời làm nhiễm.

 Khéo biết rõ căn cơ (năng lực tiếp nhận), ý muốn và bản tính của chúng sinh, tùy điều họ thích nghe mà nói cho thích hợp.

 Phiền não sai khác không chỉ một loại, nên Ngài chỉ bày vô lượng pháp môn đối trị (phương pháp chữa trị tương ứng với từng thứ phiền não).

 Chỉ có Phật khéo nói nhân duyên của chúng, chuyên vì làm lợi ích an vui cho hữu tình.

 Gặp Phật nghe pháp mà không chứng được quả thánh, những hữu tình như vậy thật rất khó cứu độ.

 Danh hiệu lớn của Như Lai đáng được khát khao ngưỡng mộ; ai được thấy Ngài thì lợi ích vô hạn.

 Trí Phật làm cho tâm thanh tịnh; được nghe chánh giáo thì ra khỏi sinh tử (vòng sống chết luân hồi).

 Nghe danh hiệu Phật là điều cát tường (tốt lành) lớn; thường nhớ nghĩ Thế Tôn thì luôn vui mừng.

 Phát tâm đến chỗ Phật thì sinh hiểu biết sáng suốt; siêng tu đúng lời dạy thì thành chủng trí (nhất thiết chủng trí: trí tuệ biết rõ mọi pháp đến từng chi tiết, tức trí của Phật).

 Giới phẩm (các điều giới đã giữ) thanh tịnh không vẩn đục; tĩnh lự (thiền định, tâm lắng yên chuyên chú) bậc nhất, tâm lặng trong sáng.

 Trí tuệ thù thắng nhất, khó lay động; biển pháp thanh tịnh như cam lộ.

 Mọi hữu tình ưa buông lung (lơi lỏng, chạy theo dục lạc), còn chư Phật chuyên tinh tấn, xa lìa thế gian.

 Thương hữu tình bình đẳng như con một; ân đức sâu dày không ai đền đáp được.

 Trước đã nói pháp phá được bọn giặc kết sử (kết sử: các phiền não trói buộc, ví như giặc), từ lâu đã đánh tan đạo quân huyễn hóa của thiên ma (ma vương ở cõi trời, chuyên ngăn trở người tu).

 Thế Tôn đã nói lỗi lầm của tam hữu (ba cõi tồn tại: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới), chỉ bày rộng rãi vô lượng công đức của niết-bàn (trạng thái tịch diệt, dứt hết phiền não và khổ đau).

 Trăm nghìn đại kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực dài) cũng rất khó được nghe, nên nay con hết lòng thành khen ngợi và lễ kính.

 Bấy giờ trong hội có một vị thiên tử tên là Thiện Danh, liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi đầu lễ sát chân Phật, khoác áo che riêng vai trái, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật, đọc kệ khen rằng:

 Như Lai thực hành đại từ bình đẳng; giả sử trí tuệ có thể trao cho người khác,

 thì Ngài còn cho Thiên Thọ (tức Đề-bà-đạt-đa, người em họ nhiều lần mưu hại Phật) được trước nhất, huống là các loài hữu tình khác.

 Nay con không cam để thời gian trôi qua uổng phí, nguyện tu trì đại hạnh (hạnh lớn của Bồ-tát) để đền ơn Phật.

 Có người chỉ tự mình chứng sự diệt độ vô lậu (vô lậu: không còn phiền não rỉ chảy; tức chỉ lo giải thoát riêng mình), người ấy chưa phải là đền ơn Phật.

 Nếu ai tu hành giáo pháp sâu xa của Phật, mới được gọi là con thật của Phật.

 Phật bao lâu siêng năng chịu khổ vì hữu tình; ơn lớn vô thượng ấy hiếm ai đền được.

 Lòng đại từ mở bày diệu pháp chân thật, khiến mọi người vừa tu hành vừa giáo hóa người khác.

 Nếu Phật không xuất hiện ở thế gian, tất cả hữu tình phải chịu khổ lớn;

 khi ấy không có cõi người, cõi trời, chỉ có ác thú (các đường xấu ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), chỉ nghe đủ loại tiếng kêu khổ.

 Trong các đường, chịu khổ không ai tránh được, vì phiền não trói buộc hữu tình.

 Phật muốn cởi cho họ các nút thắt độc hại, lại trở thành bị lòng đại bi quấn lấy.

 Như Lai là ruộng phước lớn của đời (phước điền: nơi gieo phước như gieo hạt trên ruộng); nương theo lời dạy mà tu đúng thì lìa được ác thú.

 Nếu trái lời Phật dạy, không tu hành, người ấy chắc chắn không được sinh lên cõi người, cõi trời.

 Có kẻ đối với Phật khởi tâm ác, hoặc không thích nghe pháp sâu xa,

 những hữu tình ấy thật đáng thương, chắc chắn sẽ mãi ở trong tối tăm.

 Trí tự biết của Phật Thế Tôn, chỉ bậc ngang Như Lai mới hiểu được.

 Trí Phật không phải điều con đo lường nổi; con cúi đầu kính lễ chư Phật mười phương.

 Vô úy, trí lực và các pháp bất cộng (những phẩm chất riêng của Phật, không ai khác có), chỉ Phật Thế Tôn một mình đầy đủ trọn vẹn.

 Tướng hảo (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp phụ trên thân Phật) trang nghiêm, hương thơm vi diệu, người nhìn không chán, vượt mọi sắc đẹp.

 Ba thứ nở bày không lúc nào ngừng (?), nay con lễ đóa hoa Phật thanh tịnh.

 Chỉ Phật khéo biết vô thượng giác (sự giác ngộ cao nhất), thoát hẳn mọi hiểm nạn.

 Phật là bậc nhất, cao tột không gì hơn; con cúi đầu quy mạng đấng Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức Phật).

 Phật dùng nước chánh pháp công đức, rửa sạch khắp mọi nhơ bẩn.

 Thế Tôn xưa nay trong ngoài đều thanh tịnh; nay con cúi lễ thân chân thật thanh tịnh.

 Bấy giờ Đại Phạm Thiên Vương, chủ cõi Kham Nhẫn (tức cõi Ta-bà, thế giới chúng ta, nơi chúng sinh phải chịu đựng nhiều khổ), liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi đầu lễ sát chân Phật, khoác áo che riêng vai trái, gối phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về Phật, đọc kệ khen rằng:

 Như Lai đầy đủ phước đức và trí tuệ thù thắng, làm lợi ích an vui cho hữu tình không lúc nào ngừng,

 thường mưa cam lộ cứu kẻ đói khát; nay con cúi đầu lễ bậc khéo làm lợi cho người.

 Những bậc đáng kính nhất trong thế gian, loài ấy còn đến cúng dường Phật;

 mọi điều ác đều dứt, mọi điều thiện đầy đủ; nay con cúi đầu lễ bậc tôn quý không ai bằng.

 Vì cứu vớt khắp các hữu tình, không có hạnh nào mà Ngài không tu học,

 khiến họ vượt sinh tử, được an lạc; nay con cúi đầu lễ bậc Thầy cứu đời.

 Cúi đầu lễ thân sắc vàng vi diệu, cúi đầu lễ pháp cam lộ Ngài đã nói,

 cúi đầu lễ trí thanh tịnh không nhơ bẩn, cúi đầu lễ khu rừng của tất cả công đức.

 Bấy giờ Phật bảo Đại Phạm Thiên rằng: "Lành thay, lành thay! Đúng như ông khen ngợi, việc này của Như Lai là thật, không hư dối. Vì sao vậy? Chư Phật Thế Tôn trong vô lượng kiếp đã tu tập gom góp đủ loại phước đức và trí tuệ, do đó nơi quả vị (địa vị thành tựu kết quả tu hành) không gì là không đầy đủ. Vì sao vậy? Như Lai đầy đủ bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa (sáu pháp tu đưa đến bờ giải thoát: cho tặng, giữ giới trong sạch, nhẫn nhịn chịu đựng, siêng năng, thiền định, và trí tuệ thấu suốt thực tướng mọi pháp; ba-la-mật-đa nghĩa là "đến bờ bên kia", tức sự hoàn thiện viên mãn); ba nghiệp thân, lời nói, ý nghĩ không gì là không thanh tịnh, nên có thể thông suốt chân như (bản tính chân thật, như vậy của mọi pháp) và thật tế (giới hạn chân thật, tức thực tại tối hậu). Vì an trụ nơi thật tế nên lời nói ra không hư dối."

 Khi ấy Đại Phạm Vương cúi đầu lễ sát chân Phật, chắp tay cung kính, lại bạch Phật rằng: "Cúi xin Thế Tôn dùng sức thần thông khiến bát-nhã ba-la-mật-đa này tồn tại lâu dài ở thế gian, làm lợi ích an vui cho tất cả." Bấy giờ Phật bảo Đại Phạm Thiên Vương: "Tất cả Như Lai trong mười phương ba đời dùng đại thần thông cùng nhau hộ niệm (che chở, gìn giữ), khiến bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu tồn tại lâu dài ở thế gian, làm lợi ích an vui cho tất cả; thiên ma, phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn), ngoại đạo, sa-môn (người xuất gia tu hành) đều không ai có thể tiêu diệt, phá hoại hay ngăn trở được. Vì sao vậy? Ta nhớ thời quá khứ có một đức Phật hiệu là Bảo Nguyệt Như Lai, đầy đủ mười danh hiệu (mười danh xưng của một vị Phật như Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri…), nước tên là Vô Hủy, kiếp tên là Hỷ Tán. Đức Phật ấy có hai đệ tử bí-sô (tức tỳ-kheo: người nam xuất gia thọ giới đầy đủ) làm đại pháp sư (bậc thầy giảng pháp), khéo giảng pháp sâu: người thứ nhất tên Trí Thịnh, người thứ hai tên Đế Thọ. Họ thường theo đức Phật ấy chuyển chánh pháp luân, trong suốt một kiếp tuyên nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế này; trăm ức chúng ma trong cõi tam thiên đại thiên đều được giáo hóa, phát tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh). Vì thế đối với kinh này, các thiên ma v.v. đều không có sức tiêu diệt, phá hoại hay ngăn trở."

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn) Tịch Tĩnh Tuệ liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, cúi đầu lễ sát chân Phật, khoác áo che riêng vai trái, gối phải quỳ sát đất, chắp tay cung kính bạch Phật rằng: "Bảo Nguyệt Như Lai ở nơi nào? Còn ở đời hay đã nhập niết-bàn?" Bấy giờ Thế Tôn bảo Tịch Tĩnh Tuệ: "Này thiện nam tử, về phương đông, cách đây hơn mười nghìn ức thế giới của chư Phật, từng có một thế giới tên là Vô Hủy. Đức Như Lai ở đó thọ mười nghìn kiếp. Thế giới của đức Phật ấy thường giảng bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế này. Các thiên ma và ngoại đạo ở đó không thể ngăn trở kinh điển này, đều phát tâm vô thượng chánh đẳng giác (giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn khắp, tức quả Phật). Bí-sô Trí Thịnh chính là Mạn-thù-thất-lợi ngày nay; bí-sô Đế Thọ chính là Tối Thắng Thiên Vương ngày nay. Hai vị Bồ-tát này dùng phương tiện thiện xảo, bằng đủ mọi cách che chở bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu, khiến nó tồn tại lâu dài ở đời. Ở các cõi Phật mười phương, hễ nơi nào nói bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu như thế, thì hai vị Bồ-tát này liền đến nghe nhận; cũng như nay ta nói pháp môn này, phóng ánh sáng lớn, họ liền theo ánh sáng mà đến tụ hội."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video