Phần đầu — Phẩm Các Thiên Tử (thiên tử: các vị trời, chúng sinh sống ở cõi trời), thứ hai mươi ba, đoạn một.
Bấy giờ trong hội có các thiên tử thầm nghĩ: "Lời lẽ và câu thần chú của các dược-xoa (tức dạ-xoa, một loài quỷ thần) tuy kín đáo khó hiểu nhưng còn có thể biết được. Còn Tôn giả Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu lý "không" bậc nhất) nói về Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ, thấy rõ thật tướng mọi sự vật đều trống rỗng, không có thực thể cố định) bằng đủ mọi lời lẽ, vậy mà bọn ta rốt cuộc chẳng hiểu được."
Thiện Hiện biết điều các thiên tử đang nghĩ trong lòng, liền bảo họ: "Này các thiên tử, các vị không hiểu điều tôi nói ư?" Các thiên tử đáp: "Đúng vậy, đúng vậy." Cụ thọ (tiếng tôn xưng bậc tu hành lớn tuổi, đáng kính) Thiện Hiện lại bảo: "Tôi chưa từng nói một chữ nào ở đây, các vị không nghe gì, thì hiểu cái gì? Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa vốn lìa khỏi chữ nghĩa và lời nói. Do đó, trong ấy người nói, người nghe và người hiểu đều không thể nắm bắt được (không tìm thấy có thật). Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn vẹn của Phật) mà tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai — bậc từ chân lý mà đến; Ứng — bậc đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác — bậc giác ngộ chân chính, trọn khắp) đã chứng, tướng trạng của nó cũng rất sâu xa như vậy.
Thiên tử nên biết: ví như hóa thân của Phật (thân do Phật dùng thần thông biến hiện ra) lại biến hóa ra vô số bí-sô (tỳ-kheo, tăng nam xuất gia giữ đủ giới), bí-sô-ni (tỳ-kheo-ni, tăng nữ xuất gia), ổ-ba-sách-ca (ưu-bà-tắc, nam cư sĩ tại gia theo Phật), ổ-ba-tư-ca (ưu-bà-di, nữ cư sĩ tại gia theo Phật), cùng đến tụ hội; rồi lại hóa ra một người thuyết pháp, ở giữa chúng ấy giảng bày giáo pháp vi diệu. Ý các vị thế nào? Trong đó có thật người nói, người nghe, người hiểu không?" Các thiên tử thưa: "Thưa Đại đức (tiếng tôn xưng vị tăng), không có." Thiện Hiện bảo: "Đúng vậy, thiên tử. Vì mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều như vật biến hóa, nên trong Bát-nhã, người nói, người nghe và người hiểu đều không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: ví như trong mộng thấy có Phật răn dạy, chỉ bảo các Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) và Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu, cầu giải thoát cho riêng mình). Ý các vị thế nào? Trong đó có thật người nói, người nghe, người hiểu không?" Các thiên tử thưa: "Thưa Đại đức, không có." Thiện Hiện bảo: "Đúng vậy, thiên tử. Vì mọi pháp đều như mộng, nên trong Bát-nhã, người nói, người nghe và người hiểu đều không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: ví như có hai người ở trong một hang núi, mỗi người đứng một phía, cùng lúc ca ngợi Phật, Pháp, Tăng (Phật, giáo pháp của Phật, và đoàn thể tăng chúng — gọi chung là Ba ngôi báu), và vang lên tiếng vọng. Ý các vị thế nào? Hai tiếng vọng ấy có thể nghe nhau, hiểu nhau không?" Các thiên tử thưa: "Thưa Đại đức, không thể." Thiện Hiện bảo: "Đúng vậy, thiên tử. Vì mọi pháp đều như tiếng vọng, nên trong Bát-nhã, người nói, người nghe và người hiểu đều không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: ví như một nhà ảo thuật khéo léo, hoặc học trò của ông ta, ở chỗ ngã tư đường dùng ảo thuật làm ra bốn chúng (bốn hạng đệ tử Phật: tăng, ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) và một thân Phật ngồi ở giữa thuyết pháp. Ý các vị thế nào? Trong đó có thật người nói, người nghe, người hiểu không?" Các thiên tử thưa: "Thưa Đại đức, không có." Thiện Hiện bảo: "Đúng vậy, thiên tử. Vì mọi pháp đều như trò ảo thuật, nên trong Bát-nhã, người nói, người nghe và người hiểu đều không thể nắm bắt được."
Khi ấy các thiên tử lại nghĩ: "Tôn giả Thiện Hiện dùng đủ mọi phương cách khéo léo để giảng rõ Bát-nhã ba-la-mật-đa này, muốn cho dễ hiểu, thế nhưng ý nghĩa của nó lại càng sâu xa hơn nữa, càng nhỏ nhiệm hơn nữa, khó mà đo lường được." Thiện Hiện biết điều các thiên tử đang nghĩ, liền bảo:
"Thiên tử nên biết: sắc (phần vật chất, gồm thân thể và cảnh vật) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; thọ (sự cảm nhận khổ, vui, hoặc không khổ không vui), tưởng (sự nhận biết, hình dung), hành (các hoạt động tạo tác của tâm, như ý muốn), thức (sự phân biệt, nhận biết) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm — năm thứ này gọi chung là năm uẩn (uẩn: nhóm, khối tụ hợp tạo nên con người). Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của sắc không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của thọ, tưởng, hành, thức cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: nhãn xứ (mắt; "xứ" là chỗ nương để nhận thức sinh ra) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; nhĩ xứ (tai), tỷ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân), ý xứ (tâm ý) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của nhãn xứ không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: sắc xứ (hình sắc mà mắt thấy) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị), xúc xứ (vật chạm vào thân), pháp xứ (đối tượng của ý, tức các ý niệm, sự việc mà tâm nghĩ tới) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của sắc xứ không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: nhãn giới (yếu tố mắt; "giới" là yếu tố, phạm trù, trong mười tám yếu tố cấu thành kinh nghiệm) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; sắc giới (yếu tố hình sắc mà mắt thấy), nhãn thức giới (yếu tố sự nhận biết của mắt), cùng nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, cảnh và nhận biết) và các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra (những cảm nhận phát sinh nhờ điều kiện là sự tiếp xúc ấy) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của nhãn giới không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: nhĩ giới (yếu tố tai) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; thanh giới (yếu tố âm thanh), nhĩ thức giới (yếu tố sự nhận biết của tai), cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của nhĩ giới không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: tỷ giới (yếu tố mũi) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; hương giới (yếu tố mùi), tỷ thức giới (yếu tố sự nhận biết của mũi), cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của tỷ giới không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: thiệt giới (yếu tố lưỡi) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; vị giới (yếu tố vị), thiệt thức giới (yếu tố sự nhận biết của lưỡi), cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của thiệt giới không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: thân giới (yếu tố thân) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; xúc giới (yếu tố vật chạm), thân thức giới (yếu tố sự nhận biết của thân), cùng thân xúc và các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của thân giới không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: ý giới (yếu tố tâm ý) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; pháp giới (ở đây là yếu tố đối tượng của ý), ý thức giới (yếu tố sự nhận biết của ý), cùng ý xúc và các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của ý giới không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: địa giới (yếu tố đất, tức chất cứng) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; thủy giới (yếu tố nước, tức chất ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tức hơi ấm), phong giới (yếu tố gió, tức sự chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống), thức giới (yếu tố tâm thức) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của địa giới không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của thủy, hỏa, phong, không, thức giới cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: Khổ Thánh đế (chân lý cao quý về sự khổ) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; Tập Thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), Diệt Thánh đế (chân lý về sự dứt sạch khổ), Đạo Thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của Khổ Thánh đế không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của Tập, Diệt, Đạo Thánh đế cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: vô minh (sự mê muội, không thấy rõ chân lý — khâu đầu tiên trong mười hai nhân duyên, tức chuỗi mười hai mắt xích nối nhau tạo nên vòng sinh tử) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; hành (hành động tạo nghiệp), thức (tâm thức đi tái sinh), danh sắc (tâm và thân lúc mới thành hình), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm nhận), ái (lòng tham muốn), thủ (sự bám giữ), hữu (sự tồn tại do nghiệp tạo thành), sinh (sự sinh ra), lão tử (già và chết), cùng sầu, than, khổ, lo, phiền não cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của vô minh không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, lo, phiền não cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: nội không (sự trống rỗng, không có thực thể, của các pháp bên trong tức sáu giác quan — đây là loại đầu tiên trong mười tám loại "không", tức mười tám phương diện xét thấy mọi sự đều trống rỗng, không có bản chất cố định) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; ngoại không (sự trống rỗng của sáu cảnh bên ngoài), nội ngoại không (của cả trong lẫn ngoài), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo tác là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng là không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có đầu, không có cuối nên là không), tán không (các pháp vốn do tụ hợp rồi tan rã nên là không), vô biến dị không (cái không đổi khác cũng là không), bản tánh không (bản tánh vốn là không), tự tướng không (đặc điểm riêng của mỗi pháp là không), cộng tướng không (đặc điểm chung của các pháp là không), nhất thiết pháp không (mọi pháp đều là không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được nên là không), vô tánh không (không có tánh nên là không), tự tánh không (bản chất tự có là không), vô tánh tự tánh không (cả không có tánh lẫn bản chất tự có đều là không) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của nội không không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: chân như (tánh chân thật như như, bản thể không đổi của mọi pháp) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; pháp giới (ở đây là bản thể bao trùm mọi pháp), pháp tánh (bản tánh của các pháp), bất hư vọng tánh (tánh không giả dối), bất biến dị tánh (tánh không đổi khác), bình đẳng tánh (tánh bình đẳng như nhau), ly sinh tánh (tánh lìa sinh diệt), pháp định (sự an định của pháp), pháp trụ (sự an trú của pháp), thật tế (chỗ tận cùng chân thật), hư không giới (cảnh giới như hư không), bất tư nghị giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn) — đây đều là những tên gọi khác nhau của chân lý tuyệt đối — cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của chân như không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của pháp giới cho đến bất tư nghị giới cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: bố thí ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa: hạnh tu hoàn hảo đưa sang bờ giác ngộ; bố thí: hạnh cho đi) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhục, chịu đựng), tinh tấn (siêng năng), tĩnh lự (thiền định, lặng tâm suy xét), bát-nhã (trí tuệ) ba-la-mật-đa cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của bố thí ba-la-mật-đa không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền định của cõi Sắc, tức cõi trời còn thân hình vi tế) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; bốn vô lượng (bốn tâm từ, bi, hỷ, xả trải rộng không giới hạn), bốn vô sắc định (bốn tầng định của cõi Vô Sắc, vượt khỏi mọi hình sắc) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của bốn tĩnh lự không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của bốn vô lượng, bốn vô sắc định cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: tám giải thoát (tám phép thiền quán giúp thoát khỏi sự trói buộc) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; tám thắng xứ (tám cách quán cảnh giúp làm chủ, vượt thắng đối tượng), chín thứ đệ định (chín tầng định tiến lần lượt không gián đoạn), mười biến xứ (mười phép quán một thứ như đất, nước, màu xanh... trải khắp mọi nơi) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của tám giải thoát không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: bốn niệm trụ (bốn phép quán chú tâm vào thân, cảm thọ, tâm và các pháp) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; bốn chánh đoạn (bốn sự nỗ lực đúng: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều thiện chưa có, tăng trưởng điều thiện đã có), bốn thần túc (bốn nền tảng của định và thần thông), năm căn (năm gốc lành: lòng tin, siêng năng, chánh niệm, định, trí tuệ), năm lực (năm năng lực do năm căn ấy mạnh lên), bảy đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), tám thánh đạo chi (tám nhánh của con đường chân chính) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của bốn niệm trụ không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: năm nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt trí tuệ, mắt pháp, mắt Phật) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm như thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, biến hóa, dứt sạch phiền não) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của năm nhãn không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của sáu thần thông cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; bốn vô sở úy (bốn điều tự tin không e sợ khi thuyết pháp), bốn vô ngại giải (bốn khả năng hiểu và diễn đạt không trở ngại), đại từ (lòng thương lớn, ban niềm vui), đại bi (lòng xót thương lớn, cứu khổ), đại hỷ (vui với niềm vui của chúng sinh), đại xả (buông bỏ, đối xử bình đẳng), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của mười lực của Phật không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp bất cộng của Phật cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: pháp vô vong thất (phẩm chất không bao giờ quên sót) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; tánh hằng trụ xả (tánh luôn an trú trong sự buông xả, bình thản) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của pháp vô vong thất không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của tánh hằng trụ xả cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: tất cả các pháp môn đà-la-ni (đà-la-ni: năng lực ghi nhớ và gìn giữ trọn vẹn mọi giáo pháp) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; tất cả các pháp môn tam-ma-địa (tam-ma-địa: chánh định, tâm chuyên chú vững vàng vào một cảnh) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của tất cả pháp môn đà-la-ni không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của tất cả pháp môn tam-ma-địa cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: nhất thiết trí (trí biết tổng quát rằng mọi pháp đều không) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu để dẫn dắt chúng sinh), nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi pháp, cả tổng quát lẫn chi tiết, là trí của Phật) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của nhất thiết trí không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: Thanh văn thừa (thừa: cỗ xe, ví cho con đường tu; đây là con đường của người nghe Phật dạy mà tu, cầu giải thoát cho riêng mình) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; Độc giác thừa (con đường của bậc tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không cần thầy dạy), Vô thượng thừa (cỗ xe cao nhất, tức con đường Bồ-tát tu thành Phật) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của Thanh văn thừa không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của Độc giác thừa, Vô thượng thừa cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: Dự lưu (bậc thánh thứ nhất, mới dự vào dòng thánh) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; Nhất lai (bậc thánh còn trở lại cõi người một lần nữa), Bất hoàn (bậc thánh không còn trở lại cõi Dục), A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của Dự lưu không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: Dự lưu hướng (giai đoạn đang tu hướng tới quả Dự lưu), Dự lưu quả (đã chứng được quả Dự lưu) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của Dự lưu hướng, Dự lưu quả không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của Nhất lai hướng, Nhất lai quả cho đến A-la-hán hướng, A-la-hán quả cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: Độc giác (bậc tự giác ngộ) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; Độc giác hướng, Độc giác quả cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của Độc giác không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của Độc giác hướng, Độc giác quả cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát, người phát tâm lớn cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; Tam-miệu-tam-Phật-đà (bậc Chánh Đẳng Giác, tức Phật) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của Bồ-tát ma-ha-tát không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của Tam-miệu-tam-Phật-đà cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: pháp của Bồ-tát ma-ha-tát (các hạnh tu của đại Bồ-tát) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của pháp Bồ-tát ma-ha-tát không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: Cực hỷ địa (địa: giai vị, tầng bậc tu của Bồ-tát; đây là bậc thứ nhất trong mười địa, vui mừng tột độ) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; Ly cấu địa (bậc lìa mọi nhơ bẩn), Phát quang địa (bậc phát ánh sáng trí tuệ), Diệm tuệ địa (bậc trí tuệ rực sáng như lửa), Cực nan thắng địa (bậc rất khó vượt qua), Hiện tiền địa (bậc trí tuệ hiện rõ trước mắt), Viễn hành địa (bậc đi xa), Bất động địa (bậc không còn lay động), Thiện tuệ địa (bậc trí tuệ khéo léo), Pháp vân địa (bậc như mây pháp che khắp) cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của Cực hỷ địa không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: pháp của Cực hỷ địa (các pháp tu tập thuộc bậc ấy) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; pháp của Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của pháp Cực hỷ địa không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của pháp Ly cấu địa cho đến pháp Pháp vân địa cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: Dị sinh địa (bậc phàm phu — đây là bậc đầu trong mười bậc tu chung cho cả ba thừa) chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; Chủng tánh địa (bậc đã có hạt giống của bậc thánh), Đệ bát địa (bậc thứ tám, tức giai đoạn hướng tới quả Dự lưu), Cụ kiến địa (bậc thấy đủ chân lý, tức quả Dự lưu), Bạc địa (bậc phiền não đã mỏng, tức quả Nhất lai), Ly dục địa (bậc lìa ham muốn cõi Dục, tức quả Bất hoàn), Dĩ biện địa (bậc việc tu đã xong, tức quả A-la-hán), Độc giác địa, Bồ-tát địa, Như Lai địa cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của Dị sinh địa không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của Chủng tánh địa cho đến Như Lai địa cũng không thể nắm bắt được.
Thiên tử nên biết: pháp của Dị sinh địa chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm; pháp của Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ-tát địa, Như Lai địa cũng chẳng phải rất sâu, chẳng phải nhỏ nhiệm. Vì sao? Vì tánh sâu nhiệm của pháp Dị sinh địa không thể nắm bắt được; tánh sâu nhiệm của pháp Chủng tánh địa cho đến pháp Như Lai địa cũng không thể nắm bắt được."
Khi ấy các thiên tử lại nghĩ: "Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra (không lập tên gọi, không trình bày như một cái có thật) sắc, không nêu đặt ra thọ, tưởng, hành, thức. Vì sao? Vì tánh của sắc uẩn v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra nhãn xứ, không nêu đặt ra nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ. Vì sao? Vì tánh của nhãn xứ v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra sắc xứ, không nêu đặt ra thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ. Vì sao? Vì tánh của sắc xứ v.v. không thể nói ra được.
Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra nhãn giới, không nêu đặt ra sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra. Vì sao? Vì tánh của nhãn giới v.v. không thể nói ra được. Không nêu đặt ra nhĩ giới, không nêu đặt ra thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra. Vì sao? Vì tánh của nhĩ giới v.v. không thể nói ra được. Không nêu đặt ra tỷ giới, không nêu đặt ra hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra. Vì sao? Vì tánh của tỷ giới v.v. không thể nói ra được. Không nêu đặt ra thiệt giới, không nêu đặt ra vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra. Vì sao? Vì tánh của thiệt giới v.v. không thể nói ra được. Không nêu đặt ra thân giới, không nêu đặt ra xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra. Vì sao? Vì tánh của thân giới v.v. không thể nói ra được. Không nêu đặt ra ý giới, không nêu đặt ra pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra. Vì sao? Vì tánh của ý giới v.v. không thể nói ra được. (Mỗi câu trên đều mở đầu: "Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói".)
Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra địa giới, không nêu đặt ra thủy, hỏa, phong, không, thức giới. Vì sao? Vì tánh của địa giới v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra Khổ Thánh đế, không nêu đặt ra Tập, Diệt, Đạo Thánh đế. Vì sao? Vì tánh của Khổ Thánh đế v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra vô minh, không nêu đặt ra hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, lo, phiền não. Vì sao? Vì tánh của vô minh v.v. không thể nói ra được.
Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra nội không, không nêu đặt ra ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không. Vì sao? Vì tánh của nội không v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra chân như, không nêu đặt ra pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới. Vì sao? Vì tánh của chân như v.v. không thể nói ra được.
Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra bố thí ba-la-mật-đa, không nêu đặt ra tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao? Vì tánh của bố thí ba-la-mật-đa v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra bốn tĩnh lự, không nêu đặt ra bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Vì sao? Vì tánh của bốn tĩnh lự v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra tám giải thoát, không nêu đặt ra tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ. Vì sao? Vì tánh của tám giải thoát v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra bốn niệm trụ, không nêu đặt ra bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Vì sao? Vì tánh của bốn niệm trụ v.v. không thể nói ra được.
Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán thấy mọi pháp đều trống rỗng), không nêu đặt ra vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ thấy không có tướng trạng nào để bám chấp), vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu, tạo tác). Vì sao? Vì tánh của không giải thoát môn v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra năm nhãn, không nêu đặt ra sáu thần thông. Vì sao? Vì tánh của năm nhãn v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra mười lực của Phật, không nêu đặt ra bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật. Vì sao? Vì tánh của mười lực của Phật v.v. không thể nói ra được.
Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra pháp vô vong thất, không nêu đặt ra tánh hằng trụ xả. Vì sao? Vì tánh của pháp vô vong thất v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra tất cả pháp môn đà-la-ni, không nêu đặt ra tất cả pháp môn tam-ma-địa. Vì sao? Vì tánh của tất cả pháp môn đà-la-ni v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra nhất thiết trí, không nêu đặt ra đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Vì sao? Vì tánh của nhất thiết trí v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra Thanh văn thừa, không nêu đặt ra Độc giác thừa, Vô thượng thừa. Vì sao? Vì tánh của Thanh văn thừa v.v. không thể nói ra được.
Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra Dự lưu, không nêu đặt ra Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán. Vì sao? Vì tánh của Dự lưu v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra Dự lưu hướng, Dự lưu quả, không nêu đặt ra Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả. Vì sao? Vì tánh của Dự lưu hướng, Dự lưu quả v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra Độc giác, không nêu đặt ra Độc giác hướng, Độc giác quả. Vì sao? Vì tánh của Độc giác v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra Bồ-tát ma-ha-tát, không nêu đặt ra Tam-miệu-tam-Phật-đà. Vì sao? Vì tánh của Bồ-tát ma-ha-tát v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra pháp Bồ-tát ma-ha-tát, không nêu đặt ra Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Vì sao? Vì tánh của pháp Bồ-tát ma-ha-tát v.v. không thể nói ra được.
Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra Cực hỷ địa, không nêu đặt ra Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa. Vì sao? Vì tánh của Cực hỷ địa v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra pháp Cực hỷ địa, không nêu đặt ra pháp Ly cấu địa, pháp Phát quang địa, pháp Diệm tuệ địa, pháp Cực nan thắng địa, pháp Hiện tiền địa, pháp Viễn hành địa, pháp Bất động địa, pháp Thiện tuệ địa, pháp Pháp vân địa. Vì sao? Vì tánh của pháp Cực hỷ địa v.v. không thể nói ra được.
Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra Dị sinh địa, không nêu đặt ra Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ-tát địa, Như Lai địa. Vì sao? Vì tánh của Dị sinh địa v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, không nêu đặt ra pháp Dị sinh địa, không nêu đặt ra pháp Chủng tánh địa, pháp Đệ bát địa, pháp Cụ kiến địa, pháp Bạc địa, pháp Ly dục địa, pháp Dĩ biện địa, pháp Độc giác địa, pháp Bồ-tát địa, pháp Như Lai địa. Vì sao? Vì tánh của pháp Dị sinh địa v.v. không thể nói ra được. Trong pháp mà Tôn giả Thiện Hiện nói, cũng không nêu đặt ra chữ nghĩa, lời nói. Vì sao? Vì tánh của chữ nghĩa, lời nói v.v. không thể nói ra được."
Bấy giờ Thiện Hiện biết điều các thiên tử nghĩ trong lòng, liền bảo: "Đúng vậy, đúng vậy, như các vị đã nghĩ. Các pháp, cho đến Vô thượng Bồ-đề, đều là điều mà chữ nghĩa, lời nói không với tới được. Vì thế, trong Bát-nhã ba-la-mật-đa không có người nói, không có người nghe, cũng không có người hiểu. Cho nên, đối với các pháp, các vị nên theo điều đã được nói mà tu tập kiên cố nhẫn (sự chấp nhận và an trú vững chắc vào chân lý ấy, không lay động). Những ai muốn an trú, muốn chứng quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, cũng phải nương vào nhẫn này mới đạt đến rốt ráo. Những ai muốn an trú, muốn chứng sự giác ngộ mà bậc Độc giác đạt được, cũng phải nương vào nhẫn này mới đạt đến rốt ráo. Những ai muốn an trú, muốn chứng Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, cũng nhất định phải nương vào nhẫn này mới đạt đến rốt ráo. Này các thiên tử, như vậy các Bồ-tát ma-ha-tát, từ lúc mới phát tâm cho đến khi rốt ráo, nên an trú trong Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa — nơi không có nói, không có nghe, không có hiểu — thường siêng năng tu học, không nên rời bỏ."
Khi ấy các thiên tử lại nghĩ trong lòng: "Nay Tôn giả Thiện Hiện muốn vì hạng hữu tình (chúng sinh có tình thức) nào mà nói pháp gì?" Bấy giờ Thiện Hiện biết việc các thiên tử đang nghĩ, liền bảo: "Thiên tử nên biết: nay tôi muốn vì những hữu tình như huyễn, như hóa, như mộng (như trò ảo thuật, như vật do thần thông biến ra, như cảnh trong mộng) mà nói pháp như huyễn, như hóa, như mộng. Vì sao? Vì người nghe như thế, đối với điều được nói, không có nghe, không có hiểu, không có chứng gì cả."
Các thiên tử liền hỏi lại: "Người nói, người nghe và pháp được nói đều như việc huyễn, việc hóa, việc mộng sao?" Thiện Hiện đáp: "Đúng vậy, đúng vậy, như các vị nói. Hữu tình như huyễn vì kẻ như huyễn mà nói pháp như huyễn; hữu tình như hóa vì kẻ như hóa mà nói pháp như hóa; hữu tình như mộng vì kẻ như mộng mà nói pháp như mộng.
Thiên tử nên biết: ngã (cái "tôi"), hữu tình, mạng giả (kẻ có mạng sống), sinh giả (kẻ được sinh ra), dưỡng giả (kẻ được nuôi lớn), sĩ phu (con người), bổ-đặc-già-la (kẻ đi qua các cõi luân hồi), ý sinh (kẻ do ý sinh ra), nho đồng (chàng trai trẻ), tác giả (kẻ làm), thọ giả (kẻ nhận quả), tri giả (kẻ biết), kiến giả (kẻ thấy) — đây đều là những tên gọi khác nhau của cái "tôi" mà người đời lầm tưởng là có thật — đều như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh (bản chất tự có, cố định) của ngã v.v. là không.
Thiên tử nên biết: sắc như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; thọ, tưởng, hành, thức như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của sắc uẩn v.v. là không. Thiên tử nên biết: nhãn xứ như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của nhãn xứ v.v. là không. Thiên tử nên biết: sắc xứ như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của sắc xứ v.v. là không.
Thiên tử nên biết: nhãn giới như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; sắc giới, nhãn thức giới cùng nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên sinh ra như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của nhãn giới v.v. là không. Thiên tử nên biết: nhĩ giới như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; thanh giới, nhĩ thức giới cùng nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên sinh ra như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của nhĩ giới v.v. là không. Thiên tử nên biết: tỷ giới như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; hương giới, tỷ thức giới cùng tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên sinh ra như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của tỷ giới v.v. là không.
Thiên tử nên biết: thiệt giới như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; vị giới, thiệt thức giới cùng thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên sinh ra như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của thiệt giới v.v. là không. Thiên tử nên biết: thân giới như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; xúc giới, thân thức giới cùng thân xúc và các thọ do thân xúc làm duyên sinh ra như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của thân giới v.v. là không. Thiên tử nên biết: ý giới như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; pháp giới, ý thức giới cùng ý xúc và các thọ do ý xúc làm duyên sinh ra như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của ý giới v.v. là không.
Thiên tử nên biết: địa giới như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; thủy, hỏa, phong, không, thức giới như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của địa giới v.v. là không. Thiên tử nên biết: Khổ Thánh đế như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; Tập, Diệt, Đạo Thánh đế như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của Khổ Thánh đế v.v. là không. Thiên tử nên biết: vô minh như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, lo, phiền não như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của vô minh v.v. là không.
Thiên tử nên biết: nội không như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của nội không v.v. là không. Thiên tử nên biết: chân như như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng; pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới như huyễn, như hóa, như điều thấy trong mộng. Vì sao? Vì tự tánh của chân như v.v. là không.
Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ tám mươi mốt.
Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ tám mươi hai.
Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video