# Kinh Bồ-tát Hư Không Dựng
Kinh Bồ-tát Hư Không Dựng (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện thành Phật và cứu giúp mọi chúng sinh; Hư Không Dựng: tên một vị Bồ-tát, nghĩa đen là "cái thai chứa rộng như hư không", tức kho công đức rộng lớn như bầu trời; vị này thường được biết với tên Hư Không Tạng)
Đời Tùy, Xà-na-quật-đa dịch (Tùy: triều đại Trung Hoa, năm 581–618; Xà-na-quật-đa: vị tăng người Ấn Độ sang Trung Hoa dịch kinh)
Kinh Bồ-tát Hư Không Dựng, quyển thượng
Tam tạng (danh hiệu của vị pháp sư thông thạo cả ba kho kinh điển nhà Phật: kinh, luật và luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) đời Tùy là Xà-na-quật-đa dịch
Tôi nghe như vầy (câu mở đầu quen thuộc của kinh Phật, ý nói người chép kinh thuật lại đúng điều chính mình được nghe). Một thuở nọ, Đức Bà-già-bà (tiếng Phạn Bhagavat, tức Đức Thế Tôn, bậc được cả thế gian tôn kính, chỉ Đức Phật) ở tại núi Khư-la-để-ca, nơi xưa kia các vị thần tiên từng cư ngụ. Ngài ở cùng với toàn thể chúng tỳ-kheo (người nam xuất gia đã nhận đủ giới luật), đông đến mức không thể đếm xuể. Tất cả đều là bậc đại sa-môn (người xuất gia tu hành) đã lậu tận (dứt sạch phiền não; phiền não là những tham muốn, giận hờn, mê lầm làm tâm rối loạn, ví như chỗ rò rỉ khiến tâm hao mất). Lại có chúng Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát đã tu hành cao sâu) cùng có mặt. Đó là các bậc đại nhân nhiều vô lượng vô biên, đến số a-tăng-kỳ (con số lớn không thể tính đếm) cát sông Hằng. Khi Đức Thế Tôn thọ ký (lời Phật báo trước rằng người tu ấy về sau sẽ thành Phật) cho Công Đức Thiên (vị nữ thần ban phúc lộc, giàu sang) xong, Ngài ngồi im lặng, cả đại chúng cũng đều im lặng như thế.
Lúc ấy ở phương tây có một viên ứng châu (ngọc ứng hiện, tức ngọc theo ý mà hiện ra điều mong cầu) bỗng nhiên xuất hiện. Đó là một viên ngọc báu ma-ni (loại ngọc quý sáng chói, tượng trưng cho sự như ý). Lại có trăm nghìn viên ngọc báu của trời Đế Thích (vị vua cõi trời Đao-lợi, cõi trời ở trên đỉnh núi Tu-di) vây quanh hai bên viên ứng châu ma-ni ấy, còn viên ứng châu thì đi đầu. Khi viên ứng châu hiện ra, mọi ánh sáng màu sắc trên núi ấy đều không còn hiện nữa. Ánh sáng của các vị trời, của người, của các đại thần vương, của hàng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chủ yếu cầu giải thoát cho riêng mình) và của Bồ-tát đều bị che lấp. Ánh sáng màu sắc của đất, lửa, gió, nước cũng không gì là không bị che lấp. Chỉ có ánh sáng của Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như, tức từ sự thật tuyệt đối) là không mất.
Bấy giờ đại hội thấy ánh sáng của Như Lai nhiều vô lượng vô biên, không thể nói hết, không thể nói hết, tràn khắp mười phương như hư không. Ánh sáng của Thế Tôn uy nghiêm khác thường, chiếu soi rực rỡ, mầu nhiệm nhất, thù thắng nhất. Lúc ấy, mọi chúng sinh nhóm họp trong đại hội đều thấy ánh sáng nơi thân mình bị che lấp không hiện. Các màu sắc đẹp đẽ của tứ đại (bốn yếu tố tạo nên vật chất: đất, nước, lửa, gió) cũng vậy. Hình sắc của chính mình và những cảm nhận xúc chạm cũng đều như thế. Nhìn đến chỗ nào cũng chỉ thấy như hư không. Mọi màu sắc, mọi thứ ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, tinh tú, đất, nước, lửa, gió cũng đều bị che lấp. Mắt không thấy được gì, tai không nghe tiếng, mũi không ngửi mùi, lưỡi không biết vị. Tâm, ý, thức cũng không có chỗ để nương bám. Cũng không còn ta, không còn người. Cũng không còn lục nhập (sáu chỗ tiếp nhận, tức mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý tiếp xúc với hình sắc, âm thanh, mùi, vị, xúc chạm và các ý niệm). Mọi yếu tố vật chất người ta tìm kiếm đều không còn. Muốn nhìn khắp các phương hướng thì không thấy được phương nào. Chỉ thấy thân Phật sáng chói, các tướng tốt hiện rõ, tôn quý đặc biệt. Từ xa thấy viên ngọc ấy, có vô lượng vô số viên ngọc quý mà Thích-đề-hoàn-nhân (tức trời Đế Thích) đeo trên mình vây quanh hai bên, còn viên ma-ni thù thắng kia thì một mình ở phía trước.
Lúc ấy trong đại chúng có ba hạng Bồ-tát. Hạng thứ nhất là các vị ở thập trụ địa (bậc thứ mười, bậc cao nhất trong các bậc tu của Bồ-tát). Hạng thứ hai là các vị đã đắc tam-muội Thủ-lăng-nghiêm (tam-muội: trạng thái tâm định sâu, chuyên nhất; Thủ-lăng-nghiêm: "kiên cố dũng mãnh", một loại định cao tột của Bồ-tát). Hạng thứ ba là các vị đã đạt địa vị nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật, nối ngôi vị của Phật trước). Chỉ những vị Bồ-tát ấy thấy điềm lành này mà không kinh, không sợ, không chìm đắm, không hối tiếc. Vì sao vậy? Vì các vị Bồ-tát ấy đối với tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều đã thấu đạt lẽ chân thật. Họ hiểu rõ thật tướng (bản chất thật của mọi vật, vốn không có tự tính cố định) và siêng năng đi vào cửa Không (giáo lý về tính không: mọi vật đều do nhân duyên hợp thành, không có thực thể riêng). Vì lẽ đó mà họ không kinh, không sợ, cũng không hối tiếc chìm đắm.
Những người khác đến nhóm họp thì thảy đều kinh hãi sợ sệt, ngưng trệ chìm đắm, không thể hiểu rõ bờ này và bờ kia (bờ mê và bờ giác). Đó là các vị Bồ-tát Ma-ha-tát khác và hàng Thanh văn. Đó còn là trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, dũng mãnh), a-tu-la (loài thần hiếu chiến, hay đánh nhau với các vị trời), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng, chuyên ăn rồng), khẩn-na-la (thần âm nhạc của cõi trời) và cưu-bàn-trà (loài quỷ hút tinh khí người). Lại có các ngạ quỷ (quỷ đói), tỳ-xá-già (loài quỷ ăn tinh khí và thịt người), phú-đơn-na (loài quỷ hôi thối), ca-tra phú-đơn-na (loài quỷ hôi thối đặc biệt hung dữ), cùng người và phi nhân (những loài không phải người). Với tâm kinh sợ, họ tìm nhau nhưng không ai thấy ai. Trong lòng nghi ngờ, ai nấy đều nghĩ: "Đây là điềm gì? Việc này do đâu mà có? Đây là oai lực của ai?" Họ muốn tự giải nỗi nghi mà không có chỗ để hỏi.
Bấy giờ, trong pháp hội đông như biển ấy, có một vị Bồ-tát Ma-ha-tát tên là Phạm Quyết. Ngài liền từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay hướng về Phật mà nói kệ (bài văn vần trong kinh) rằng:
"Tướng chân thật của tất cả các pháp, không ai biết được.
Nếu người trụ nơi các ấm (năm nhóm yếu tố hợp thành thân và tâm: sắc, thọ, tưởng, hành, thức), thì sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) đều bị bế tắc.
Hãy quán thấy một ấm không thật, đó chính là sắc ấm (nhóm yếu tố vật chất, gồm thân thể và hình sắc).
Họ nghi ngờ pháp của chư Phật, làm mê hoặc chúng sinh.
Lành thay, Đức Đại Thế Tôn! Xin vì chúng con nói pháp chân thật.
Như Lai ở nơi bờ này bờ kia, dạy cho biết cửa không nhẫn (sự chấp nhận, an trú vào chân lý tính không mà không sợ hãi).
Bậc đại tinh cần ấy đã đắc định, thân của vị ấy khó nói được (?).
Viên ngọc ma-ni lớn nhất được đội trên đầu, làm trang nghiêm cho vị ấy.
Vô lượng ngọc đeo trên mình vua trời vây quanh hai bên.
Vì các vị ấy sắp đến, nên trước hiện ra điềm lành này.
Các vị Bồ-tát ấy đều đắc định Thủ-lăng-nghiêm.
Hàng trí giả như thế muốn được ra mắt Phật Thế Tôn.
Họ đến nơi đây sẽ nói pháp sâu xa, chẳng còn nghi.
Xin Phật an ủi chúng hội này; vị ấy sẽ thương xót các vị.
Vì các vị ấy sắp đến, nên trước hiện ra cảnh giới này."
Bấy giờ Phật Thế Tôn bảo vị Bồ-tát ấy rằng:
"Đúng như lời ông nói, đây là cảnh giới của tam-muội.
Nếu người nghe về vô trụ (không bám trụ vào đâu), người ấy có thể trụ nơi trí tuệ.
Đây là cảnh giới oai lực của tam-muội Hư Không Dựng.
Vì được trụ nơi chỗ không thể nói bằng lời, nên tướng báo trước của tam-muội hiện ra.
Nếu người trụ nơi hai kiến chấp, những người ấy thường mê lầm.
Đắm nhiễm vào đoạn và thường (đoạn kiến: cho rằng chết là hết; thường kiến: cho rằng có một cái ta tồn tại mãi mãi), liền mất cả bờ này lẫn bờ kia.
Những ai mang hai kiến chấp ấy, nếu muốn mau được giải thoát,
thì chớ có nói năng phân biệt, sẽ mau chứng được các địa (các bậc tu chứng của Bồ-tát)."
Bấy giờ Thế Tôn nói kệ xong, bảo vị Bồ-tát ấy như vầy: "Này nhân giả (cách gọi tôn trọng, như 'ngài'), tuy vậy, với các Bồ-tát mới học, nếu muốn dạy thì nên dạy họ bằng lời nói và khái niệm. Phải dùng sức phương tiện (cách khéo léo, thích hợp để dẫn dắt người) mà dạy họ nương vào sáu ba-la-mật (sáu pháp tu đưa người qua bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ). Lại dạy họ bản tướng của các đại và thứ lớp chúng sinh khởi lẫn nhau, khiến họ chứng biết. Khi đã chứng biết rồi, sau đó họ mới có thể đối với tất cả các pháp mà không nói không bàn. Phải biết chỗ sinh ra của bản thể, phải diệt sự nương bám. Phải chứng biết rằng các ấm không có thực thể, đừng để họ rơi vào đoạn kiến hay thường kiến. Khi đã lìa bỏ hai bên rồi thì họ không kinh, không sợ, không chìm đắm, không hối tiếc. Đối với tất cả các pháp, họ không sinh ý nương bám. Đối với tất cả các ba-la-mật, họ mau được viên mãn, đầy đủ, thành tựu, và không còn trụ nơi hai kiến chấp đoạn và thường."
Thế Tôn nói pháp ấy xong, đại chúng trong hội trở lại thấy nhau như cũ không khác. Các ánh sáng màu sắc lại thấy như xưa, những gì trước nghe được nay vẫn nghe như cũ, những gì cảm biết, xúc chạm cũng đều như thế.
Bấy giờ Thế Tôn liền đưa tay phải lên, xướng lời như vầy: "Đây là Bồ-tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng đang đến chỗ ta. Các tam-muội vị ấy đạt được nhiều như nước biển lớn. Hạnh Bồ-tát của vị ấy thành tựu đầy đủ, vững như núi Tu-di (ngọn núi cao lớn nhất ở trung tâm thế giới theo quan niệm nhà Phật). Trí tuệ lớn của vị ấy như hư không. Vị ấy siêng tu tinh tấn như cơn gió lớn. Trong các nhẫn (sức chịu đựng, an nhiên trước nghịch cảnh và chấp nhận chân lý), vị ấy cứng như kim cương. Trong bát-nhã (trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi vật), vị ấy rộng như hư không. Giữa chúng Bồ-tát, vị ấy nổi bật như lá cờ lớn. Trên đường về niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não, thoát khỏi vòng sinh tử), vị ấy như người trưởng đoàn buôn lớn dẫn đường.
Đối với các thiện căn (gốc rễ điều lành, tức những việc lành đã làm sẽ sinh ra quả tốt), vị ấy như kho báu trong lòng đất. Với người nghèo khổ, vị ấy như chiếc bình như ý (bình báu muốn gì có nấy). Với chúng sinh trong tối tăm, vị ấy như ánh mặt trời. Với người lạc đường, vị ấy như vầng trăng tròn sáng. Với người kinh sợ, vị ấy là chỗ dựa vững như núi Tu-di. Với chúng sinh bệnh khổ vì phiền não, vị ấy như thuốc cam lộ (thứ nước thuốc bất tử của cõi trời). Với chúng sinh đã dứt mất thiện căn, vị ấy như cây gậy chống. Trên đường sinh lên cõi trời và đường về niết-bàn, vị ấy như cây cầu. Để vượt sang bờ kia, vị ấy như chiếc thuyền lớn. Để sinh lên cõi trời, vị ấy như con đường gác cao. Ai bị người khác phỉ báng, quấy nhiễu, vị ấy làm chiếc lọng che cho họ.
Với các ngoại đạo (người theo các học thuyết, tôn giáo ngoài đạo Phật), vị ấy như sư tử. Với người bị phiền não thiêu đốt, vị ấy như nước mát. Trước kẻ thù là ma (thế lực xấu ác ngăn cản việc tu hành), vị ấy như áo giáp. Với người học sai lầm, vị ấy như người thầy sáng suốt. Với các thiện căn, vị ấy như mặt đất. Với người ưa vòng hoa, vị ấy như hoa thơm. Với người giữ giới và biết đủ, vị ấy như gương sáng. Với những người không biết hổ thẹn với mình, không biết xấu hổ với người, vị ấy như dao kiếm. Giữa các chúng sinh bệnh tật, vị ấy như thầy thuốc giỏi. Với chúng sinh đói, vị ấy như Công Đức Thiên. Với chúng sinh khát, vị ấy như ngọc mặt trăng (loại ngọc tương truyền đưa ra ánh trăng thì sinh ra nước). Với người mệt mỏi, vị ấy như giường nằm. Với người siêng năng cầu tam-muội, vị ấy như ngọc mặt trời (loại ngọc hội tụ ánh nắng, sáng rực, sinh lửa). Với chúng sinh phát tâm hướng về đạo bồ-đề (giác ngộ), vị ấy như cỗ xe. Với chúng sinh ưa thiền định, vị ấy như ao nước trong mát. Với chúng sinh ưa các pháp trợ đạo (các pháp tu hỗ trợ cho sự giác ngộ), vị ấy như vòng hoa.
Thiện nam tử ấy (người con trai lành, cách Phật gọi người tu) đối với người thực hành các ba-la-mật lại như trái quả lớn. Đối với việc tu các địa, vị ấy như viên ngọc ma-ni ứng hiện kia. Với người tu tập tam-muội Thủ-lăng-nghiêm, vị ấy như cây ba-lợi-chất-đa-la (cây thần ở cõi trời Đao-lợi, hương hoa tỏa khắp, ai cũng được lợi ích). Thiện nam tử ấy như kiếm sắc, vì cắt đứt tất cả trói buộc do quan điểm sai lầm. Thiện nam tử ấy như kim cương, vì phá tan tất cả tập khí (thói quen nhiễm sâu từ nhiều đời) và phiền não, có thể hàng phục tất cả chúng ma. Với chúng sinh cần phương tiện, vị ấy như người biết rõ chỗ chôn kho báu trong đất (?). Thiện nam tử ấy hiển bày trí tuệ thù thắng và phương tiện khéo léo. Thiện nam tử ấy có thể làm chỗ giữ gìn trong thể chân thật của tất cả các pháp.
Lại nữa, đối với tất cả các vị bích-chi-phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không nhờ nghe Phật dạy, thường sống một mình), vị ấy làm vòng hoa. Đối với tất cả chúng Thanh văn, vị ấy như áo che thân. Đối với tất cả chư thiên (các vị trời), vị ấy như con mắt sáng. Trong loài người, vị ấy như con đường thẳng. Đối với súc sinh (loài vật), vị ấy có thể làm chỗ nương tựa. Vị ấy thương xót ngạ quỷ, cứu khổ cho chúng sinh nơi địa ngục (cõi chịu hình phạt khổ đau nặng nề nhất vì tội ác). Đối với tất cả chúng sinh, vị ấy là chiếc bình báu lớn, là ruộng phước lớn (người đáng được cúng dường, ai cúng dường vị ấy thì được phước như gieo hạt trên ruộng tốt). Đối với các Bồ-tát, vị ấy như cỗ xe lớn. Thiện nam tử ấy như vị đại thần của chư Phật Như Lai trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), thường giữ gìn cửa thành của chánh pháp. Chư Phật ấy được tôn xưng là Đát-tha-a-già-độ (Như Lai), A-la-ha (bậc đáng được cúng dường) và Tam-miệu-tam-phật-đà (bậc giác ngộ hoàn toàn, chân chính).
Thiện nam tử ấy dùng mười tám pháp bất cộng (mười tám đức tính riêng chỉ chư Phật mới có, không ai khác có chung) để trang nghiêm thân mình, đầy đủ tất cả trí tuệ của chư Phật. Vị ấy xứng đáng nhận mọi thứ phẩm vật cúng dường của tất cả chúng sinh, chỉ trừ Như Lai. Các ông trong hội này nên ra đón tiếp vị ấy, mang phẩm vật cúng dường, tùy sức tùy phần mà dâng cúng, tôn trọng khen ngợi. Hãy dâng các thứ báu, phướn lọng, hương hoa, cờ báu, vòng hoa, bột hương, hương xoa, vòng hoa trang nghiêm và các thứ chuỗi ngọc. Hãy dùng các đồ đựng quý chứa nước thơm để rưới sạch đường đi, dùng chuỗi ngọc trang hoàng hai bên đường, dùng đủ lời khen ngợi mà ca hát. Vì sao vậy? Vì tất cả các ông chẳng bao lâu nữa cũng sẽ thành bậc chứa đủ mọi công đức như thế."
Bấy giờ tất cả đại chúng nhóm họp đều từ chỗ ngồi đứng dậy, quay mặt về phương tây, hướng về nơi Bồ-tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng sẽ đến. Họ cúi đầu chắp tay, từ xa lễ bái kính trọng. Trong lòng họ vui mừng hớn hở vô cùng, vẻ mặt tươi tắn mỉm cười, đứng thẳng mà chờ. Trong đại chúng ấy có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát cao trổi nhất, các bậc đại sa-môn, các vua trời, vua rồng, vua dạ-xoa, vua a-tu-la, vua ca-lâu-la, vua khẩn-na-la, vua ma-hầu-la-già (loài thần rắn lớn), cùng các tiên nhân có năm phép thần thông (thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, đi lại biến hóa tự tại). Ai nấy đều suy nghĩ: "Nay chúng ta nên sắm phẩm vật gì, thứ trang nghiêm tốt đẹp bậc nhất, để cúng dường, cung kính phụng sự thiện nam tử ấy?"
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng hiện sức thần thông, biến cõi tam thiên đại thiên thế giới này (một nghìn triệu thế giới nhỏ hợp lại, tức cả cõi do một vị Phật giáo hóa) phẳng như lòng bàn tay, do bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xa cừ, xích châu, mã não) hợp thành. Ngài trừ sạch tất cả núi sông, đất cát mặn, đỉnh cao, vách đá, gò đồi, hố hang, cục đất, sỏi đá, chỗ hôi thối, phân uế, gai góc, cát sỏi, không còn sót gì. Ngài trừ hết mây mù, bụi khói và những thứ dơ bẩn, cùng mọi âm thanh xấu và các thứ nhạc ồn (?). Trong cõi đại thiên này, các loài cây đều biến thành bảy báu. Cành, lá, hoa, quả của những cây báu ấy tỏa ra hương thơm vi diệu. Các loại cỏ thuốc mọc từ đất, dù nhỏ hay lớn, có cành lá hay không, đều thành bảy báu.
Trong đại thiên thế giới Ta-bà này (cõi thế giới chúng ta đang ở, nghĩa là cõi phải chịu đựng nhiều khổ đau), người bệnh tật đều được khỏi. Chúng sinh ở tất cả địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh đều được dứt hết mọi khổ. Trong các chúng sinh ấy, người đói được ăn, người khát được uống, người trần truồng được áo mặc, lại còn được đủ thứ chuỗi ngọc vi diệu. Bấy giờ trong thế giới Ta-bà, tất cả chúng sinh muốn điều gì đều được thỏa mãn. Thân hình họ đoan chính, đẹp đẽ khác thường, thế gian không ai sánh bằng. Sáu căn của họ đầy đủ, chân tay đầy đặn. Họ lìa mọi phiền não, tâm được lặng yên, ưa làm việc thiện. Đối với Phật, Pháp, Tăng (Tam bảo: Phật là bậc giác ngộ, Pháp là lời Phật dạy, Tăng là đoàn thể người tu theo Phật), tâm họ có niềm tin trong sạch.
Như thế, tất cả đại chúng nhóm họp trong hội này, hai tay trái phải đều cầm ứng châu. Từ ứng châu lại phát ra đủ thứ ánh sáng vi diệu, chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới này, không chỗ nào không sáng rỡ. Những viên ứng châu ấy lại phát ra đủ thứ âm thanh vi diệu. Chúng rưới xuống đủ thứ báu, phướn lọng, chuỗi ngọc, hoa hương. Chúng rưới xuống đủ thứ vòng hoa, đồ đựng quý và quả ngọt. Chúng lại rưới xuống đủ thứ y phục vô giá, chỉ vàng và lưới chân châu. Chúng lại rưới xuống đủ thứ hoa ưu-bát-la (sen xanh), hoa phân-đà-lợi (sen trắng), hoa ba-đầu-ma (sen đỏ), hoa câu-vật-đầu (sen vàng), cùng hương trầm thủy (trầm hương, loại gỗ thơm nặng chìm trong nước) và các hương khác. Chúng lại rưới xuống đủ thứ bột hương, như chiên-đàn đầu trâu (loại gỗ đàn hương quý nhất, mọc trên núi có hình đầu trâu), chiên-đàn đỏ, chiên-đàn trắng.
Con đường vị Bồ-tát ấy đi đến tự nhiên được quét rưới sạch sẽ. Hai bên đường biến thành hành lang trang nghiêm bằng bảy báu, giống như pháp đường Nan Thắng của vua trời Đế Thích. Trong hành lang tự nhiên hóa hiện các ngọc nữ, giống như thê thiếp của ma vương cõi Dục (cõi Dục: cõi của chúng sinh còn tham muốn ăn uống, dục tình; ma vương ở tầng trời cao nhất cõi ấy). Các ngọc nữ đều tấu năm thứ âm thanh vi diệu, cùng nhau vui chơi, khi ca khi múa. Hóa hiện hành lang báu xong, trên không trung phía trên đỉnh đầu Phật lại hóa thành một chiếc lọng, giống như chiếc lọng của Phạm Thiên vương (vua các cõi trời cao hơn cõi Dục). Chiếc lọng dài rộng bằng nhau, đủ một trăm do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số). Lọng có tua bằng dây báu, ngọc chân châu rủ xuống như giọt sương, buông khắp bốn phía, các chuỗi ngọc khác trang nghiêm khắp nơi. Trong chuỗi ngọc phát ra năm thứ âm thanh. Tất cả cây cỏ mọc trên mặt đất, dù lớn hay nhỏ, dài hay ngắn, đẹp hay xấu, đều phát ra năm thứ nhạc trời, chúng sinh nào cũng nghe thấy. Nghe tiếng ấy rồi, ai cũng được bậc bất thoái chuyển (địa vị tu hành vững chắc, không còn thối lui). Rốt cuộc họ đều sẽ đạt đến A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật).
Bấy giờ tất cả đại chúng trong hội thấy Bồ-tát Hư Không Dựng hiện sức thần lớn, trang nghiêm như thế. Họ vui mừng hớn hở vô cùng, thấy đây là việc hết sức đặc biệt, rồi lại nghĩ: "Nay chúng ta ở trước Thế Tôn, nên trải tòa riêng cho thiện nam tử ấy thế nào đây?" Bấy giờ trước Phật tự nhiên có một tòa sen. Cọng sen bằng bạc trắng, lá bằng vàng tía, đài bằng mã não, nhụy hoa bằng ngọc ma-ni Phạm thiên. Tòa sen dài rộng bằng nhau một câu-lô-xá (đơn vị đo chiều dài Ấn Độ xưa, bằng khoảng cách còn nghe được tiếng bò rống, chừng hai, ba cây số), lá nhiều vô lượng trăm nghìn. Chung quanh hoa ấy tự nhiên vọt lên vô lượng vô biên trăm nghìn tòa hoa, giống hệt hoa trước không khác. Trên đóa sen lớn ấy, người ta thấy Bồ-tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng tự nhiên hiện ra, ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi), đầu đội ứng châu. Trên những đóa sen vây quanh, lại có vô lượng vô biên vị Bồ-tát quyến thuộc (những người cùng nhóm, cùng theo) tự nhiên hiện ra, ngồi kiết già. Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc (vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp sau Phật Thích-ca) liền nói kệ với Bồ-tát Ma-ha-tát Dược Vương (vị Bồ-tát nổi tiếng chữa bệnh thân tâm cho chúng sinh) rằng:
"Các Bồ-tát lớn đến trước đây, những vị có danh tiếng lớn,
đều cúi lạy chân Thế Tôn, rồi lui ngồi trên hoa sen.
Bậc thù thắng này đến rồi, hiện ra cảnh trang nghiêm lớn,
lại không lạy chân Thế Tôn, cứ thẳng lên ngồi tòa sen."
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Dược Vương lại dùng kệ đáp Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc rằng:
"Đây là cái thấy của vị nhân giả ấy về pháp chân như (bản tính chân thật, như vậy mãi không đổi của mọi vật) của chư Phật:
không thấy có chúng sinh, không vướng vào sự phân biệt."
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc lại dùng kệ đáp Bồ-tát Ma-ha-tát Dược Vương rằng:
"Nếu không thấy có chúng sinh, ấy là trụ nơi thật tế (chỗ tột cùng của sự thật, tức cảnh giới chân như).
Cớ sao lại hiện trang nghiêm? Xin ông giải mối nghi cho tôi."
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Dược Vương lại dùng kệ đáp Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc rằng:
"Đây là các phương tiện của bậc trí, để giáo hóa tất cả chúng sinh.
Những ai không hiểu chân như, ngu si chấp chặt, trụ nơi phân biệt;
bậc trí xuất hiện theo thế đế (sự thật theo cách hiểu thông thường của thế gian), vì họ bị các khổ bức bách, không hiểu được chân lý.
Vì muốn cho họ được giải thoát, nên mới hiện việc trang nghiêm như thế."
Bấy giờ Thế Tôn khen Bồ-tát Ma-ha-tát Dược Vương rằng: "Lành thay, nhân giả! Đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói. Giả sử có tất cả chúng sinh phàm phu, những chúng sinh ấy rốt cuộc cũng không thể biết được cảnh giới, phương tiện và giải thoát của bậc Tu-đà-hoàn (quả vị đầu trong bốn quả của Thanh văn, bậc đã vào dòng thánh). Giả sử tất cả chúng sinh đều thành quả Tu-đà-hoàn, họ cũng không thể biết được cảnh giới, phương tiện và giải thoát của một vị Tư-đà-hàm (quả thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần). Bậc Tư-đà-hàm cũng không thể biết cảnh giới và phương tiện của bậc A-na-hàm (quả thứ ba, không còn trở lại cõi Dục). Bậc A-na-hàm cũng không biết cảnh giới và phương tiện của A-la-hán (quả thứ tư, cao nhất, dứt hết phiền não, ra khỏi sinh tử). Bậc A-la-hán cũng không thể biết phương tiện và giải thoát của một vị bích-chi-phật.
Giả sử tất cả chúng sinh đều được đạo Độc giác Bích-chi-phật, sống một mình như con tê giác không bạn. Những vị Duyên giác (tức bích-chi-phật, giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên) ấy cũng không thể biết cảnh giới, phương tiện, giải thoát và cách giáo hóa chúng sinh của bậc đã đạt vô sinh pháp nhẫn (sự chứng biết vững chắc rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt, tâm an trú không lay động). Giả sử tất cả chúng sinh đều được vô sinh nhẫn, họ cũng không thể biết được việc làm của một vị Bồ-tát Ma-ha-tát có biện tài (tài thuyết pháp lưu loát) và có tam-muội Thủ-lăng-nghiêm. Họ không biết phương tiện, hạnh tin, sự khế hợp với chân như, sự quán sát và việc kiến lập của vị ấy. Họ vốn không thể biết vị ấy từ đâu sinh ra, từ đâu diệt mất.
Thiện nam tử Bồ-tát Hư Không Dựng này, từ khi được vô sinh pháp nhẫn đến nay, đã trải qua vô lượng vô biên kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài). Vị ấy cũng đã được biện tài vô ngại (tài thuyết pháp thông suốt, không gì ngăn trở) và tam-muội Thủ-lăng-nghiêm, biết rõ tâm chúng sinh và chỗ tâm ấy hướng tới. Nhờ vị Bồ-tát này, vô lượng vô biên chúng sinh được thấy cảnh trang nghiêm lớn và sức thần hiện ra, nhờ đó mà sinh lòng nhàm chán thế gian. Thiện nam tử này ẩn mất ở nơi kia, ẩn thân không hiện, rồi xuất hiện ở phương tây. Vị ấy biết trong cõi này giáo pháp ba thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát) đang xen lẫn. Vì lẽ ấy, vị ấy hiện ra trí thù thắng và thần thông của tam-muội hư không vô biên. Hiện tam-muội xong, vị ấy khiến các chúng sinh sinh lòng nhàm chán, muốn xa lìa thế gian. Sau đó vị ấy hiện ra theo thế đế, hiện vào tam-muội trang nghiêm. Nhờ tam-muội này, vị ấy giáo hóa vô lượng vô biên chúng sinh.
Này thiện nam tử, nếu thiện nam tử này trực tiếp bày ra cảnh giới chân như và vô sinh pháp nhẫn, thì tâm của tất cả trời người trong thế gian lập tức rối loạn, liền mê lầm. Ngay cả Bồ-tát bát địa (bậc thứ tám trong mười bậc tu của Bồ-tát) còn mê muội chìm đắm, huống gì người khác. Này thiện nam tử, không ai có thể biết được cảnh giới tâm hành của vị đại Bồ-tát này. Thiện nam tử này đã vào được pháp công đức sâu xa vi diệu như thế. Vì vậy vị ấy có vô lượng vô biên trí phương tiện khéo léo như thế, đã vào biển pháp của tất cả chư Phật. Vị ấy không còn nghi, không nhờ người khác mà giác ngộ, tự biết phương tiện, đủ sức làm đại vương cho tất cả chúng sinh. Này thiện nam tử, thiện nam tử Bồ-tát Hư Không Dựng này như ngọn cờ báu. Vị ấy có thể chỉ cho tất cả chúng sinh con đường lên cõi trời và con đường giải thoát. Vị ấy có thể trừ bệnh phiền não trong tâm chúng sinh, có thể diệt các khổ độc lớn nơi thân họ.
Này thiện nam tử, có những chúng sinh rơi vào đồng hoang của tà kiến (quan điểm sai lầm), gặp tai ách, mê lầm, không hiểu phương tiện, nhưng vẫn muốn cầu sinh cõi trời, cầu niết-bàn. Những chúng sinh ấy nếu hết lòng đốt hương trầm thủy, cúi lạy kính trọng dưới chân Bồ-tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng, thì thiện nam tử này biết tâm họ chân thật kính tin. Dù chúng sinh ấy khởi kiến chấp phiền não, mê lầm điên đảo, họ vẫn có tâm nghiệp (hành động do tâm tạo ra) đã làm thuở trước. Họ đã trồng thiện căn tùy theo sức mình: hoặc nơi Phật, hoặc nơi Pháp, hoặc nơi Tăng, hoặc làm việc bố thí (đem của cải, sức lực, lời dạy giúp cho người khác), hoặc giữ giới, hoặc muốn tự chứng pháp trong tâm. Khi ấy, thiện nam tử này hoặc hiện trong giấc mộng, hoặc ban ngày hiện ngay trước mặt, dùng phương tiện khéo léo chỉ cho họ con đường chân thật tột cùng.
Nhờ phương tiện ấy, các chúng sinh cởi bỏ tà kiến, phát sinh nguyện lành. Họ dứt các lối tà, diệt các đạo tà, trở về chánh kiến, thật sự đạt được ba hạnh chân chính ấy (?). Họ liền được điều nguyện sâu xa chân chính trong lòng. Có người còn gặp được thiện tri thức (người thầy, người bạn hiền dẫn dắt mình theo điều lành) chân thật. Nhờ thiện tri thức, họ dứt trừ hết bệnh phiền não và tà kiến hôi thối, mau thoát khỏi những mong muốn dẫn vào đường ác (?), được nhân duyên của hạnh lành và nguyện thù thắng. Họ mau được tâm hành tự tại, cũng được an trú trong mười thâm nhẫn (mười sự chấp nhận sâu xa đối với chân lý).
Nếu có chúng sinh tự nơi thân phát sinh đủ thứ bệnh bức bách, hoặc mất bản tâm, hoặc mù mắt, hoặc mất lưỡi, sáu căn không đầy đủ, hoặc có phần thân thể bị tật không cử động được. Những chúng sinh ấy nếu hết lòng cúi lạy Bồ-tát Hư Không Dựng, hoặc niệm danh hiệu ngài, đều được như ý. Nếu có chúng sinh muốn chữa bệnh, thì sáng sớm nên tắm gội bằng nước thơm, giữ thân và miệng trong sạch. Rồi mặt hướng thẳng về phương đông, đốt hương trầm thủy, cúi lạy dưới chân bậc đại đức Bồ-tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng. Khi người ấy ngủ, thiện nam tử ấy sẽ hiện vào giấc mộng của họ. Vị ấy có thể hiện làm bà-la-môn (giai cấp tư tế, đứng đầu xã hội Ấn Độ xưa), trời Đế Thích, Công Đức Thiên, Đại Biện Thiên (nữ thần trí tuệ, âm nhạc và tài ăn nói), hoặc sát-lợi (giai cấp vua chúa, quý tộc võ sĩ). Vị ấy cũng có thể hiện làm đại thần, quan xử kiện, thầy thuốc, cha mẹ, đồng nam hay đồng nữ, bỗng nhiên đến trước người bệnh. Dùng phương tiện ấy, vị ấy khiến bệnh người kia mau khỏi. Hoặc vị ấy hiện làm thuốc hay, khiến mọi chứng bệnh của người bệnh đều được lành.
Có những chúng sinh cầu đủ mọi điều. Có người cầu của cải, có người cầu học rộng, đọc tụng kinh luận. Có người ưa vắng lặng, suy nghĩ sâu xa, tu thiền định. Có người cầu nhiều trí tuệ, cầu danh tiếng, cầu tài nghệ, cầu khổ hạnh, cầu chức quan, cầu dung mạo đẹp, cầu tiền của châu báu, cầu thiện căn. Có người cầu giọng nói hay, cầu nhiều con, cầu vợ thiếp, cầu quyến thuộc, cầu đông người theo. Có người cầu bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định hay bát-nhã. Có người cầu giọng hay, lời nói trong trẻo lưu loát, cầu phục vụ người khác được vừa lòng họ, cầu thoát khỏi mọi tội lỗi. Có người cầu khuyên người khác làm bố thí cho đến thực hành trí tuệ, có người cầu sống lâu.
Lại có những người muốn giúp kẻ khác. Có chúng sinh thiếu thốn của cải mà luôn keo kiệt tham lam, có người muốn khiến họ bỏ keo kiệt mà làm bố thí. Người phá giới, có người muốn khiến họ giữ giới. Người lười biếng, có người muốn khiến họ tinh tấn. Cho đến người không có trí tuệ, có người muốn khiến họ học trí tuệ. Có chúng sinh chưa được định thừa (con đường tu đã chọn chắc chắn), thì dạy cho hạnh Tiểu thừa (con đường tu nhằm tự giải thoát cho mình). Người chỉ muốn tự độ thân mình thì dạy cho Duyên giác thừa. Đối với các chúng sinh ấy, thiện nam tử này thị hiện phương tiện, khiến họ hiểu được hạnh nghiệp cao hơn.
Có chúng sinh không có lòng từ, chỉ lo giữ thân mình, không cứu khổ người khác. Có chúng sinh lại nghĩ: "Nay ta nên dùng phương tiện gì?" Có chúng sinh muốn phát đạo tâm mà bị người khác ngăn trở. Những người muốn xoay chuyển tâm kẻ kia, muốn thị hiện phương tiện như thế, dạy chúng sinh kia trụ nơi bốn phạm hạnh (bốn tâm rộng lớn: từ, bi, hỷ, xả), cho đến dạy thực hành đại từ đại bi, thì nên cúi lạy Bồ-tát Hư Không Dựng. Họ có thể ở nơi a-lan-nhã (chỗ vắng vẻ yên tĩnh, xa làng xóm, thích hợp cho việc tu hành) hay một chỗ trống vắng. Ở đó họ đốt hương trầm thủy, hoặc hương đa-già-la (một loại hương thơm làm từ gỗ cây), hoặc hương chiên-đàn. Họ tắm gội bằng nước thơm, giữ thân và miệng trong sạch. Rồi họ quỳ theo kiểu hồ quỳ (quỳ gối phải chấm đất, gối trái dựng lên), chắp tay, gieo năm vóc xuống đất (lạy sát đất, hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán chạm đất), cúi lạy tất cả chư Phật mười phương. Sau đó họ tụng thần chú (câu linh nghiệm bằng tiếng Phạn, giữ nguyên âm đọc) này:
Đa địa tha (1) A mật lợi xá (2) A mật lợi xá (3) Ca lâu ni ca (4) Giá la giá la (5) Tỳ giá la (6) Thiên giá la (7) Ca lâu ni ca (8) Hà la một la (9) Hà la mạt la (10) Tỳ già đà lị (11) Ma ma khư (12) Bồ xà mạt na ca lâu ni ca (13) Chân đa mạt nị (14) Bô la dạ ca lâu ca (15) Tát bà thế mê tát tha bát dạ (16) A xà nhã đà lý (17) Tát phá kiềm (18) Tát phá kiềm (19) Hầu lâu đế tỳ tỳ già kiềm (20) Địa lị sát tra tỳ tỷ già kiềm (21) Ca lâu ni ca bộ lị dạ đố ma ma (22) Tát ca tứ dạ (23) A thế dạ (24) Tát bà bát đạt xá (25) A thư ca già đế (26) Sa ha (27)
Khi tụng chú này, thiện nam tử ấy liền đến hiện trước mặt người tụng. Vị ấy có thể hiện hình người, hình thú rừng, hình chim, hoặc tuy đến mà ẩn thân không hiện. Vị ấy xét phước nghiệp của chúng sinh ấy sâu hay cạn, rồi tùy thân đã hiện mà có khi phát ra tiếng nói. Vị ấy chỉ bày phương tiện khéo léo của Nhất thừa (con đường duy nhất đưa tất cả đến thành Phật), khiến chúng sinh ấy từ một phương tiện mà có thể giáo hóa vô lượng trăm nghìn chúng sinh khác. Người chưa trụ nơi định thừa thì được khiến cho trụ định thừa, hoặc trụ nơi Thanh văn, hoặc trụ nơi Duyên giác. Trong khoảnh khắc, các chúng sinh ấy phát ra trí phương tiện, chỉ dùng chút ít công phu mà được vào bậc bất thoái chuyển của Đại thừa (con đường tu rộng lớn, cầu thành Phật và cứu độ tất cả chúng sinh). Vị ấy còn dạy họ các thứ tam-muội, các đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, giữ gìn mọi điều lành; cũng chỉ những câu chú dài), ba-la-mật nhẫn nhục cùng các pháp khác, cho đến khiến họ trụ trong bậc thứ mười của hạnh Bồ-tát.
Này thiện nam tử, Bồ-tát Hư Không Dựng này được phương tiện khéo léo và trí đại từ bi như thế. Này thiện nam tử, nay ta vì ông nói tóm lược. Giả sử có người đo được hư không đến tận biên giới, thì phương tiện, đại trí, đại từ, đại bi, tổng trì (tức đà-la-ni) và tam-muội của thiện nam tử này vẫn khó có thể đo lường. Vị đại Bồ-tát này được những pháp công đức không thể nghĩ bàn như thế.
Này thiện nam tử, Bồ-tát Hư Không Dựng này thấy có những chúng sinh trong sạch như sau. Họ lìa bỏ dua nịnh quanh co, xa lìa tâm tà, phát ý thuần hậu, thành tựu chánh kiến. Họ không chê bai người khác, không khen ngợi mình, lìa bỏ keo kiệt ganh ghét. Họ không dối trá, không cầu danh tiếng, có lòng tin trong sạch. Thiện nam tử này thương xót các chúng sinh ấy, chỉ bày cho họ phương tiện, trí tuệ và tinh tấn. Nhờ phương tiện, trí tuệ và tinh tấn như thế, họ vượt qua tai ách, phát tâm bồ-đề, sẽ được A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Vị ấy dạy các chúng sinh ấy đem tất cả thiện căn hồi hướng (chuyển công đức mình làm được hướng về mục đích giác ngộ) về bồ-đề, để được bậc bất thoái chuyển của chánh đạo, mau đến A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Vị ấy dạy họ làm những lợi ích phương tiện như thế, dạy trí tuệ và tinh tấn, khiến họ viên mãn thành tựu sáu ba-la-mật, phát tâm đại lực, mau thành tựu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Này thiện nam tử, Bồ-tát Hư Không Dựng này dùng trí thù thắng và phương tiện khéo léo đặc biệt, không thể nghĩ bàn như thế để giáo hóa chúng sinh."
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, vì lẽ gì thiện nam tử này đầu đội ứng châu, có ánh sáng rực rỡ như thế, oai lực như thế, khéo thị hiện như thế, mà các Bồ-tát khác không có?" Phật bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc: "Này thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng này vì các chúng sinh mà thành tựu lòng đại từ, thường giáo hóa chúng sinh không hề ngừng nghỉ. Thấy chúng sinh mắc tai ách lớn, vì muốn cứu khổ cho họ nên vị ấy không bao giờ ngừng nghỉ. Có chúng sinh phạm bốn giới trọng (bốn tội nặng nhất của người xuất gia: dâm dục, trộm cắp, giết người, nói dối là mình đã chứng đạo), sắp rơi vào đường ác (các cõi khổ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), bỏ hết thiện căn, làm tiêu tan mọi điều lành. Thiện nam tử này làm vị đại y sư cho chúng sinh ấy. Thấy chúng sinh ấy rơi vào vô minh (sự mê muội, không thấy rõ sự thật, gốc rễ của mọi phiền não), mắc vào lưới tà kiến, bị giam trong ngục nguy khốn, thiện nam tử này như ánh mặt trời chiếu sáng cho họ, diệt tội ấy, diệt nghiệp bốn tội trọng, nhổ cái gai nghi ngờ trong tâm họ.
Có chúng sinh làm vỡ cái bình chứa là tâm mình (?). Thiện nam tử này thấy họ phá bỏ hạnh tu theo pháp, bị phiền não lấn át, đánh mất chánh pháp, sắp vào đường ác. Họ không có chỗ nương tựa, không ai cứu giúp, và đã vứt bỏ mọi trí tuệ. Đối với những chúng sinh tội ác ấy, thiện nam tử này như cây gậy chống, chỉ cho họ con đường chánh. Vị ấy gột rửa các cấu nhơ tội lỗi, phiền não dơ xấu cho họ được thơm sạch, dạy họ quay lưng với đường ác. Vị ấy như cỗ xe lớn đưa họ vào cõi trời, mau được niết-bàn.
Có chúng sinh bị dục vọng bức bách tâm, mê lầm, nóng bức phiền não. Có chúng sinh sân hận hừng hực, cùng nhau đấu tranh, kiêu mạn ghen ghét, tâm không lúc nào tạm dừng, bị phiền não làm rối loạn mà mất bản tâm. Có chúng sinh bị bóng tối vô minh che lấp, không có tâm cầu thoát ra, không biết có nhân quả, không sợ đời sau. Có chúng sinh tích chứa nhiều của báu mà lòng không biết đủ. Có chúng sinh làm đủ mười điều ác (giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói lời đâm thọc, nói lời độc ác, nói lời thêu dệt, tham lam, sân hận, si mê) chưa từng ngừng nghỉ. Thiện nam tử này vì họ mà đóng cửa đường ác, mở đường lên cõi trời, cõi người. Vị ấy như cỗ xe mầu nhiệm chở họ sinh lên, đặt họ vào con đường chánh của niết-bàn giải thoát. Vì lẽ đó, thiện nam tử này đáng được trời người cúng dường, chỉ trừ Như Lai, A-la-ha, Tam-miệu-tam-phật-đà."
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, trước đây Phật nói có bốn tội trọng, đó là bốn tội nào? Chúng sinh phạm bốn tội trọng rồi thì đánh mất các điều lành, dứt diệt thiện căn, rơi vào đường ác. Họ trái với thệ nguyện ban đầu, bị phiền não đè nén, bị trời người ghét bỏ. Vậy mà thiện nam tử này thấy những chúng sinh ác như thế vẫn cứu họ khỏi khổ não, đặt vào chỗ an vui, khiến họ được đầy đủ."
Bấy giờ Phật bảo Bồ-tát Di-lặc: "Này thiện nam tử, các vua sát-lợi có năm tội ác nặng. Vị quốc vương nào phạm năm tội ác này thì mất các thiện căn đã tạo thuở trước, quên thệ nguyện ban đầu, bị phiền não che lấp. Vị ấy xa lìa mọi niềm vui của trời người, rơi vào đường ác không có lúc ra.
Này thiện nam tử, vua sát-lợi quán đảnh (vua đã được làm lễ tưới nước lên đỉnh đầu để chính thức lên ngôi, theo nghi thức Ấn Độ xưa) có năm tội ác cực nặng. Tội thứ nhất là cướp đoạt của Phật, của Tăng, của chiêu-đề tăng (tài sản chung của tăng chúng khắp bốn phương), hoặc cướp đồ vật người có lòng tin đã bố thí, dù tự mình cướp hay sai người cướp. Tội thứ hai là phỉ báng chánh pháp, dù đó là Thanh văn thừa, Duyên giác thừa hay Đại thừa: phỉ báng không tin, không cho người khác thực hành, bắt phải giấu kín. Tội thứ ba nhắm vào các đệ tử xuất gia vì ta, đã cạo bỏ râu tóc, mặc ca-sa (áo của người xuất gia nhà Phật), dù họ giữ giới hay không giữ giới. Vua lột ca-sa khỏi thân họ, bắt hoàn tục, khép tội, đánh, trói, mắng nhục, đày đi các phương, bắt nộp của, bỏ vào ngục, hoặc giết chết.
Tội thứ tư là năm tội nghịch (năm tội ngỗ nghịch nặng nhất): cố ý giết cha, cố ý giết mẹ, giết đệ tử A-la-hán của ta, phá hòa hợp tăng (gây chia rẽ đoàn thể tăng đang hòa hợp), làm thân Phật chảy máu. Chỉ cần phạm một tội, hoặc mới khởi tâm muốn làm, cũng đã là tội ác cực nặng thứ tư. Tội thứ năm là nói không có nhân quả, gạt bỏ đời sau, làm mười nghiệp ác, lại còn dạy nhiều chúng sinh làm mười điều bất thiện, gây dựng mười điều ác.
Này thiện nam tử, vua sát-lợi quán đảnh nào trong năm tội ác này chỉ phạm một, thì vị ấy làm mất các thiện căn đã tạo thuở trước, khiến tiêu tan hết. Vị ấy trái thệ nguyện ban đầu, bị phiền não che lấp, mất niềm vui trời người. Về sau vị ấy rơi vào đường ác, trong vô lượng kiếp không có ngày ra.
Này thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng này vì những chúng sinh ấy mà sinh vào biên địa (vùng xa xôi hẻo lánh, nơi Phật pháp chưa đến) để hiện thân. Vị ấy hiện làm sa-môn, bà-la-môn, dáng vẻ oai nghi chững chạc. Xét xem chúng sinh ấy nên dùng thân nào để giáo hóa, vị ấy liền dùng phương tiện hiện ra thân tướng ấy. Ở khắp mọi nơi, trước mặt quốc vương, vị ấy thuyết pháp như vầy. Vị ấy giảng giải, chỉ bày cho vua những kinh điển sâu xa về pháp nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức trí của Phật) do Như Lai nói, xưa nay vua chưa từng nghe. Vị ấy cũng giảng về hành tướng của giữ giới, nhẫn nhục và các địa. Vị ấy biết vị vua sát-lợi quán đảnh ấy xưa đã tạo các tội, làm việc bất thiện. Nay vua tự hối hận, tự hổ thẹn, muốn tạ lỗi, không dám làm lại nữa. Người đã lìa bỏ việc ác, có lòng sám hối (ăn năn, nhận lỗi và nguyện không tái phạm) như vậy, về sau làm phước đức, làm đại bố thí, gây dựng nghiệp lành, sẽ được sinh lên cõi trên và được giải thoát.
Này thiện nam tử, các đại thần cũng có năm tội nặng. Tội thứ nhất là cướp đoạt của Phật, của Tăng, của chiêu-đề tăng. Tội thứ hai là phá hoại thôn làng trong nước, phá xóm ấp, phá thành trì, hoặc phá nước khác. Tội thứ ba là phỉ báng chánh pháp, dù đó là Thanh văn thừa, Duyên giác thừa hay Nhất thiết trí thừa (tức Đại thừa). Dù tự mình phỉ báng hay dạy người phỉ báng, không cho người tu hành, giấu kín không cho hiển bày, đều là tội này. Tội thứ tư nhắm vào các đệ tử xuất gia của Phật Thế Tôn, dù họ giữ giới hay không, tinh tấn hay không. Đại thần cố ý gây nhiễu loạn, làm họ sợ hãi, lột ca-sa, ép hoàn tục. Đại thần có thể gán tội vào thân họ, đánh, trói, giam cầm, mắng nhục, quát tháo dọa nạt, bắt nộp của, bỏ vào ngục, hoặc giết chết. Tội thứ năm là tạo năm tội nghịch, dù một, hai, ba, bốn, hay đủ cả năm thứ nghiệp tội ác.
Này thiện nam tử, đại thần nào trong năm tội này phạm một, thì mất nghiệp lành xưa, các thiện căn đã làm đều diệt hết. Vị ấy trái thệ nguyện ban đầu, mất niềm vui trời người, rơi vào đường ác, chịu khổ lớn cùng cực.
Này thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng này vì những chúng sinh ấy mà sinh nơi biên địa và hiện thân tướng ở đó. Vị ấy làm thân sa-môn, oai nghi chững chạc, vì họ thuyết pháp. Có khi vị ấy hiện thân bà-la-môn, dung nghi nghiêm trang, có khi làm đồng tử mà thuyết pháp. Ở khắp mọi nơi, vị ấy hiện ra tướng sinh ra. Vị ấy biết những người ấy có thiện căn nào thì thuyết pháp theo thiện căn ấy. Vị ấy giảng những kinh điển sâu xa mầu nhiệm do chư Phật nói mà họ chưa từng có, cùng các đà-la-ni, nhẫn nhục và các địa, vừa thuyết pháp vừa an ủi khuyên nhủ. Nhờ phương tiện ấy, các đại thần sám hối, phát lộ (tự nói ra tội lỗi của mình, không che giấu), trong tâm sinh hổ thẹn. Họ sám hối nghiệp ác, lìa bỏ các tội. Vị ấy dạy họ tu bố thí, tinh tấn, giữ giới, gây dựng nghiệp lành, để được sinh lên cõi trên và được đạo niết-bàn.
Này thiện nam tử, người Thanh văn có năm việc phạm tội nặng lớn. Năm việc gì? Một là giết hại sinh mạng, hai là hành dâm, ba là trộm cướp, bốn là nói dối, năm là phá hoại hình tượng, làm thân Phật chảy máu. Đó là năm việc phạm tội nặng lớn. Các đệ tử Thanh văn của ta, trong năm việc ấy dù chỉ phạm một, cho đến những việc như đã nói ở trên, thì Bồ-tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng này vì họ mà sinh đến nơi ấy, hiện thân tướng. Vị ấy hiện làm sa-môn hoặc bà-la-môn, dùng oai nghi của thân ấy, rồi giảng rộng cho họ. Vị ấy nói cho họ các nghĩa lý vi diệu và các pháp môn sâu xa do bậc Nhất thiết trí nói, gồm các tu-đa-la (kinh, lời Phật dạy chép thành văn), các đà-la-ni và tất cả các địa. Họ nghe rồi hối hận những điều ác đã làm trước kia, nhớ mãi không quên, sinh lòng hổ thẹn sâu sắc, sám hối tội ấy, không dám làm nữa. Sám hối xong, họ tu hạnh bố thí, làm đủ các khổ hạnh, siêng năng dũng mãnh. Khi chết, họ được sinh lên cõi trên, về sau được niết-bàn. Họ liền phát tâm vào Đại thừa, thực hành hạnh Bồ-tát.
Này thiện nam tử, người Đại thừa có tám việc phạm tội lớn. Tạo tám tội nặng rồi, các vị Bồ-tát mới tu ấy mất hết thiện căn đã trồng thuở trước. Họ trái thệ nguyện ban đầu, bị phiền não che lấp, bị trời người khinh rẻ. Họ quay lưng với Đại thừa, liền rơi vào đường ác, lâu dài ở trong phiền não, xa lìa thiện tri thức.
Này thiện nam tử, tám việc ấy là gì? Có những chúng sinh vì nhân duyên tạo ác thuở trước mà sinh vào cõi không trong sạch. Vì không trồng nhiều thiện căn, họ phải nhờ thiện tri thức mới được nghe kinh điển Đại thừa sâu xa vi diệu. Tâm ý họ hẹp hòi kém cỏi, cũng không thể trồng nhiều thiện căn. Có vị Bồ-tát mới tu đã phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, nghe kinh điển sâu xa về tướng không này, rồi đọc tụng và giải nói cho người khác. Vị ấy đem đúng những gì mình đã nghe, đã tụng mà giảng rộng cho những chúng sinh ngu si như con dê câm (ví người ngu tối, không phân biệt được thiện ác, như con dê không biết kêu). Vị ấy nói pháp nhất thiết trí trước mặt họ và dạy họ đọc tụng. Nhưng những phàm phu ấy chưa có công phu, dùng tâm phàm phu không thể hiểu được ý sâu xa của pháp. Nghe pháp ấy rồi, họ sinh tâm sợ hãi, trong lòng hối tiếc, thoái chí. Họ liền quay lưng với A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, chuyển sang phát tâm tu học theo hạnh Thanh văn.
Kinh Bồ-tát Hư Không Dựng, quyển thượng
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video