Thiên 2 — Quyển hạ

 Kinh Hư Không Dựng Bồ Tát (Hư Không Dựng: tên một vị Bồ tát, nghĩa là "kho chứa như hư không", tức kho công đức và trí tuệ rộng lớn vô hạn như khoảng không; Bồ tát: người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh), quyển hạ.

 Đời Tùy (triều đại Trung Hoa, năm 581–618), vị Tam tạng (danh hiệu dành cho vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật và luận) người Thiên Trúc (tức Ấn Độ thời xưa) là Xà-na-quật-đa dịch.

 Này thiện nam tử (cách Phật gọi người nam có lòng lành)! Đó gọi là trọng tội thứ nhất mà Bồ tát phạm đầu tiên. Người thiện nam ấy phạm tội này rồi thì mất hết mọi thiện căn (gốc rễ điều lành, tức công đức đã gieo trồng, sẽ sinh ra quả tốt) đã tạo từ trước. Người ấy trái với thệ nguyện (lời nguyện đã phát ra lúc đầu) của mình, bị phiền não (những thứ làm tâm rối loạn, khổ sở như tham lam, giận dữ, si mê) khuất phục, không được sinh lên cõi trên. Người ấy cũng không thể được niềm an vui của Niết-bàn (trạng thái dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử, an lạc tuyệt đối). Người ấy tu hạnh Bồ tát một cách uổng phí, quên mất tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh), về sau rơi vào ác đạo (các cõi xấu ác, khổ sở như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).

 Này thiện nam tử! Vì vậy Bồ tát muốn giáo hóa chúng sinh thì trước hết phải biết tâm của họ, phải biết việc làm của họ, rồi theo đúng việc làm ấy mà lần lượt nói pháp (giáo lý của Phật) cho họ. Ví như có người muốn xuống biển lớn, phải biết trước nước sâu hay cạn rồi mới xuống. Nói tóm lại: vị Bồ tát Ma-ha-tát (bậc Bồ tát lớn, có đại nguyện và đại hạnh) Hư Không Dựng này, vì những chúng sinh ấy mà hiện ra sinh ở nước ấy, hiện ra thân tướng. Ngài khéo biết được những chúng sinh nào phạm trọng tội, sợ rơi vào ác đạo.

 Lại nếu có người vì sợ tội, hoặc nghe người khác nói mà xưng danh hiệu Bồ tát Hư Không Dựng, hoặc lại mong muốn được thấy vị Bồ tát ấy; người Bồ tát phạm tội ấy, vì muốn sám hối (thành thật nhận lỗi, ăn năn và nguyện không tái phạm) tội nặng sâu dày, vào canh cuối đêm (khoảng thời gian gần sáng, trước lúc rạng đông), tắm gội bằng nước thơm, mặc áo sạch, đốt trầm hương và hương đa-già-la (một loại hương thơm làm từ cây tagara), quỳ gối phải chạm đất, chắp tay hướng về phương đông, hết lòng xưng danh hiệu Bồ tát Hư Không Dựng.

 Khi ấy Bồ tát Hư Không Dựng biết rõ người mới phát tâm cầu đạo Bồ-đề ấy, việc làm tội phúc nặng nhẹ ra sao, liền tùy theo căn tính (khả năng, bản tính tiếp nhận giáo pháp) của người ấy mà hiện thân. Hoặc hiện thân Bà-la-môn (người thuộc giai cấp tu sĩ, tế lễ cao nhất trong xã hội Ấn Độ xưa), cho đến hiện thân bé trai, bé gái, đứng ngay trước mặt. Hiện ra trước mặt rồi, vì thương xót người mới phát tâm, Ngài xem xét nghiệp nặng đã tạo từ gốc và nhân duyên của tội lỗi nơi vị Bồ tát ấy, dạy cho sám hối. Ngài chỉ bày cho người ấy những phương tiện (cách thức khéo léo để dẫn dắt người khác đến chân lý) rất sâu xa, khéo léo, vi diệu, nói những điều cốt yếu của giáo pháp Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu hành không chỉ cầu giải thoát cho riêng mình mà còn cứu độ tất cả chúng sinh, mục đích là thành Phật) cao tột nhất. Ngài dạy cho người ấy xác lập các pháp như tam muội (trạng thái tâm tập trung tuyệt đối, lặng yên vào một đối tượng), nhẫn (sự an trú vững vàng, chấp nhận chân lý một cách chắc chắn không lay động), các đà-la-ni (thần chú, hoặc năng lực ghi nhớ và giữ gìn giáo pháp không quên), và các địa (các cấp bậc tu chứng của Bồ tát), khiến người ấy được thoát khỏi mọi nhân duyên tội nặng dẫn đến ác đạo, an trụ nơi bậc bất chuyển (bậc tu hành không bao giờ thoái lui nữa), hướng về A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn, cao tột, chân chính, ngang bằng khắp cả, tức quả vị Phật). Lại được sức mạnh lớn như kim cương, thành tâm kiên cố. Trong sáu ba-la-mật (sáu hạnh tu đưa người qua bờ giải thoát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), người ấy lại được thành tựu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề.

 Bồ tát Hư Không Dựng ấy, có khi hiện thân mình trước mặt chúng sinh, hiện thân rồi nói pháp cho họ. Nếu Bồ tát Hư Không Dựng chưa hiện thân, thì lúc ấy vị đại sĩ Bồ tát mới tu hành kia lại vào canh cuối đêm, tắm gội nước thơm, mặc áo sạch, đốt trầm hương, cầu khẩn vị đại sĩ sắc vàng trắng ở phương đông tên là A-lâu-na (tên vị thần của vầng sáng hừng đông, tức ánh sáng vàng trắng ló lên ở chân trời phía đông trước khi mặt trời mọc), miệng xướng rằng: "Thưa ngài A-lâu-na! Ngài có lòng đại từ bi, sắp hiện ra soi sáng cõi Diêm-phù-đề này (thế giới loài người chúng ta đang ở). Vì thương xót con, xin khởi lòng từ bi che chở cho con, thay con thưa lên Bồ tát Hư Không Dựng, xin Bồ tát Hư Không Dựng chỉ cho con phương tiện. Nay con muốn sám hối hết thảy tội nặng, xin cho con được con mắt trí tuệ lớn trong Đại thừa thánh thiện." Khuyến thỉnh và lễ lạy như thế xong, người ấy trở về chỗ mình, ngủ yên.

 Bấy giờ, lúc vị đại sĩ sắc vàng trắng A-lâu-na ở phương đông hiện ra, Bồ tát Hư Không Dựng liền đến hiện thân, ở trong giấc mộng, trước mặt vị Bồ tát phạm tội nặng ấy, hiện ra thân mình, dạy vị Bồ tát mới tu đã phạm tội nặng ấy phương tiện của trí tuệ lớn để sám hối tội đã phạm. Hoặc lại hiện bày trí tuệ phương tiện lớn, khiến vị Bồ tát mới phát tâm cầu đạo ấy được một tam muội tên là "Không quên mất tâm Bồ-đề", an trụ vững vàng trong giáo pháp Đại thừa, mau chóng thành tựu viên mãn sáu ba-la-mật.

 Lại nữa, này thiện nam tử! Có vị Bồ tát mới tu hành, thấy người đang tu hạnh Bồ tát, bèn đến chỗ người ấy mà bảo rằng: "Ông không thể tu sáu ba-la-mật của Bồ tát được đâu, cũng không thể thành tựu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Ông nên phát tâm Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) hay Bích-chi-phật (người tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không có thầy chỉ dạy và không giáo hóa người khác) thì ông sẽ được giải thoát khỏi phiền não ngay." Cho đến như đã nói ở trước. Này thiện nam tử! Đó gọi là trọng tội thứ hai mà Bồ tát phạm.

 Lại nữa, này thiện nam tử! Có vị Bồ tát mới tu hành, thấy chúng sinh khác thì nói như vầy: "Này người kia, chớ tu theo giới luật Ba-la-đề-mộc-xoa (bộ giới điều mà người xuất gia phải giữ, giữ được thì giải thoát khỏi từng lỗi lầm) và Tỳ-ni (luật nghi, các quy định về nếp sống của người xuất gia), chớ siêng năng trong các pháp ấy. Ông hãy mau phát tâm cầu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, hãy mau đọc tụng kinh điển Đại thừa. Ba loại việc làm phiền não mà ông đã tạo ra, tức là của thân, miệng và ý, những nghiệp ác (việc làm xấu ác để lại kết quả về sau) cùng phiền não ấy liền được trong sạch." Cho đến như đã nói ở trước. Này thiện nam tử! Đó gọi là trọng tội thứ ba mà Bồ tát mới tu hành phạm.

 Lại nữa, này thiện nam tử! Có vị Bồ tát thấy người khác thì nói như vầy: "Này các người, hãy bỏ Thanh văn thừa (con đường tu của hàng Thanh văn), chớ nghe, chớ đọc tụng, chớ nói cho người khác, hãy giấu kín đi, đừng chỉ bày. Này các thiện nam tử, các người chớ chỉ bày Thanh văn thừa. Nếu các người tu theo Thanh văn thừa thì không được quả lớn, không thể dứt trừ những mối trói buộc của phiền não. Các người chỉ nên nói kinh điển Đại thừa trong sạch, nghe, tụng, thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn) và giảng rõ cho người khác. Nhờ nhân duyên ấy, các người được thoát khỏi mọi ác đạo, diệt được hết thảy các nghiệp ác, sẽ mau thành tựu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề." Người kia nếu nghe vị Bồ tát mới tu nói như thế mà làm theo, thì cả hai người đều phạm trọng tội. Này thiện nam tử! Đó gọi là trọng tội thứ tư.

 Lại nữa, này thiện nam tử! Vị Bồ tát mới tu hành thường nói hai lưỡi (đâm bị thóc, chọc bị gạo, gây chia rẽ), tâm và miệng trái nhau. Phàm đọc tụng kinh điển Đại thừa thì là vì cầu danh tiếng, vì lợi lộc, vì muốn được tôn trọng, cầu được cúng dường; mang tâm như thế mà đọc tụng kinh điển, giảng giải cho người khác, thọ trì và truyền bá. Nếu giảng cho người khác những phương tiện tùy nghi, thì là nghe từ người khác rồi đem nói lại với người khác, mà bảo: "Chính thân ta đây mới là người Đại thừa, ngoài ra không phải." Khởi lên lòng ghen ghét như thế. Vì lợi lộc, hoặc thấy những người tu Đại thừa khác được người ta cúng dường của báu và bốn thứ cần dùng (thức ăn uống, áo mặc, đồ nằm, thuốc men), vì nhân duyên ấy mà những kẻ ấy liền sinh lòng giận ghét, đi khắp nơi loan truyền tiếng xấu xa về vị Bồ tát kia, hủy nhục, chửi mắng, phỉ báng, khinh rẻ, còn tự khen mình. Vì lòng ghen ghét như thế, kẻ ấy nói với người khác về pháp thượng nhân (những phẩm chất chứng đắc của bậc thánh như thiền định, thần thông, quả vị; tự nhận mình có mà thật không có là trọng tội): "Ta đã đạt được bậc trên người. Pháp cao như thế ta đã được, ta đã biết." Vì nhân duyên ấy, người này vì trái với thệ nguyện gốc mà bị phiền não khuất phục, quay lưng với giáo pháp Đại thừa. Những chúng sinh ấy phạm trọng tội lớn trong Đại thừa, cho đến khi bỏ thân thì rơi vào ác đạo.

 Ví như có người muốn đi lấy châu báu, đến bên bờ đảo báu mà không chịu ra biển; hoặc dù có ra biển thì giữa đường tự đập vỡ thuyền mình, kẻ ngu ấy liền chết chìm giữa biển nước. Này thiện nam tử! Cũng y như thế, những vị Bồ tát mới tu hành ấy phát tâm muốn vào biển Đại thừa, mà những kẻ ngu ấy vì ghen ghét nên phỉ báng, nói dối. Vì nhân duyên ấy, những kẻ ngu ấy đập vỡ con thuyền niềm tin và tu hành; đập vỡ rồi thì diệt mất mạng sống của trí tuệ. Này thiện nam tử! Vị Bồ tát mới tu hành ngu si, không có trí, ít hiểu biết như thế, vì nhân duyên ghen ghét mà nói dối, hủy báng người khác, rốt cuộc phạm tội lớn. Này thiện nam tử! Đó gọi là trọng tội lớn thứ năm mà Bồ tát mới phát tâm phạm.

 Lại nữa, này thiện nam tử! Đời sau có những vị Bồ tát mới tu hành, hoặc là người tại gia, hoặc là người xuất gia, đối với các kinh điển vi diệu thuộc pháp môn (cánh cửa giáo pháp, tức một đường lối tu học) về tướng Không (chân lý rằng mọi sự vật đều không có tự tính cố định, không thật có một cách độc lập) rất sâu xa — những kinh được trang nghiêm bằng các đà-la-ni, các địa, các nhẫn và đủ mọi hạnh tu, là cảnh giới mà các vị Bồ tát có trí tuệ lớn phải siêng năng tìm cầu và khổ hạnh tu tập — đối với các kinh Đại thừa ấy, họ hoặc đọc, hoặc tụng, hoặc giảng giải, tuyên dương, trình bày phân tích rộng rãi cho người khác, rồi lại nói với người ta rằng: "Ta tự nhiên hiểu được kinh điển như thế, tự nhiên chứng biết, tự nhiên thông suốt. Chỉ một mình ta vì các người mà từ bi giảng nói. Các người nghe từ ta rồi, hãy suy nghĩ như thế, đọc tụng như thế, thì trong pháp sâu xa như thế sẽ tự nhiên hiểu thấu. Nhờ nhân duyên ấy, các người sẽ có được sự hiểu biết như ta bây giờ." Mà không chịu nói rằng: "Ta đọc, ta tụng kinh điển sâu xa vi diệu như thế rồi giảng cho các người."

 Người như thế, vì cầu lợi lộc từ bốn chúng (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ) mà tự bán thân mình. Vì nhân duyên ấy, đối với tất cả chư Đa-đà-a-già-độ A-la-ha Tam-miệu-tam-phật-đà (ba danh hiệu của Phật: Như Lai — bậc đến từ chân như; Ứng cúng — bậc xứng đáng được cúng dường; Chánh biến tri — bậc hiểu biết chân chính và trọn khắp) trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), cùng các vị đại Bồ tát Ma-ha-tát và tất cả các bậc thánh phú-già-la (tức "người", ở đây chỉ các bậc thánh nhân), những kẻ ngu ấy mắc tội ba-la-di (loại tội nặng nhất, phạm vào thì bị loại ra khỏi hàng ngũ người tu, như bị chặt đầu không thể sống lại), phạm trọng tội lớn, dối trá lừa gạt tất cả trời và người. Kẻ ngu như thế còn chẳng có phần nào trong Đại thừa, huống là vào được Đại thừa! Huống là đạt được chỗ thù thắng! Huống là sẽ thành tựu A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề!

 Ví như có người muốn đi đường xa, đến giữa đồng hoang bị đói khát bức bách, bỗng gặp một rừng cây ăn trái bèn vào đó, vì muốn kiếm ăn, vì muốn sống còn. Người ấy bỗng gặp một cây lớn đầy đủ hoa trái, thơm ngon trọn vẹn; gặp rồi được nếm vị ngon; nếm được vị ngon rồi lại trèo lên cây độc mà ăn trái độc, ăn xong thì chết. Này thiện nam tử! Cũng y như thế, những kẻ ngu si ấy nay đã được thân người, gặp được thiện tri thức (người thầy, người bạn tốt dẫn dắt mình tu theo đường chân chính), nương nơi thiện tri thức mà vào Đại thừa. Những chúng sinh ấy vì cầu lợi lộc mà ưa tự khen mình, chê bai người khác, nên phạm trọng tội lớn như thế. Phạm trọng tội rồi, bị những người có trí khinh rẻ, sẽ rơi vào ác đạo. Vì nhân duyên ấy, tất cả người Sát-lợi (giai cấp vua chúa, quý tộc, võ sĩ), Bà-la-môn, Tỳ-xá (giai cấp thương nhân, nông dân), Thủ-đà (giai cấp nô lệ, người làm thuê) đều không nên gần gũi kẻ ấy. Nếu có người gần gũi kẻ ấy thì những người ấy liền làm trái với tất cả bậc thánh có trí tuệ lớn, mắc lỗi tội lớn. Này thiện nam tử! Đó gọi là trọng tội lớn thứ sáu mà Bồ tát mới tu hành phạm.

 Lại nữa, này thiện nam tử! Đời sau có những vị vua thuộc dòng Sát-lợi, vì những Bà-la-môn quốc sư làm điều ác, những đại thần làm điều ác, những thầy thuốc làm điều ác… Những kẻ ấy thật ra ngu si, mà tự cho mình có trí tuệ lớn, có tài năng lớn, được hưởng nhiều bổng lộc. Những người ấy cũng làm các việc bố thí, tạo các việc phúc. Những kẻ ấy, nhờ chút việc bố thí tu hành, mà kiêu căng phóng túng, cho rằng mình đã có đạo. Họ xui vua Sát-lợi tranh chấp, phá hoại lẫn nhau với các vị Sa-môn (người xuất gia tu hành) là đệ tử của Ta; hoặc xui các Sa-môn đấu tranh với vua Sát-lợi. Những kẻ ác ấy dựa vào vua Sát-lợi mà gán tội cho các tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới), hoặc đánh thuế tài vật. Các tỳ-kheo ấy vì bị vua Sát-lợi cùng các đại thần bức bách, nên hoặc nộp tài vật của riêng mình, hoặc nộp tài vật của tăng (đoàn thể những người xuất gia), hoặc nộp tài vật của chiêu-đề tăng (tăng chúng bốn phương, tức tài sản chung của tất cả tu sĩ từ mọi nơi), đem các tài vật ấy nộp thuế cho quan, trao cho kẻ ác ấy. Kẻ ác ấy lấy các tài vật từ các tỳ-kheo dâng lên vua Sát-lợi. Cả hai người ấy đều phạm trọng tội lớn.

 Các vua Sát-lợi và những kẻ ác ấy đấu tranh lẫn nhau với các tỳ-kheo. Vì nhân duyên ấy, họ bỏ chánh pháp mà dựng lập phi pháp, giữ lấy phi pháp mà xa lìa chánh pháp. Họ bỏ những kinh điển, Tỳ-ni giới luật, Ưu-ba-đề-xá (các bộ luận giảng giải giáo lý) và Ma-ha ưu-ba-đề-xá (các bộ luận lớn) mà Đại thừa đã nói; xa lìa từ bi, Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ thấu suốt bản chất thật của mọi sự vật, đưa người qua bờ giải thoát), phương tiện khéo léo, cùng các hạnh của những kinh điển giới luật khác. Những gì Như Lai nói ra, không gì là họ không vứt bỏ. Vì muốn quấy nhiễu các tỳ-kheo, họ dựng chuyện vu khống ngang ngược, làm trái giới luật của Phật mà tự đặt ra luật lệ. Đặt ra luật lệ rồi thì quấy nhiễu các tỳ-kheo, khiến các tỳ-kheo đều xa lìa phép quán xa-ma-tha (phép tu làm tâm lắng yên, dừng mọi vọng niệm), chánh hạnh (việc làm đúng đắn) và chánh niệm (sự tỉnh giác đúng đắn), cho đến khiến những người tu thiền định đều sinh lòng giận dữ, rối loạn, thường xuyên đấu tranh. Vì nhân duyên ấy, khiến các tỳ-kheo sinh ra phiền não, không được lặng yên định tĩnh.

 Bấy giờ, những tỳ-kheo ấy mất pháp chánh tín, mất phép tắc oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ đúng phép) của tỳ-kheo tốt, bị rơi vào các tà kiến (những cách nhìn sai lệch). Vì nhân duyên ấy, khiến các tỳ-kheo đều lười biếng, bận rộn nhiều việc, chạy theo ý nghĩ thế gian, không thể giữ giới, phá giới, bỏ giới, không còn nương theo phép tắc của Sa-môn nữa. Miệng nói "ta là Sa-môn tỳ-kheo", dù có xướng lên rằng "ta tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, không dâm dục)", mà cử chỉ, tiếng nói lại giống như tiếng ốc tù và (ý nói rỗng tuếch, chỉ có tiếng vang mà không có thực chất), không theo chánh pháp mà nói pháp. Những tỳ-kheo như thế cùng quyến thuộc của họ, vì đã nộp tài vật nên được vua Sát-lợi cùng các bề tôi và dân chúng cúng dường gấp bội. Những tỳ-kheo xấu ác như thế, ở trước mặt người thế tục nói những điều không tốt về các tỳ-kheo có đức sống nơi a-lan-nhã (nơi thanh vắng, xa làng xóm, thích hợp cho việc tu hành), khiến vua Sát-lợi, các bề tôi xấu ác cùng quyến thuộc liền sinh lòng xấu, lòng phỉ báng đối với các tỳ-kheo tinh tấn giữ giới. Hết thảy tài vật của các tỳ-kheo tinh tấn đều bị cướp lấy; cướp rồi lại đem cho các tỳ-kheo tụng kinh. Cả hai người ấy đều phạm trọng tội.

 Vì sao vậy? Tỳ-kheo tu thiền định mới là phước điền (ruộng phước: người đáng được cúng dường, cúng dường cho họ thì sinh ra phúc lớn như gieo hạt trên ruộng tốt) chân thật. Xét thấy như thế thì nên để họ chuyên lo tu tập, không bắt họ phải lo các công việc của chùa chúng. Tỳ-kheo tu thiền định sẽ đạt được tam muội, các đà-la-ni, các nhẫn, các địa, sẽ trở thành pháp khí (người có khả năng tiếp nhận và giữ gìn giáo pháp, như cái bình đựng được nước), thật là phước điền, thật là cái bình chứa phúc, là con mắt của thế gian, là ánh sáng lớn soi đường lành cho thế gian, là mảnh đất dựng lập sự nghiệp giữa ruộng phiền não, dạy cho chúng sinh đều được cứu độ; độ rồi thì dựng lập con đường Niết-bàn.

 Này thiện nam tử! Đó gọi là tám loại trọng tội của Bồ tát mới tu hành mà không chịu ra sức xa lìa hai chỗ (?). Vị Bồ tát mới tu hành ấy, do sức nhân duyên phạm trọng tội lớn, nên tất cả thiện căn đã tạo từ trước đều quên mất hết; quên mất rồi thì về sau rơi vào ác đạo, trái với thệ nguyện gốc, bị phiền não khuất phục, mất niềm vui của cõi trời và cõi người, dối trá mê lầm, mất tâm Bồ-đề.

 Này thiện nam tử! Vì những thiện nam tử như thế, Bồ tát Hư Không Dựng này sinh vào nước ấy, hiện ra thân tướng cho những chúng sinh ấy. Hoặc hiện thân tỳ-kheo với oai nghi khoan thai đúng mực; hoặc hiện thân Bà-la-môn, oai nghi hiện ra đầy đủ trọn vẹn; cho đến ai đáng dùng thân súc sinh mà giáo hóa thì liền hiện ra hình tướng của súc sinh. Nói tóm lại thì như điều đã nói trong kinh Thủ Lăng Nghiêm tam muội (một bộ kinh nói về loại tam muội dũng mãnh kiên cố, nhờ đó Bồ tát hiện đủ mọi thân để độ chúng sinh); nên biết chỗ này cũng như vậy. Ngài khéo biết căn cơ (khả năng tiếp nhận giáo pháp) và đủ loại tâm tính của chúng sinh, tùy chỗ thích hợp mà hiện thân, nói pháp phù hợp với chúng sinh ấy, dạy họ đủ mọi pháp chưa từng có. Đối với những kinh điển vi diệu, các đà-la-ni, các nhẫn, các địa do bậc Nhất thiết trí (bậc biết hết thảy, tức Phật) tuyên nói, Ngài đều hiển bày rộng khắp, khiến những vị Bồ tát mới tu hành phạm trọng tội xấu ác kia được dạy dỗ mà sinh lòng hổ thẹn, khiến họ có lòng sợ hãi, ăn năn day dứt mà sám hối trọng tội ấy, xa lìa, vứt bỏ, vĩnh viễn không dám tái phạm.

 Này thiện nam tử! Những chúng sinh ấy vì phạm trọng tội mà sợ hãi, nghe danh hiệu Bồ tát Hư Không Dựng này mà muốn tự mình được thấy thân Ngài; vì sợ rơi vào ác đạo, muốn sám hối tội ấy, thì những chúng sinh ấy nên cúi đầu lễ dưới chân Bồ tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng, lại nên hết lòng xưng danh hiệu Ngài. Khi ấy Bồ tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng tùy theo căn tính và nghiệp của họ mà hiện thân tướng Bồ tát ngay trước mặt. Ai đáng dùng thân tỳ-kheo để độ thì liền hiện thân tướng tỳ-kheo; ai đáng dùng thân Bà-la-môn để độ thì liền hiện thân tướng Bà-la-môn; ai đáng dùng thân bé trai, bé gái để độ thì liền hiện thân tướng bé trai, bé gái. Ngài xem vị Bồ tát mới tu hành kia phạm tội nặng thế nào thì liền hiện ra thế ấy, dùng phương tiện như thế dạy cho sám hối. Trong pháp rất sâu xa của cỗ xe vô thượng (không gì cao hơn, tức Đại thừa), Ngài chỉ bày các hạnh phương tiện khéo léo: hoặc chánh địa (bậc tu đúng đắn), hoặc phi chánh địa, hoặc các tam muội, hoặc các đà-la-ni, hoặc trong các nhẫn, đều chỉ bày và dạy cách tu hành; cho đến lần lượt dạy cho dựng lập nơi Bát chánh đạo (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng). Nhờ sức của Bồ tát Hư Không Dựng, những chúng sinh ấy được thoát khỏi mọi khổ của các ác đạo; thoát khỏi ác đạo rồi thì được đặt vào bậc bất thoái chuyển (bậc không còn thoái lui), về sau được dựng lập, ắt sẽ đạt A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Này thiện nam tử! Cũng y như thế, những vị Bồ tát ấy ở trong hạnh sáu ba-la-mật có sức mạnh lớn, tinh tấn siêng năng như ánh chớp, mau chóng thành tựu đạo A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề.

 Này thiện nam tử! Nếu Bồ tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng không hiện thân tướng trước vị Bồ tát phạm trọng tội, thì vị Bồ tát mới tu hành phạm trọng tội ấy, vì biết lỗi tội của mình, muốn thỉnh Bồ tát Hư Không Dựng, nên vào canh cuối đêm, tắm gội nước thơm, mặc áo sạch, quỳ kiểu người Hồ (quỳ một gối hoặc hai gối dựng thẳng người), chắp tay, hướng mặt về phương đông, đốt trầm hương, hết lòng khuyến thỉnh vị thiên tử (vị thần cõi trời) sắc vàng trắng A-lâu-na ở phương đông, nên nói như vầy: "Thưa A-lâu-na! Thưa A-lâu-na! Ngài có lòng đại từ bi, có công đức lớn. Ngài vừa ló ra ở phương đông, soi sáng khắp cõi Diêm-phù-đề. Vì lòng từ bi, xin ngài che chở cho con, mau thay con khuyến thỉnh Bồ tát Hư Không Dựng, bậc đầy đủ lòng đại bi, khiến vị Bồ tát ấy riêng vì con mà chỉ bày phương tiện khéo léo trong giấc ngủ; nhờ phương tiện khéo léo ấy mà dạy con sám hối các tội nặng đã phạm, mau được con mắt trí tuệ trong Đại thừa của bậc đại thánh." Nói lời ấy xong, vị Bồ tát mới tu hành phạm tội nặng ấy trở vào trong phòng, nằm ngủ nghỉ ngơi.

 Bấy giờ, lúc vị A-lâu-na sắc vàng trắng ở phương đông hiện ra nơi cõi Diêm-phù-đề, Bồ tát Hư Không Dựng liền theo sau mà đến, hiện thân Bồ tát ngay trước mắt vị Bồ tát mới tu hành ấy, ở trong giấc mộng hiện bày phương tiện khéo léo, dạy người phạm tội sám hối nghiệp ác. Ngài ở trước vị Bồ tát mới tu hành ấy làm những phương tiện và sự hiểu biết như thế. Làm phương tiện ấy xong, vị Bồ tát mới tu hành liền ngay lúc đó được một tam muội tên là "Không quên mất Bồ-đề", an trụ quyết định trong Đại thừa, không thể lui sụt lay động, mau chóng thành tựu sáu ba-la-mật, chẳng bao lâu sẽ chứng A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề.

 Này thiện nam tử! Bồ tát Hư Không Dựng này đã siêng năng khó nhọc rất lớn, làm nên việc thù thắng nhất, thành tựu viên ngọc báu ma-ni như ý (viên ngọc quý có thể đáp ứng mọi điều mong muốn) thù thắng vi diệu, cài trên đỉnh đầu, hiện ra một cách kỳ lạ đặc biệt. Này thiện nam tử! Bồ tát Hư Không Dựng này có khối công đức vô lượng, vô biên, không thể nghĩ bàn như thế.

 Lại nữa, này thiện nam tử! Nếu có chúng sinh nghe danh hiệu Bồ tát Hư Không Dựng này, hoặc tạc vẽ hình tượng, dùng đủ mọi đồ cúng để cúng dường vị Bồ tát này, tôn trọng, cung kính, lễ lạy, khen ngợi; dùng đủ mọi thứ hương, hoa, tràng hoa, hương xoa, hương bột, hương đốt, đủ mọi loại phướn, lọng, cờ báu để cúng dường Ngài. Cúng dường như thế rồi, lại càng cúng dường, tôn trọng, cung kính, đem cả thân mạng mình phó thác cho vị Bồ tát ấy. Những chúng sinh ấy, nhờ sức oai thần của vị Bồ tát này, lửa không thể đốt, nước không thể dìm, gậy gộc không thể làm tổn thương, ở mọi đất nước đều không gì có thể hại được. Ở mọi nơi, cả người lẫn phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần) rốt cuộc không thể cướp đoạt tinh khí của họ, trừ khi tuổi thọ đã hết. Nếu có bệnh nặng thì bệnh không kéo dài; không vì đói khát bức bách mà chết; không bị quan lại ngang ngược quấy nhiễu; không phạm trọng tội.

 Cho đến lúc lâm chung, mắt không còn thấy hình sắc, tai không còn nghe tiếng, mũi không còn ngửi mùi, lưỡi không còn nếm vị, thân không còn cảm xúc, chỉ còn chút hơi thở nhỏ nhoi và hơi ấm trong thân, cùng chút thức (tâm thức, phần nhận biết) vi tế vẫn còn chưa lìa. Đúng lúc ấy, Bồ tát Hư Không Dựng vì chúng sinh ấy mà hiện thân mình. Nếu có chúng sinh lúc còn sống tin theo Bà-la-môn, thì vào lúc thức cuối cùng sắp lìa thân, vị thiện nam tử (tức Bồ tát) ấy hiện thân Bà-la-môn trước mặt, khiến người ấy sinh lòng vui mừng. Nếu có chúng sinh trước kia thờ ma vương, thì đến lúc mạng sắp hết, Bồ tát Hư Không Dựng này hiện thân ma vương. Cho đến người lúc còn sống thờ trời Na-la-diên (vị thần có sức mạnh vô cùng lớn trong tín ngưỡng Ấn Độ), hoặc trời Đại Tự Tại (vị thần chủ tể tối cao, tức thần Shiva), hoặc trời Đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi), hoặc Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chánh pháp), hoặc trời mặt trời, trời mặt trăng, hoặc trời Đề-đầu-lại-tra (Trì Quốc thiên vương, vị thần giữ phương đông), hoặc trời Tỳ-lâu-lặc-xoa (Tăng Trưởng thiên vương, vị thần giữ phương nam), trời Tỳ-lâu-bác-xoa (Quảng Mục thiên vương, vị thần giữ phương tây), hoặc trời Tỳ-sa-môn (Đa Văn thiên vương, vị thần giữ phương bắc), cho đến đủ loại thần núi, thần cây, thần sông, thần suối giếng trong thế gian — những chúng sinh như thế, tùy theo vị mà mình nương về, Bồ tát Hư Không Dựng này lại hiện ra thân tướng y như thế, vào lúc lâm chung hiện thân tướng trước mặt họ. Tùy theo tâm nguyện của chúng sinh ấy, Ngài đều hiện ra cho họ. Hiện thân trước mặt; hiện thân ấy rồi, Ngài nói như vầy:

 Người nào dùng trí tuệ, thấy được Bốn chân lý (Tứ đế: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ),

 người ấy ở giữa phiền não liền vượt được sang bờ bên kia (bờ giải thoát).

 Những chúng sinh ấy, nhờ ý thức hiểu biết thấy được pháp này rồi, liền được sinh về chỗ lành. Nếu có chúng sinh đáng dùng thân Phật để giáo hóa, Ngài liền hiện thân Phật, ở trước chúng sinh mà nói như vầy:

 Nếu đến tận đáy trí tuệ của Phật thì vượt qua được biển phiền não,

 liền mau chứng trí tuệ, mọi khổ đều được giải thoát.

 Bấy giờ những chúng sinh ấy, nhờ niệm Phật, nhờ nghe tiếng Phật, trong lòng sinh vui mừng; sau khi chết, rời bỏ cõi đời ngũ trược (đời có năm thứ vẩn đục: thời đại vẩn đục, tà kiến vẩn đục, phiền não vẩn đục, chúng sinh vẩn đục, tuổi thọ vẩn đục), liền sinh về tịnh độ (cõi Phật trong sạch), gặp chư Phật, nghe và tiếp nhận chánh pháp. Nói tóm lại, đối với Pháp và Tăng cũng như vậy.

 Này thiện nam tử! Bồ tát Hư Không Dựng này đạt được những pháp công đức không thể nghĩ bàn như thế. Này thiện nam tử! Lại nếu có người muốn ở trong tâm mình đạt được đủ loại tam muội, được đại tự tại, thì những chúng sinh ấy vào canh cuối đêm nên thức dậy, tắm gội nước thơm, đốt trầm hương, tùy sức tùy phần dùng đủ mọi đồ cúng mà cúng dường Bồ tát Hư Không Dựng, cúi đầu lễ dưới chân Ngài. Cúng dường lễ lạy xong, đối với tất cả chúng sinh nên sinh lòng từ, rồi nói như vầy: "Bồ tát Hư Không Dựng đã được cửa đại từ bi, đã được trí tuệ, xin mau nghĩ đến con, mau nghĩ đến con! Xin thường ban cho con chánh niệm, tam muội và phương tiện." Rồi tụng chú rằng:

 Đa địa tha (1), lô mộ (2), la na khí (3), bác xoa ni lệ (4), tát mộ đạt la đa lệ (5), đa na da na da (6), ma ha ca lưu ni ca (7), a nô ba xà bà tam vật lợi đế (8), a ca la xà bà tam vật lợi đế (9), bạt chiết la diêm bà tam vật lợi đế (10), hồ lô xá tam vật lợi đế (11), a na ma tam vật lợi đế (12), bồ đa câu trí tam vật lợi đế (13), sa ha (14).

 Tụng chú này xong, nhờ sức oai thần của vị Bồ tát ấy, liền được chánh niệm, vào các cửa tam muội. Lại nếu có người muốn tụng đủ loại kinh luận, hoặc do chư Phật nói, hoặc do hàng Thanh văn nói, thì người ấy vào canh cuối đêm, lúc ánh vàng trắng hiện ra ở phương đông, tắm gội nước thơm, mặc áo sạch, hướng mặt về phương đông quỳ kiểu người Hồ, đốt trầm hương, tùy sức sắm sửa mà cúng dường, cúi đầu lễ Bồ tát Hư Không Dựng, đối với tất cả chúng sinh sinh lòng từ bi, rồi nói như vầy: "Bồ tát Hư Không Dựng, bậc thiện nam tử, đã đạt được lòng từ bi không thể nghĩ bàn đối với tất cả chúng sinh, xin dùng trí tuệ lớn nghĩ đến con, nghĩ đến con! Ngài là bậc Bồ tát, là con người thù thắng nhất, xin ban cho con chánh niệm, các tam muội thù thắng, phương tiện khéo léo và trí tuệ sâu rộng." Rồi tụng chú rằng:

 Đa địa tha (1), ni la thiệp bề (2), kiềm bồ sa thiệp bề (3), da bà na thiệp bề (4), bác sát tát mê (5), ba tra la xà sử (6), tát tha na tô lô bề (7), hộ ma hộ ma (8), ma ha ca lưu ni ca (9), sa ha (10).

 Này thiện nam tử! Cho đến nếu có chúng sinh muốn ra biển lớn tìm các châu báu; hoặc trong lòng muốn vào cung điện a-tu-la (loài thần hiếu chiến, hay gây chiến với chư thiên) ở dưới lòng đất; hoặc muốn được uống thuốc giữ vững tuổi thọ (?); hoặc bị giam cầm trói buộc trong ngục tù; hoặc phải xa lìa người thân yêu; hoặc phải gặp gỡ kẻ oán ghét mà không thể lìa xa; hoặc gặp nạn lửa, nạn nước, nạn đao gậy, nạn thuốc độc bùa ngải; hoặc bị người trù ẻo, nguyền rủa; hoặc gặp nạn sư tử, hổ, sói; hoặc gặp nạn trăn rắn, rắn độc, bò cạp; hoặc bị trộm cướp; hoặc gặp nạn bị bùa phép mê hoặc; hoặc gặp mọi tai nạn đáng sợ; nếu có chúng sinh gặp nạn bị cùm, xích, gông, khóa giam cầm; hoặc bị quan lại bắt giữ; hoặc bị xử hình, lưu đày, sắp bị giết; hoặc bị bệnh lâu ngày, khốn đốn nằm liệt giường, bị dịch bệnh bức bách, sợ hãi lo chết; hoặc thiếu thốn áo mặc, thức ăn, đồ nằm, thuốc men và của cải — những chúng sinh ấy, vào canh cuối đêm, lúc ánh vàng trắng hiện ra, tắm gội nước thơm, mặc áo sạch, cúi đầu lễ Bồ tát Hư Không Dựng, quỳ kiểu người Hồ, chắp tay, hướng mặt về phương đông, tùy sức tùy phần sắm sửa đồ cúng mà cúng dường vị Bồ tát ấy, vì các chúng sinh mà phát lòng từ bi, miệng xướng rằng: "Bồ tát Hư Không Dựng đầy đủ lòng đại từ bi, thường làm lợi ích cho các chúng sinh, xin nghĩ đến con, nghĩ đến con! Xin dùng lòng từ bi soi xét lòng con, xin giải thoát cho con khỏi những tai nạn như đã kể ở trên." Rồi nên nói bài kệ (bài thơ trong kinh Phật) rằng:

 Con không có tướng phúc, xin ban cho con công đức.

 Nay con nghèo hèn khổ sở, nay xin ban cho con điều nguyện.

 Bồ tát Hư Không Dựng là nơi con nương tựa.

 Như ở đời này đây, mai sau cũng ban cho con niềm vui.

 Bấy giờ Bồ tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng nghe lời nói của chúng sinh ấy, hoặc hiện ra thân Bồ tát vốn có của mình, cho đến hoặc hiện thân bé trai, bé gái, ở trước mặt người ấy mà an ủi vỗ về, che chở khỏi các tai nạn đáng sợ, mọi nỗi sợ hãi đều được trừ diệt. Nói tóm lại, có những chúng sinh nghèo khổ, côi cút không nơi nương tựa, hoặc không có của cải để sống, Ngài xem xét tâm ý họ mà làm thỏa nguyện, cho đến mọi thứ cần dùng đều ban cho cả.

 Này thiện nam tử! Nếu có vị vương tử muốn được ngôi vị quán đảnh (lễ rưới nước lên đỉnh đầu để chính thức lên ngôi vua hoặc được lập làm người nối ngôi), muốn được chức vị xứng đáng, thì các vương tử ấy nên cúng dường vị đại Bồ tát ấy, xưng danh hiệu Ngài, tùy sức tùy phần cúng dường Bồ tát Hư Không Dựng. Cho đến những ai muốn được địa vị Bà-la-môn, muốn được địa vị trưởng giả giàu lớn, muốn được địa vị đại cư sĩ (người tại gia có địa vị và của cải lớn), muốn học các kỹ nghệ, muốn chứng nội pháp (giáo pháp của nhà Phật, đối lại với giáo pháp bên ngoài), muốn được thần chú, muốn học nghề thủ công khéo léo, muốn được nghe một bài tụng, mong cầu giải thoát — những chúng sinh ấy nghe danh hiệu Hư Không Dựng, vào canh cuối đêm, lúc ánh vàng trắng hiện ra, tắm gội nước thơm, mặc áo sạch, hướng mặt về phương đông quỳ kiểu người Hồ, chắp tay cúi đầu lễ Bồ tát Hư Không Dựng; nương về Ngài rồi, chắp tay khuyến thỉnh, nói như vầy: "Bồ tát Hư Không Dựng đầy đủ lòng đại từ bi, con đã ít phúc, xin ban cho con tướng phúc, làm thỏa nguyện lòng con." Rồi nên nói bài kệ như vầy:

 Những gì lòng con mong cầu, xin chớ để con thiếu hụt.

 Xin Ngài phát lòng thương xót, dùng từ bi làm thỏa nguyện con.

 Bấy giờ Bồ tát Hư Không Dựng, bằng thiên nhĩ (khả năng nghe của bậc có thần thông, nghe được mọi âm thanh xa gần) trong sạch vượt hơn tai người thường, nghe tiếng nói ấy của chúng sinh rồi, vì chúng sinh ấy hoặc hiện thân mình trước mặt, quan sát sự vận hành của tâm và tâm sở (các trạng thái tâm lý phụ đi kèm với tâm như vui, buồn, tham, giận) của chúng sinh, tùy chỗ họ kham nhận được mà ban cho. Cứ như thế, như thế, Ngài vì chúng sinh ấy mà chỉ bày phương tiện. Này thiện nam tử! Bồ tát Hư Không Dựng này có được công năng phương tiện đầy đủ như thế, đã vào biển trí tuệ lớn. Bồ tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng này có những việc không thể nghĩ bàn như thế.

 Này thiện nam tử! Giả sử có người đếm từng giọt nước của bốn biển lớn mà biết được là bao nhiêu, thì việc Bồ tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng này dùng trí tuệ thù thắng, phương tiện khéo léo giáo hóa các chúng sinh, hiện ra các phương tiện, vẫn không thể đếm biết được. Này thiện nam tử! Giả sử có người biết được giới hạn rộng hẹp của hư không mười phương, cả chỗ thấy được lẫn chỗ không thấy được, thì việc Bồ tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng này dùng phương tiện khéo léo giáo hóa chúng sinh vẫn không thể biết được số lượng giới hạn. Ngài vì các chúng sinh mà làm phương tiện khéo léo, biến hóa thân mình mà hiện ra: hoặc làm thân Phật để giáo hóa chúng sinh, hoặc làm thân Bà-la-môn để giáo hóa chúng sinh, cho đến tùy chỗ thích hợp mà hiện đủ loại thân tướng; ai cần nhờ thân nào mà được giáo hóa thì liền hiện ra thân ấy, không phân biệt. Ai đáng nhờ thân súc sinh mà được giáo hóa thì liền hiện súc sinh; ai đáng nhờ thân địa ngục mà được giáo hóa thì liền hiện thân địa ngục. Có những chúng sinh thì Ngài hiện hóa thân ngay trước mặt; có những chúng sinh đáng được lợi ích nhờ Ngài hiện thân trong giấc mộng thì Ngài hiện thân trong giấc mộng. Có những chúng sinh sắp đến lúc lâm chung, chỉ còn chút thức vi tế, Ngài muốn diệt các tội cho họ, khiến họ dứt khỏi ác đạo, muốn đưa họ về đường lành, nên vì những chúng sinh ấy mà hóa ra đủ loại thân. Những chúng sinh ấy lúc còn sống nương về vị trời nào, mà nếu được thấy vị trời ấy thì liền được an vui, cho đến có thể đưa về chỗ lành, thì Ngài liền hiện ra vị trời ấy, khiến họ vui mừng. Này thiện nam tử! Vì vậy, đối với Bồ tát Hư Không Dựng này, không ai có thể biết được số lượng giới hạn của những thân Ngài hiện ra để giáo hóa.

 Này thiện nam tử! Bồ tát Hư Không Dựng này đã đạt được những pháp thù diệu không thể nghĩ bàn như thế, phương tiện, trí tuệ thù thắng và công năng đầy đủ. Bồ tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng này đã vào biển công đức của chư Phật. Này thiện nam tử! Vì vậy Bồ tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng trên đầu đội viên ngọc báu ma-ni hiển hiện.

 Bấy giờ tất cả đại chúng có mặt trong hội, nghe Phật khen ngợi Bồ tát Hư Không Dựng rồi, đối với Bồ tát Hư Không Dựng liền sinh lòng thấy hiếm có đặc biệt, sinh lòng hết mực tôn trọng cung kính, thảy đều chắp tay ngước nhìn, cầm đủ loại hương, hoa, hương bột, hương xoa, phướn, lọng, cờ báu, y phục nhiều màu, chuỗi ngọc bằng đủ loại báu, ca hát khen ngợi, tấu đủ loại âm nhạc, cúng dường Bồ tát Hư Không Dựng. Khi ấy Bồ tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng đem những đồ cúng ấy dâng lên Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật). Dâng lên Thế Tôn xong, ở trước Thế Tôn quỳ thẳng chắp tay mà bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Làm sao có thể làm Phật sự (việc giáo hóa cứu độ của Phật) giữa các chúng sinh ở đời ngũ trược, bị bóng tối lớn của vô minh (sự mê muội, không thấy được chân lý) che phủ?"

 Phật dạy: "Này thiện nam tử! Ví như hư không, không bị trói mà cũng không được cởi, không có gì để thấy, không có gì để mê; thể của hư không vốn tính trong sạch. Nhưng trong hư không, vì gió động mà hiện ra bụi, sương mù, khói, mây, nên người ta gọi hư không là không trong sạch. Nhờ nước mưa mà lìa được bụi bặm và các thứ che chắn ấy, liền hiện ra mặt trời, mặt trăng, các vì sao; nhờ đó mới biết được khắc lậu (đồng hồ nước dùng để đo giờ thời xưa), la-bà (đơn vị thời gian rất ngắn), thời tiết, ngày đêm dài ngắn, nửa tháng, trăng tròn, số năm tháng. Cũng y như thế, này thiện nam tử! Chân như (bản chất chân thật, như thế như thế, không đổi khác) của tất cả các pháp nơi Như Lai cũng giống với bản tướng của tâm như hư không, bản tính trong sạch. Chỉ vì tâm ý chúng sinh bị khách trần phiền não (phiền não như bụi bặm từ ngoài bay đến, không phải bản chất của tâm) làm cho vẩn đục. Vì họ, Như Lai dùng các pháp môn như từ bi mà tuôn mưa từ bi; các chúng sinh bị phiền não làm vẩn đục liền được trong sạch, không còn cấu bẩn. Tâm chúng sinh ấy được trong sạch rồi thì liền thấy mặt trời Phật hiện ra ở đời, được ánh sáng trí tuệ thấm nhuần rồi, đối với các công đức không thể nghĩ bàn của chư Phật, tự mình được hiểu rõ. Ngài dựng lập họ trong Tứ niệm xứ (bốn phép quán: quán thân là bất tịnh, quán cảm thọ là khổ, quán tâm là vô thường, quán các pháp là không có cái ta) thù thắng và trong thánh đạo, cho đến dựng lập họ trong pháp chân thật gồm mười tám pháp bất cộng (mười tám đức tính riêng có của Phật, không chung với ai khác), đại từ, đại bi. Vì vậy mà có các vị A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), Bích-chi-phật và các vị Bồ tát xuất hiện ở đời."

 "Này thiện nam tử! Ý ông nghĩ sao? Tính của hư không có thể trụ nơi con mắt chăng?" Đáp rằng: "Bạch Thế Tôn, không." Phật dạy: "Con mắt có thể trụ nơi thức chăng?" Đáp rằng: "Bạch Thế Tôn, không." Phật dạy: "Con mắt trụ nơi xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan, đối tượng và tâm thức) chăng?" Đáp rằng: "Bạch Thế Tôn, không." Phật dạy: "Ba loại thọ (cảm nhận: khổ, vui, không khổ không vui) sinh ra do xúc nơi con mắt, hư không có trụ trong đó chăng?" Đáp rằng: "Bạch Thế Tôn, không." Phật dạy: "Nói tóm lại, cho đến tai, mũi, lưỡi, thân cũng nên quán xét như vậy."

 "Này thiện nam tử! Ý ông nghĩ sao? Ý có trụ nơi không giới (yếu tố khoảng không) chăng?" Đáp rằng: "Bạch Thế Tôn, không." "Cho đến hư không có trụ trong ý chăng? Nhân nơi pháp này mà chư Phật Như Lai, Ứng cúng, Chánh biến tri xuất hiện ở đời chăng?" Đáp rằng: "Bạch Thế Tôn, không." Phật dạy: "Này thiện nam tử! Các chúng sinh nương trụ nơi hư không chăng?" Đáp rằng: "Bạch Thế Tôn, không." Phật dạy: "Này thiện nam tử! Ý ông nghĩ sao? Tính của hư không nương trụ nơi chúng sinh chăng?"

 Phật nói lời ấy xong, Bồ tát Ma-ha-tát Hư Không Dựng bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Mỗi thứ đều không nương tựa vào nhau mà trụ, mỗi thứ ở trong cảnh giới riêng của mình, không xâm phạm lẫn nhau. Bạch Thế Tôn! Tất cả các pháp không có cảnh giới; vì là Không nên không bị nhiễm ô, đồng một thật tế (giới hạn chân thật, tức bản thể rốt ráo của mọi sự vật), đồng một như như (sự chân thật không thay đổi). Nên biết như vậy. Bạch Thế Tôn! Ví như hư không, không thể phá hoại, không thể phân biệt, không tạo ra phân biệt, không động, không ngăn ngại, không mầm (?), không hạt, không quả, không tên, không chữ, không suy tư, không nhớ nghĩ. Cũng y như thế, bạch Thế Tôn, biết tướng của tất cả các pháp như vậy rồi, Bồ tát Ma-ha-tát ở trong tất cả các pháp được vô sinh nhẫn (sự an trú vững vàng nơi chân lý rằng mọi pháp vốn không thật sinh ra, cũng không thật diệt mất)." Bấy giờ Thế Tôn nói chú rằng:

 Đa địa tha (1), phược bà hà la xà (2), mạt nô xoa dạ (3), chỉ na xà da (4), xà na nị mạc (5), mâu ni ha la (6), a na dã (7), phá la phiêu phả (8), già la bà nị mạc (9), a nễ nại dã (10), a bà xá xá bà (11), xá na xá mạc (12), na xá đá đa (13), ca la mạc xá mạc (14), cát lị ma đố tỳ sa mạc (15), chi đa na dã (16), kê lê xa đô (17), tam thư sa nị (18), sa ha (19).

 Phật dạy: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử! Ông có thể dùng đà-la-ni tên là 'Con mắt hàng phục, sư tử thù thắng bước đi khoan thai, vươn mình gầm thét' (?) như thế này, vào lúc lâm chung của các chúng sinh, khi hơi thở cuối cùng sắp dứt, diệt được phiền não chướng (sự ngăn che do phiền não), nghiệp chướng (sự ngăn che do nghiệp ác đã tạo) và pháp chướng (sự ngăn che không cho tiếp nhận chánh pháp); diệt các chướng ấy rồi khiến họ sinh về cõi Phật trong sạch. Này thiện nam tử! Ông có thể đi khắp vô lượng vô biên thế giới của chư Phật, vì các chúng sinh mà khởi lòng từ bi, đến các làng xóm, thành ấp, phủ, tỉnh, huyện, quan nha, cung điện và các đất nước; đến những nơi ấy rồi, hiện đủ loại hình dạng, đủ loại oai nghi, nói kinh điển Đại thừa giáo hóa chúng sinh. Đối với những vua Sát-lợi làm điều ác, cho đến những Sa-môn làm điều ác, ông dứt trừ đủ loại pháp bất thiện của họ, đặt họ vào tất cả các pháp lành."

 Bấy giờ, khi Thế Tôn nói pháp này, trong đại chúng có vô lượng vô biên chư thiên và người đời được đủ loại tam muội, đà-la-ni và các nhẫn; hoặc có người được trí tuệ chân thật trong pháp thập địa (mười bậc tu chứng của Bồ tát). Mười nghìn người đối với pháp vô sinh được vô sinh nhẫn. Nếu có chúng sinh chấp rằng hư không là pháp hữu vi (pháp do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), thì được ánh sáng của ngọn đèn này rồi, những gốc rễ bố thí hữu vi đều bị dứt diệt, còn hạnh bố thí vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt) liền mau hiện ra thành tựu (?). Phật nói kinh xong, trong đại chúng, các tỳ-kheo cùng trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh, đi lại nhanh chóng), càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời), a-tu-la, ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-đà-la (thần ca hát cõi trời), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), Phạm thiên (vị trời cai quản cõi trời sắc giới), Đế Thích cùng Bốn vị đại thiên vương hộ thế (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương thế gian), nghe Phật nói kinh điển vi diệu này, tất cả đều vui mừng, vâng làm theo.

 Kinh Hư Không Dựng Bồ Tát, quyển hạ.

◄ Trước

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video