# Tử Bình Chân Thuyên bình chú (Lời bình và chú giải sách "Tử Bình Chân Thuyên", nghĩa là "Lời giảng giải chân chính về phép Tử Bình". Tử Bình là phép đoán số mệnh dựa vào tám chữ can chi của năm, tháng, ngày, giờ sinh, gọi là "tứ trụ" hay "bát tự"; mang tên Từ Tử Bình, người đời Tống được coi là tổ của phép này)
Sách "Tử Bình Chân Thuyên bình chú", nguyên tác của Thẩm Hiếu Chiêm đời Thanh.
Lời tựa
Một. Bàn về thập can thập nhị chi (mười thiên can: Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý; và mười hai địa chi: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Đây là những ký hiệu dùng để ghi năm, tháng, ngày, giờ, và là các chữ tạo nên lá số)
Hai. Bàn về âm dương sinh khắc (âm dương là hai mặt đối lập của mọi vật; sinh là hành này nuôi dưỡng, giúp hành kia, như Mộc sinh Hỏa; khắc là hành này chế ngự, làm hại hành kia, như Thủy khắc Hỏa)
Ba. Bàn về âm dương sinh tử (tức vòng mười hai giai đoạn thịnh suy của mỗi thiên can, từ lúc sinh ra, lớn mạnh, cực thịnh cho đến suy, chết, vào mộ rồi lại thai nghén; can dương và can âm đi theo chiều ngược nhau) (kèm bảng các nhân nguyên tư lệnh trong địa chi: nhân nguyên là các thiên can ẩn chứa bên trong mỗi địa chi; tư lệnh là can nào nắm quyền chủ đạo trong từng khoảng ngày của tháng)
Bốn. Bàn về tính tình khi mười thiên can phối hợp với nhau (tức tính chất của các cặp can kết hợp với nhau, như Giáp hợp với Kỷ, Ất hợp với Canh…)
Năm. Bàn về trường hợp mười thiên can tuy hợp mà lại không thành hợp
Sáu. Bàn về việc thiên can gặp đúng thời mà không vượng, lỡ thời mà không yếu (đắc thời là sinh vào mùa mà hành của mình đang mạnh; thất thời là sinh vào mùa mà hành của mình đang suy)
Bảy. Bàn về cách giải các trường hợp hình, xung, hội, hợp (đây là các mối quan hệ giữa các địa chi: hình là làm tổn hại nhau, xung là đối chọi nhau, hội và hợp là kết lại với nhau thành một hành)
Tám. Bàn về dụng thần (yếu tố chủ chốt của lá số, quyết định khuôn mẫu và tốt xấu của cả lá số; theo sách này, dụng thần chủ yếu lấy từ địa chi của tháng sinh)
Chín. Bàn về sự thành, bại và việc cứu giúp, ứng hợp của dụng thần (thành là dụng thần được nâng đỡ đúng cách; bại là bị phá hỏng; cứu ứng là có yếu tố khác đến gỡ lại chỗ hỏng)
Mười. Bàn về sự biến hóa của dụng thần
Mười một. Bàn về sự thuần và tạp của dụng thần (thuần là trong sạch, nhất quán; tạp là lẫn lộn, xen nhiều yếu tố)
Mười hai. Bàn về cao thấp của cách cục theo dụng thần (cách cục là khuôn mẫu, dạng thức chung của lá số, định ra từ dụng thần; cách cục cao thì mệnh sang, thấp thì mệnh hèn)
Mười ba. Bàn về dụng thần nhân chỗ thành mà hóa bại, nhân chỗ bại mà hóa thành
Mười bốn. Bàn về chỗ được và mất khi dụng thần phối hợp với khí hậu (tức sự lạnh, ấm, khô, ẩm của lá số theo mùa sinh)
Mười lăm. Bàn về sự quan trọng của tướng thần (yếu tố phụ tá, giúp cho dụng thần được thành)
Mười sáu. Bàn về cách chọn dụng thần trong tạp khí (tạp khí là các tháng Thìn, Tuất, Sửu, Mùi; trong địa chi của các tháng này có nhiều thiên can ẩn chứa lẫn lộn nên gọi là "khí tạp")
Mười bảy. Bàn về thuyết mộ khố bị hình xung (mộ khố là "mồ" và "kho" của các hành, tức bốn địa chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là nơi cất giữ khí của các hành; có thuyết cho rằng phải bị xung thì kho mới mở)
Mười tám. Bàn về việc bốn cát thần cũng có thể phá cách (bốn cát thần là bốn yếu tố vốn tốt: Tài, Quan, Ấn, Thực thần)
Mười chín. Bàn về việc bốn hung thần cũng có thể thành cách (bốn hung thần là bốn yếu tố vốn dữ: Thất sát, Thương quan, Kiêu thần, Dương nhận)
Hai mươi. Bàn về việc sinh khắc trước sau mà phân ra tốt xấu
Hai mươi mốt. Bàn về việc các sao không liên quan đến cách cục (tinh thần ở đây là các thần sát, tức những "sao" tốt xấu như Thiên Ất quý nhân, Đào hoa, Dịch mã…)
Hai mươi hai. Bàn về việc dùng hay bỏ các ngoại cách (ngoại cách là những cách đặc biệt nằm ngoài các cách chính)
Hai mươi ba. Bàn về việc phối cung phận với dụng thần để xét lục thân (cung phận là vị trí của từng trụ năm, tháng, ngày, giờ trong lá số; lục thân là sáu loại người thân: cha mẹ, anh em, vợ chồng, con cái)
Hai mươi bốn. Bàn về vợ và con
Hai mươi lăm. Bàn về hành vận (tức đại vận, mỗi vận kéo dài khoảng mười năm, là chặng đường đời mà người ấy lần lượt đi qua)
Hai mươi sáu. Bàn về việc hành vận làm thành cách hoặc làm biến cách
Hai mươi bảy. Bàn về sự khác nhau giữa can và chi trong việc hỷ kỵ (hỷ là điều lá số ưa, gặp thì tốt; kỵ là điều lá số sợ, gặp thì xấu)
Hai mươi tám. Bàn về những điều hỷ kỵ ẩn trong địa chi khi gặp vận mà thấu thanh (thấu thanh là lộ rõ lên thiên can)
Hai mươi chín. Bàn về việc người đời câu nệ vào cách cục
Ba mươi. Bàn về việc người đời truyền sai cho nhau, lời sai cứ thế lan đi
Ba mươi mốt. Bàn về Chính quan (yếu tố khắc can ngày và khác tính âm dương với can ngày; chủ về chức tước, danh dự, kỷ luật)
Ba mươi hai. Bàn về cách chọn vận cho Chính quan
Ba mươi ba. Bàn về Tài (yếu tố mà can ngày khắc; chủ về tiền của, và với nam giới còn chỉ vợ)
Ba mươi bốn. Bàn về cách chọn vận cho Tài
Ba mươi lăm. Bàn về Ấn thụ (yếu tố sinh ra can ngày; chủ về sự che chở, học vấn, mẹ; "ấn thụ" vốn là ấn và dây đeo ấn của quan)
Ba mươi sáu. Bàn về cách chọn vận cho Ấn thụ
Ba mươi bảy. Bàn về Thực thần (yếu tố do can ngày sinh ra và cùng tính âm dương với can ngày; chủ về phúc lộc, ăn uống, tài năng)
Ba mươi tám. Bàn về cách chọn vận cho Thực thần
Ba mươi chín. Bàn về Thiên quan (yếu tố khắc can ngày và cùng tính âm dương với can ngày, còn gọi là Thất sát; tính mạnh bạo, nguy hiểm, nhưng chế ngự được thì thành quyền uy)
Bốn mươi. Bàn về cách chọn vận cho Thiên quan
Bốn mươi hai (?). Bàn về Thương quan (yếu tố do can ngày sinh ra và khác tính âm dương với can ngày; nó khắc Chính quan nên gọi là "làm hại quan"; chủ về tài hoa, sự ngông nghênh)
Bốn mươi hai. Bàn về cách chọn vận cho Thương quan
Bốn mươi ba. Bàn về Dương nhận (địa chi đứng ngay sau chi Lộc của can ngày dương, là nơi khí của can ngày cực thịnh; sắc như lưỡi dao, nên gọi là "nhận")
Bốn mươi bốn. Bàn về cách chọn vận cho Dương nhận
Bốn mươi lăm. Bàn về Kiến lộc và Nguyệt kiếp (Kiến lộc là khi địa chi tháng sinh chính là chi Lộc, tức nơi đắc lực của can ngày; Nguyệt kiếp là khi địa chi tháng sinh là Kiếp tài, tức yếu tố cùng hành với can ngày nhưng khác tính âm dương, hay tranh đoạt tiền của)
Bốn mươi sáu. Bàn về cách chọn vận cho Kiến lộc và Nguyệt kiếp
Bốn mươi bảy. Bàn về các tạp cách (những cách lẻ, đặc biệt, không thuộc các cách chính kể trên)
Bốn mươi tám. Bàn về cách chọn vận cho các tạp cách
Lời tựa
Tôi từ khi mới búi tóc đi học (khoảng mười lăm tuổi), đã thích đọc các sách của các nhà tư tưởng, sách sử và các tập văn. Lúc rảnh thì xem lướt qua các sách Tử Bình như "Uyên Hải", "Đại Toàn", cũng hiểu được khá nhiều ý trong đó. Nhưng vì không có thầy truyền dạy, nên đối với lẽ sinh khắc của ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ), rốt cuộc vẫn như có chỗ chưa thấu. Về sau tôi lại mua được các sách "Tam Mệnh Thông Hội", "Tinh Học Đại Thành", dốc lòng nghiền ngẫm, ngày đêm suy nghĩ, mới chợt vỡ lẽ rằng số mệnh không thể không tin, và biết rằng người quân tử hiểu mệnh thì nên thuận theo mà đón nhận cái mệnh chính đáng của mình.
Năm Mậu Tý, tôi từ chỗ đỗ phó cống (đỗ hạng dự khuyết trong kỳ thi Hương, được cử về kinh học) được bổ làm giáo tập ở quan học (thầy dạy ở trường học do nhà nước lập), chỗ ở nằm phía bên phải cửa Phụ Thành (một cửa thành ở kinh đô Bắc Kinh). Tôi được kết giao với ông Chương Quân An người cùng quê, vui vẻ như bạn cũ lâu năm, hợp ý nhau không chút khoảng cách. Mỗi khi rảnh việc dạy học, tôi liền đến chỗ trọ của Quân An bàn về sách "Tam Mệnh", hai bên vặn hỏi tranh luận lẫn nhau, phân tích đến tận cùng không còn sót ý nào (?). Rồi ba năm mãn hạn, tôi thuê ở trong nha môn của quan huyện họ Thẩm ở Uyển Bình, có được bản chép tay ba mươi chín thiên bàn về Tử Bình do tiên sinh Thẩm Hiếu Chiêm người Sơn Âm soạn. Đọc xong tôi bất giác bàng hoàng thấy mình còn kém, hối hận rằng trước kia mình suy đoán chưa tới nơi. Bèn mang sách ấy đưa Quân An xem. Quân An xúc động than rằng: "Đây chính là lời giảng giải chân chính của các nhà bàn Tử Bình!"
Tiên sinh tên húy là Dịch Phần, đỗ tiến sĩ năm Kỷ Mùi đời Càn Long, trời phú cho thông minh sáng dạ, học vấn sâu rộng. Đối với những chỗ tinh vi của tạo hóa, ông vốn đã hiểu thấu đến mức thần diệu, biến hóa tùy theo ý mình. Xem chỗ ông bàn về sự thành bại được mất của dụng thần; lại bàn về dụng thần nhân chỗ thành mà hóa bại, nhân chỗ bại mà hóa thành; việc xét dụng thần nhất định phải xét kèm cả kỵ thần (yếu tố gây hại cho dụng thần); sự khác nhau về sinh khắc trước sau của dụng thần; cùng với việc phân biệt dụng thần lộ ra hay đầy đủ, có tình hay vô tình (có gắn bó, phối hợp với nhau hay không), có lực hay không có lực; những chỗ ngờ ngợ, khác nhau chỉ bằng sợi lông, ông đều bàn hết sức kỹ càng tường tận. Đó là tâm huyết cả một đời của tiên sinh, dồn hết (?) vào đây, sao có thể để mai một được!
Quân An bèn tính chuyện khắc ván in sách, để dựng cho những người bàn mệnh trong thiên hạ một chuẩn mực đúng đắn nhất, không thể thay đổi, khiến mọi thứ hiểu biết mơ hồ, chao đảo, nhìn qua ống tre, lấy vỏ sò đong biển (ý nói hiểu biết hạn hẹp, phiến diện) đều không còn làm người ta lầm lạc nữa. Đó cũng là điều may cho giới bàn mệnh. Mà chẳng những là điều may cho giới bàn mệnh, lại còn là điều may cho kẻ sĩ, người quân tử trong thiên hạ. Vì sao vậy? Người ta biết được mệnh thì lòng bon chen có thể dứt, ý nghĩ trái phận có thể gạt bỏ; mọi cảnh ngộ giàu sang hay nghèo khó, hanh thông hay bế tắc, sống thọ hay chết yểu đều để mặc trời định, mà thong thả từng bước, ai nấy yên lòng với lẽ phải và số mệnh của mình, để cùng nhau gắng sức trên con đường của thánh hiền. Há chẳng phải là điều may lớn của kẻ sĩ, người quân tử sao!
Xét việc này thì thấy Quân An không để điều hay của người khác bị chìm lấp, mà đem ra chia sẻ cùng những người đồng sở thích, công lao há chẳng lớn lắm sao? Vì vậy tôi vui lòng (?) viết lời tựa kể lại đầu đuôi việc này.
Đầu mùa hạ năm Bính Thân, tức năm Càn Long thứ bốn mươi mốt, kẻ hậu học cùng thời là Hồ Côn Trác Không Phủ kính cẩn ghi.
.
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video