Thiên 47 — Bàn về Tạp cách

 Tạp cách (các cách cục "hỗn tạp", tức những kiểu lá số đặc biệt nằm ngoài các cách chính) là khi nguyệt lệnh (địa chi của tháng sinh, nơi khí của lá số mạnh nhất, thường dùng để định cách cục chính) không có gì dùng được, nên phải lấy ngoại cách (cách cục ngoài các cách chính lấy từ nguyệt lệnh) mà dùng. Loại cách này rất nhiều, nên gọi là "tạp".

 Đại để, trên thiên can (các chữ can lộ ra ở hàng trên của bốn trụ năm, tháng, ngày, giờ) phải không có Quan (Chính Quan: hành khắc nhật chủ, khác tính âm dương với nhật chủ; nhật chủ là can của ngày sinh, đại diện cho bản thân người ấy), không có Sát (Thất Sát: hành khắc nhật chủ, cùng tính âm dương với nhật chủ), thì mới thành cách. Nếu có Quan, Sát thì đã có sẵn Quan, Sát làm dụng thần (yếu tố then chốt được chọn để luận cả lá số), không còn xếp vào ngoại cách nữa (?).

 Nếu lộ Tài (hành mà nhật chủ khắc) thì vẫn còn có thể lấy ngoại cách. Nhưng nếu Tài có gốc sâu (trong địa chi có nhiều chữ cùng hành với Tài để nâng đỡ), hoặc Tài lộ ra ở hai chỗ, thì cũng lấy Tài làm trọng, không lấy ngoại cách.

 Thử đem các cách ra bàn. Có cách lấy tú khí (khí tinh túy, đẹp đẽ) của một phương ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Ví dụ nhật chủ là Giáp hoặc Ất (thuộc Mộc), địa chi có đủ Hợi, Mão, Mùi (bộ ba hợp lại thành cục Mộc) hoặc Dần, Mão, Thìn (bộ ba thuộc phương Đông, hành Mộc), lại sinh vào tháng mùa xuân, và những trường hợp tương tự.

 Lá số như vậy vốn toàn là Kiếp Tài (các chữ cùng hành với nhật chủ). Nhưng vì một hành có được trọn vẹn toàn thể, nên thành cách. Cách này mừng có Ấn (hành sinh ra nhật chủ) lộ ra và cả lá số được thuần nhất. Ví dụ lá số Quý Hợi, Ất Mão, Ất Mùi, Nhâm Ngọ (lần lượt là trụ năm, tháng, ngày, giờ) là số của Ngô tướng công.

 Về vận (đại vận: các giai đoạn khoảng mười năm trong đời), cách này cũng mừng đi đến đất Ấn thụ (tức Ấn) và Tỷ Kiếp (các chữ cùng hành với nhật chủ). Gặp Tài, Thực (Thực Thần: hành do nhật chủ sinh ra, cùng tính âm dương) cũng tốt. Gặp Quan, Sát thì kỵ.

 Có cách lấy theo hóa (hai thiên can hợp nhau rồi biến thành một hành khác). Cách này cần hành được hóa ra gặp đúng thời, nắm được lệnh (sinh vào mùa hành ấy vượng nhất), và bốn địa chi kết thành cục trọn vẹn. Ví dụ Đinh với Nhâm hợp hóa thành Mộc, địa chi có đủ Hợi, Mão, Mùi hoặc Dần, Mão, Thìn, lại sinh vào mùa xuân, thì mới là đại quý.

 Nếu không được như vậy, sinh tháng Hợi hay tháng Mùi cũng là đất của Mộc, thì là quý bậc thứ. Ví dụ Giáp Tuất, Đinh Mão, Nhâm Dần, Giáp Thìn là số có cách quý bậc nhất phẩm (bậc quan cao nhất). Về vận, cách này mừng gặp chính hành được hóa ra, và Ấn thụ của hành ấy (hành sinh ra nó). Gặp Tài, Thương (Thương Quan: hành do nhật chủ sinh ra, khác tính âm dương) cũng được. Không lợi khi gặp Quan, Sát.

 Có cách đảo xung (xung ngược) mà thành. Bốn trụ không bày sẵn Tài, Quan (?), nên dùng các chữ trong lá số xung vào chữ ở phía đối diện để kéo Tài, Quan tới (xung: hai địa chi đối nhau, va chạm nhau). Cách này cần chữ đó trong địa chi có nhiều thì mới xung động được. Ví như một ông chủ yếu ớt muốn mời một vị quan mạnh: chủ không đông người thì khách không chịu theo.

 Ví dụ Mậu Ngọ, Mậu Ngọ, Mậu Ngọ, Mậu Ngọ là xung chữ Tý để lấy làm Tài: Ngọ xung Tý, mà Tý chứa Quý Thủy, là Tài của Mậu Thổ. Lại như Giáp Dần, Canh Ngọ, Bính Ngọ, Giáp Ngọ là xung chữ Tý để lấy làm Quan: Quý Thủy trong Tý là Quan của Bính Hỏa. Về vận, cách này kỵ điền thực (gặp đúng chữ vốn được xung kéo tới, ở đây là chữ Tý, làm lấp đầy chỗ trống). Các vận còn lại đều đi được.

 Có cách triều dương (chầu về mặt trời) mà thành. Mậu Thổ đi chầu Bính Hỏa, nhờ vậy nhật chủ Tân được Quan, vì Bính Hỏa là Chính Quan của Tân Kim. Lý do là Bính và Mậu cùng có Lộc (nơi một can đứng vững và mạnh trong địa chi) ở chữ Tị, nên có ý dẫn dắt, hút kéo nhau.

 Cách này cần trên thiên can không có Mộc, Hỏa thì mới thành. Bởi có Hỏa sẵn thì không cần phải chầu. Còn có Mộc, tức là Tài của Tân, thì chạm vào cơn giận của Mậu (vì Mộc khắc Thổ), khiến Mậu không chịu chầu cho ta nữa. Ví dụ Mậu Thìn, Tân Dậu, Mậu Tý (?) là số của Trương tri huyện (tri huyện: viên quan đứng đầu một huyện). Về vận, cách này mừng gặp Thổ, Kim, Thủy. Vận Mộc thì bình thường. Vận Hỏa thì kỵ.

 Có cách hợp lộc mà thành. Lá số không có Quan tinh (sao Quan, tức Chính Quan), nên mượn thiên can và địa chi để hợp kéo Quan tới. Ví dụ ngày Mậu gặp giờ Canh Thân: lấy Canh hợp với Ất, mà Ất Mộc là Chính Quan của Mậu. Như vậy là nhờ chủ (Canh) mà gọi được bạn đôi của nó tới. Ví dụ Kỷ Mùi, Mậu Thìn, Mậu Thìn, Canh Thân là số của Thục vương (vua đất Thục).

 Lại như ngày Quý gặp giờ Canh Thân: lấy Thân hợp với Tị, mà trong Tị có Mậu Thổ là Chính Quan của Quý. Như vậy là nhờ chủ mà gọi được bạn của nó tới. Ví dụ Kỷ Dậu, Quý Mùi, Quý Mùi, Canh Thân là số của Triệu thừa tướng (thừa tướng: chức quan đứng đầu triều đình).

 Về vận, cách này cũng kỵ điền thực (gặp đúng chữ vốn được hợp kéo tới) và không lợi khi gặp Quan, Sát. Cũng nên hiểu rằng không nên để Hỏa khắc Kim, vì như thế Kim bị chế ngự mà không hợp được nữa. Các vận còn lại đều tốt.

 Có cách khí mệnh bảo tài (bỏ thân mình để giữ lấy Tài). Bốn trụ toàn là Tài mà nhật chủ không có chút khí lực nào, nên đành bỏ mình mà theo Tài; cách này thành thì đại quý. Nếu lộ Ấn thì nhật chủ nương vào Ấn sinh cho mà không chịu theo Tài. Nếu có Quan, Sát thì cũng không có lý nào vừa theo Tài vừa theo Sát, nên cách không thành. Ví dụ Canh Thân, Ất Dậu, Bính Thân, Ất Sửu là số của Vương Thập Vạn. Về vận, cách này mừng đi đến đất Thương, Thực và Tài, không nên để nhật chủ mạnh lên.

 Có cách khí mệnh tòng sát (bỏ thân mình để theo Thất Sát). Bốn trụ toàn là Sát mà nhật chủ không có gốc, nên bỏ mình mà theo Sát; cách này thành thì đại quý. Nếu có Thương, Thực thì Sát bị chế ngự, nên không theo được. Nếu có Ấn thì Ấn hóa giải Sát, cũng không theo được. Ví dụ Ất Dậu, Ất Dậu, Ất Dậu, Giáp Thân là số của Lý thị lang (thị lang: phó quan đứng đầu một bộ trong triều). Về vận, cách này mừng gặp Tài, Quan, không nên để nhật chủ mạnh lên, gặp Thực, Thương lại càng kỵ.

 Có cách tỉnh lan (lan can giếng) mà thành. Nhật chủ Canh Kim sinh vào tháng ba hoặc tháng bảy (âm lịch) thì mới dùng cách này. Lấy bộ Thân, Tý, Thìn xung bộ Dần, Ngọ, Tuất, để Tài, Quan, Ấn thụ hợp lại mà bị xung kéo tới. Nếu thiên can lộ Bính, Đinh hoặc địa chi có Tị, Ngọ, thì Tài, Quan đã hiện sẵn, không cần xung nữa, nên không phải là cách tỉnh lan.

 Ví dụ Mậu Tý, Canh Thân, Canh Thân, Canh Thân là số của Quách thống chế (thống chế: chức võ quan chỉ huy quân đội). Về vận, cách này mừng gặp Tài, không lợi điền thực. Các vận còn lại cũng tốt.

 Có cách hình hợp mà thành. Ngày Quý gặp giờ Giáp Dần: Dần hình Tị (hình: một kiểu quan hệ tổn hại, ép chế giữa các địa chi), từ đó được Tài và Quan, vì trong Tị có Bính Hỏa là Tài, Mậu Thổ là Quan của Quý. Cách này giống cách hợp lộc. Có điều hợp lộc là dùng sự hòa hợp vui vẻ để mời tới, còn hình hợp là dùng sức ép cứng để kéo tới.

 Nếu lá số có Canh Thân thì Mộc bị xung khắc, không hình được. Nếu có chữ Mậu, Kỷ thì Quan, Sát đã lộ sẵn, không cần hình nữa, nên không phải cách này. Ví dụ Ất Mùi, Quý Mão, Quý Mão, Giáp Dần là số của Thập nhị tiết độ sứ (?) (tiết độ sứ: viên quan trấn giữ, cai quản quân sự một vùng). Về vận, cách này kỵ điền thực, không lợi đi đến đất Kim. Các vận còn lại đều tốt.

 Có cách dao hợp (hợp từ xa) mà thành. Tị với Sửu hội nhau, vốn cùng một cục (Tị, Dậu, Sửu hợp thành cục Kim). Sửu nhiều thì hội được Tị, nhờ đó ngày Tân Sửu (?) được Quan, vì Bính Hỏa trong Tị là Quan của Tân. Đây cũng là ý của hợp lộc. Ví dụ Tân Sửu, Tân Sửu, Tân Sửu, Canh Dần là số của Chương thống chế.

 Nếu lá số có chữ Tý thì Sửu hợp với Tý, không hợp từ xa nữa. Nếu có Bính, Đinh, Mậu, Kỷ thì Quan, Sát của Tân hoặc Quý đã lộ sẵn, không cần hợp từ xa; khi đó có cách lấy dụng thần khác, không phải cách này.

 Còn như Giáp Tý hợp từ xa với Tị, phải xoay vòng quanh co mới cầu được (?), xem ra không có tình. Cách này lẽ ra có thể bỏ, nhưng vì có số của La ngự sử (ngự sử: quan giám sát, can gián trong triều) nên tạm giữ lại. Đó là lá số Giáp Thân, Giáp Tuất, Giáp Tý, Giáp Tý của La ngự sử.

 Còn những cách khác thì đều vô lý, đã gác lại không dùng, tất cả gồm:
- Củng lộc: hai chữ kẹp lấy chữ Lộc.
- Củng quý: hai chữ kẹp lấy chữ Quý nhân.
- Xu càn: hướng về quẻ Càn, tức phương Tây Bắc.
- Quy lộc: Lộc của nhật chủ nằm ở giờ sinh.
- Giáp tuất: kẹp chữ Tuất.
- Thử quý: quý nhờ chữ Tý (con chuột).
- Kỵ long: cưỡi rồng, tức nhiều chữ Thìn.
- Nhật quý: ngày sinh ngồi trên Quý nhân.
- Nhật đức: ngày sinh có Đức.
- Phú lộc.
- Khôi cương: các ngày Canh Thìn, Canh Tuất, Nhâm Thìn, Mậu Tuất.
- Kim thần: một số giờ sinh đặc biệt.
- Thời mộ: giờ sinh rơi vào kho mộ.
- Lưỡng can bất tạp: thiên can chỉ có hai chữ, không lẫn chữ khác.
- Can chi nhất khí: can chi một khí thuần.
- Ngũ hành câu túc: đủ cả năm hành.
- Và những cách tương tự.

 Ngay trong các cách của người xưa cũng có những khuôn mẫu đặt sẵn như vậy. Tóm lại đều là gán ghép miễn cưỡng, nhét cứng vào cách, trăm cái không đúng một cái, chỉ làm hỏng người học về sau mà thôi.

 Còn như cách Thiên địa song phi (?) (can và chi của các trụ trùng nhau thành từng cặp), người giàu sang tự có cách của họ, không hoàn toàn nhờ vào cách này. Nhưng cách này cũng có thể làm cho cách gốc thêm nặng ký. Dù dụng thần không mấy hữu dụng, nếu ngẫu nhiên có chỗ nương vào để làm dụng thần thì cũng thành cách đẹp. Song nếu dụng thần không tốt thì vẫn là hung, không thể cứ cố chấp vào cách này.

 Có thuyết "Thương quan thương tận" (Thương Quan khắc sạch Quan). Thuyết ấy cho rằng đã là khắc sạch thì không nên thấy Quan dù chỉ một lần; phải dốc sức khắc nó, khiến nó không còn chỗ dung thân, rồi đi vận Thương Quan thì sẽ giàu sang. Không biết Quan có tội gì mà bị ghét đến thế?

 Huống chi, thấy Quan mà khắc nó, tức là coi Quan không phải thứ tốt nên dùng Thương Quan chế ngự. Vậy sao lại gọi Thương Quan là hung thần, và nói thấy Quan thì gây ra trăm điều tai họa?

 Tôi đã dùng thuật này thử nghiệm nhiều lần, chỉ thấy nghèo hèn, chẳng hề thấy giàu sang, nên chưa dám dễ dàng tin. Gần đây cũng thấy có người đại quý theo cách này, không biết vì sao. Nhưng tóm lại, kẻ cực kỳ hèn kém thì nhiều, nên không thể không xem nhân phẩm của người ấy mà cân nhắc.

 Lời chú của họ Từ (người chú giải sách): Dùng Thương Quan thì kỵ thấy Quan tinh, cũng như dùng Quan thì kỵ Thương Quan, dùng Ấn thì kỵ Tài, dùng Tài thì kỵ Kiếp. Cách nào mà chẳng có điều mừng, điều kỵ, đâu riêng gì Thương Quan? Huống chi Quan tinh còn có lúc mừng thấy, có lúc không mừng thấy.

 Còn những cách cục không giải thích được thì rất nhiều. Học thức chúng ta chưa đủ, chưa thấu hết chỗ huyền diệu. Biết thì nói là biết, không biết thì nói là không biết, chẳng cần phải quanh co che đậy.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video