Thiên 34 — Khảm và Ly

 Ba mươi bốn: Khảm Ly (Khảm là quẻ chỉ nước, phương Bắc; Ly là quẻ chỉ lửa, phương Nam).

 Khảm Ly làm chủ khí trung hòa của trời đất; không thể một mình mà thành, mà có chỗ giữ lấy nhau.

 Lời chú gốc: Thiên can (hàng chữ trên của bốn cặp can chi năm, tháng, ngày, giờ sinh) lộ Nhâm Quý (hai can thuộc Thủy — nước), địa chi (hàng chữ dưới) thuộc Ly, là Ký tế (tên quẻ: nước trên lửa dưới, việc đã thành), cần khí trời đi xuống; thiên can lộ Bính Đinh (hai can thuộc Hỏa — lửa), địa chi thuộc Khảm, là Vị tế (tên quẻ: lửa trên nước dưới, việc chưa thành), cần khí đất bốc lên. Thiên can đều là Thủy, địa chi đều là Hỏa, là giao cấu; giao cấu mà thân (nhật chủ — can ngày sinh, đại diện cho bản thân) mạnh thì giàu sang. Thiên can đều là Hỏa, địa chi đều là Thủy, là giao chiến; giao chiến mà thân yếu thì sao giàu sang được?

 Khảm ngoài Ly trong gọi là Vị tế (?): chủ ưa ở Ly thì cần Thủy cạn; chủ ưa ở Khảm thì không lành (?). Ly ngoài Khảm trong gọi là Ký tế (?): chủ ưa ở Khảm thì cần Ly giáng xuống; chủ ưa ở Ly thì cần Mộc (cây cỏ) hòa giải. Thủy Hỏa gặp nhau trên thiên can, lấy Hỏa làm chủ mà Thủy thịnh thì còn; Khảm Ly gặp nhau ở địa chi, ưa Khảm mà Khảm vượng thì thịnh. Tý, Ngọ, Mão, Dậu là chuyên khí (chi chỉ chứa một khí thuần nhất), thế chế nhau, giữ nhau của chúng nên phân biệt kỹ; còn các thần tứ sinh (bốn chi Dần, Thân, Tị, Hợi), tứ khố (bốn chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi — bốn kho chứa) đều là để giúp phe cho Tý, Ngọ, Mão, Dậu, lẽ đó cũng có thể suy ra cho rõ.

 Ông Nhậm nói: Khảm là dương, vị trí theo Tiên thiên (bát quái Tiên thiên — cách xếp tám quẻ tương truyền do Phục Hy đặt) ở bên phải, ứng với số bảy, nên là dương; Ly là âm, vị trí Tiên thiên ở bên trái, ứng với số ba, nên là âm. Khảm là con trai giữa, đạo trời đi xuống giúp đỡ, cho nên một dương sinh ở phương Bắc; Ly là con gái giữa, đạo đất đi lên, cho nên hai âm sinh ở phương Nam. Ly là thể của mặt trời, Khảm là thể của mặt trăng; một làm ẩm, một sưởi ấm, Thủy Hỏa giúp nhau, nam nữ giao hợp tinh khí, muôn vật hóa sinh. Khảm Ly là chính thể của mặt trời mặt trăng, không tiêu không mất, mà làm chủ khí trung của trời đất, cho nên không thể một mình mà thành, phải giữ lấy nhau mới hay.

 Lẽ giữ lấy nhau có năm: thăng (đưa lên), giáng (đưa xuống), hòa (hòa giải), giải (gỡ ra), chế (khắc chế). Thăng là thiên can Ly suy, địa chi Khảm vượng, phải được địa chi có Mộc thì khí đất bốc lên; giáng là thiên can Khảm suy, địa chi Ly vượng, phải được thiên can có Kim (kim loại) thì khí trời đi xuống; hòa là thiên can đều Hỏa, địa chi đều Thủy, phải có vận Mộc để hòa; giải là thiên can đều Thủy, địa chi đều Hỏa, phải có vận Kim để giải; chế là Thủy Hỏa giao chiến ở cả can lẫn chi, phải nhờ tuế vận (vận năm và đại vận) xét bên nào mạnh mà chế. Năm điều ấy là tác dụng của Khảm Ly như thế, thì không có thế một mình mà thành, mà có tính lễ trí (Hỏa chủ về lễ, Thủy chủ về trí) giữ lấy nhau.

 Bính Tý (trụ năm — cặp can chi của năm sinh)

 Kỷ Hợi (trụ tháng)

 Bính Dần (trụ ngày)

 Mậu Tý (trụ giờ) — Canh Tý (đại vận thứ nhất; các dòng sau là những đại vận kế tiếp, mỗi vận mười năm)

 Tân Sửu

 Nhâm Dần

 Quý Mão

 Giáp Thìn

 Ất Tị

 Bính Hỏa sinh đầu đông, lại gặp hai Tý, thiên can Ly suy, địa chi Khảm vượng, dùng Dần Mộc để thăng. Đến Nhâm Dần, đất Mộc phương Đông, hái rau cần, bẻ cành quế (đỗ tú tài rồi đỗ cử nhân); vận Mão ra làm quan, một đường vận đi Đông Nam, làm quan đến quan sát (quan đạo, giám sát một vùng gồm nhiều phủ).

 Nhâm Ngọ

 Nhâm Dần

 Nhâm Tuất

 Canh Tuất — Quý Mão

 Giáp Thìn

 Ất Tị

 Bính Ngọ

 Đinh Mùi

 Mậu Thân

 Nhâm Thủy sinh đầu xuân, chi đủ Hỏa cục (Dần, Ngọ, Tuất hợp thành khối Hỏa); tuy năm và tháng lộ hai tỉ kiên (can cùng hành, cùng âm dương với nhật chủ), nhưng đều không có gốc. Thiên can Khảm suy, địa chi Ly vượng, dùng Canh Kim để giáng. Tiếc thay đường vận đi Đông Nam, bôn ba bên ngoài bốn mươi năm, không thành được gì; ngoài năm mươi, vào vận Mậu Thân mới cưới vợ (?), tuổi đã sáu mươi mà liền sinh ba con; đến vận Tuất thì mất.

 Bính Tý

 Bính Thân

 Bính Tý

 Bính Thân — Đinh Dậu

 Mậu Tuất

 Kỷ Hợi

 Canh Tý

 Tân Sửu

 Nhâm Dần

 Quý Mão

 Giáp Thìn

 Địa chi lá này hai Thân hai Tý, Thủy gặp đất sinh vượng, Kim cũng luận như Thủy; thiên can bốn Bính, địa chi không có gốc, Ly suy Khảm vượng, phải lấy vận Mộc để hòa. Tiếc thay ngũ hành (năm hành Mộc, Hỏa, Thổ, Kim, Thủy) không thuận, năm mươi năm đi đất Kim Thủy Tây Bắc, cho nên gian nan hiểm trở, tang chế điên đảo; ngoài năm mươi vận đi Nhâm Dần, đất Mộc phương Đông, tiền vào nghiệp thịnh, đến Quý Mão, Giáp Thìn (?) phát tài vài vạn.

 Quý Tị

 Nhâm Tuất

 Nhâm Ngọ

 Nhâm Dần — Tân Dậu

 Canh Thân

 Kỷ Mùi

 Mậu Ngọ

 Đinh Tị

 Bính Thìn

 Nhật nguyên (tức nhật chủ) Nhâm Ngọ, sinh tháng Tuất, chi hội Hỏa cục, chi năm là Tị, thiên can đều là Khảm, địa chi đều là Ly, phải có vận Kim để giải. Vận đầu Tân Dậu, Canh Thân, đúng là thành Ký tế, giải được thế tài (hành do nhật chủ khắc, ở đây là Hỏa) và sát (thất sát — hành khắc nhật chủ cùng tính âm dương, ở đây là Thổ), được hưởng ánh sáng thời thái bình, áo cơm đầy đủ; vừa vào Kỷ Mùi, tang chế hao tổn khác thường; Mậu Ngọ tài sát cùng vượng, ra ngoài gặp cướp mà mất mạng.

 Nhâm Tý

 Bính Ngọ

 Nhâm Tý

 Bính Ngọ — Đinh Mùi

 Mậu Thân

 Kỷ Dậu

 Canh Tuất

 Tân Hợi

 Nhâm Tý

 Lá này Thủy Hỏa giao chiến ở cả can lẫn chi, Hỏa đương lệnh (đúng mùa mình vượng), Thủy ở thế hưu tù (suy yếu); mừng là không có Thổ, nhật chủ hòa mà không bị khắc (?). Vận đầu Đinh Mùi, gặp năm Mậu Ngọ, thiên khắc địa xung (can khắc nhau, chi xung — va phá — nhau), tài sát đều vượng, cha mẹ đều mất, trôi dạt thành ăn mày; vào vận Thân gặp cơ hội, vận Kỷ Dậu phát tài vài vạn, cưới vợ sinh con, dựng nên nhà cửa.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video