Thiên 15 — Phẩm 14 – Hạnh xưa của các Bồ Tát

 Kinh Bồ-tát Niệm Phật Tam-muội (Bồ-tát: người tu hạnh giác ngộ, nguyện cứu độ chúng sinh để thành Phật; niệm Phật: nhớ nghĩ, quán tưởng về Phật; tam-muội: trạng thái tâm định, chuyên chú không tán loạn), phẩm Chư Bồ-tát Bản Hạnh (những hạnh tu thuở trước của các vị Bồ-tát) thứ mười bốn.

 Bấy giờ có Bồ-tát Bất Không Kiến, Bồ-tát Thiện Hiện, Bồ-tát Thiện Hoan Hỷ, Bồ-tát Vô Lượng Thị Hiện, Bồ-tát Vô Lượng Lực, Bồ-tát Vô Lượng Tràng, Bồ-tát Vô Lượng Minh, Bồ-tát Vô Lượng Thắng, Bồ-tát Vô Lượng Trí, Bồ-tát Vô Lượng Tu Vương, Bồ-tát Vô Lượng Ý, Bồ-tát Vô Lượng Thắng Tư, Bồ-tát Vô Lượng Định, Bồ-tát Phân Biệt Nhất Thiết Pháp Ý, Bồ-tát Phân Biệt Hư Không Ý, Bồ-tát Phân Biệt Vô Trước Ý, Bồ-tát Vô Lượng Bảo Ý, Bồ-tát Nhất Thiết Tịch Định Tự Tại, Bồ-tát Thiện Giáo Chiếu Ý; những vị như thế có đến chín vạn trăm nghìn ức na-do-tha (na-do-tha: đơn vị số rất lớn, khoảng một nghìn ức), các vị Bồ-tát này đứng đầu. Các vị liền từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, quỳ gối phải sát đất, chắp tay cung kính bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Đức Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), đối với tam-muội niệm Phật rất sâu xa của Bồ-tát do chư Phật nói này, chúng con sẽ nhớ nghĩ, thọ trì (nhận lãnh và gìn giữ), viết chép, đọc tụng, rộng phân biệt giảng nói, tu hành đúng như lời dạy, khiến tâm nối tiếp không gián đoạn cho đến khi thành bồ-đề (giác ngộ); sẽ luôn thọ trì và phân biệt tuyên nói. Vì sao vậy? Vì chúng con đối với các kinh điển rất sâu do chư Phật nói, với đủ mọi tướng trạng, chưa từng thấy đủ. Nếu có nhiều người vui thích siêng tu thì có thể làm tăng trưởng, xây dựng sự an vui. Vì sao vậy? Vì nếu có thể lần lượt tu hành pháp này, viết chép đọc tụng, lại dạy người khác thọ trì giải nói, ắt có thể làm tròn đầy vô thượng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột), dần dần tiến lên, thành tựu không còn sót gì."

 Bấy giờ Đức Thế Tôn biết điều các vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn) đang nghĩ trong lòng, theo lệ thường của chư Phật, liền mỉm cười. Từ nơi miệng Ngài phóng ra ánh sáng các báu xen lẫn, tức là ánh sáng của vàng, bạc, lưu ly (ngọc màu xanh biếc), xa cừ (một loại vỏ sò quý trắng), mã não, san hô, hổ phách và chân châu đỏ, đủ vô lượng màu sắc vi diệu. Ánh sáng ấy chiếu khắp vô lượng thế giới, sáng rực trong suốt cho đến cõi Phạm thế (cõi trời Phạm thiên, tầng trời thuộc cõi Sắc, nơi chư thiên không còn dục vọng thô), rồi từ trên trở xuống, dừng lại trên đỉnh đầu Phật, ví như cây cờ báu cõi trời Tịnh Hỷ (?), vi diệu thẳng tắp, thật đáng yêu thích. Cõi tam thiên đại thiên thế giới (một vùng vũ trụ rộng lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ) này đều được trang hoàng như chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo làm trang sức).

 Bấy giờ các vị Bồ-tát trong đại chúng thấy sự biến hóa thần diệu ấy, đều cùng kinh ngạc than rằng: "Lành thay! Thần thông của Như Lai thật hiếm có!" Khi ấy có vị Bồ-tát ma-ha-tát tên là Tàm Quý An Định Phát Chúng Ý Hạnh, liền sửa y phục, quỳ gối phải sát đất, cung kính chắp tay ngước nhìn Thế Tôn, đem bột hương trầm thủy (gỗ trầm thơm) mịn nhiệm mầu cõi trời và hoa mạn-đà (một loài hoa cõi trời, ai thấy cũng vui lòng) cõi trời rải cúng Thế Tôn, rồi ngay trước Phật nói bài kệ (bài thơ tụng trong kinh) rằng:

 "Bậc Điều Ngự (danh hiệu của Phật: bậc khéo điều phục, dẫn dắt chúng sinh) không ai sánh bằng, sắc thân (thân hình hiện ra) trang nghiêm bằng tướng tốt nhiệm mầu,

 như cây hoa cõi trời, hương thơm tỏa khắp mười phương.

 Đầy đủ ý hạnh lành, tu tập trí tuệ vô lượng;

 bậc Điều Ngự uy lớn đáng tôn, thương xót làm lợi cho các ác thú (các đường khổ dữ: địa ngục, quỷ đói, súc sinh).

 Cúi xin bậc trí vô lượng, nói cho nghe duyên cớ của nụ cười.

 Bậc tối thắng, trí vô biên, uy lớn, không gì có thể sánh bằng,

 vì sao hiện nụ cười? Xin nói nhân duyên ấy.

 Tam thiên đại thiên này, tất cả các thế giới,

 trang hoàng như chuỗi hoa, trong sạch như cõi trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai của cõi Dục, nơi vua trời Đế Thích ở);

 ai thấy cũng vui mừng — vì nhân gì hiện nụ cười này?

 Người mù lòa được thấy sáng, người điếc được nghe rõ,

 kẻ cuồng loạn có được (?) chánh niệm (tâm tỉnh táo, nhớ nghĩ đúng đắn), người câm ngọng đều nói được.

 Vì nhân duyên gì mà thị hiện nụ cười này?

 Voi, ngựa và các loài chim đều cất tiếng hòa nhã;

 tất cả các nhạc khí không đánh mà tự vang lên.

 Nay vì nhân gì mà bậc Thiên Tôn (bậc tôn quý của trời người, chỉ Phật) bỗng mỉm cười?

 Chư thiên ở phương trên và người thế gian ở bên dưới,

 mọi âm nhạc nhiệm mầu đều trỗi tiếng hay đẹp lạ thường.

 Vì nhân gì hiện nụ cười ấy? Cúi xin vì chúng con nói rõ.

 Lành thay, thật là hiếm có, trời và người đều thấy được nhau.

 Vì nhân duyên gì mà thị hiện nụ cười này?

 Bậc Điều Ngự Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức trong loài người và trời), vì thương xót chúng sinh,

 chúng con xin được nghe ý nghĩa nụ cười của Ngài, để chúng con được pháp lành thanh tịnh."

 Bấy giờ Đức Thế Tôn biết ý thỉnh hỏi của Bồ-tát Tàm Quý An Định Phát Chúng Ý Hạnh và các vị đại sĩ (bậc người lớn, chỉ Bồ-tát) khác, nên Phật liền tuyên nói bài kệ mà các bậc Ứng Chánh Biến Tri (bậc xứng đáng nhận cúng dường, hiểu biết đúng và trọn khắp, tức chư Phật) nhiều như cát sông Hằng đã nói:

 "Bảo các chúng Bồ-tát: các ông hãy nên xem

 sáu vạn tám nghìn thiện nam tử (người nam có lòng lành) kia,

 xưa kia từng sa đọa, nay trở lại tu bồ-đề.

 Họ đều thề rằng: chúng con, mỗi người dù ở trong sinh tử,

 đời sau đến chỗ đấng Mâu-ni (bậc Thánh tịch lặng, chỉ Phật), sẽ thọ trì kinh này.

 Họ đều ưa nghe kinh điển này, tối thắng, không thể nghĩ bàn;

 với pháp chư Phật nói, lòng luôn không thấy đủ.

 Nay ta sẽ bảo các ông: các chúng Bồ-tát này

 không phải chỉ ở chỗ một Đức Phật mà phát lòng kính sâu xa này.

 Nhớ lại thuở xưa, trong ba vạn sáu ức

 trăm nghìn na-do-tha đời, vì thu nhận lợi ích của pháp,

 khi ấy ở nơi này mới bắt đầu khởi tu mọi hạnh.

 Lại ở đời trước nữa, tại chỗ các bậc Đại Trí nhiều như cát sông Hằng,

 nơi ấy mới bắt đầu khởi hạnh, thu nhận pháp tối thắng.

 Người trí sáng cầu pháp, lòng luôn không thỏa mãn,

 thường bỏ thân mạng, của cải để cầu đạo bồ-đề.

 Nhớ xưa trải những kiếp nhiều như cát sông Hằng, không thể nghĩ bàn,

 khi ấy có bậc Chánh Giác Tôn (bậc giác ngộ hoàn toàn, chỉ Phật) hiệu là Vô Lượng Đại Thắng Quang;

 nơi ấy mới bắt đầu khởi hạnh, vì cầu lợi ích của pháp.

 Lại ở chỗ các Đức Phật Bảo Thắng Diễm, Đại Minh và Điện Quang,

 Nan Tư Chiếu Nhất Thiết — ở chỗ các bậc Đại Tiên (bậc tiên thánh lớn, chỉ Phật) ấy,

 dùng ba nghiệp (việc làm của thân, lời nói của miệng, ý nghĩ của tâm) giữ pháp này, để thu nhận đạo tối thắng.

 Các Đức Phật Nhật Quang và Nguyệt Quang, Nan Tư Công Đức Hải,

 Cụ Túc Nhất Thiết Hạnh — ở chỗ các Đức Phật như thế,

 nơi ấy mới phát tâm, vì cầu bồ-đề thù thắng.

 Lại ở đời trước kia, gặp Đức Phật Mãnh Thịnh Quang

 và Đức Phật Sư Tử; ở chỗ các Như Lai ấy,

 dùng ba nghiệp thọ nhận pháp này, cầu bồ-đề bậc nhất.

 Ở đời quá khứ kia, chư Phật luôn nối tiếp nhau;

 Đức Như Lai Sư Tử Tràng công đức thảy đầy đủ,

 nơi ấy lại phát tâm, vì cầu lợi ích của pháp.

 Lại có Đức Phật ở phương khác, hiệu là Thắng Đế Tràng,

 điều phục, tiếng tăm vang khắp thế gian (?); ở chỗ các Đức Phật kia,

 vì cầu pháp thù thắng mà thu nhận trí tuệ vô thượng.

 Các Đức Phật Vô Lượng Trí Sinh v.v., không thể nghĩ bàn,

 tiếng pháp vang nghe cao xa — ở chỗ các Thế Tôn như thế,

 dùng ba nghiệp thọ nhận pháp này, cầu bồ-đề bậc nhất.

 Xưa ở chỗ Đức Phật Thiện Nhãn và (?) Đức Vô Biên Hỏa Tràng,

 phát tâm mạnh mẽ sắc bén này, cầu bồ-đề vô lượng.

 Lại ở chỗ Đức Quang Lực Vương, nơi cõi nước biến hóa thần diệu (?),

 ở chỗ bậc Đại Tiên ấy để cầu bồ-đề thù thắng.

 Đức Điều Ngự Quang Diễm Sinh, Đức Vô Lượng Tướng Đức Minh,

 ở nơi các Ngài mới phát tâm, cầu tam-muội báu này.

 Đức Diễm Quang và đại chúng (?), Đức Minh Tụ, Đức Phật Hàng Oán,

 ở chỗ các Thế Tôn như thế, cầu pháp để ban niềm vui cho chúng sinh.

 Đức Như Lai Nhất Thiết Quang, Đức Nan Tư và Đức Nhật Minh,

 Đức Thiện Thệ (bậc khéo đi đến nơi giải thoát, chỉ Phật) Vô Lượng Lực, Đức Phật Vô Biên Định Ý,

 ở chỗ các Thế Tôn ấy, phát tâm ban niềm vui của pháp.

 Đức Đại Thánh Tôn Kim Hoa, Đức Chánh Giác Thiện Hoa Hương,

 Đức Phật A-lan-nhã Hạnh (hạnh sống nơi vắng vẻ yên tĩnh), Đức Như Lai Vô Lậu (không còn phiền não) v.v.,

 ở chỗ các Đức Phật như thế, kính cẩn cầu đạo tối thắng.

 Ở phương này và các cõi khác, các bậc Vô Lượng Trí thuở quá khứ,

 ở chỗ các bậc Lưỡng Túc Tôn ấy, thọ trì tam-muội này,

 thân, miệng, ý siêng tu, cầu bồ-đề bậc nhất.

 Đem các nghiệp lành này cúng dường bậc Thiên Trung Tôn (bậc tôn quý giữa chư thiên, chỉ Phật),

 đủ tròn tám vạn vị, thường cầu đạo vô thượng.

 Các vị Bồ-tát ấy, chết ở nơi đây thì lìa khỏi đường dữ,

 tất cả cùng sinh ra, luôn phụng thờ bậc Nhân Thiên Tôn (bậc tôn quý của người và trời).

 Mãi lìa các pháp tà mê, không sinh vào nhà hèn hạ,

 xa lìa ác tri thức (thầy bạn xấu dẫn vào đường sai), gần gũi bạn lành,

 thu nhận các công đức cho đến khi thành bồ-đề.

 Ở đời vị lai sẽ gặp Đức Di-lặc (vị Phật tương lai kế tiếp Phật Thích-ca),

 cúng dường bậc Thiên Trung Thiên (trời của các trời, chỉ Phật), thu nhận bồ-đề thù thắng.

 Sau khi Đức Từ Thị (tức Di-lặc) diệt độ (nhập diệt), Đức Phật Sư Tử là bậc Điều Ngự;

 ở chỗ Thế Tôn ấy, vì pháp mà làm trong sạch ba nghiệp,

 thu giữ các hạnh thù thắng để cầu đạo chánh giác.

 Nghìn Đức Phật trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, có một nghìn Đức Phật ra đời), các bậc Lưỡng Túc Tôn vô thượng,

 sẽ vì các Bồ-tát này giảng nói pháp sâu xa nhiệm mầu.

 Những người con của bậc Thiện Thệ ấy ắt được sắc thân không chướng ngại.

 Qua khỏi Hiền kiếp này, có Đức Như Lai Vô Lượng Quang,

 Đức Nguyệt Hiển và Đức Hiền Quán nối nhau ra đời.

 Đức Phật Hiền Quán diệt độ, khoảng thời gian sau đó rất lâu xa,

 Đức Như Lai Đa-la Tràng nối tiếp, rộng mở sự giáo hóa.

 Những người thông tuệ kia, vì pháp mà bày lễ cúng dường nhiệm mầu.

 Bậc Đại Thánh Tôn Đa-la khi đã vào niết-bàn (cõi tịch diệt, dứt hẳn sinh tử),

 Đức Như Lai Phân Biệt Thế kế đó thành Phật.

 Vì tam-muội sâu xa, họ phụng kính đấng Pháp Vương (vua của các pháp, chỉ Phật) ấy.

 Sau khi Đức Phật Phân Biệt diệt độ, Đức Thị Hiện Tôn ra đời;

 mặt trời thánh Thị Hiện lặn (tức nhập diệt), Đức Hoa Thượng, chỗ nương tựa của đời,

 lần lượt thành chánh giác; họ sẽ sinh ra mà được gặp tất cả (?).

 Đức Hoa Thượng đã nhập diệt, Đức Phật Ưu-bát-la Thắng (ưu-bát-la: hoa sen xanh)

 xuất hiện điều phục thế gian; họ sẽ cúng dường bậc Lưỡng Túc Tôn.

 Đức Ưu-bát-la diệt độ, Đức Câu-tu-ma (tên một loài hoa), chỗ nương tựa của đời,

 kế đó thành bồ-đề; mặt trời trí tuệ của Phật ấy lặn,

 Đức Đại Thế Tôn Trang Nghiêm liền ra đời.

 Mắt thánh Trang Nghiêm tắt, kế có Đức Chúng Trí Thắng;

 ở đó, vì pháp mà rộng bày vô lượng cúng dường.

 Sau khi Đức Chúng Trí Thắng diệt độ, Đức Phật Thiện Hiện bậc đại trí

 sẽ ra đời nơi thế gian; Đức Thiện Hiện nê-viết (tức niết-bàn) rồi,

 Đức Diệu Trì, bậc thầy nương tựa của đời, kế đó làm bậc Điều Ngự Tôn.

 Sau Đức Như Lai Diệu Trì, Đức Thế Tôn Thiện Vi Nhiễu,

 bậc Đệ Nhất Trí sẽ ra đời; ở đó họ cầu bồ-đề.

 Đức Phật Thiện Vi Nhiễu diệt độ, Đức Chánh Giác Vô Lượng Quang,

 Đức Đại Thắng Vô Biên Minh, Đức Hiện Tiền Tối Pháp Vương,

 ba bậc Điều Ngự như thế nối nhau ra đời.

 Mặt trời tuệ Hiện Tiền lặn, Đức Tối Sí Niệm Vương ra đời;

 vì lợi ích của pháp này, họ cúng dường không thể nghĩ bàn.

 Biết các Đức Phật vị lai ấy là bậc trên hết của các chủ thế gian,

 họ thọ nhận và thực hành bồ-đề này, vì cầu cho thọ mạng của pháp.

 Nhờ các nghiệp lành này, mạng chung ở cõi này,

 được cúng dường Đức Phật Vô Lượng Thọ, Đức Đại Uy Hàng Oán.

 Đã gặp bậc Nhân Trung Tôn (bậc tôn quý trong loài người), rộng bày cúng dường vô biên,

 vì được lợi ích nghĩa lý của pháp, thu nhận bồ-đề bậc nhất.

 Ở trong các thế giới kia, tại chỗ nhiều bậc trí tuệ của đời (chỉ chư Phật),

 vì làm lợi cho chúng sinh, không cầu niềm vui ngũ dục (năm thứ ham muốn: hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm).

 Phụng kính nhiều ức Đức Phật, sẽ thành trí tuệ vô ngại (không gì ngăn trở).

 Thương xót cứu khỏi mọi khổ, đem an vui cho các thế gian,

 được bồ-đề tối thắng; cõi nước ấy rộng lớn khó nghĩ bàn,

 các báu trang hoàng nhiệm mầu, niềm vui trong sạch vô biên.

 Hơn ức na-do-tha các vị Bồ-tát như thế

 khen ngợi đấng Pháp Vương trong loài người, trí Phật không thể nghĩ bàn.

 Nay ta bảo các ông, chư thiên và người đời:

 nếu cầu học trí Phật thì sẽ ngang bằng với Như Lai.

 Người ấy ưa trí Phật, cầu học bồ-đề thù thắng;

 vì cầu bồ-đề nên sẽ được pháp của bậc Nhân Tôn.

 Chư thiên, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có loài hộ trì Phật pháp), ca-lưu (tức ca-lâu-la: chim thần cánh vàng), ma-hầu-la (thần rắn lớn),

 cùng các cưu-bàn-trà (loài quỷ thân hình như cái vò) thường hết lòng hộ trì Phật pháp.

 Nếu người cầu bồ-đề thì nên giữ gìn pháp như giữ con mình.

 Nếu cầu bồ-đề của Phật thì được sức quả báo lớn:

 đoan nghiêm đặc biệt nhiệm mầu, sắc tướng như vàng ròng,

 thường vì tất cả chúng sinh, trí tuệ rộng khắp, nghĩa lý sâu xa,

 đầy đủ tất cả công đức không thể nghĩ bàn,

 sắc thân trong sạch, trang nghiêm bằng trăm phước, là báu cao nhất thế gian,

 bậc tôn quý không ai sánh trong trời người, rồng quỷ không thể nghĩ bàn.

 Người ấy nương nơi bồ-đề, được cúng dường bậc Tiên Tối Thắng (chỉ Phật),

 vì lợi ích chúng sinh mà mở bày pháp định sâu xa."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video