Phẩm thứ năm: Khen ngợi âm thanh và tài biện thuyết của Phật, phần hai.
Bấy giờ Bồ-tát Bất Không Kiến lại bảo A-nan (vị đệ tử thường theo hầu Đức Phật): "Chư Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật) thật hiếm có, vượt hẳn mọi người. Đối với vô số a-tăng-kỳ (số lượng lớn đến mức không đếm được) các pháp, các Ngài đều đã thấu suốt đến cùng và đến được bờ bên kia (tức chỗ hoàn toàn giải thoát). Vì thế các Ngài được gọi là Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri (ba danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến; bậc xứng đáng nhận sự cúng dường; bậc hiểu biết đúng đắn và trọn khắp mọi sự).
Đối với giới, định, tuệ, giải thoát và giải thoát tri kiến (năm phần công đức của bậc giác ngộ: giữ giới; tâm định lặng; trí tuệ; thoát khỏi mọi trói buộc; và cái biết rõ rằng mình đã giải thoát) cùng mọi tướng trạng của các pháp, các Ngài đều hành xử không nắm giữ, không bám chấp. Các Ngài dựng ngọn cờ báu thù thắng và phát ra một âm thanh lớn.
Nếu có chúng sinh thích nghe về bố thí mà được giải thoát, thì liền nghĩ: 'Như Lai vì ta mà nói lợi ích của bố thí.' Nếu có chúng sinh thích nghe về giới cấm mà được giải thoát, thì liền nghĩ: 'Như Lai vì ta mà nói sự lợi ích của giới.' Nếu có chúng sinh thích nghe về tam-muội (trạng thái tâm tập trung, định lặng sâu xa) mà được giải thoát, thì liền nghĩ: 'Như Lai vì ta mà nói về tam-muội.' Nếu có chúng sinh thích nghe về trí tuệ mà được giải thoát, thì liền nghĩ: 'Như Lai nay vì ta mà nói về trí tuệ.' Nếu có chúng sinh thích nghe về giải thoát mà được cứu độ, thì liền nghĩ: 'Như Lai hôm nay vì ta mà nói về giải thoát.' Nếu có chúng sinh thích nghe về giải thoát tri kiến, thì liền nghĩ: 'Như Lai vì ta mà nói về tri kiến.'
Nếu có chúng sinh thích được sinh lên cõi trời mà được giải thoát, thì liền nghĩ: 'Như Lai vì ta mà nói về việc sinh lên cõi trời.' Nếu có chúng sinh thích nghe về vô thường (mọi sự đều thay đổi, không bền lâu) mà được giải thoát, thì liền nghĩ: 'Như Lai vì ta mà nói về vô thường.' Nếu có chúng sinh thích nghe nói về khổ mà được giải thoát, thì liền nghĩ: 'Như Lai nay vì ta mà nói về khổ.' Nếu có chúng sinh thích nghe về vô ngã (không có một cái 'ta' cố định, thật có) mà được giải thoát, thì liền nghĩ: 'Như Lai nay vì ta mà nói về vô ngã.' Nếu có chúng sinh thích nghe về tịch diệt (sự lặng yên, dứt hết phiền não, tức niết-bàn) mà được giải thoát, thì liền nghĩ: 'Như Lai vì ta mà nói pháp tịch diệt.' Nếu có chúng sinh thích nghe về bất tịnh (phép quán thân thể là nhơ nhớp để dứt lòng tham đắm) mà được giải thoát, thì liền nghĩ: 'Như Lai vì ta mà nói pháp bất tịnh.'
Nếu các chúng sinh thích nghe về đạo vô thượng (con đường cao nhất, đưa đến thành Phật) mà được giải thoát, thì liền nghĩ: 'Như Lai nay vì ta mà khen ngợi công đức của chư Phật, nói pháp Đại thừa (giáo pháp "cỗ xe lớn", chủ trương cứu độ tất cả chúng sinh cùng thành Phật).' Không có một chúng sinh nào nghe Như Lai nói pháp như thế rồi mà không được giải thoát." Bấy giờ Bất Không Kiến liền nói kệ (bài thơ tụng trong kinh) rằng:
Đây là nghe bậc Điều Ngự Sư (danh hiệu Phật: bậc thầy khéo điều phục, dạy dỗ chúng sinh) diễn nói giữa đại chúng
Về giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến v.v.;
Tất cả các pháp như thế, Ngài tuyên nói đều nhằm khiến người thành Phật.
Ai thích nghe nói về bố thí, trì giới mà được giải thoát,
Thì mỗi người đều nghe bậc Nương Tựa Của Thế Gian (danh hiệu Phật) khen công đức bố thí, trì giới.
Ai thích nghe nói về định, trí và công đức của giải thoát,
Thì liền nghe Phật Thế Tôn diễn ra âm thanh không thể nghĩ bàn.
Ai thích sinh lên trời và được giải thoát, thì đấng Mâu-ni (danh hiệu Phật, nghĩa là bậc tịch lặng) liền vì họ mà diễn nói;
Ai thích nghe về trí tuệ, thì bậc Trời Trong Các Trời (danh hiệu Phật: bậc cao quý hơn cả chư thiên) nay liền nói.
Ai thích nghe giảng về vô thường, khổ, vô ngã, bất tịnh,
Tịch diệt cùng các âm thanh ấy mà được giải thoát,
Thì ngay lúc đó liền được nghe tiếng nói không thể nghĩ bàn.
Nếu có ai muốn nghe về công đức của Bích-chi Phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không nghe ai dạy, và không đi giáo hóa người khác),
Thì đấng Thiện Thệ (danh hiệu Phật: bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát) liền vì họ mà nói Duyên giác thừa (con đường tu của Bích-chi Phật, giác ngộ nhờ quán nhân duyên).
Nghe các công đức của Phật, nghe cỗ xe giải thoát như thế;
Sau khi Thế Tôn nói pháp xong, chúng sinh đều cầu Bồ-đề (sự giác ngộ trọn vẹn).
Tất cả âm thanh như thế không thể nghĩ bàn được;
Các pháp Phật tuyên nói đem lại lợi ích cho thế gian.
Đã được hiểu rõ đủ loại âm thanh nhiệm mầu, trong sạch,
Ngay lúc đó ai nấy đều phát tâm cầu Bồ-đề vô thượng.
Bấy giờ Bất Không Kiến lại bảo A-nan: "Chư Phật Thế Tôn vượt bậc, hiếm có, đã thành tựu đầy đủ tất cả vô số thiện căn (gốc lành, tức những việc lành đã gieo, làm nền cho quả tốt về sau). Vì thế gọi là Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri. Các Ngài đã gần gũi, cúng dường vô lượng chư Phật, bố thí, điều phục tâm, một lòng định lặng, nay đạt được đạo Bồ-đề vô thượng, thành tựu đầy đủ vô số tài biện thuyết.
Đức Thích-ca Như Lai có được tài biện thuyết vô lượng; tài biện thuyết cao nhất; tài biện thuyết không ai đối đáp nổi; tài biện thuyết không vướng chấp; tài biện thuyết giải thoát thù thắng; tài biện thuyết không ngăn ngại; tài biện thuyết thành tựu bản tính (?); tài biện thuyết thành tựu sự giáo hóa; tài biện thuyết ban sự mát mẻ, không nóng bức phiền não; tài biện thuyết dù được hỏi hay không được hỏi đều nói được; tài biện thuyết biết trước; tài biện thuyết về cái có hình tướng; tài biện thuyết về cái không hình tướng; tài biện thuyết bằng sự lặng thinh; tài biện thuyết dẹp được cơn giận; tài biện thuyết về đủ loại câu chương và danh từ; tài biện thuyết về câu chữ sâu xa và sự trình bày; tài biện thuyết trình bày điều sâu xa một cách nhu hòa; tài biện thuyết với vô lượng thí dụ; tài biện thuyết đáp mà không cần hỏi (?);
Đầy đủ tài biện thuyết của định; đầy đủ tài biện thuyết rộng lớn; đầy đủ tài biện thuyết khó nghĩ bàn; đầy đủ tài biện thuyết mở bày; đầy đủ tài biện thuyết trong sạch; đầy đủ tài biện thuyết không ai chê được; đầy đủ tài biện thuyết thông minh, không sứt mẻ; đầy đủ tài biện thuyết với tâm không vướng mắc; đầy đủ tài biện thuyết với tâm không bủn xỉn; đầy đủ tài biện thuyết không sai sót câu chữ; đầy đủ tài biện thuyết không lấy trộm lời người khác (?); đầy đủ tài biện thuyết không nói dối; đầy đủ tài biện thuyết mở bày ý nghĩa khi nói pháp; đầy đủ tài biện thuyết nói pháp để khơi gỡ phiền não, khiến sinh tâm trong sạch; đầy đủ tài biện thuyết nói câu chương một cách gần gũi; đầy đủ tài biện thuyết nói về quá khứ; đầy đủ tài biện thuyết nói về vị lai; đầy đủ tài biện thuyết nói về hiện tại; đầy đủ tài biện thuyết nói về điều hiếm có; đầy đủ tài biện thuyết của trí tuệ thù thắng nhiệm mầu biết lẽ vô sinh (lẽ các pháp vốn không thật có sinh ra); đầy đủ tài biện thuyết làm cho tất cả đại chúng vui mừng." Bấy giờ Bất Không Kiến liền nói kệ rằng:
Xưa kia đã từng hết lòng cúng dường vô lượng Phật,
Vì thế bậc Tôn Quý Trong Loài Người nay được đạo vô thượng.
Thiện căn không thể nghĩ bàn, a-tăng-kỳ tài biện thuyết,
Tài biện thuyết mở bày không ngăn ngại — Phật có được những tài biện thuyết ấy:
Tài biện thuyết giải thoát vô thượng, tài biện thuyết thành tựu giáo hóa,
Tài biện thuyết tuyên nói rộng các tướng, tài biện thuyết dù có hỏi hay không hỏi,
Đủ loại lời nói sâu xa, tài biện thuyết tùy thuận dùng thí dụ,
Âm thanh trong sạch khó nghĩ bàn, đầy đủ tài biện thuyết nói hay khéo,
Thành tựu nghĩa lý thuần tịnh, tài biện thuyết quyết định về mọi tướng,
Tài biện thuyết không thể nghĩ bàn, không lui sụt, không thấp kém, không hèn hạ.
Lành thay bậc trí tuệ sáng suốt, tài biện thuyết không vướng chấp, không ai chê được,
Không sai câu chữ chương đoạn, tài biện thuyết không dối, thu phục được niềm vui (của người nghe),
Tài biện thuyết đoạn được tâm phiền não, không quên Thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có),
Tài biện thuyết cao nhất và gần gũi, tuyên nói cả ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai).
Dù với bậc thánh hay kẻ chưa phải thánh, đều có tài biện thuyết tùy thuận như thế;
Không xa, không sinh (?) v.v., tài biện thuyết khiến người gần nghe được, người xa cũng nghe được;
Nói về công đức của đấng Thiện Thệ, tài biện thuyết âm thanh trong trẻo vang xa.
Nếu có người dùng một sợi lông chấm lấy nước biển lớn,
Có thể biết được số lượng nước ấy và làm cho biển cạn khô hết,
Thì vẫn không ai biết hết được tài biện thuyết lớn lao thù thắng của chư Phật Như Lai.
Hoặc có người đo được hư không, biết được bờ mé của nó,
Cân được núi Tu-di (ngọn núi lớn nhất, nằm ở trung tâm một thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) và biết được nó nặng bao nhiêu cân lạng,
Thì sức trí tuệ và biện thuyết của Như Lai vẫn không ai khuất phục được;
Dù trải qua số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài lâu) cũng không lường được tài biện thuyết như thế.
Bấy giờ Bất Không Kiến lại bảo A-nan: "Trưởng lão nên biết, chư Phật Thế Tôn có âm thanh của Đại Phạm (âm thanh trong trẻo thanh cao như của vua trời Phạm Thiên), âm thanh sư tử, tiếng mạnh mẽ dũng mãnh, âm thanh của vua rồng, tiếng đàn, tiếng ca, tiếng êm dịu hay ho, tiếng sấm lớn nhỏ, tiếng không thể nghĩ bàn, tiếng nhiệm mầu vô lượng, tiếng thù thắng không bờ bến, âm thanh đầy đủ, tiếng không lui sụt, tiếng chim ca-lăng-tần-già (loài chim có tiếng hót hay nhất, tương truyền ở núi Tuyết), tiếng trong sạch đầy hoan hỷ, tiếng phân biệt của Như Lai, tiếng thấu hiểu rõ của Như Lai, tiếng sâu xa của Như Lai, tiếng không ai chê được của Như Lai, tiếng không lùi bước của Như Lai, tiếng trong suốt của Như Lai, tiếng không suy giảm không tổn hại, tiếng hay đẹp của Như Lai, tiếng đẹp nhất của Như Lai, tiếng không chỗ nào không đẹp của Như Lai, tiếng của Như Lai đầy đủ rộng khắp mọi công đức. Ở chỗ này nói rằng Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri dùng một âm thanh mà khiến chúng sinh trong một thế giới đều thích nghe.
Lại dùng một âm thanh mà khiến chúng sinh trong hai thế giới cũng đều mong muốn được nghe. Một âm thanh của Như Lai cho đến trăm nghìn vạn ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) thế giới không bờ bến, chúng sinh trong đó cũng đều thích nghe như vậy. Chúng sinh ở những nơi ấy nghe tiếng Như Lai, hiểu rõ như thế, nhận biết như thế, đều nói: 'Như Lai vì ta mà nói pháp.'
Như vậy đó, A-nan, âm thanh không thể nghĩ bàn, đem lại lợi ích của chư Phật Như Lai, ví như vầng mặt trời chiếu khắp cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, chỉ thế giới loài người chúng ta), chúng sinh có mắt đều được nhờ ơn ánh sáng. Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri cũng thế: bánh xe pháp bằng âm thanh (pháp luân: lời dạy của Phật, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não) trong sạch nhiệm mầu, cứu vớt tất cả cũng như vậy.
Trưởng lão A-nan, ví như đêm rằm đầu mùa xuân, vầng trăng tròn đầy, trong sáng soi rọi, không chút mây mù che lấp; người cõi Diêm-phù-đề đều ra ngoài dạo chơi ngắm cảnh, tha hồ vui thú, là nhờ trăng sáng tỏ. Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri cũng thế: bánh xe pháp bằng âm thanh trong sạch nhiệm mầu; chúng sinh sở dĩ được lợi ích là nhờ gặp được ánh sáng pháp của Như Lai.
Trưởng lão A-nan, ví như mọi dòng sông, ngòi, khe, suối, nước lớn nước nhỏ đều chảy vào biển cả và đều thành một vị (vị mặn); mà một vị ấy lại gồm đủ mọi vị. Trong biển cũng có vô lượng châu báu quý lạ. Người và những loài chẳng phải người tuy tham muốn châu báu ấy, nhưng biển cả sâu rộng khó mà vượt qua. Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri cũng thế: bánh xe pháp bằng âm thanh trong sạch khó hiểu thấu, khiến các chúng sinh được lợi ích của báu pháp và vô lượng an vui cũng như vậy.
Trưởng lão A-nan, ví như mặt đất làm hạt giống nảy mầm, nuôi lớn muôn vật, đem lợi ích cho chúng sinh, không gì là không dồi dào sung túc; làng xóm, thành ấp, kinh đô của vua chúa, mọi vùng đất đều nương vào đất này. Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri cũng thế: bánh xe pháp bằng âm thanh trong sạch nhiệm mầu cứu vớt tất cả vô lượng chúng sinh, khiến ai nấy đều vui sướng cũng như vậy.
Trưởng lão A-nan, ví như hư không, mọi thứ trong thế gian đi lại không bị cản trở, mà hư không ấy lại làm cho muôn vật được yên ổn. Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri cũng thế: bánh xe pháp bằng âm thanh trong sạch nhiệm mầu đem lại lợi ích cho tất cả cũng như vậy.
Trưởng lão A-nan, ví như trên cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời trên đỉnh núi Tu-di, do trời Đế Thích cai quản), cây ba-lợi-chất-đa (cây san hô của cõi trời, hoa thơm ngát) và cây câu-tỳ-la hoa lá sum suê, chư thiên dạo chơi ngắm cảnh, ai cũng vui thích. Bánh xe pháp bằng âm thanh của Như Lai cũng thế: trong sạch diễn bày tiếng nói của mọi pháp, đem lại lợi ích an vui như cam lộ (nước trời ngọt ngào, uống vào thì bất tử; ví cho giáo pháp đưa đến giải thoát) cũng như vậy." Bấy giờ Bất Không Kiến liền nói kệ rằng:
Thế Tôn có âm thanh như vua Phạm Thiên, bậc nhất ở cõi Diêm-phù-đề;
Tiếng sư tử dũng mãnh, cùng tiếng của rồng lớn;
Tiếng đàn sáo hòa dịu, mười phương không thể nghĩ bàn;
Tiếng chuông trống, tiếng sấm gầm, tiếng vang dội khắp không bờ bến;
Tiếng đầy khắp cõi Phật, tiếng chưa từng suy giảm;
Tiếng chim ca-lăng-tần-già, tiếng đáng yêu, hòa thuận, hoan hỷ;
Tiếng bậc thánh vui mừng, không vẩn đục; tiếng có lời dạy và không lời dạy;
Tiếng sâu xa về lẽ vô vi (cái không do tạo tác mà có, không sinh không diệt), tiếng không bị chê bai, phỉ báng;
Tiếng nói câu chữ khó thấy mà khéo phân biệt;
Tiếng không suy hao tổn giảm, tiếng hay đẹp vang khắp nơi;
Tiếng không trói buộc và tiếng không quên sót;
Tiếng đầy đủ mọi công đức — đó là lời nói của bậc Nương Tựa Của Thế Gian.
Ngài dùng được một âm thanh mà vang khắp mọi cõi,
Điều phục muôn loài, ai nấy vui mừng thích nghe,
Đều nói: "Nay Như Lai chỉ riêng vì ta mà nói pháp."
Như Lai dùng một âm thanh cho đến số thế giới nhiều như cát sông Hằng,
Trong vô lượng thế giới ấy, chúng sinh đều thích nghe.
Ví như mặt trời mọc tỏa sáng, chiếu rọi khắp mọi vật,
Âm thanh của Thế Tôn cũng thế, vì đại chúng mà diễn nói pháp.
Đêm rằm đầu mùa xuân, ánh trăng tròn trong vắt,
Vầng trăng sáng như thế chiếu khắp cõi Diêm-phù-đề,
Khiến ai cũng được vui sướng, lợi ích cũng không bờ bến;
Bậc Nương Tựa Của Thế Gian giống như vầng trăng ấy, ai nhìn thấy cũng đều vui mừng.
Âm thanh nhiệm mầu trong sạch đem lợi ích cho tất cả,
Bậc nhất trong cõi Diêm-phù-đề, không thể nghĩ bàn được.
Như biển cả không bờ bến, là nơi sinh ra mọi thứ châu báu,
Sâu rộng khó vượt qua, đem lợi ích cho mọi loài;
Bậc Phật đại thù thắng cũng như thế, cao nhất, không ai vượt hơn.
Âm thanh có lời dạy, không lời dạy v.v. thật khó hiểu thấu,
Trong sạch, không thể chê, ban được mọi niềm vui.
Như trong cõi tam thiên (ba nghìn đại thiên thế giới) này, an trú được tất cả mọi loài,
Âm thanh của Phật cũng thế, làm lợi cho muôn vật, khó nghĩ bàn.
Hư không không ngăn ngại, mọi loài bay lượn đều thông suốt;
Âm thanh của Thế Tôn cũng thế, thấm nhuần rộng khắp mọi loài.
Như cây hoa thơm cõi trời nở rộ, đem lại lợi ích tốt lành,
Mọi âm thanh của Như Lai đều đầy đủ lợi ích cho thế gian.
Ta trong một kiếp nói về công đức âm thanh của Phật,
Dù trải qua trăm kiếp cũng không lường được đầu cuối của nó.
Chư Phật cũng đều như vậy, có âm thanh không thể nghĩ bàn.
Chúng sinh khắp mười phương, mỗi người mỗi miệng với tài biện thuyết không bờ bến,
Nói về công đức âm thanh của Phật cũng không thể nói hết được.
Bậc Nương Tựa Của Thế Gian có âm thanh không thể nghĩ bàn như thế.
Nếu tất cả chúng sinh dưới nước, trên cạn,
Giả sử đều thành Phật, cũng không lường được đáy bờ của âm thanh ấy.
Các đấng Thiện Thệ đều có âm thanh không thể nghĩ bàn như thế.
Âm thanh của bậc Điều Ngự Sư như thế không gì sánh bằng.
Nếu ai tùy thuận nhớ nghĩ đến, thì trọn đời không rơi vào đường ác.
Nếu có các vị Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật và cứu độ chúng sinh) được nghe âm thanh đầy đủ của Phật,
Thì sẽ được âm thanh không thể nghĩ bàn của bậc Phật Pháp Vương (vua của giáo pháp, chỉ Phật).
Bấy giờ Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương), Thích-đề-hoàn-nhân (tức trời Đế Thích, vua cõi trời Ba Mươi Ba), thiên tử cõi Diệm-ma (cõi trời thứ ba của cõi dục), thiên tử cõi Đâu-suất (cõi trời thứ tư của cõi dục), thiên tử cõi Tự Tại, và Đại Tự Tại cùng con trai tên là Thương Chủ, Đại Phạm Thiên Vương (vua trời cõi Phạm Thiên), chư thiên cõi Tịnh Cư (cõi trời nơi các bậc thánh đã dứt dục sinh về), lại có chư thiên có sức lớn, oai đức lớn, các thiên tử của hai cõi dục và sắc (cõi dục: cõi còn tham muốn ăn uống, dục lạc; cõi sắc: cõi trời đã lìa dục nhưng còn thân hình), nghe Bồ-tát Bất Không Kiến nói về công đức âm thanh của Phật, đều khen là chưa từng có.
Họ lấy bột hương chiên-đàn (gỗ đàn hương) của cõi trời rải lên Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) Bất Không Kiến, cho đến cúng dường khắp mười phương xong. Lúc ấy có sáu mươi ức trăm nghìn na-do-tha chư thiên cõi dục và cõi sắc nghe âm thanh này đều gieo thiện căn hướng về Bồ-đề vô thượng. Năm nghìn tỳ-kheo (tu sĩ nam đã thọ giới đầy đủ) cũng phát tâm Bồ-đề vô thượng, mặc áo giáp thệ nguyện rộng lớn (ví lời nguyện cứu độ chúng sinh như áo giáp, giúp không lùi bước trước gian khổ). Bảy trăm nghìn vạn tỳ-kheo-ni (tu sĩ nữ đã thọ giới đầy đủ) phát tâm vô thượng và lời thệ nguyện rộng lớn. Trăm nghìn ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới) từ tòa hoa đứng dậy, đến chỗ Đại Bồ-tát Bất Không Kiến. Lại có hai ức trăm nghìn na-do-tha phụ nữ, mỗi người cởi chuỗi ngọc châu báu (anh lạc: chuỗi ngọc đeo trên thân) trên người dâng lên Bồ-tát Ma-ha-tát Bất Không Kiến, và cũng phát đại nguyện Bồ-đề vô thượng.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video