# Kinh Tập Nhất Thiết Phúc Đức Tam-muội (Kinh về phép tam-muội gom góp hết thảy phúc đức; tam-muội là trạng thái tâm lắng sâu, chuyên chú vào một chỗ, không tán loạn)
Kinh Tập Nhất Thiết Phúc Đức Tam-muội
Đời Diêu Tần (triều đại do họ Diêu lập ở miền bắc Trung Hoa, khoảng thế kỷ 4–5), Cưu-ma-la-thập (vị cao tăng người nước Quy Tư, nổi tiếng về dịch kinh Phật ra chữ Hán) dịch.
Kinh Tập Nhất Thiết Phúc Đức Tam-muội, quyển thượng
Đời Diêu Tần, Tam tạng (danh hiệu bậc thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Cưu-ma-la-thập dịch.
Tôi nghe như vầy. Một thời, Phật ở tại giảng đường Đại Pháp trong vườn cây Am-la (cây xoài) ở thành Tỳ-xá-ly (một thành lớn ở miền bắc Ấn Độ xưa). Cùng ở với Phật có chúng đại tỳ-kheo (các vị tăng xuất gia đã thọ giới đầy đủ) gồm mười nghìn người. Tất cả đều là A-la-hán (bậc thánh đã dứt hết phiền não, không còn phải sinh tử luân hồi). Các lậu (những ô nhiễm trong tâm, như chỗ rò rỉ, khiến con người trôi lăn trong sinh tử) của họ đã hết, không còn phiền não. Tâm họ được tự tại, tâm được giải thoát trọn vẹn, trí tuệ được giải thoát trọn vẹn. Tâm họ thuần hoà như vua rồng lớn. Việc cần làm đã làm xong, đã bỏ được gánh nặng, đã đạt được lợi ích của chính mình. Họ đã dứt hết mọi trói buộc dẫn đến tái sinh, đã đến bờ bên kia (bờ giải thoát).
Lại có hai vạn vị Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc tu hành lớn, phát nguyện thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh). Các vị đều đã đạt địa vị bất thoái chuyển (không còn lùi bước trên đường tu), đã đắc đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn giáo pháp, không quên mất) và biện tài vô ngại (tài thuyết giảng lưu loát, không gì ngăn trở), có thần thông lớn, khéo léo phát khởi được các tam-muội sâu xa. Về chánh niệm (sự ghi nhớ, tỉnh giác đúng đắn), trí tuệ, thệ nguyện bền chắc, trí tuệ và phương tiện (những cách thức khéo léo để giáo hoá chúng sinh), các vị đều đã đến bờ bên kia. Danh hiệu các vị là: Bồ-tát Ma-ha-tát Hành Chí, Bồ-tát Ma-ha-tát Sư Tử Chí, Bồ-tát Ma-ha-tát Diệu Sắc Chí, Bồ-tát Ma-ha-tát Tăng Khứ Chí, Bồ-tát Ma-ha-tát Tăng Trưởng Chí, Bồ-tát Ma-ha-tát Vô Lượng Chí, Bồ-tát Ma-ha-tát Pháp Chí, Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc, Bồ-tát Ma-ha-tát Văn-thù-sư-lợi Đồng tử, Bồ-tát Ma-ha-tát Na-la-diên. Hai vạn vị Bồ-tát đứng đầu như thế.
Lại có bốn vạn thiên tử (các vị trời) đều hướng về Đại thừa (con đường tu lớn, cầu thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh), cùng vô số Đế Thích (vua cõi trời Ba Mươi Ba), Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên) và các vị Hộ thế (bốn vị Thiên vương che chở thế gian). Bấy giờ, Thế Tôn (Đức Phật, bậc được cả thế gian tôn kính) được vô lượng trăm nghìn vạn ức đại chúng cung kính vây quanh, và Ngài thuyết pháp cho họ. Lúc ấy, ba tháng sau Thế Tôn sẽ bỏ thân mạng, vào Bát-niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn, tức Phật nhập diệt). Vào thời đó, Phật pháp thù thắng mầu nhiệm, hưng thịnh tột bậc, che lấp hết thảy ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật giáo).
Bấy giờ, Bồ-tát Na-la-diên, chủ của một nghìn thế giới, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, quỳ gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật thưa rằng: “Bạch Thế Tôn, Như Lai (một danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) không bao lâu nữa sẽ bỏ thân mạng, vào Niết-bàn rốt ráo. Nay pháp của Như Lai là cao tột nhất, có thể che lấp hết thảy ngoại đạo không có lòng tin kính. Lành thay Thế Tôn! Cúi xin Như Lai che chở các Bồ-tát, khiến họ ngay trong đời này phát sinh mọi điều lành, căn lành (gốc rễ điều lành, tức những việc thiện làm nền cho quả tốt về sau) tăng thêm, lòng vui mừng, uy đức tăng thêm, không làm đứt giống Phật (dòng giống làm nên chư Phật), giữ gìn con mắt Pháp và con mắt Tăng (sự sáng suốt để duy trì giáo pháp và đoàn thể tăng). Cúi xin Như Lai thu nhận cứu giúp hết thảy chúng sinh, phân tích giảng giải con đường đi đến Niết-bàn.
Chánh pháp mà Phật đã nói, sau khi Phật diệt độ, xin khiến các Bồ-tát lưu truyền không dứt; khiến A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn khắp, tức quả vị Phật) còn mãi ở đời; khiến họ không xa rời việc thấy Phật, nghe Pháp, cúng dường Tăng; tăng thêm sức nhớ, không quên các pháp; tăng thêm sức trí tuệ, hiểu rõ pháp sâu; tăng thêm sức tinh tấn, tiến tới hiểu được nghĩa lý; có đủ sức biết hổ thẹn với chính mình, vì làm sạch tâm mình; có đủ sức biết thẹn với người khác, vì lìa bỏ hết thảy điều ác; có được sức bền chắc, vì oai nghi (dáng đi, đứng, nằm, ngồi đúng phép tắc của người tu) đầy đủ; có sự bền mạnh dũng kiện, vì cắt đứt hết thảy kết sử (các phiền não trói buộc và sai khiến tâm); có sự hùng mãnh lớn, vì ở đâu cũng không sợ hãi.
Bạch Thế Tôn, làm sao để Bồ-tát Ma-ha-tát không mất công đức, không mất chánh pháp, không mất tuệ, không mất trí, không mất tâm Bồ-tát; chí nguyện bền chắc, làm bạn thân cho chúng sinh đến cùng, đưa chúng sinh cho đến tận Niết-bàn; nói sao làm vậy, không lừa dối chúng sinh, an trụ trọn đầy trong Phật pháp; không cầu cho riêng mình mà tự bố thí, buông bỏ hết thảy; tự mình sống đúng như lời dạy, giữ ba tịnh giới (?) (ba nhóm giới trong sạch: giữ các điều răn, làm mọi điều lành, làm lợi ích cho chúng sinh); tự mình an trụ trong sự nhẫn nhục trong sạch, tâm không thô bạo; đối với chúng sinh, tâm bình đẳng; tự an trụ trong tinh tấn, làm mọi việc lành; tự an trụ trong các thiền (các tầng tâm lắng yên sâu), đủ ba thiện giới (?); tự khéo an trụ trong lòng từ, không bám chấp vào bất cứ thiền định nào; tự an trụ trong trí tuệ sáng suốt, lìa các tà kiến (những hiểu biết sai lầm); trong mọi pháp đều được soi sáng; dùng bốn nhiếp pháp (bốn cách thu phục, gần gũi chúng sinh: bố thí, nói lời dịu dàng, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ) mà thu nhận chúng sinh, không mệt mỏi, không cầu đền ơn; thường nghĩ đến việc tu hành để có được mọi chỗ lành của hết thảy người và trời; an trụ trong tâm Nhất thiết trí (trí biết hết thảy, tức trí của Phật), lòng vững như ngưỡng cửa (?); tâm không hướng về Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát riêng mình) hay Duyên giác (người tự quán xét nhân duyên mà giác ngộ cho riêng mình); tâm luôn hướng về Pháp, không hướng về dục; vì lợi ích của Pháp vương (vua của Pháp, tức Phật) chứ không vì lợi ích của người và trời; thực hành hạnh trí tuệ đúng như trí Phật đã nói; lấy Pháp nuôi mạng sống chứ không phải sống vì ăn uống; xa lìa tham dục mà thu nhận tất cả; xa lìa giận dữ, đối với chúng sinh không có lòng làm hại; xa lìa ngu si, lìa bóng tối mê muội về các pháp; vượt qua các ma, lìa mọi phiền não trói buộc; có phương tiện khéo léo, khéo đi vào các cửa pháp?”
Hỏi như vậy xong, bấy giờ Thế Tôn bảo Na-la-diên, chủ của nghìn thế giới: “Lành thay, lành thay! Na-la-diên, nay ông có thể vì các Bồ-tát mà hỏi Như Lai nghĩa lý như thế. Na-la-diên, nay ông hãy lắng nghe kỹ và khéo suy nghĩ, ta sẽ nói cho ông. Các hạnh như thế của Bồ-tát Ma-ha-tát, công đức có được còn vượt hơn thế nữa.” Bấy giờ Bồ-tát Na-la-diên vui mừng thưa: “Lành thay Thế Tôn, con xin vâng lời dạy mà lắng nghe.” Phật bảo Na-la-diên: “Bồ-tát Ma-ha-tát có một tam-muội tên là Tập Nhất Thiết Phúc Đức (gom góp hết thảy phúc đức). Bồ-tát nào thành tựu tam-muội này thì không mất công đức, không mất chánh pháp, không mất tuệ, không mất trí, không mất việc thấy Phật, nghe Pháp, cúng dường Tăng; siêng tu bốn nhiếp pháp, tự an trụ trong bố thí, cho đến tự an trụ trong phương tiện khéo léo, thành tựu công đức này cùng các công đức khác.” Bấy giờ Thế Tôn nói ra tên của tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này xong thì liền im lặng.
Bấy giờ có một đại lực sĩ tên là Tịnh Uy, có sức mạnh lớn, sống trong đại thành Tỳ-xá-ly, nghĩ như vầy: “Ta là đại lực sĩ, có sức mạnh lớn. Trong cõi Diêm-phù-đề (châu lục ở phía nam núi Tu-di, tức thế giới loài người chúng ta), mọi chúng sinh không ai có sức mạnh lớn bằng ta. Trước đây ta từng nghe có sa-môn (người xuất gia tu hành) Cù-đàm (họ của Đức Phật Thích-ca) có sức mạnh lớn, đầy đủ mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có), thân như Na-la-diên (vị thần lực sĩ có sức mạnh phi thường).” Lại nghĩ: “Ta nên đến xem sa-môn Cù-đàm so với ta thế nào.”
Bấy giờ lực sĩ Tịnh Uy ra khỏi đại thành Tỳ-xá-ly, đi đến giảng đường Đại Pháp ở vườn Am-la. Đến nơi, ông nhìn thấy Như Lai, Ứng cúng (bậc đáng được cúng dường), Chánh biến giác (bậc giác ngộ chân chính và trọn khắp), uy đức lớn lao của Phật, được trăm nghìn vạn người cung kính vây quanh, đang giảng pháp, giống như núi Tu-di (ngọn núi ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) nổi lên giữa biển lớn, bốn phía đoan nghiêm, cực kỳ mầu nhiệm. Vừa mới thấy Như Lai, ông liền có lòng tin vui, kính yêu lớn lao, bèn tiến đến gieo mình xuống đất lễ dưới chân Như Lai, đi vòng quanh bên phải ba vòng (cách bày tỏ lòng tôn kính), rồi lui đứng một bên, chắp tay đưa lên đỉnh đầu, một lòng nhìn Phật.
Lúc ấy, Thế Tôn biết tâm của lực sĩ Tịnh Uy, muốn hàng phục ông nên bảo Đại Mục-liên (Mục-kiền-liên, đệ tử lớn của Phật, thần thông bậc nhất): “Mục-liên, ông hãy đi lấy mũi tên mà xưa kia, khi ta còn là Bồ-tát, đã bắn ra lúc thi sức để cưới cô gái dòng họ Thích tên là Cù-di (người vợ của Phật khi Ngài còn là thái tử).” Bấy giờ Mục-liên thưa với Thế Tôn: “Con hoàn toàn không thấy, không biết nó ở đâu.” Bấy giờ Thế Tôn từ chân phải phóng ra ánh sáng lớn tên là Chiếu Minh. Ánh sáng ấy soi khắp cõi Phật này gồm ba nghìn đại thiên thế giới (một hệ vũ trụ lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ). Khi ấy ở bên dưới ba nghìn đại thiên thế giới, trên vòng kim cương lớn (tầng nền cứng chắc ở đáy thế giới), mũi tên đang cắm đứng ở đó. Bấy giờ Thế Tôn bảo Đại Mục-liên: “Ông có thấy mũi tên cắm đứng trên vòng kim cương lớn của thế giới này không?” Mục-liên thưa: “Bạch Thế Tôn, con đã thấy.” Phật bảo Mục-liên: “Ông hãy lấy mang về đây.”
Đại Mục-liên liền xuống đến chỗ đó, nhanh như khoảng thời gian một lực sĩ co duỗi cánh tay. Toàn thể đại chúng đều thấy ông đi. Ông liền mang mũi tên về trao cho Như Lai, và nói thế này: “Bạch Thế Tôn, sức lực lúc còn làm Bồ-tát ấy là sức do cha mẹ sinh ra, hay là sức thần thông?” Phật nói: “Đó là sức do cha mẹ sinh ra lúc còn làm Bồ-tát, không phải sức thần thông. Mục-liên, nếu Bồ-tát dùng sức thần thông thì mũi tên này đã bay qua vô lượng vô biên thế giới của chư Phật.” Đại đức Mục-liên thưa: “Bạch Thế Tôn, vậy ra đó là sức phúc đức do cha mẹ sinh ra của Bồ-tát.”
Phật bảo Mục-liên: “Sức của mười người bằng sức một con bò khoẻ. Sức mười con bò khoẻ bằng sức một con bò xanh. Sức mười con bò xanh bằng sức một con voi thường. Sức mười con voi thường bằng sức một con voi La-ca. Sức mười con voi La-ca bằng sức một con voi Ca-ni. Sức mười con voi Ca-ni bằng sức một con hương tượng (loại voi quý có mùi thơm, rất khoẻ). Sức mười con hương tượng bằng sức một con voi Tỳ-đà. Sức mười con voi Tỳ-đà bằng sức một con voi Vô Đấu. Sức mười con voi Vô Đấu bằng sức một con voi Y-sa-đà. Sức mười con voi Y-sa-đà bằng sức một con voi An Thiền. Sức mười con voi An Thiền bằng sức một con voi Bà-ma. Sức mười con voi Sa-ma (?) bằng sức một con voi xanh. Sức mười con voi xanh bằng sức một con voi vàng. Sức mười con voi vàng bằng sức một con voi đỏ. Sức mười con voi đỏ bằng sức một con voi trắng. Sức mười con voi trắng bằng sức một con voi Hoa Sen Đỏ. Sức mười con voi Hoa Sen Đỏ bằng sức một con voi Hoa Sen Hồng. Sức mười con voi Hoa Sen Hồng bằng sức một con hương tượng. Sức mười con hương tượng bằng sức một con hương tượng lớn. Sức mười con hương tượng lớn bằng sức một sư tử chúa bị buộc dây (?). Sức mười sư tử chúa bị buộc dây bằng sức một lực sĩ. Sức mười lực sĩ bằng sức một đại lực sĩ. Sức mười đại lực sĩ bằng sức một Già-thố-la (?). Sức mười Già-thố-la bằng sức một Đại Già-thố-la (?). Sức mười Đại Già-thố-la bằng sức một Ba-kiến-đề. Sức mười Ba-kiến-đề bằng sức một Đại Ba-kiến-đề.
Sức mười Đại Ba-kiến-đề bằng sức một Địa thiên tử (vị trời sống trên mặt đất). Sức mười Địa thiên tử bằng sức một Đường thiên tử (?) (vị trời sống ở cung điện). Sức mười Đường thiên tử bằng sức một vị trời Trì Phong (trời giữ gió). Sức mười trời Trì Phong bằng sức một vị trời Trì Man (trời cầm vòng hoa). Sức mười trời Trì Man bằng sức một vị trời Thường Tuý (trời luôn say sưa vui chơi). Sức mười trời Thường Tuý bằng sức một thiên tử trong cõi Tứ Thiên vương (cõi trời thấp nhất, do bốn vị vua trời ở sườn núi Tu-di cai quản). Sức của tất cả thiên tử trong cõi Tứ Thiên vương bằng sức một vị Thiên vương. Sức mười vị Thiên vương bằng sức một thiên tử ở cõi trời Ba Mươi Ba (cõi trời Đao-lợi trên đỉnh núi Tu-di). Sức của tất cả thiên tử ở cõi trời Ba Mươi Ba bằng sức một Đế Thích. Sức mười Đế Thích bằng sức một thiên tử ở cõi trời Diệm (cõi trời Dạ-ma, tầng trời thứ ba của cõi Dục). Sức của tất cả thiên tử ở cõi trời Diệm bằng sức một vua trời Diệm. Sức mười vua trời Diệm bằng sức một thiên tử ở cõi trời Đâu-suất-đà (tầng trời thứ tư của cõi Dục, nơi Bồ-tát ở trước khi xuống trần thành Phật). Sức của tất cả thiên tử ở cõi trời Đâu-suất-đà bằng sức một vua trời Đâu-suất-đà. Sức mười vua trời Đâu-suất-đà bằng sức một thiên tử ở cõi trời Hoá Lạc (tầng trời thứ năm, chư thiên tự biến hoá ra cảnh vui). Sức của tất cả thiên tử ở cõi trời Hoá Lạc bằng sức một vua trời Hoá Lạc. Sức mười vua trời Hoá Lạc bằng sức một thiên tử ở cõi trời Tha Hoá Tự Tại (tầng trời cao nhất của cõi Dục, hưởng thú vui do người khác biến hoá ra). Sức của tất cả thiên tử ở cõi trời Tha Hoá Tự Tại bằng sức một vua trời Tha Hoá Tự Tại. Sức mười vua trời Tha Hoá Tự Tại bằng sức một thiên tử ở cõi trời Ma. Sức của tất cả thiên tử ở cõi trời Ma bằng sức một Ma vương. Sức mười Ma vương bằng sức nửa Na-la-diên. Sức mười nửa Na-la-diên bằng sức một Na-la-diên. Sức mười Na-la-diên bằng sức một Đại Na-la-diên.
Sức mười Đại Na-la-diên bằng sức một vị Bồ-tát đã tu hành một trăm kiếp (kiếp là khoảng thời gian cực kỳ dài). Sức mười Bồ-tát tu hành một trăm kiếp bằng sức một Bồ-tát tu hành một nghìn kiếp. Sức mười Bồ-tát tu hành một nghìn kiếp bằng sức một Bồ-tát tu hành một vạn kiếp. Sức mười Bồ-tát tu hành một vạn kiếp bằng sức một Bồ-tát tu hành mười vạn kiếp. Sức mười Bồ-tát tu hành mười vạn kiếp bằng sức một Bồ-tát tu hành trăm vạn kiếp. Sức mười Bồ-tát tu hành trăm vạn kiếp bằng sức một Bồ-tát tu hành nghìn vạn kiếp. Sức mười Bồ-tát tu hành nghìn vạn kiếp bằng sức một Bồ-tát tu hành trăm nghìn vạn kiếp. Sức mười Bồ-tát tu hành trăm nghìn vạn kiếp bằng sức một Bồ-tát tu hành nghìn nghìn vạn kiếp. Sức mười Bồ-tát tu hành nghìn nghìn vạn kiếp bằng sức một Bồ-tát tu hành trăm nghìn nghìn vạn kiếp. Sức mười Bồ-tát tu hành trăm nghìn nghìn vạn kiếp bằng sức một Bồ-tát tu hành nghìn nghìn nghìn vạn kiếp. Sức mười Bồ-tát tu hành nghìn nghìn nghìn vạn kiếp bằng sức một Bồ-tát tu hành trăm nghìn nghìn nghìn vạn kiếp. Sức mười Bồ-tát tu hành trăm nghìn nghìn nghìn vạn kiếp bằng sức một Bồ-tát tu hành vạn nghìn nghìn nghìn vạn kiếp. Sức mười Bồ-tát tu hành vạn nghìn nghìn nghìn vạn kiếp bằng sức một Bồ-tát đã đắc Vô sinh pháp nhẫn (sự thấu hiểu vững chắc rằng các pháp vốn không sinh không diệt, và an nhiên chấp nhận chân lý ấy). Sức mười Bồ-tát đã đắc Vô sinh pháp nhẫn bằng sức một Bồ-tát Thập địa (Bồ-tát ở địa vị thứ mười, bậc cao nhất trong mười giai đoạn tu hành của Bồ-tát). Sức mười Bồ-tát Thập địa bằng sức một Bồ-tát Hậu thân (Bồ-tát ở đời sau cùng, đời sẽ thành Phật).
Vì thế, Mục-liên, vì Bồ-tát thành tựu sức mạnh như vậy nên vừa sinh ra liền có thể đi bảy bước. Mục-liên, nếu thế giới này không được Phật giữ gìn thì đã bị phá hoại, không còn đứng vững. Vì sao? Khi Bồ-tát Ma-ha-tát vừa sinh ra và đi bảy bước, mặt đất của thế giới này rộng sáu mươi tám nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng hơn mười cây số); lúc Bồ-tát mới sinh hạ chân xuống thì mặt đất sẽ lún sâu trăm nghìn do-tuần, lúc nhấc chân lên thì đất lại trồi lên trăm nghìn do-tuần. Nhờ Phật giữ gìn nên thế giới này không rung động, không hư hoại, chúng sinh không bị khổ não. Bồ-tát Hậu thân lúc mới sinh ra đã có sức mạnh như thế.
Mục-liên, sức mười Bồ-tát mới sinh bằng sức một Bồ-tát ở tuổi tráng niên. Mục-liên, Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu sức mạnh này mà đi đến đạo tràng (nơi Phật ngồi thành đạo, dưới cội cây Bồ-đề) để giác ngộ Bồ-đề (sự giác ngộ hoàn toàn). Sức lúc đi đến đạo tràng như thế, so với sức lúc ngồi lên toà ở đạo tràng, thì sức sau vượt hơn trăm nghìn lần. Rồi lại dùng sức vô lượng vô biên a-tăng-kỳ (con số nhiều đến mức không thể đếm), không thể nắm bắt, không thể phá hoại như vậy, thành tựu đầy đủ cho đến khi thành A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Mục-liên, giả sử chúng sinh trong hết thảy thế giới đều có đủ sức của Bồ-tát sắp thành Bồ-đề, đem so với trí lực biết điều có thể và điều không thể (trí biết rõ việc gì hợp lẽ có thể xảy ra, việc gì không thể xảy ra; là lực thứ nhất trong mười lực của Phật) của Như Lai, thì trăm nghìn vạn ức phần cũng không bằng một phần, cho đến dùng số đếm hay thí dụ cũng không sao sánh kịp. Có đủ mười lực như thế thì gọi là Như Lai, Ứng cúng, Chánh biến giác.
Vì thế, Mục-liên, sức của Như Lai được căn lành xưa kia giữ gìn, không tăng không giảm. Ở đây không nói đến sức thần thông của Bồ-tát. Nếu Bồ-tát dùng sức thần thông thì có thể đặt các thế giới nhiều như cát sông Hằng lên đầu một sợi lông nơi ngón chân, rồi ném qua vô lượng vô biên thế giới nhiều như cát sông Hằng; qua lại như vậy mà không làm cho chúng sinh bị khổ não. Thần lực như thế là vô lượng vô biên, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, không thể đếm biết, không gì sánh bằng. Nếu Như Lai hiện ra hết mọi sức thần thông của mình thì hàng Thanh văn các ông còn không thể tin, huống gì các chúng sinh khác. Mục-liên, khi Bồ-tát đi lên đạo tràng, Ngài quán thấy địa đại (yếu tố đất, một trong bốn yếu tố cấu thành vật chất là đất, nước, lửa, gió), thuỷ đại, hoả đại, phong đại đều chỉ là một cõi, tức là cõi hư không. Vì vậy mặt đất không bị hư hoại, chúng sinh không bị khổ não.”
Bấy giờ, lực sĩ Tịnh Uy nghe Như Lai nói về sức do cha mẹ sinh ra của Bồ-tát, nghe xong kinh ngạc, lông trên người đều dựng đứng, khởi lòng thấy việc hiếm có. Ông từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lại y phục, quỳ gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật thưa: “Bạch Thế Tôn, lòng kiêu mạn của con nay đã bị dẹp tan hết, vì được nghe Như Lai nói về sức mạnh của Bồ-tát. Bạch Thế Tôn, nay con xin quy y Phật, Pháp và chúng Tăng, phát tâm cầu đạo chân chính vô thượng. Vì muốn đem an vui đến cho hết thảy chúng sinh, con nguyện có được đầy đủ sức mạnh của Như Lai.” Bấy giờ lại có mười nghìn thiên tử nghe lực sĩ Tịnh Uy nói lời ấy, đều phát tâm cầu đạo chân chính vô thượng, và cũng nghĩ thế này: “Bạch Thế Tôn, nguyện cho chúng con có được sức mạnh như vậy, như Như Lai, Ứng cúng, Chánh biến giác hiện nay.”
Bấy giờ Bồ-tát Na-la-diên thưa: “Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức mà Bồ-tát tu tập? Trước đây Như Lai nói ra tên ấy xong liền im lặng. Bạch Thế Tôn, nay xin Ngài giảng giải về tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này. Làm sao Bồ-tát đạt được tam-muội này?”
Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Na-la-diên, chủ của nghìn thế giới: “Na-la-diên, không có Bồ-tát nào đã phát tâm cầu đạo chân chính vô thượng mà lại không theo tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này. Vì sao? Vì không có phúc đức nào không gồm vào trong tâm phát nguyện ban đầu. Na-la-diên, giống như sông ngòi, mọi dòng nước không dòng nào không chảy vào biển lớn. Cũng vậy, Na-la-diên, mọi phúc đức — dù là do bố thí, trì giới hay tu tập, dù hữu lậu (còn dính phiền não, còn dẫn đến sinh tử) hay vô lậu (không còn phiền não, dẫn đến giải thoát), dù thuộc thế gian hay xuất thế gian, dù là phúc đức của trời hay của người — tất cả đều gồm trong tâm phát Bồ-đề (tâm phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh). Vì thế, Na-la-diên, nếu người con trai lành, người con gái lành nào muốn gom góp hết thảy phúc đức thì nên phát tâm cầu đạo chân chính vô thượng.
Na-la-diên, ví như núi báu tức là núi Tu-di, núi Mục-chân-lân-đà, núi Đại Mục-chân-lân-đà, núi Luân Vi và núi Đại Luân Vi (những dãy núi vòng quanh bao bọc thế giới), cùng các núi khác, cây thuốc, rừng rậm, thôn ấp, xóm làng, các thành lớn nhỏ; các châu Diêm-phù-đề, Phất-bà-đề, Cù-da-ni, Uất-đơn-việt (bốn châu lục lớn quanh núi Tu-di); các bốn thiên hạ (mỗi bốn thiên hạ là một thế giới nhỏ gồm bốn châu lục ấy); cho đến tiểu thiên thế giới, trung thiên thế giới, ba nghìn đại thiên thế giới; cõi Dục (cõi của chúng sinh còn ham muốn), cõi Sắc (cõi của chư thiên đã lìa dục nhưng còn thân hình), cõi Vô sắc (cõi của chư thiên không còn thân hình, chỉ còn tâm); mặt trời, mặt trăng, các vì sao, cả nhật thực, nguyệt thực — tất cả đều gồm trong ba nghìn đại thiên thế giới, cho đến trăm ức bốn thiên hạ cũng đều ở trong đó. Cũng vậy, Na-la-diên, hết thảy phúc đức của phàm phu, phúc đức của bậc Hữu học (bậc thánh còn đang tu học, chưa đạt quả cao nhất), phúc đức của bậc Vô học (bậc A-la-hán, đã tu học xong), phúc đức của Bồ-tát, phúc đức của Như Lai, tất cả đều gồm trong tâm phát nguyện ban đầu của Bồ-tát. Vì thế, Na-la-diên, nếu muốn thu gom hết thảy phúc đức thì nên phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề của Bồ-tát.
Na-la-diên, giả sử hết thảy chúng sinh trong bốn thiên hạ đều có đủ phúc đức của Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả bốn châu lục bằng chánh pháp), mà có người mới phát tâm cầu đạo Đại thừa, thì phúc đức và trí tuệ của người ấy vượt hơn họ. Na-la-diên, như hết thảy chúng sinh trong bốn thiên hạ, cho đến mọi chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới, tất cả những ai thuộc về cõi chúng sinh, mỗi một chúng sinh đều có đủ phúc đức của Chuyển luân vương; rồi đem phúc đức của tất cả các Chuyển luân vương ấy gộp lại thành khối phúc đức của một Chuyển luân vương, và mỗi một chúng sinh lại có đủ khối phúc đức ấy. Ông nghĩ sao, các phúc đức ấy có nhiều không?” Na-la-diên thưa: “Phúc của một người thôi còn nhiều không đếm xuể, huống gì khối phúc đức của vô lượng a-tăng-kỳ người.”
Phật nói: “Na-la-diên, hãy gác lại chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới; giả sử chúng sinh trong các thế giới nhiều như cát sông Hằng đều có đủ phúc đức của Chuyển luân vương. Na-la-diên, ông nghĩ sao, khối phúc đức ấy có nhiều không?” Na-la-diên thưa: “Bạch Thế Tôn, chúng sinh trong một ba nghìn đại thiên thế giới có đủ khối phúc đức của Chuyển luân vương, còn nhiều đến vô lượng vô biên a-tăng-kỳ, huống gì chúng sinh trong vô lượng vô biên thế giới có đủ khối phúc đức của Chuyển luân vương.” “Na-la-diên, nay ta biết rõ mà nói lời này: người mới phát tâm Bồ-đề, khối phúc đức của người ấy so với khối phúc đức kể trên thì khối phúc đức kể trên trăm phần không bằng một, nghìn phần, trăm nghìn phần, trăm nghìn vạn ức phần cũng không bằng, cho đến dùng số đếm hay thí dụ cũng không sánh kịp. Na-la-diên, đây gọi là lần nói thứ nhất về việc đi vào tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức.
Lại nữa, Na-la-diên, như lòng từ (lòng thương yêu, mong cho chúng sinh được vui) của vị Phạm vương cai quản nghìn thế giới trùm khắp nghìn thế giới này. Na-la-diên, lại có người đem bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, san hô, mã não) đầy cả nghìn thế giới để bố thí. Ông nghĩ sao, phúc bố thí của người ấy với phúc từ tâm của Phạm vương, cái nào hơn?” Na-la-diên thưa: “Bạch Thế Tôn, phúc từ tâm của Phạm vương là vô lượng vô biên.” “Na-la-diên, hãy gác lại lòng từ của Phạm vương nghìn thế giới; như lòng từ của Phạm vương hai nghìn thế giới trùm khắp hai nghìn thế giới này. Na-la-diên, nếu lại có người đem bảy thứ báu đầy cả hai nghìn thế giới để bố thí, ý ông thế nào, phúc bố thí của người ấy với phúc từ tâm của Phạm vương, cái nào hơn?” Na-la-diên thưa: “Bạch Thế Tôn, phúc từ tâm của Phạm vương là vô lượng vô biên.” “Na-la-diên, như lòng từ của Phạm vương ba nghìn đại thiên thế giới trùm khắp ba nghìn đại thiên thế giới này; nếu lại có người đem bảy thứ báu đầy ba nghìn đại thiên thế giới để bố thí, ông nghĩ sao, phúc bố thí của người ấy với phúc từ tâm của Phạm vương, cái nào hơn?” Na-la-diên thưa: “Bạch Thế Tôn, phúc từ tâm của Phạm vương là vô lượng vô biên.” Na-la-diên thưa: “Bạch Thế Tôn, phúc bố thí so với phúc từ tâm thì trăm phần không bằng một, nghìn phần, trăm nghìn phần, cho đến dùng số đếm hay thí dụ cũng không sánh kịp.”
Phật nói: “Đúng vậy. Lòng từ của Phạm vương bốn nghìn thế giới cũng trùm khắp bốn nghìn thế giới này; lòng từ của Phạm vương năm nghìn thế giới cũng trùm khắp năm nghìn thế giới này; lòng từ của Phạm vương mười nghìn thế giới cũng trùm khắp mười nghìn thế giới này; lòng từ của Phạm vương trăm nghìn thế giới cũng trùm khắp trăm nghìn thế giới này. Na-la-diên, nếu có người đem bảy thứ báu đầy trăm nghìn thế giới để bố thí, khối phúc có được so với phúc đức từ tâm, thì phúc từ tâm hơn. Na-la-diên, giả sử hết thảy chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới ấy, mỗi người đều có lòng từ như lòng từ của Đại Phạm thiên vương trăm nghìn thế giới, thì khối phúc đức từ tâm ấy, đem so với phúc đức của Bồ-tát mới phát tâm cầu đạo, một lòng chí nguyện vượt lên, vì giải thoát hết thảy chúng sinh mà không giả dối, không gian trá, thật sự vì hết thảy chúng sinh mà tu lòng từ, thì trăm phần không bằng một, nghìn phần, trăm nghìn phần, ức phần, trăm ức phần, nghìn ức phần, cho đến dùng số đếm hay thí dụ cũng không sánh kịp. Na-la-diên, vì thế nên biết: nếu muốn tu tập gom góp hết thảy phúc đức thì người con trai lành, người con gái lành ấy nên phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề; người nay phát, người sẽ phát đều có đủ khối phúc đức vô lượng vô biên như thế. Đây là lần nói thứ hai về việc đi vào tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức.
Lại nữa, Na-la-diên, ý ông thế nào, hư không phương đông có trùm khắp không? Hư không ở phương nam, tây, bắc, bốn phương phụ, phương trên và phương dưới có trùm khắp không?” Na-la-diên thưa: “Bạch Thế Tôn, hư không phương đông còn không tìm được bờ mé, huống gì hư không mười phương không thể nói hết, vô lượng vô biên, trùm khắp theo mọi thế giới.” Phật nói: “Na-la-diên, giả sử có người trong trăm nghìn vạn ức kiếp đưa ra các thí dụ, muốn nói cho hết hư không để tìm được bờ mé của nó, cũng không tìm được bờ mé. Na-la-diên, nay ta dẫn thí dụ để làm sáng tỏ nghĩa này, vì muốn làm tròn đầy tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức, cũng để khiến những chúng sinh đang tu tập gom góp phúc đức càng tăng thêm chí nguyện, khiến các Bồ-tát Ma-ha-tát hướng về Đại thừa được tròn đầy đại tinh tấn.
Na-la-diên, nếu đem hạt cải chứa đầy ba nghìn đại thiên thế giới, cho đến tận cõi Phi tưởng phi phi tưởng (cõi trời cao nhất trong cõi Vô sắc, nơi tâm ở trạng thái chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải không có tưởng) đều đầy hạt cải; giả sử có người cầm số hạt cải ấy, cứ đi qua trăm nghìn thế giới nhiều như cát sông Hằng ở phương đông thì bỏ xuống một hạt, cứ đi về phương đông như thế cho đến hết số hạt cải ấy, vẫn không thể tìm được bờ mé của thế giới. Phương nam, tây, bắc, bốn phương phụ, phương trên, phương dưới cũng như vậy. Na-la-diên, lại nếu các thế giới nhiều như cát sông Hằng đều chứa đầy hạt cải, Na-la-diên, có người hay trời nào đếm được hết số hạt cải ấy để biết con số không?” Bấy giờ Na-la-diên thưa: “Bạch Thế Tôn, nếu hết thảy chúng sinh trong bốn thiên hạ đều có trí tuệ như Xá-lợi-phất (đệ tử của Phật, trí tuệ bậc nhất), thì trong suốt một kiếp cũng không đếm được một phần, huống chi đếm hết cả khối hạt cải lớn ấy.”
“Na-la-diên, giả sử có người cứ đi qua các thế giới nhiều như cát sông Hằng ở phương đông thì đặt xuống một hạt cải, cứ đi về phương đông như thế cho đến hết số hạt cải, vẫn không tìm được bờ mé của thế giới. Phương nam, tây, bắc, bốn phương phụ, phương trên, phương dưới cũng như vậy. Na-la-diên, các thế giới cùng hư không trùm khắp như thế, giả sử có người hay trời đem bảy thứ báu chứa đầy trong đó để bố thí, Na-la-diên, ông nghĩ sao, khối phúc đức ấy có nhiều không?” Na-la-diên thưa: “Vô lượng, bạch Thế Tôn! Vô biên, bạch Thế Tôn!” Phật nói: “Na-la-diên, khối phúc đức của người ấy, đem so với khối phúc đức của Bồ-tát mới phát tâm cầu đạo, thành tựu chí nguyện, không giả dối, không gian trá, siêng tu tinh tấn, vì giải thoát hết thảy chúng sinh mà khởi lòng đại từ đại bi (lòng thương lớn, muốn cho chúng sinh được vui và thoát khổ), thì khối phúc bố thí kia trăm phần không bằng một, cho đến dùng số đếm hay thí dụ cũng không sánh kịp.
Na-la-diên, hư không trùm khắp hết thảy mọi vật trong mười phương. Na-la-diên, lòng từ của Bồ-tát cũng như vậy, trùm khắp các cõi Phật trong mười phương, trùm khắp hết thảy chúng sinh. Na-la-diên, giả sử những chúng sinh mà lòng từ của Bồ-tát ấy trùm đến đều có đủ phúc đức của Chuyển luân vương, cũng như phúc đức của Đế Thích, cũng như phúc đức của Phạm vương; nếu có Bồ-tát mới phát tâm cầu đạo, một lòng hướng tới, không giả dối, không gian trá, siêng tu tinh tấn, vì giải thoát hết thảy chúng sinh mà khởi lòng từ bi hướng về họ, thực hành lòng xót thương, thì phúc đức có được ấy vượt hơn công đức của hết thảy chúng sinh có đủ phúc của Chuyển luân vương, Đế Thích và Phạm vương kia. Na-la-diên, đây là lần nói thứ ba về việc đi vào tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức.
Lại nữa, Na-la-diên, giả sử hết thảy chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới đều có đủ phúc đức của Chuyển luân vương, đem so với phúc đức của Đế Thích thì trăm phần không bằng một, cho đến dùng số đếm hay thí dụ cũng không sánh kịp. Na-la-diên, giả sử hết thảy chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới đều là Đế Thích, đem so với phúc đức của Phạm vương thì trăm phần không bằng một, cho đến dùng số đếm hay thí dụ cũng không sánh kịp. Na-la-diên, giả sử hết thảy chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới đều có đủ phúc đức của Đại Phạm thiên vương, đem so với phúc đức và trí tuệ của một vị ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới theo Phật) đã dứt dục, thì trăm phần không bằng một, cho đến dùng số đếm cũng không sánh kịp. Na-la-diên, giả sử hết thảy chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới đều là ưu-bà-tắc đã dứt dục, đem phúc đức và trí tuệ ấy so với phúc đức và trí tuệ của Xá-lợi-phất thì trăm phần không bằng một, cho đến dùng số đếm hay thí dụ cũng không sánh kịp. Na-la-diên, giả sử hết thảy chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới có phúc đức trí tuệ như Xá-lợi-phất, đem so với phúc đức trí tuệ của một vị Duyên giác thì trăm phần không bằng một, cho đến dùng số đếm hay thí dụ cũng không sánh kịp. Na-la-diên, nếu hết thảy chúng sinh trong ba nghìn đại thiên thế giới đều có đủ phúc đức trí tuệ của Duyên giác, đem so với phúc đức trí tuệ của một vị Bồ-tát đã tu hành năm trăm kiếp thì trăm phần không bằng một. Muốn đi vào tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức thì nên học như vậy.”
Khi Phật nói pháp này, ba vạn hai nghìn chúng sinh đều phát tâm cầu đạo chân chính vô thượng. Ba nghìn đại thiên thế giới này chấn động theo sáu cách. Nhạc của người và trời cùng lúc trổi lên. Người và trời rải hoa xuống, chất cao đến đầu gối. Trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh, hay bay nhanh), càn-thát-bà (loài thần nhạc ở cõi trời), Đế Thích, Phạm vương và các vị Hộ thế đều nói lời này: “Bạch Thế Tôn, người mới phát tâm đều hơn chúng con. Bạch Thế Tôn, chúng con cũng sẽ làm lợi ích cho những người con trai lành, người con gái lành đã phát, đang phát và sẽ phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Theo chỗ chúng con hiểu nghĩa lời Phật nói: nếu có chúng sinh không phát tâm cầu đạo chân chính vô thượng thì không thể hướng tới tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này, không thể đi vào một cách đúng đắn; nếu có chúng sinh phát tâm cầu đạo chân chính vô thượng thì có thể hướng tới tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này, cũng có thể đi vào một cách đúng đắn.”
Bấy giờ lực sĩ Tịnh Uy thưa: “Bạch Thế Tôn, nhờ những pháp nào mà có thể thành tựu và thu nhận được tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này?” Phật nói: “Này thiện nam tử, thành tựu một pháp thì thu nhận được tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này. Một pháp ấy là gì? Đó là không bỏ tâm Nhất thiết trí. Thiện nam tử, đó gọi là thành tựu một pháp thì thu nhận được tam-muội này.
Lại nữa, thiện nam tử, thành tựu hai pháp thì thu nhận được tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này: đó là nghe pháp không biết chán, và nghe rồi thì tu hành theo. Thiện nam tử, đó gọi là thành tựu hai pháp thì thu nhận được tam-muội này.
Lại nữa, thiện nam tử, thành tựu ba pháp thì thu nhận được tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này. Ba pháp là gì? Đó là lìa các điều ác, tu hành điều lành, và khéo léo hồi hướng (đem công đức mình làm được hướng về mục đích giác ngộ và chia cho chúng sinh). Thiện nam tử, đó gọi là thành tựu ba pháp thì thu nhận được tam-muội này.
Lại nữa, thiện nam tử, thành tựu bốn pháp thì thu nhận được tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này: đó là giới trong sạch, thấy biết trong sạch, tâm trong sạch, trí tuệ trong sạch. Thiện nam tử, đó gọi là thành tựu bốn pháp thì thu nhận được tam-muội này.
Lại nữa, thiện nam tử, thành tựu năm pháp thì thu nhận được tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này. Năm pháp là gì? Đó là chuyên tâm phát tâm Bồ-đề; luôn nói lời chân thật; không nịnh bợ dối trá; không ganh ghét; đối với hết thảy chúng sinh tâm luôn bình đẳng. Thiện nam tử, đó gọi là thành tựu năm pháp thì thu nhận được tam-muội này.
Lại nữa, thiện nam tử, thành tựu sáu pháp thì thu nhận được tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này. Sáu pháp là gì? Đó là gần gũi thiện tri thức (bạn lành, người thầy tốt dẫn dắt mình trên đường tu); lìa xa ác tri thức (bạn xấu, người dẫn mình vào đường sai); xa lìa chốn ồn ào đông đúc; sống nơi yên tĩnh vắng vẻ; không bỏ lòng đại từ; đối với chúng sinh khởi lòng đại bi. Thiện nam tử, đó gọi là thành tựu sáu pháp thì thu nhận được tam-muội này.
Lại nữa, thiện nam tử, thành tựu bảy pháp thì thu nhận được tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này. Bảy pháp là gì? Đó là tu thiền định; khéo về trí tuệ; khéo biết nhân (nguyên nhân chính); khéo biết duyên (các điều kiện phụ trợ); sống ngay thẳng; tu tập đạo; khi tu đạo không lười biếng. Thiện nam tử, đó gọi là thành tựu bảy pháp thì thu nhận được tam-muội này.
Lại nữa, thiện nam tử, thành tựu tám pháp thì thu nhận được tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này. Tám pháp là gì? Đó là điều phục thân cho thuần hoà; điều phục tâm cho thuần hoà; quán xét các cảm thọ (những cảm giác vui, khổ, không vui không khổ); quán xét các pháp; điều ác chưa sinh thì khiến không sinh; điều ác đã sinh thì dứt cho tiêu diệt; điều lành chưa sinh thì tìm cách khiến sinh; điều lành đã sinh thì giữ gìn cho tăng trưởng. Thiện nam tử, đó gọi là thành tựu tám pháp thì thu nhận được tam-muội này.
Lại nữa, thiện nam tử, thành tựu chín pháp thì thu nhận được tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này. Chín pháp là gì? Đó là quán xét pháp quá khứ không cùng tận, pháp hiện tại không cùng tận, pháp vị lai không cùng tận; quán các pháp như huyễn hoá (như trò ảo thuật, có vẻ có mà không thật); giác ngộ bình đẳng cả ba đời; biết rõ đúng như thật tướng của hết thảy pháp mà an nhiên chấp nhận; không chê bai tánh Không (chân lý rằng mọi sự vật không có tự tính cố định, đều do duyên hợp mà thành); không phân biệt đối với vô tướng (chân lý rằng các pháp không có hình tướng cố định để bám vào); không mong cầu các cõi tồn tại. Thiện nam tử, đó gọi là thành tựu chín pháp thì thu nhận được tam-muội này.
Lại nữa, thiện nam tử, thành tựu mười pháp thì thu nhận được tam-muội Tập Nhất Thiết Phúc Đức này. Mười pháp là gì? Đó là hiểu rõ vô ngã (không có cái “ta” thường còn, làm chủ); chấp nhận rằng không có sinh mạng thường hằng; không nghi ngờ rằng không có “con người” thật có; quán các pháp do duyên sinh là vô thường; đối với mọi nơi thọ sinh đều nghĩ như địa ngục; quán bốn đại (đất, nước, lửa, gió cấu thành thân) như rắn độc; quán các nhập (sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng) như xóm làng trống không; quán các ấm (năm nhóm cấu thành con người: sắc thân, cảm thọ, tưởng, hành, thức) như kẻ đao phủ (?); thoát ra khỏi những ý tưởng về các cõi tồn tại (?); vui thích tu tập giải thoát. Thiện nam tử, đó gọi là thành tựu mười pháp thì thu nhận được tam-muội này.”
Bấy giờ lực sĩ Tịnh Uy bạch Phật: “Bạch Thế Tôn, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn thành tựu sự trang nghiêm bằng hết thảy phúc đức thì nên nghe tam-muội này. Bồ-tát Ma-ha-tát muốn gom góp hết thảy phúc đức thì nên nghe tam-muội này. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn được phúc đức không thể nghĩ bàn thì nên tin tam-muội này, nên nghe tam-muội này. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn được phúc đức không cùng tận thì nên tu hành tam-muội này. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn đến được biển lớn của hết thảy phúc đức thì nên thọ trì, đọc tụng, tu tập và giảng nói tam-muội này. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát muốn có được tướng trăm phúc (các tướng tốt trên thân Phật, mỗi tướng do trăm phúc đức tạo thành) thì nên tu hành tam-muội này.”
Bấy giờ lực sĩ Tịnh Uy lại bạch Phật: “Bạch Thế Tôn, Bồ-tát Ma-ha-tát tương ứng với pháp gì để thành tựu, làm tròn đầy sự trang nghiêm bằng hết thảy phúc đức, gom góp hết thảy phúc đức, phúc đức không thể nghĩ bàn, phúc đức không cùng tận, phúc đức như biển lớn, và tròn đầy tướng trăm phúc?” Bấy giờ Phật bảo lực sĩ Tịnh Uy: “Thiện nam tử, có ba pháp là cột trụ của phúc đức, khiến phúc đức trang nghiêm, phúc đức kéo đến tụ lại, phúc đức tăng rộng, phúc đức không cùng tận, phúc đức như biển lớn, phúc đức không thể nghĩ bàn. Ba pháp ấy là gì? Đó là: một, trang nghiêm bằng bố thí; trang nghiêm bằng trì giới; trang nghiêm bằng học rộng nghe nhiều.
Thiện nam tử, thế nào là Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành trang nghiêm bằng bố thí? Thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát nên khởi tâm như vầy: khi bố thí, không thấy có tâm bố thí, không thấy vật được bố thí và người nhận, không thấy quyến thuộc. Nếu có người xin đến cầu xin điều gì, vì muốn che chở thu nhận họ, nên đối với ngôi vua, đất phong, tài vật hay các thứ châu báu đều không keo kiệt, không sinh lòng khác. Thiện nam tử, vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy nghĩ như vầy: ‘Nay thân ta đây đã đem cho hết thảy chúng sinh, huống chi những tài vật khác. Cái gì đã cho thì trọn không hối tiếc. Ai cần của thì cho của, cần thức ăn thì cho thức ăn, cần đồ uống thì cho đồ uống, cần mắt thì cho mắt, cần thịt thì cho thịt, cần máu thì cho máu, cần tuỷ thì cho tuỷ, cần tay chân thì cho tay chân, cần đầu thì cho đầu — ta đều sẽ cho hết, huống gì những tài vật khác. Thóc gạo, vàng bạc, áo quần, chuỗi ngọc, voi ngựa, xe cộ, thành nước, cung vua, con trai con gái, vợ thiếp, tôi tớ, quyến thuộc, không gì là không bỏ. Nếu có chúng sinh tuỳ theo chỗ cần mà đến xin, ta tuỳ những gì mình có đều sẽ cho, không buồn rầu hối tiếc, không mong đền đáp; khởi lòng từ bi để thu nhận chúng sinh, thu nhận chúng sinh cho đến khi thành Phật, trọn không bao giờ hết.’ Thiện nam tử, nếu có Bồ-tát phát tâm như thế thì gọi là sự trang nghiêm bằng bố thí của Bồ-tát.
Lại nữa, thiện nam tử, Bồ-tát không tính toán cho thân mạng mình; thà bỏ thân mạng chứ trọn không làm ác; không vì nuôi thân mà sống bằng nghề nghiệp bất chính; thà bỏ thân mạng chứ không làm phiền não người khác; không vì đất phong mà làm các điều ác; không vì quyến thuộc mà gây kiện tụng tranh giành dữ dội; không vì vợ thiếp và con cái mà ghen ghét tham lợi của cải người khác; không sinh lòng keo kiệt, luôn ít ham muốn; cho đến không sinh dù chỉ một ý nghĩ ác, huống gì nhiều. Vì dứt keo kiệt tham lam nên không sinh giận dữ. Vì không giận dữ nên tương ứng với hạnh chân chính. Vì tương ứng với hạnh chân chính nên đến được chỗ chân chính. Vì đến được chỗ chân chính nên tương ứng với giới chân chính. Vì tương ứng với giới chân chính nên gần gũi thiện tri thức, cung kính cúng dường. Vì cung kính cúng dường thiện tri thức nên được nghe chánh pháp. Nghe chánh pháp rồi thì tu hành đúng như lời dạy. Tu hành đúng như lời dạy rồi thì có thể làm lợi ích cho chúng sinh đi đường tà, không làm các điều ác, thuận theo điều lành, biết được phương tiện, biết căn cơ (khả năng và khuynh hướng tiếp nhận giáo pháp) của chúng sinh. Thiện nam tử, vị Bồ-tát ấy thực hành trang nghiêm bằng bố thí thì được những công đức như thế.
Lại nữa, thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát không sinh ý tưởng phân biệt trong và ngoài; đối với yếu tố đất bên trong thân và yếu tố đất bên ngoài đều coi như nhau, không nghĩ là khác. Vì sao? Vì thân này như tường vách, cỏ cây, như bóng, như ánh nắng chói (ảo ảnh); không biết, không nghĩ, không làm, không bền chắc, chỉ do bốn đại gom lại. Nếu có ai chém cắt, dùng dao gậy, ngói đá đánh đập, trọn không trả đũa; không tính toán cho thân, không tham luyến tuổi thọ; đối với chúng sinh không khởi giận dữ, mà tu lòng từ bi đối với chúng sinh ấy. Thiện nam tử, ví như cây thuốc, nếu có người lấy rễ, thân, đốt, cành, lá, hoa, nhuỵ và quả, cây trọn không nghĩ: ‘Lấy rễ thì đừng lấy thân, lấy thân thì đừng lấy rễ’, cho đến cành, lá, quả cũng vậy. Cây thuốc ấy hoàn toàn không có ý nghĩ gì, vậy mà có thể làm lắng dứt mọi bệnh tật nặng, vừa, nhẹ của hết thảy chúng sinh. Cũng vậy, thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát đối với thân do bốn đại hợp thành coi như cây thuốc: tuỳ chúng sinh cần tay thì cho tay, cần chân thì cho chân, cần mắt thì cho mắt, cần thịt thì cho thịt, cần máu thì cho máu, cần xương thì cho xương, cần tuỷ thì cho tuỷ, cần đầu thì cho đầu, cần tay chân thì cho tay chân. Thiện nam tử, nếu Bồ-tát ấy với tâm như thế mà thực hành trang nghiêm bằng bố thí thì hướng đến chỗ không cùng tận.
Khi Bồ-tát Ma-ha-tát bố thí, là vì muốn chúng sinh keo kiệt trở nên tròn đầy hạnh bố thí, chúng sinh ít phúc có đủ phúc đức, chúng sinh nghèo khổ có được đất phong lớn; nếu bỏ tay chân là để chúng sinh được tay chân đầy đủ. Bố thí như thế không hướng về ba chỗ. Ba chỗ là gì? Không cầu ngôi vua tự tại; không cầu giàu lớn để tự mình vui sướng; không hướng về quả Bồ-đề của Thanh văn hay Duyên giác. Bố thí như thế là để làm tròn đầy bốn sự trong sạch. Bốn sự trong sạch là gì? Đó là cõi Phật trong sạch; chúng Bồ-tát Tăng trong sạch; việc giáo hoá chúng sinh trong sạch; việc hồi hướng về Nhất thiết trí trong sạch. Bồ-tát Ma-ha-tát nên hồi hướng về bốn sự trong sạch như thế.
Lại nữa, sự bố thí của Bồ-tát Ma-ha-tát an trụ ở chỗ không cùng tận. Thế nào gọi là sự an trụ của bố thí nơi Bồ-tát? Thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát có bốn cách bố thí mà sự bố thí ấy có lúc hết. Bốn cách ấy là gì? Đó là không hồi hướng; không có phương tiện; mục đích thấp kém; gần ác tri thức. Thiện nam tử, đó gọi là bốn cách bố thí của Bồ-tát mà sự bố thí có lúc hết. Thiện nam tử, Bồ-tát có bốn cách bố thí mà sự bố thí an trụ không cùng tận. Bốn cách ấy là gì? Đó là hồi hướng về Bồ-đề; có phương tiện khéo léo; vì để đạt được ngôi Pháp vương; gần thiện tri thức. Thiện nam tử, đó gọi là bốn cách bố thí của Bồ-tát an trụ mà không thể cùng tận.
Lại nữa, thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát nên nhớ nghĩ ba điều mà thực hành bố thí: đó là nhớ không rời tâm Bồ-đề; thương xót hết thảy chúng sinh; không trái lời Phật dạy, không mong quả báo. Thiện nam tử, đó gọi là Bồ-tát nhớ nghĩ ba điều mà thực hành bố thí.
Lại nữa, thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát đặt chúng sinh vào ba điều mà thực hành bố thí. Ba điều ấy là gì? Đó là vì đặt chúng sinh vào con đường Bồ-đề mà thực hành bố thí; vì đặt chúng sinh vào pháp lành được khen ngợi mà thực hành bố thí; vì đặt chúng sinh vào cửa vô thượng (cửa cao tột, tức con đường thành Phật) mà thực hành bố thí. Thiện nam tử, đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát đặt chúng sinh vào ba điều mà thực hành bố thí.
Lại nữa, thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát mong cầu hai điều mà thực hành bố thí. Hai điều ấy là gì? Đó là mong có đất phong lớn, và có thể thực hành tâm buông xả. Thiện nam tử, đó gọi là Bồ-tát mong cầu hai điều mà thực hành bố thí.
Lại nữa, thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát vì làm tròn đầy hai điều mà thực hành bố thí, đó là trí và tuệ. Thiện nam tử, đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát vì làm tròn đầy hai điều mà thực hành bố thí.
Lại nữa, thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát tiến tới hai điều mà thực hành bố thí. Hai điều ấy là gì? Đó là tận trí (trí biết rõ phiền não đã dứt hết) và vô sinh trí (trí biết rõ phiền não không còn sinh lại nữa). Thiện nam tử, đó gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát tiến tới hai điều mà thực hành bố thí.
Lại nữa, thiện nam tử, Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành bốn cách bố thí. Bốn cách ấy là gì? Đó là bố thí với tâm bình đẳng; bố thí không mong quả báo; bố thí hướng về Bồ-đề; bố thí để làm tròn đầy sự tịch tĩnh (?). Thiện nam tử, đó gọi là Bồ-tát tu hành bốn cách bố thí. Vì thế, thiện nam tử, Bồ-tát muốn đi đến phúc đức không cùng tận thì nên tu hành bố thí như vậy.”
Bấy giờ lực sĩ Tịnh Uy liền bạch Phật: “Thật hiếm có, bạch Thế Tôn! Như Lai nói về bố thí mà thu gồm hết thảy chánh pháp của Phật. Bạch Thế Tôn, nếu có Bồ-tát thành tựu sự bố thí này thì không ai có thể đo lường được phúc đức của vị Bồ-tát ấy.”
Phật nói: “Đúng vậy, đúng vậy, thiện nam tử. Nếu có Bồ-tát thành tựu đầy đủ sự bố thí như thế, nên biết vị Bồ-tát ấy thành tựu đầy đủ phúc đức không cùng tận, phúc đức như biển lớn; không nghèo về pháp của bậc thánh, có được đất phong lớn; an trụ trong dòng pháp, có được của cải lớn; có đủ bảy thứ của báu của bậc thánh (lòng tin, giữ giới, biết hổ với mình, biết thẹn với người, nghe nhiều học rộng, bố thí, trí tuệ), thành tựu phúc đức lớn; mang tướng trăm phúc, làm ruộng phúc lớn (người đáng được cúng dường, ai gieo phúc vào đó sẽ được quả lớn), nuôi dưỡng hết thảy chúng sinh.”
Kinh Tập Nhất Thiết Phúc Đức Tam-muội, quyển thượng
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video