# Kinh Giải Thâm Mật (kinh giải bày những ý nghĩa sâu kín trong lời Phật dạy)
Kinh Giải Thâm Mật
Đời Đường, Huyền Trang dịch.
Kinh Giải Thâm Mật, quyển thứ nhất
Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh là lời Phật dạy, Luật là giới luật, Luận là các sách luận giải) Huyền Trang đời Đại Đường vâng chiếu vua mà dịch.
Phẩm Tựa (chương mở đầu, thuật lại nơi chốn và những người có mặt khi Phật giảng kinh), thứ nhất
Tôi nghe như thế này. Một thời, đức Bạc-già-phạm (phiên âm tiếng Phạn Bhagavat, tức đức Thế Tôn, một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) ngự tại một nơi rực rỡ ánh sáng bậc nhất, trang hoàng bằng bảy thứ báu. Nơi ấy phóng ra ánh sáng lớn, chiếu khắp tất cả các thế giới không bờ bến, khắp vô số phương hướng. Những vật trang sức tuyệt đẹp xếp xen nhau, bao quanh không có giới hạn. Kích thước của nơi ấy khó mà đo lường, vượt ra ngoài tam giới (ba cõi mà chúng sinh còn phải trôi lăn trong vòng sinh tử: cõi Dục là cõi còn ham muốn giác quan, cõi Sắc là cõi còn hình thể vi tế nhưng đã lìa ham muốn thô, cõi Vô sắc là cõi chỉ còn tâm thức, không còn hình thể).
Cảnh giới nơi ấy vượt hẳn thế gian. Nơi ấy do thiện căn (gốc rễ của điều lành, tức những việc thiện đã tích luỹ, làm nền cho quả tốt về sau) của đức Phật tạo thành, hoàn toàn tự tại bậc nhất. Lấy tịnh thức (tâm thức trong sạch, không còn nhiễm ô) làm bản chất, là nơi đức Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã đến từ chân lý như thật) cư ngụ. Các vị đại Bồ Tát (người tu hành phát nguyện cứu độ tất cả chúng sinh và cầu thành Phật) tụ hội về đây.
Vô số trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh, bay nhanh), kiện-đạt-phược (tức càn-thát-bà, loài thần âm nhạc của cõi trời, sống bằng hương thơm), a-tố-lạc (tức a-tu-la, loài thần hay ghen ghét, thường đánh nhau với chư thiên), yết-lộ-đồ (tức ca-lâu-la, loài chim thần cánh vàng khổng lồ ăn thịt rồng), khẩn-nại-lạc (tức khẩn-na-la, loài thần ca hát, hình dạng nửa người nửa thú), mâu-hô-lạc-già (tức ma-hầu-la-già, loài thần rắn lớn), cùng người và phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần), thường theo hầu hai bên.
Nơi ấy được duy trì bởi niềm vui lớn lao do nếm pháp vị (hương vị của giáo pháp, tức niềm an vui khi thấm nhuần lời Phật dạy). Nơi ấy làm mọi điều lợi ích cho tất cả chúng sinh. Nơi ấy dập tắt mọi phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn và khổ đau như tham lam, giận dữ, si mê), tai ương bất ngờ, sự trói buộc và nhơ bẩn. Nơi ấy xa lìa mọi loài ma (những thế lực ngăn cản người tu hành đạt giải thoát), vượt hơn mọi sự trang nghiêm khác, là chốn nương tựa của sự trang nghiêm của Như Lai.
Nơi ấy lấy niệm (sự ghi nhớ, tỉnh thức rõ ràng) và tuệ (trí hiểu biết sáng suốt) lớn lao làm con đường để đi lại. Lấy chỉ (sự lắng dừng tâm, giữ tâm yên định một chỗ) và quán (sự quan sát, soi xét sâu sắc bản chất sự vật) cao diệu làm cỗ xe để cưỡi. Lấy ba cửa giải thoát lớn là Không (thấy mọi sự vật không có tự tính cố định), Vô tướng (không bám vào hình tướng) và Vô nguyện (không còn mong cầu, chấp đắm) làm cửa đi vào. Được trang nghiêm bởi vô lượng công đức (phúc lành và đức hạnh do tu tập mà có). Được dựng lên trên những đoá hoa sen báu lớn, vua của các loài hoa.
Trong cung điện lớn ấy là đức Bạc-già-phạm. Ngài có sự giác ngộ thanh tịnh tột bậc. Ngài hành xử không còn phân chia hai bên đối lập. Ngài hướng tới pháp vô tướng (chân lý không mang hình tướng). Ngài an trú trong chỗ an trú của chư Phật. Ngài đã đạt được tính bình đẳng của tất cả chư Phật. Ngài đã đến chỗ không còn chướng ngại. Giáo pháp của Ngài không ai có thể làm lay chuyển. Mọi việc Ngài làm đều không bị ngăn trở. Những điều Ngài thiết lập không thể nghĩ bàn. Ngài dạo chơi trong pháp tính (bản tính chân thật của mọi sự vật) bình đẳng của ba đời quá khứ, hiện tại, vị lai. Thân Ngài hiện khắp tất cả thế giới.
Đối với tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng), trí tuệ của Ngài không còn ngờ vực hay vướng mắc. Trong tất cả mọi hạnh, Ngài đã thành tựu sự giác ngộ lớn. Đối với trí hiểu biết về các pháp, Ngài không còn chút nghi hoặc. Mọi thân hình Ngài hiện ra đều không thể phân biệt được. Ngài có trí tuệ mà tất cả Bồ Tát đều đang tìm cầu. Ngài đạt được chỗ an trú không hai của Phật, lên đến bờ bên kia (bờ giải thoát, ra khỏi biển khổ sinh tử) thù thắng. Trí tuệ vi diệu được giải thoát của Như Lai nơi Ngài thuần nhất, không xen tạp, đã đến chỗ rốt ráo. Ngài chứng được cảnh giới Phật bình đẳng, không có giữa cũng không có bờ mé, trùm khắp pháp giới (toàn thể mọi cõi, mọi sự vật), cùng tận tính chất của hư không, cho đến tận cùng thời vị lai.
Cùng có mặt với Ngài là vô số các vị đại Thanh văn (những đệ tử tu theo con đường nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, nhắm đến giải thoát cho riêng mình). Tất cả đều hiền hoà, khéo được điều phục, đều là con của Phật. Tâm đã khéo giải thoát, trí tuệ đã khéo giải thoát. Giới (những điều răn cấm người tu phải giữ) đã khéo được giữ trong sạch. Các vị ưa tìm cầu niềm vui của giáo pháp. Các vị nghe nhiều, ghi nhớ điều đã nghe, tích luỹ những điều đã nghe. Các vị khéo suy nghĩ điều cần suy nghĩ, khéo nói điều cần nói, khéo làm việc cần làm.
Các vị có trí tuệ nhanh nhạy, trí tuệ mau lẹ, trí tuệ sắc bén, trí tuệ đưa đến thoát ly sinh tử, trí tuệ quyết đoán phân định đúng sai thù thắng, trí tuệ lớn, trí tuệ rộng và trí tuệ không ai sánh bằng. Các vị đã thành tựu kho báu trí tuệ, đầy đủ tam minh (ba trí hiểu biết sáng suốt: túc mạng minh là biết rõ các đời trước của mình và người, thiên nhãn minh là thấy rõ chúng sinh chết đây sinh kia theo nghiệp, lậu tận minh là biết mình đã dứt sạch phiền não). Các vị đã đạt được hiện pháp lạc trú (sự an trú trong niềm an lạc của thiền định ngay trong đời hiện tại) bậc nhất, là ruộng phước (người đáng được cúng dường, ví như ruộng tốt, ai gieo vào sẽ gặt được phúc lành) lớn trong sạch. Oai nghi (dáng vẻ cử chỉ đi, đứng, nằm, ngồi đúng phép của người tu) vắng lặng, không gì không trọn vẹn. Các vị thành tựu đức nhẫn nhục lớn, nhu hoà, không hề suy giảm. Các vị đã khéo vâng làm theo giáo pháp thánh của Như Lai.
Lại có vô số các vị Bồ Tát Ma-ha-tát (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là bậc Bồ Tát lớn, đại sĩ) từ nhiều cõi Phật (thế giới do một đức Phật giáo hoá) khác nhau đến tụ hội. Tất cả đều an trú trong Đại thừa (cỗ xe lớn, tức con đường tu hành nhằm cứu độ hết thảy chúng sinh chứ không chỉ giải thoát riêng mình) và thực hành giáo pháp Đại thừa. Đối với mọi chúng sinh, tâm các vị đều bình đẳng. Các vị đã lìa bỏ mọi thứ phân biệt (sự chia chẻ, đối đãi do vọng tưởng tạo ra), kể cả cái gọi là không phân biệt, cùng đủ loại phân biệt khác. Các vị đã hàng phục tất cả các loài ma và kẻ thù oán. Các vị đã xa lìa mọi tác ý (sự hướng tâm, chủ ý tu tập) của hàng Thanh văn và Độc giác (những người tự mình giác ngộ khi không có Phật ra đời, chỉ lo giải thoát cho riêng mình).
Các vị được duy trì bởi niềm vui lớn lao do nếm pháp vị. Các vị đã vượt qua năm nỗi sợ (sợ không sống nổi, sợ mang tiếng xấu, sợ chết, sợ sa vào đường ác, sợ uy đức của đại chúng), một mực tiến vào địa bất thoái chuyển (giai đoạn tu hành mà người tu không còn bị thoái lui khỏi con đường thành Phật), là địa vị làm dứt mọi khổ não đang bức bách tất cả chúng sinh. Các vị ấy đều hiện diện trước Phật.
Tên các vị là: Bồ Tát Ma-ha-tát Giải Thâm Nghĩa Mật Ý, Bồ Tát Ma-ha-tát Như Lý Thỉnh Vấn, Bồ Tát Ma-ha-tát Pháp Dũng, Bồ Tát Ma-ha-tát Thiện Thanh Tịnh Tuệ, Bồ Tát Ma-ha-tát Quảng Tuệ, Bồ Tát Ma-ha-tát Đức Bản, Bồ Tát Ma-ha-tát Thắng Nghĩa Sinh, Bồ Tát Ma-ha-tát Quán Tự Tại (tức Bồ Tát Quán Thế Âm), Bồ Tát Ma-ha-tát Từ Thị (tức Bồ Tát Di-lặc), Bồ Tát Ma-ha-tát Mạn-thù-thất-lợi (tức Bồ Tát Văn-thù-sư-lợi) v.v… Các vị ấy đứng đầu trong hội chúng.
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video