Thiên ngọc kinh
Nội truyện, phần thượng
【Một quẻ Giang Đông xưa nay vẫn tốt, tám thần, bốn cái một; một quẻ Giang Tây xếp vị long, tám thần, bốn cái hai; Nam Bắc tám thần chung một quẻ, chắc chắn ứng nghiệm không sai.】
Tưởng chú: Nội truyện Thiên ngọc tức là cùng lẽ với Thanh nang áo ngữ, ngũ hành ai tinh (phép xếp chín sao lần lượt qua các phương), đại quái huyền không (phép phong thuỷ xét khí tốt xấu của các phương thay đổi theo thời vận). Diệu dụng của Dương công (Dương Quân Tùng đời Đường) chỉ có một phép, không có cửa thứ hai. Đây là ông nói đi nói lại để truyền cho Tăng Công An (học trò của Dương công).
Giang Nam, Giang Bắc, Giang Đông, Giang Tây thì bài Tựa của họ Tăng đã chú trước rồi. Nhưng Nam Bắc Đông Tây lẽ ra phải có bốn quẻ, mà ở đây nói ba quẻ, là vì ngũ hành huyền không xếp tám quẻ ra thì chỉ có ba quẻ.
"Một quẻ Giang Đông" là quẻ khởi từ phía tây, như câu "long Giang Tây đi trông về Giang Đông", nên gọi là Giang Đông. "Tám thần" là trong tám quẻ, trải qua bốn vị thì khởi phụ mẫu (quẻ chủ, quẻ gốc), nên gọi là tám thần. "Bốn cái" là nói trong tám thần trải qua bốn vị. "Một" là quẻ này chỉ quản việc của một quẻ, không thể kiêm thông các quẻ khác.
"Một quẻ Giang Tây" là quẻ khởi từ phía đông; nói ngược lại là "long Giang Đông đi trông về Giang Tây" cũng được, nên gọi là Giang Tây. Cũng trong tám quẻ trải qua bốn vị mà khởi phụ mẫu, nên cũng gọi là tám thần. "Bốn cái hai" là quẻ này kiêm quản việc của hai quẻ, nhưng không thu trọn được ba quẻ. Ví như từ Khảm đến Tốn là vị thứ tư, từ Tốn đến Đoài cũng là vị thứ tư; trong tám quẻ mỗi lần trải qua bốn quẻ, nên gọi là "tám thần bốn cái".
"Nam Bắc tám thần" là một quẻ Giang Bắc, như câu "long Giang Nam đến trông về Giang Bắc". Không nói "bốn cái" là vì quẻ này đột nhiên tự khởi, không trải qua số vị, khác với hai quẻ Đông Tây. "Tám thần chung một quẻ" là quẻ này bao gồm cả ba quẻ, gồm trọn tám thần, lại không thể so với "tám thần bốn cái hai".
Ba quẻ Đông Tây Nam Bắc này, có quẻ một quẻ chỉ được dùng một quẻ, có quẻ một quẻ kiêm dùng được hai quẻ, có quẻ một quẻ dùng trọn được ba quẻ. Đó gọi là kho báu bí mật của đại quái huyền không, không phải được chân truyền chính thức thì quyết không thể thấu suốt ý chỉ mầu nhiệm của nó. Lời chú tục cho rằng từ Dần đến Bính là quẻ Đông, từ Thân đến Nhâm là quẻ Tây, từ Ngọ đến Khôn là quẻ Nam, từ Tý đến Cấn là quẻ Bắc, như vậy là sai.
【Hai mươi bốn long quản ba quẻ, chớ nói với thầy đời; bỗng nhiên hiểu được thì thông đạt như tiên, đời đời trống phách rộn ràng (ý nói nhà hiển đạt, vinh hiển).】
Tưởng chú: Hai mươi bốn long (hai mươi bốn phương mà mạch núi, mạch khí có thể chạy đến) vốn là tám quẻ, mà tám quẻ lại chia thành ba quẻ. Đó là bí mật của huyền không, phải truyền bằng miệng. Lời chú tục nói Bính vốn là Ly ở phương nam mà lại thuộc quẻ Đông, Nhâm vốn là Khảm ở phương bắc mà lại thuộc quẻ Tây, là gượng ép, rời rạc, trái lẽ đến cùng cực. Lại nói "bốn cái một" là bốn cái Dần, Thìn, Bính, Ất ở một long; "bốn cái hai" là bốn cái Thân, Tuất, Nhâm, Tân ở hai long, lại càng vô nghĩa.
【Quẻ trời Giang Đông tìm trên bàn tay, biết rồi đáng giá ngàn vàng; đất vạch tám quẻ ai hiểu được, núi với nước đối nhau.】
Tưởng chú: Trời đất, đông tây, nam bắc đều là những tên gọi đối đãi nhau, tức là âm dương giao cấu (âm và dương gặp nhau, phối hợp với nhau), là diệu dụng của đại quái huyền không. Tiết này mới đem câu "núi với nước đối nhau" ra chỉ sơ qua một phần, hé lộ chút bí mật. Không phải chia quẻ trời cho Giang Đông, chia núi nước đối nhau cho quẻ đất. Nếu câu nệ chữ mà làm sai ý, chia tách rời rạc, thì như kẻ ngốc kể chuyện mơ. Lời chú tục nói "quẻ trời thì địa chi theo thiên can, lấy hướng mà bàn vượng mộ của thuỷ thần; quẻ đất thì thiên can theo địa chi, lấy long mà bàn sống chết của núi nước", như vậy là sai.
【Phụ mẫu âm dương phải tìm cẩn thận, trước sau kiêm nhau mà định; trước sau kiêm nhau, xem hai đường, chia định hai bên mà đặt.】
Tưởng chú: Quẻ có phụ mẫu của quẻ, hào (mỗi vạch của quẻ, ở đây chỉ các phương nhỏ trong một quẻ) có phụ mẫu của hào, đều là lẽ mầu nhiệm của âm dương giao cấu. Chữ "trước sau" trong tiết này là nói về quẻ và hào. Phần giữa của một quẻ là phụ mẫu (cha mẹ, tức phần chủ của quẻ); hai bên trước sau của quẻ là tử tức (con cái, tức phần phụ). Nếu không xét kỹ thì e rằng thai gốc của phụ mẫu không thật, mà âm dương có sai lầm. Lời chú tục lấy trước kiêm sau làm một đại quái thuộc hướng, sau kiêm trước làm quẻ đất thuộc long, coi đó là hai bên, như vậy là sai.
【Trong quẻ tám quẻ không ra khỏi vị, đời đời người tôn quý; hướng và nước chảy về một đường, đến đâu cũng có tiếng tăm. Long đi ra khỏi quẻ thì không có quan quý, chẳng cần phí tâm sức; chỉ đem Thiên y, Phúc đức mà đặt, chưa hiểu được vinh quang.】
Tưởng chú: Trong tám quẻ có ba quẻ. Ở trong ba quẻ thì là không ra khỏi quẻ, nên tốt; ở ngoài ba quẻ thì là ra khỏi quẻ, nên xấu. Hướng phải là hướng trong quẻ, nước phải là nước trong quẻ, đều quy về bản quẻ thì trọn đẹp. Thiên y tức Cự Môn, Phúc đức tức Vũ Khúc; đây là lệ quẻ "tiểu du niên" (bảng phép Bát trạch gán các sao tốt xấu như Sinh khí, Thiên y, Phúc đức vào các cung) do sư Nhất Hạnh đặt ra để làm lẫn lộn với ai tinh thật. Ý nói người đời nhận lầm lệ quẻ là ngũ hành cửu tinh thì nhất định không được phúc.
【Xếp ngược phụ mẫu để che chở vị long, sơn hướng cùng với nước chảy; mười hai âm dương xếp một đường, đều từ trong quẻ mà ra.】
Tưởng chú: Xếp ngược phụ mẫu tức là nghĩa "đảo đảo lộn lộn"; âm dương giao cấu đều là phép xếp ngược. Sơn hướng và thuỷ thần (khí của dòng nước) đều phải xếp ngược để định âm dương. Mười hai âm dương tức là gồm đủ lẽ hai mươi bốn sơn (hai mươi bốn phương trên la bàn); ý nói tuy có hai mươi bốn vị âm dương, nhưng đều không thoát khỏi tám quẻ làm phụ mẫu.
【Đóng trời đóng đất định thư hùng (cái đực, tức âm dương), giàu sang gặp trong đó; lật trời đảo đất thì đối nhau không giống, bí mật ở huyền không.】
Tưởng chú: Chỗ thư hùng giao cấu là then cửa của trời đất. Biết then cửa ấy thì sau đó mới định được giao cấu. "Long Giang Nam đến trông về Giang Bắc, long Giang Tây đi trông về Giang Đông", đó là lật trời đảo đất, đã nói rõ trong lời chú Áo ngữ. Lời chú tục lấy Thìn Tuất Sửu Mùi làm cửa trời cửa đất, như vậy là sai.
【Nước và hướng tam dương đều có nguồn dòng, giàu sang mãi không dứt; tam dương, lục tú, hai thần gặp đúng, liền thấy vào triều đường.】
Tưởng chú: Tam dương là Bính, Ngọ, Đinh (?). Thiên ngọc, Thanh nang đã coi trọng sinh vượng của ai tinh, mà tiết này lại nêu riêng tam dương, là có ý sâu khác, không phải bút lưỡi nói hết được. Lục tú là hai hào (hai phương phụ) của bản quẻ, nên gọi là hai thần. Thiên ngọc lấy phụ mẫu của quẻ làm tam cát (ba cái tốt), lấy tử tức của quẻ làm lục tú (sáu cái đẹp). Lời chú tục lấy Cấn, Bính, Tốn, Tân, Đoài, Đinh làm lục tú, như vậy là sai.
【Nước đến Ngọc nhai thì quan chức liền đến, sinh ra thần đồng, trạng nguyên; ấn thụ (dây đeo ấn quan) nếu nằm ở thuỷ khẩu (chỗ nước chảy ra), Ngọc nhai gần với Thai phụ (chức tể tướng); trống tù và vang rền theo nước chảy, cờ đỏ rực rỡ thì sang.】
Tưởng chú: Trống tù và, cờ đỏ đều là nói theo hình tượng (hình dáng núi, gò). Lời chú tục lấy Càn Khôn Cấn Tốn làm Ngọc nhai, vị trước Trường sinh một vị là trống tù và, sau hai vị là cờ đỏ (Trường sinh là giai đoạn đầu trong vòng mười hai giai đoạn sinh thịnh suy tử của một hành), như vậy là sai.
【Trên thì theo tam tài và lục kiến, xếp định âm dương mà tính; dưới thì theo nước chảy Ngọc liễn, Hãn môn, long đi phải quay đầu lại.】
Tưởng chú: Tam tài tức là tam cát, lục kiến tức là lục tú. Hai câu trên của tiết này bàn phương vị, nên phải xếp định âm dương. Hai câu dưới bàn hình thế. Ngọc liễn (xe ngọc), Hãn môn (cửa chắn, chỉ hai núi đứng hai bên thuỷ khẩu như hai cánh cửa) đều chỉ nước chảy đi, phải quấn quanh thân, ôm vòng lại, nên gọi là quay đầu. Lời chú tục lấy các vị Trường sinh làm lục kiến, và cho Ngọc liễn, Hãn môn đều nói theo phương vị, như vậy là sai.
【Lục kiến rõ ràng gọi là sáu rồng, tên tuổi thấu đến tai vua; chính sơn chính hướng mà nước chảy lên chi, thì goá bụa, chết yểu, bị hình phạt đòn roi.】
Tưởng chú: Hai câu dưới nói tiếp ngay hai câu trên. Nước lấy lục kiến là đúng. Nhưng sơn hướng của quẻ, nếu ở trong quẻ tứ ngung (bốn quẻ ở bốn góc: Càn, Khôn, Cấn, Tốn) thì dùng lục kiến của chi thần (các phương địa chi) trong bản quẻ; nếu ở trong quẻ tứ chính (bốn quẻ ở bốn phương chính: Khảm, Ly, Chấn, Đoài) thì lại phải dùng lục kiến của can thần (các phương thiên can) trong bản quẻ. Nếu quẻ lấy chính sơn chính hướng mà nước lại chảy lên chi của quẻ khác, là âm dương sai lệch, ắt có lo goá bụa, chết yểu, bị hình phạt. Nêu quẻ tứ chính thì quẻ tứ ngung không cần nói cũng rõ. Từ tiết này trở xuống chuyên phân biệt can chi, linh chính, âm dương thuần hay tạp, chỗ nhỏ nhặt sai một li đi một dặm.
【Hai thần chung đường là vợ chồng, phải nhận lấy đường của thần thật; tiên nhân bí mật định âm dương, đó chính là sườn núi long chính.】
Tưởng chú: Hai thần chung đường tức là một can một chi. Một can một chi đều có thể làm vợ chồng, nhưng có vợ chồng thật, có vợ chồng giả. Vợ chồng thật là long chính, vợ chồng giả thì không phải long chính. Như Tốn Tỵ là vợ chồng thật, Bính Ngọ cũng là vợ chồng thật; còn Tỵ Bính thì không được là vợ chồng thật. Các trường hợp khác theo đó mà suy.
【Hai chữ âm dương xem linh chính, toạ hướng phải biết bệnh; nếu gặp chính thần đặt vào chính vị, thì nước phát vào linh đường. Linh đường chính hướng phải biết là tốt, nhận lấy đầu núi đến; trên nước xếp long, điểm vị mà đặt, thì tích thóc hơn vạn kho.】
Tưởng chú: Thanh nang, Thiên ngọc lấy vị sinh vượng trong quẻ làm chính thần, lấy vị suy bại ngoài quẻ làm linh thần. Cho nên âm dương giao cấu hoàn toàn ở hai chữ linh chính. Linh chính không rõ thì sinh vượng ắt có bệnh. Nếu biết lẽ ấy mà đặt chính thần ở hướng làm sinh nhập, đặt linh thần ở nước làm khắc nhập, thì linh đường chính hướng há chẳng thu được cả hai cái hay sao?
Hướng và nước đã tốt, nhưng đầu núi đến chưa chắc đã hợp với toạ hướng. Lại phải nhận lấy núi thật sự chạy đến, cũng cùng ở trong quẻ với toạ hướng, thì lai mạch lại hợp, không chỉ có vượng khí của một hướng mà thôi. Nước cũng vậy. Núi có đầu của núi đến, nước cũng có nguồn của nước đến. Thuỷ long tức là sơn long, cũng phải xếp từng đoạn, điểm vị mà đặt thành. Nếu quả từng bước đều là linh thần, thì lai mạch của nước với cửa nước vào cùng một khí; toạ hướng của núi với lai mạch của núi cùng một khí. Như thế hai đường linh chính không có gì lẫn tạp, là đất lớn không còn nghi ngờ.
【Chính thần trăm bước mới thành long, nước ngắn thì gặp hung; linh thần không hỏi dài hay ngắn, tốt xấu đoán không giống nhau.】
Tưởng chú: Đây nói tiếp đoạn trên. Đặt chính thần vào chính vị, hướng dĩ nhiên tốt. Nhưng khí đến trong hướng phải sâu xa dài lâu thì mới thành long; nếu ngắn cạn thì khí không tụ, khó đem lại phúc. Còn nước thì không như vậy: hễ gặp chính thần, dù chỉ một hai đoạn thì sát khí ứng ngay. Dài ngắn của linh thần lại khác với chính thần. Nếu linh thần ở nước thì dù ngắn cũng tốt; nếu linh thần ở hướng thì dù ngắn cũng xấu. Vậy tốt xấu của linh thần là do chia ở nước hay ở hướng, không do dài ngắn.
【Phụ mẫu xếp đến tử tức, phải nhận ra sinh khắc; trên nước xếp long, điểm vị phân chia, anh em và cả con cháu.】
Tưởng chú: Cũng nói tiếp việc xếp long ở trên. Khí giữa của quẻ là phụ mẫu, hai hào của quẻ là tử tức, còn phụ mẫu của các quẻ khác trong bản cung là huynh đệ (anh em). Hai câu trên nói xếp long trên núi, hai câu dưới nói xếp long trên nước.
Xếp long trên núi, từ phụ mẫu xếp đến tử tức đều là một quẻ, thì quái khí (khí của quẻ) thuần. Nhưng phải nhận sinh khắc của quẻ ấy: nếu được sinh khí của quẻ thì thuần tốt, nếu được khắc khí của quẻ thì thuần xấu. Há có thể vì quẻ thuần một mà cho ngay là tốt? Xếp long trên núi thì lai mạch một đường, phần lớn chỉ ở trong một quẻ. Còn xếp long trên nước thì không như vậy: nước có khi một đường đến, cũng có khi hai ba đường đến, nên phải theo vị mà chia ra, không thể câu nệ phụ mẫu của một quẻ. Chỉ cần nước đến từ bên cạnh cũng ở trong quẻ cùng một khí với phụ mẫu, thì gọi là huynh đệ. Trong quẻ huynh đệ lại có con cháu; tuy không cùng một phụ mẫu nhưng đều là ruột thịt một nhà, đường đến tuy nhiều cũng không hại đến cái tốt. Cái xấu thì ngược lại.
【Hai mươi bốn sơn chia hai đường, nhận lấy chủ của năm hành; trong long giao chiến mà đặt vào trong nước, đó chính là long chính bị thương. Phía trước nếu không có hung tinh giao phá, chớ đoán là tai hoạ; hung tinh xem ở công vị nào, phải nhận kỹ dấu vết.】
Tưởng chú: Tiết này chuyên chỉ trường hợp quẻ sai lệch. Hai đường là âm dương, sống chết. Hai mươi bốn sơn, mỗi sơn đều có hai đường, không phải chia hai mươi bốn sơn quy về hai đường. Trong hai đường phải nhận cái mà năm hành làm chủ; cái năm hành làm chủ quý ở trong sạch thuần nhất.
Nếu khí mà long nhận đã không trong thuần, thì tốt xấu giao chiến nhau. Nếu có thể dùng nước trong thuần để cứu, thì khí của long gặp nước chế phục, uy hung của giao chiến có thể giảm. Nhưng sao lại đem quẻ giao chiến trong long đặt vào nước? Như thế sinh khí lẫn ra không thể làm phúc, mà tử khí lẫn ra lại đủ gây hoạ; long chính có lẽ nào không bị thương?
Nhưng sự sai lệch của nước, sức nó đủ thắng nhau: tốt nhiều thì tốt thắng xấu, xấu nhiều thì xấu thắng tốt. Cửa nước vào tuy giao chiến, nhưng nguồn nước đến nếu không có hung tinh giao phá thì khí vẫn ngang nhau, tuy không đem lại phúc cũng chưa thể đoán ngay là tai hoạ. Hơn nữa ứng nghiệm của hung tinh cũng chia theo công vị (vị trí ứng với từng nhánh con cháu trong nhà). Ở cục tốt xấu cùng đến, chỉ xem nhánh nào chịu thì đoán nhánh ấy có hoạ; nhánh không chịu thì không ứng. Không như nước thuần xấu không tạp, nhánh nào cũng chịu tai hoạ. Cho nên dấu vết lại phải nhận cho kỹ.
【Định núi đến trước rồi mới định hướng, như chuỗi ngọc nối liền không ngại gì; phải tìm kỹ dấu vết năm hành, giàu sang kết ở kim long.】
Tưởng chú: Tiết này chỉ nói long thần trên núi. Thanh nang, Thiên ngọc vốn chia khí mà núi đến nhận với khí mà hướng nhận thành hai cục; nhưng hai cục lại không phải hai đường tách hẳn, nên nói "như chuỗi ngọc không ngại". Điều này không thể tìm qua loa, phải tìm kỹ dấu vết. Nếu là đất giàu sang lâu dài thì tất núi đến là quẻ này mà hướng cũng là quẻ này, một khí trong thuần, mới gọi là long trọn vẹn. (Kim long: khí dương thuần khiết vô hình của mạch đất.)
【Năm hành nếu lật mà gặp hướng, trăm năm con cháu thịnh; âm dương phối hợp cũng bàn như vậy, giàu sang tìm trong đó.】
Tưởng chú: Hai câu trên của tiết này nói long thần trên núi, hai câu dưới nói long thần trong nước. "Năm hành lật mà gặp hướng" là vượng khí của năm hành gặp hướng. "Lật" tức là "lật" trong "lật trời đảo đất", nói khí sinh vượng lật từ hướng mà sinh vào. Núi quản người (số người, con cháu), nên nói trăm năm con cháu thịnh, mà giàu sang cũng ở trong đó. Âm dương phối hợp là nước đến phối hợp, cũng bàn như khí ở hướng, chỉ là cách dùng khác. Nước quản của cải, bổng lộc, nên nói giàu sang tìm trong đó, mà con cháu cũng ở trong đó.
【Phụ mẫu Đông Tây ba loại quẻ, đáng giá ngàn vàng; hai mươi bốn đường sinh quan cao, mặc áo đỏ tía (áo của quan phẩm cao) vào Trường An; không phải phụ mẫu thì chưa tốt, không làm quan chỉ giàu có.】
Tưởng chú: Tiết này nói rõ lẽ dùng quẻ: trọng thể quẻ mà nhẹ hào, trọng phụ mẫu mà nhẹ tử tức, vì cùng là sinh vượng mà sức mạnh cách xa nhau. Nói Đông Tây thì Nam Bắc ở trong đó. Bí mật của Thanh nang, Thiên ngọc chỉ có quyết ba loại quẻ. Nếu hai mươi bốn đường không ra ngoài ba loại quẻ thì hiển quý không còn nghi ngờ. Nhưng trong quẻ lại phải hỏi có phải quẻ phụ mẫu không. Quan cao áo đỏ tía tất là khí của phụ mẫu, nguồn lớn dòng dài, nên mới quý. Nếu không phải phụ mẫu mà chỉ nhận vượng khí của hào thần tử tức, thì được khí mỏng cạn, chỉ có thể giàu có mà thôi.
【Phụ mẫu xếp ra xem trái phải, hướng phân tốt xấu; song sơn song hướng mà nước là linh thần, giàu sang mãi không nghèo; nếu gặp chính thần thì ắt bại tuyệt, năm hành phải phân biệt; cách hướng một thần thì con thứ chịu, phải suy xét thật kỹ.】
Tưởng chú: Đây cũng nói tiếp đoạn trên, rằng dùng quẻ phải là phụ mẫu. "Phụ mẫu xếp ra" là xếp long mạch của núi đến. Núi đến quanh co, tất không thể đều thuộc phụ mẫu, nên xem thêm tử tức ở hai hào trái phải thế nào. Nếu tử tức trong thuần không tạp, lại phải xem khí mà hướng nhận: gặp sinh vượng thì tốt, gặp suy bại thì xấu. Nếu song sơn song hướng (sơn hướng kiêm hai phương) mà quái khí lẫn lộn, thì phải được ngoại khí của nước đều thuộc linh thần khắc nhập giúp vào, thì song sơn song hướng bị thuỷ thần chế phục, mà giàu sang có thể mong. Lỡ đường nước lại thuộc chính thần, thì sinh xuất khắc xuất, hai đường đều trống, không tránh khỏi bại tuyệt.
Thuyết công vị là theo tám quẻ của Lạc thư (bản đồ số cổ chín ô), lấy Chấn, Đoài, Khảm, Ly mà định vị trí ba người con trưởng, thứ, út. Cách hướng một thần vẫn ở trong quẻ Ly, nên gọi là con thứ. Thiên ngọc hé lộ một phần làm khuôn phép chia nhánh nghiệm ứng; nói con thứ thì con trưởng, con út có thể suy ra.
【Nếu xét công vị thì xem thuận nghịch, tiếp được thì mới đặc biệt; cung vị nếu gặp long nghịch, trai gái mất tăm.】
Tưởng chú: Nói tiếp "một thần con thứ" ở trên mà bàn chung thuyết công vị. Thuận thì sinh vượng, nghịch thì tử tuyệt. Nhưng không nói sinh tử mà nói thuận nghịch, là vì nếu bàn long thần trên núi thì lấy sinh khí làm thuận, tử khí làm nghịch; nếu bàn long thần trong nước thì lại lấy tử khí làm thuận, sinh khí làm nghịch.
【Lại xem phụ mẫu, dưới là tam cát, ba loại quẻ là bậc nhất.】
Tưởng chú: Cả bài đều nói rõ lẽ phụ mẫu ba loại quẻ, nói đi nói lại đã tường tận. Cuối bài lại nhắc lại, như muốn nói ngàn lời vạn câu chỉ có một việc này, không còn thuyết nào khác. Đó là để tỏ ý dặn dò ân cần, nhắc đi nhắc lại.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video