Thiên ngọc kinh
Nội truyện, phần hạ
【Núi Càn, hướng Càn, nước chầu về Càn, đỉnh Càn sinh trạng nguyên; núi Mão, hướng Mão, nước nguồn Mão, giàu nhanh sánh với Thạch Sùng (phú hào nổi tiếng đời Tấn); núi Ngọ, hướng Ngọ, Ngọ đến minh đường, làm đại tướng giữ biên cương; núi Khôn, hướng Khôn, nước Khôn chảy, giàu sang mãi không dứt.】
Tưởng chú: Đây nói rõ phép thu cả hướng và nước của đại quái huyền không (phép phong thuỷ xét khí tốt xấu các phương thay đổi theo thời vận). Nêu bốn núi để làm lệ cho các núi khác, đều là những trường hợp trong sạch thuần nhất trong quẻ. Núi trong quẻ cung Càn, làm hướng trong quẻ cung Càn, thu nước trong quẻ cung Càn, thì long (mạch núi, mạch khí), hướng, nước cả ba đều quy về sinh vượng (khí đang lên, đang thịnh). Không phải thuyết "hồi long cố tổ" (long quay lại nhìn núi tổ). Hoặc nói trạng nguyên, hoặc nói đại tướng, hoặc nói giàu nhanh, cũng là nêu xen kẽ để tỏ ý, không nên câu nệ.
【Phân biệt được âm dương đi hai đường, năm hành phải phân minh; cá chạch trong sóng nhảy qua Long Môn, biển Bột Hải liền trở mình.】
Tưởng chú: Hai đường âm dương đã thấy nhiều lần ở trên, đây nhắc lại để nói rõ thêm. Hai câu dưới nói sự biến hoá dễ dàng (như cá chạch nhảy qua Long Môn hoá rồng, ý nói người hèn mọn bỗng đổi đời hiển đạt).
【Theo được bốn thần là bậc nhất, quan chức không ngừng; tám quẻ trên huyệt phải biết tình, quẻ trong huyệt đặt cho trong.】
Tưởng chú: Thiên trước nói "bản hướng bản thuỷ bốn thần kỳ", là tạm gác long đến mà chỉ coi trọng hướng và nước. Tiết này nói "tám quẻ trên huyệt phải biết tình", lại từ trên huyệt (chỗ khí tụ để đặt mộ) suy ngược lên long đến, để bổ chỗ bốn thần chưa đến. Trên huyệt là long, trong huyệt tức là hướng. (Bốn thần: hai thần trên hướng và hai thần trên nước.)
【Muốn cầu giàu sang thì ba loại quẻ, ra khỏi quẻ thì nhà nghèo túng. Nước Dần, Thân, Tỵ, Hợi chảy dài, năm hành ẩn trong hướng. Thìn, Tuất, Sửu, Mùi gõ kim long, động được thì mãi không cùng. Nếu còn mượn kho thì giàu trước nghèo sau, kho của mình thì vui mãi.】
Tưởng chú: Thiên trước có một tiết về Giáp, Canh, Nhâm, Bính là quẻ tứ chính (bốn quẻ ở bốn phương chính); tiết này lại bổ quẻ tứ ngung (bốn quẻ ở bốn góc). Xem đây thì câu "nước chi đi đến là xấu" phải hiểu linh hoạt, không thể hiểu cứng nhắc. Thìn, Tuất, Sửu, Mùi tuy tục gọi là bốn kho (tứ khố, bốn phương được coi là kho chứa của các hành), thật ra huyền không không coi trọng thuyết mộ khố. "Mượn kho" là ra khỏi quẻ, "kho của mình" là không ra khỏi quẻ. Vậy trọng ở ra quẻ hay không ra quẻ, không trọng mộ khố. (Kim long: khí dương thuần khiết vô hình của mạch đất.)
【Đại để sao khởi ở phương nào, là năm hành trường sinh, vượng. Cờ lớn đối nhau nổi trên gò cao, chức vị ở học đường; Hãn môn, Quan quốc (?), Hoa biểu nổi lên, núi và nước cũng cùng lệ; nước đẹp, đỉnh lạ sinh quan lớn, bốn vị xem như nhau.】
Tưởng chú: Tiết này nói các sao trên nước tức là các sao trên núi, chỉ cần được khí sinh vượng thì ở núi hay ở nước đều bàn như nhau. (Hãn môn, Hoa biểu: những núi, gò đứng chặn ở thuỷ khẩu, tức chỗ nước chảy ra, như cửa chắn và cột biểu.)
【Khảm Ly Thuỷ Hoả qua giữa trời, thềm rồng dời ngôi vua; Bảo cái, Phượng các chầu bốn góc, lên Bảo điện, Long lâu; Cương, Kiếp, Điếu, Sát chớ phạm phải, bốn mộ phần nhiều tiêu mòn; Cành vàng lá ngọc đặt ở bốn mạnh, hòm vàng ấn ngọc cất giữ.】
Tưởng chú: Câu "Khảm Ly Thuỷ Hoả" là chỗ trọng yếu của cả chương. Các sao khác đều là được sinh vượng thì gán cho tên đẹp, gặp tử tuyệt thì gọi là sao dữ; tên không cố định, sao theo khí mà biến đổi. (Bốn mộ: Thìn, Tuất, Sửu, Mùi; bốn mạnh: Dần, Thân, Tỵ, Hợi; Bảo cái, Phượng các… là tên đẹp gọi các sao tốt, Cương, Kiếp, Điếu, Sát là tên các sao dữ.)
【Một thần Đế Thích định huyện phủ, Tử Vi cùng Bát Vũ; xếp ngược phụ mẫu nuôi long thần, giàu sang muôn năm.】
Tưởng chú: Đế Thích là Bính, Bát Vũ là Nhâm, Tử Vi là Hợi. Đế Thích là thần tôn quý nhất, nên lấy huyện phủ mà gọi; thật ra nhà ở hay mộ phần mà được nó thì quý đến cực điểm. Nhưng diệu dụng của nó ở chỗ xếp ngược, không phải dùng thẳng. (Phụ mẫu: phần chủ, phần giữa của quẻ; xếp ngược: phép xếp đảo âm dương để định khí thật.)
【Biết được phụ mẫu ba loại quẻ, chính là đường của thần thật; bảy sao Bắc Đẩu đi đánh cướp, cung Ly phải hợp nhau.】
Tưởng chú: Hai câu trên dẫn ra ý của đoạn sau, nói biết được phụ mẫu của ba quẻ đã là đường thần thật, nhưng còn phải hiểu phép "bảy sao Bắc Đẩu đánh cướp" (phép đoạt lấy khí vượng theo vận sao Bắc Đẩu), thì mới được tinh tuý của ba loại quẻ, là tác dụng bậc cao nhất. Bắc Đẩu là thế nào? Biết cung Ly hợp nhau thì biết nghĩa Bắc Đẩu.
【Bốn sườn long Tý, Ngọ, Mão, Dậu làm tổ thì người và của thịnh; nước dài trăm dặm giúp vua, nước ngắn thì bị hại.】
Tưởng chú: Lấy Tý, Ngọ, Mão, Dậu là vì khí phụ mẫu của chúng thịnh. Nói bốn phương chính thì bốn góc có thể suy theo lệ. Nước ngắn bị hại là vì nó ra khỏi quẻ.
【Biết được âm dương đi hai đường, giàu sang đến kinh thành; không biết âm dương đi hai đường, hố lửa sâu muôn trượng.】
Tưởng chú: Đây tức là ý "đảo đảo lộn lộn", đều là điều trên đã nói, mà ngâm than lại.
【Trước kiêm long thần, trước kiêm hướng, như chuỗi ngọc chớ buông nhau; sau kiêm long thần, sau kiêm hướng, xếp định âm dương mà tính. Hiểu được linh thần và chính thần, ngày một ngày hai lên mây xanh; không biết linh thần và chính thần, đời đời tuyệt gốc rễ.】
Tưởng chú: Long thần và hướng đều có phép kiêm trước kiêm sau. Kiêm là phụ mẫu kiêm tử tức (phần phụ hai bên của quẻ), tử tức kiêm phụ mẫu; đây tức là nghĩa chính thần, linh thần. (Chính thần: vị sinh vượng trong quẻ; linh thần: vị suy bại ngoài quẻ.)
【Xếp ngược phụ mẫu là long thật, tử tức thông minh thấu đến vua; xếp thuận phụ mẫu đến tử tức, đời đời người và của sút giảm.】
Tưởng chú: Phụ mẫu, tử tức đều phải xếp ngược mà không dùng xếp thuận. Như vượng khí ở Khảm Quý, xếp ngược thì không dùng Khảm Quý mà được vượng khí thật; xếp thuận thì dùng thật Khảm Quý mà lại được sát khí. Giống đúng mà thật sai, sai một li đi một dặm. Ngàn lời vạn câu của đại quái huyền không chỉ ở chỗ này.
【Trong một cung long mà nước liền chảy đi, tử tức chịu gian khổ; long đi nghịch bốn, ba, hai, một, bốn con đều vinh quý; long đi vị xa thì chủ rời quê, bốn vị phát nhờ buôn bán.】
Tưởng chú: Tiết này lại nói rõ nước bản quẻ phải khúc nào cũng quay nhìn nhau. Nếu sau một khúc liền ra khỏi bản quẻ thì tuy được phát cũng phải chịu gian khổ. Phải ba bốn đoạn đi nghịch đều ở trong bản quẻ thì các con mới cùng phát. "Vị xa" tức là ra khỏi quẻ; hễ ra khỏi quẻ thì chủ rời quê. Nếu sau khi ra khỏi quẻ lại quay về bản quẻ thì lại chủ làm buôn bán, được của mà về. Ứng nghiệm không sai như vậy.
【Thầy đời không biết học ai tinh, chỉ mò mẫm thiên tâm; của cải thóc lúa bên đông dẫn về tây, bắc đến phương nam mà đẩy. Long già suốt ngày nằm trong núi, đâu phải không dễ gặp, chỉ là mắt mình không đúng, đi tìm bậy núi gò.】
Tưởng chú: Hai câu "của cải thóc lúa bên đông" là lời ví, tức là ý "long Giang Nam đến trông về Giang Bắc", là diệu quyết của huyền không. Than thở người đời không được chân truyền, đi bậy chạy càn. Lời nói ấy ý vị biết bao!
【Người đời không biết bí mật thiên cơ, tiết lộ ra thì có ích gì; nay ông được truyền phép tiên trong đất, cái mầu nhiệm của huyền không khó nói; lật trời đảo đất lại càng huyền diệu, đại quái không dễ truyền. Lại có quyết "thu sơn xuất sát" (thu khí tốt của núi, đẩy khí sát ra), cũng nói luôn cho ông. Gặp được đất lớn có mấy người, người nào cũng là tri kỷ; nếu cầu đất mà không trồng đức, thì ngậm miệng giấu kín lưỡi.】
Tưởng chú: Cuối bài kể lại ý truyền thụ, răn sâu Tăng Công An (học trò của Dương công) phải khéo quý giữ. Lời kết dồn trọng vào việc trồng đức. Những người được truyền ngày nay không thận trọng chọn người, nhẹ dạ tiết lộ, khoe khoang bừa bãi, e rằng tuy được đất tốt cũng không thật được hưởng phúc. Còn kẻ tiết lộ báu vật của trời là trái nặng lời răn của thầy trước, mà không phạm đến cơn giận của Tạo hoá, tự chuốc lấy tai hoạ, thì hiếm lắm thay.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video