Thiên 8 — Quyển 8 — Thị ngụy (Tỏ ra giả dối)

 Bày tỏ về sự giả dối — Quyển tám

 Không có cái giả thì cũng không có cái thật. Cái thật không sợ cái giả, cái giả không thay được cái thật; điều đáng sợ là không phân biệt được hai thứ.

 Sự giả dối chưa đủ để tự chuốc vạ vào thân. Sự thật thà thì không tránh khỏi bị người ta ghét. Ai thuận theo ý người trên thì dù giả dối cũng không bị coi là lỗi. Ai làm trái ý người trên thì dù nói thật cũng bị coi là có tội. Khi cầu xin người khác thì kỵ nói thẳng; nói vòng vo, khéo léo thì mới được. Khi từ chối người khác thì kỵ nói toạc ra; nói nhẹ nhàng, uyển chuyển thì không mất lòng ai.

 Lòng trung thành bắt gốc từ chữ nhân (lòng thương người, biết đối xử tử tế, có tình có nghĩa). Người quân tử (người có đạo đức, có nhân cách cao) có lòng nhân nên không bỏ người cũ, chỗ cũ. Lòng nhân phải thể hiện ở việc làm. Kẻ tiểu nhân (người hèn kém về đạo đức, chỉ biết vụ lợi) làm việc gì cũng không nhớ đến ơn nghĩa. Người quân tử dù gặp cảnh khốn cùng cũng không lừa dối người khác; kẻ tiểu nhân hễ được thành đạt thì phản lại chủ. Đó là do giả dối hay không, chứ không phải do khốn cùng hay thành đạt.

 Không câu nệ lễ nghi thông thường thì chưa phải là giả dối. Làm việc xấu mà vẫn giữ lời hứa thì chưa phải là giữ chữ tín. Vì sự việc khác nhau thì tình lý cũng đổi khác.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video