Nhân duyên năm trăm con nhạn trắng nghe pháp (lời Phật dạy) mà được sinh lên cõi trời, truyện thứ một trăm
Đức Phật ở nước Xá-vệ (một vương quốc lớn ở miền bắc Ấn Độ thời Phật). Khi ấy nước Ban-già-la đem năm trăm con nhạn trắng dâng lên vua Ba-tư-nặc (vua nước Xá-vệ). Vua Ba-tư-nặc đem chúng gửi vào tinh xá Kỳ Hoàn (tu viện nơi Phật và chúng tăng cư trú, ở gần kinh thành Xá-vệ). Đến giờ ăn của chúng tăng, mỗi vị đều đi khất thực (ôm bát đi xin thức ăn để nuôi thân, theo phép tu của người xuất gia). Đàn nhạn thấy chư tăng tụ họp thì kéo đến đứng phía trước.
Đức Phật dùng một âm thanh mà thuyết pháp (gọi là "nhất âm thuyết pháp": Phật chỉ nói bằng một thứ tiếng mà mọi loài đều nghe hiểu), chúng sinh mỗi loài đều tuỳ theo loài của mình mà hiểu được. Lúc ấy đàn nhạn cũng hiểu được lời Phật, nghe pháp lòng vui mừng, cất tiếng kêu hoà theo nhau, rồi quay về ao nước.
Về sau, lông cánh dần dài ra, chúng bay đến nơi khác. Người thợ săn giăng lưới chụp giết hết cả đàn. Lúc lưới chụp xuống, một con nhạn cất tiếng kêu, cả đàn đều kêu hoà theo, ngỡ như đó là tiếng kêu lúc đang nghe pháp. Nhờ tấm lòng lành ấy, chúng được sinh lên cõi trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai trong sáu cõi trời thuộc cõi Dục, ở trên đỉnh núi Tu-di, do trời Đế Thích cai quản).
Theo lẽ thường của người sinh lên cõi trời, có ba điều suy nghĩ: một là nghĩ xem mình vốn từ đâu đến; hai là nghĩ xem nay chắc chắn được sinh vào nơi nào; ba là nghĩ xem trước kia mình đã làm nghiệp (việc làm thiện hay ác, gây ra quả báo về sau) gì mà được sinh lên cõi trời. Họ liền tự suy xét, tự thấy được túc nhân (nguyên nhân gây ra từ đời trước) của mình: không có việc thiện nào khác, chỉ có việc đã nghe pháp bên cạnh Phật và chư tăng. Nghĩ như vậy rồi, năm trăm thiên tử (vị trời nam, người được sinh ở cõi trời) liền ngay lúc ấy xuống trần, đến bên đức Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý). Phật thuyết pháp cho họ nghe, tất cả đều chứng quả Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên trong bốn quả vị của bậc thánh theo đạo Phật, gọi là "nhập lưu", tức đã bước vào dòng thánh, không còn đọa vào các đường ác, chỉ còn sinh tử qua lại cõi người và cõi trời tối đa bảy lần rồi giải thoát).
Vua Ba-tư-nặc vừa đến (?) chỗ Phật, xưa nay vẫn thường thấy năm trăm con nhạn xếp hàng trước mặt Phật, hôm ấy lại không thấy, bèn hỏi Phật: "Đàn nhạn ở đây đã đi đâu rồi?" Phật nói: "Ngài muốn gặp đàn nhạn chăng?" Vua đáp: "Muốn gặp." Phật nói: "Đàn nhạn trước kia đã bay đi nơi khác, bị thợ săn giết, chết rồi được sinh lên cõi trời. Nay năm trăm vị thiên tử này, những vị đội mũ trời đẹp đẽ, dung mạo đoan trang khác thường đây chính là chúng. Hôm nay nghe pháp, tất cả đều đã chứng quả Tu-đà-hoàn."
Vua hỏi Phật: "Đàn nhạn này do nghiệp duyên (nghiệp làm nhân, cùng các điều kiện phụ trợ) gì mà phải đọa làm súc sinh (loài vật, một trong ba đường ác), chết rồi được sinh lên cõi trời, hôm nay lại đắc đạo?" Phật nói: "Xưa kia vào thời Phật Ca-diếp (vị Phật ra đời trước Phật Thích-ca), có năm trăm người phụ nữ cùng nhau thọ giới (nhận giữ các điều răn cấm của đạo Phật). Nhưng lòng giữ không bền, đã phá bỏ giới mình đã nhận. Do nhân duyên phạm giới mà phải đọa vào loài súc sinh, mang thân nhạn này. Nhưng vì từng thọ giới, nên được gặp Như Lai, nghe pháp mà đắc đạo. Lại nhờ nhân duyên khi còn mang thân nhạn đã nghe pháp, nên được sinh lên cõi trời."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video