Thiên 114 — Chuyện vị tỳ kheo già chứng được bốn quả

 Nhân duyên vị tỳ-kheo già chứng được bốn quả, thứ một trăm mười bốn

 Phật pháp rộng lớn, cứu độ chúng sinh không bờ bến. Hết lòng cầu đạo thì không ai là không chứng được quả (quả vị giác ngộ đạt được nhờ tu tập). Cho đến cả khi đùa cợt, phước lành cũng không mất uổng. Như thuở xưa có một vị tỳ-kheo (người xuất gia theo Phật, sống bằng khất thực) già, tuổi đã già yếu, tinh thần mê muội tối tăm. Ông thấy các tỳ-kheo trẻ thuyết giảng đủ mọi điều về giáo pháp. Nghe nói đến bốn quả (bốn bậc chứng ngộ của hàng tu theo Tiểu thừa, từ thấp đến cao: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán), lòng ông sinh ra ngưỡng mộ. Ông nói với các tỳ-kheo trẻ: "Các vị thông minh sáng suốt, xin đem bốn quả trao cho tôi."

 Các tỳ-kheo trẻ cười nhạo mà nói: "Chúng tôi có bốn quả, nhưng phải được ăn ngon rồi mới trao cho." Bấy giờ vị tỳ-kheo già nghe nói vậy, niềm vui phát ra từ trong lòng. Ông liền cởi tấm khâm-bà (tấm áo choàng hay tấm chăn dệt bằng lông) đem đổi lấy những thứ cần dùng, rồi bày biện đủ các món ăn ngon, mời các tỳ-kheo trẻ đến để xin bốn quả.

 Các tỳ-kheo trẻ ăn xong, chỉ trỏ ra hiệu với nhau, trêu vị tỳ-kheo già mà nói: "Đại đức (tiếng tôn xưng vị tăng có đức hạnh), ông hãy ngồi ở một góc nhà này, chúng tôi sẽ trao quả cho ông." Vị tỳ-kheo già nghe xong mừng rỡ, ngồi xuống đúng như lời. Các tỳ-kheo trẻ liền lấy quả bóng bằng da đập lên đầu ông, rồi nói: "Đây là quả Tu-đà-hoàn (quả thứ nhất, bậc đã vào dòng thánh, chắc chắn sẽ giải thoát)." Vị tỳ-kheo già nghe xong, giữ tâm chuyên chú không tán loạn, liền chứng được quả đầu tiên.

 Các tỳ-kheo trẻ lại trêu: "Vừa rồi ông tuy đã được quả Tu-đà-hoàn, nhưng vẫn còn phải bảy lần sinh bảy lần chết (còn tái sinh tối đa bảy đời nữa mới giải thoát hẳn). Hãy dời sang góc khác, chúng tôi sẽ trao tiếp cho ông quả Tư-đà-hàm (quả thứ hai, bậc chỉ còn trở lại cõi người một lần)." Bấy giờ vị tỳ-kheo già, vì đã được quả đầu nên tâm càng tiến lên, liền dời chỗ ngồi. Các tỳ-kheo trẻ lại lấy bóng đập lên đầu ông mà nói: "Trao cho ông quả thứ hai." Vị tỳ-kheo già càng thêm chuyên tâm, liền chứng quả thứ hai.

 Các tỳ-kheo trẻ lại trêu: "Nay ông đã được quả Tư-đà-hàm, nhưng vẫn còn cái khổ qua lại trong sống chết. Ông hãy dời chỗ ngồi nữa, chúng tôi sẽ trao cho ông quả A-na-hàm (quả thứ ba, bậc không còn trở lại cõi dục)." Vị tỳ-kheo già dời chỗ đúng như lời. Các tỳ-kheo trẻ lại lấy bóng đập mà nói: "Nay chúng tôi trao cho ông quả thứ ba." Vị tỳ-kheo già nghe xong vui mừng, càng dốc hết lòng, ngay lúc ấy lại chứng quả A-na-hàm.

 Các tỳ-kheo trẻ lại trêu: "Nay ông đã được quả Bất hoàn (tức A-na-hàm, nghĩa là không trở lại), nhưng vẫn còn ở cõi Sắc giới (cõi trời của những vị đã lìa dục nhưng còn thân hình) và Vô sắc giới (cõi trời cao hơn, chỉ còn tâm thức, không còn thân hình), còn mang thân hữu lậu (thân còn phiền não, còn bị trói buộc vào vòng sinh tử), vô thường (luôn thay đổi, không bền) biến đổi hư hoại, từng niệm đều là khổ. Ông hãy dời chỗ ngồi nữa, chúng tôi sẽ trao tiếp cho ông quả A-la-hán (quả thứ tư, cao nhất, bậc đã dứt sạch phiền não, ra khỏi hẳn sinh tử)." Vị tỳ-kheo già dời chỗ đúng như lời. Các tỳ-kheo trẻ lại lấy bóng da khều đập lên đầu ông mà nói: "Nay chúng tôi trao cho ông quả thứ tư ấy." Vị tỳ-kheo già một lòng suy ngẫm, liền chứng A-la-hán.

 Được bốn quả rồi, ông vô cùng vui mừng, bày biện các món ăn ngon cùng đủ thứ hương hoa, mời các tỳ-kheo trẻ đến để đền ơn. Ông cùng các tỳ-kheo trẻ bàn luận về đạo phẩm (các pháp tu dẫn đến giác ngộ) và công đức vô lậu (công đức đã dứt sạch phiền não, không còn rơi rớt vào sinh tử). Các tỳ-kheo trẻ nói năng ấp úng, bế tắc. Bấy giờ vị tỳ-kheo già mới nói với họ: "Tôi đã chứng được quả A-la-hán rồi." Các tỳ-kheo trẻ nghe lời ấy, ai nấy đều xin lỗi, sám hối tội đã đùa cợt trêu chọc trước đó.

 Vì thế người tu hành nên nghĩ đến điều lành. Đến như đùa cợt mà còn được quả báo thật, huống chi là hết lòng thành.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video