Duyên (câu chuyện kể về nguyên do, nhân quả của một việc) quạ và cú báo thù nhau, thứ một trăm hai mươi.
Thuở xưa có loài quạ và loài cú cùng thù ghét nhau. Quạ đợi ban ngày, biết cú không nhìn thấy gì, bèn giẫm chết bầy cú và ăn thịt chúng. Cú thì đợi ban đêm, biết mắt quạ tối không thấy, lại mổ bầy quạ, phanh thủng ruột chúng, cũng ăn thịt. Ngày cũng sợ, đêm cũng sợ, không biết bao giờ mới dứt.
Bấy giờ trong bầy quạ có một con quạ khôn, nói với cả đàn rằng: "Đã thành thù oán thì không thể gỡ giải được nữa, rốt cuộc sẽ giết hại lẫn nhau, thế không thể cả hai bên cùng còn. Nên bày mưu kế diệt sạch lũ cú, sau đó chúng ta mới được yên vui. Nếu không làm vậy, cuối cùng ta sẽ bị chúng đánh bại." Đàn quạ đáp: "Đúng như anh nói. Vậy nên dùng cách gì để diệt được kẻ thù?" Quạ khôn đáp: "Các anh cứ cùng nhau mổ tôi, nhổ lông cánh tôi, mổ vỡ đầu tôi. Tôi sẽ bày kế, quyết làm cho chúng bị diệt sạch." Đàn quạ liền làm đúng như lời.
Quạ khôn mang bộ dạng tiều tụy, đến ngoài hang cú, tự kêu than thảm thiết. Cú nghe tiếng liền ra hỏi: "Nay vì cớ gì anh bị vỡ đầu, lông cánh rụng nát, đến chỗ ta kêu than khổ sở như thế? Anh muốn nói điều gì?" Quạ nói với cú: "Đàn quạ thù ghét tôi, tôi không sống nổi, nên đến nương nhờ để tránh sự thù hằn." Bấy giờ con cú thương xót, muốn giữ lại nuôi. Các con cú khác đều nói: "Đây là kẻ thù, không thể gần gũi. Cớ sao lại nuôi nó, để làm lớn thêm kẻ địch?" Con cú ấy đáp: "Nay nó khốn khổ đến nương nhờ ta, chỉ một thân lẻ loi, thì làm được gì?" Rồi liền nuôi nó, cho thịt thừa ăn.
Ngày tháng dần lâu, lông cánh quạ mọc lại như cũ. Quạ giả vờ vui mừng, ngấm ngầm bày kế: ngậm cành cây khô cùng các thứ cỏ cây đem để vào hang cú, làm như để báo ơn. Cú hỏi quạ: "Làm thế để làm gì?" Quạ liền đáp: "Trong hang toàn là đá lạnh, dùng cỏ cây này để chống gió rét." Cú cho là phải, im lặng không nói gì. Quạ bèn xin canh giữ cửa hang, giả làm kẻ hầu để sai bảo, nhằm báo ơn nuôi dưỡng.
Gặp lúc tuyết rơi lớn, khí lạnh dữ dội, bầy cú vội vàng kéo nhau vào cả trong hang. Quạ được dịp, liền mừng rỡ, ngậm lửa của người chăn bò đem đốt hang cú. Bầy cú cùng một lúc bị thiêu chết sạch. Lúc ấy chư thiên (các vị thần ở cõi trời) nói bài kệ (bài thơ ngắn dùng để tụng đọc trong kinh Phật) rằng:
Chỗ nào đã có mối hiềm thù cũ,
Thì chẳng nên tin cậy hết lòng.
Như quạ giả vờ tỏ ra tử tế,
Mà thiêu chết cả bầy cú.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video