Thiên 14 — Chuyện con trai trưởng giả nước Ba La Nại cùng thần trời cảm hoá vua làm điều hiếu

 Chuyện người con trai nhà trưởng giả (người giàu có, có danh vọng trong xã hội) ở nước Ba-la-nại cùng vị thiên thần cảm hóa nhà vua thực hành đạo hiếu, chuyện thứ mười bốn.

 Tôi nghe như vầy (lời mở đầu của kinh Phật, ý là người chép kinh kể lại đúng điều chính mình đã nghe Phật nói). Một thời, Phật ở nước Xá-vệ, bảo các tỳ-kheo (những người nam xuất gia theo Phật, sống bằng khất thực) rằng:

 "Nếu có người muốn có Phạm Thiên vương (vị vua cõi trời Phạm Thiên, được Ấn Độ xưa tôn là đấng tạo ra thế gian) ở trong nhà mình, thì chỉ cần hiếu thảo phụng dưỡng cha mẹ, Phạm Thiên liền ở trong nhà ấy. Muốn có Đế Thích (vị vua cõi trời Đao Lợi, chúa tể các vị trời ở tầng trời ấy) ở trong nhà, thì chỉ cần hiếu thảo phụng dưỡng cha mẹ, tức là Đế Thích đã ở trong nhà. Muốn có tất cả thiên thần ở trong nhà, thì chỉ cần cúng dường (dâng hiến, chăm lo với lòng tôn kính) cha mẹ, nên biết rằng tất cả thiên thần đã ở trong nhà rồi. Chỉ cần biết cúng dường cha mẹ, thì cũng như hòa thượng (vị thầy truyền giới cho người xuất gia, thầy dạy chính của người tu) đã ở trong nhà. Muốn có a-xà-lê (vị thầy dạy phép tắc, khuôn phép cho người tu) ở trong nhà, thì chỉ cần cúng dường cha mẹ, tức là a-xà-lê đã ở trong nhà ấy. Nếu muốn cúng dường các bậc hiền thánh (những người tu hành đã đạt đến mức đạo đức, chứng ngộ cao) và chư Phật, thì chỉ cần cúng dường cha mẹ, các bậc hiền thánh và chư Phật liền ở trong nhà."

 Các tỳ-kheo thưa: "Đức Như Lai Thế Tôn (các danh hiệu tôn xưng Phật: Như Lai là bậc đã đến từ chân lý; Thế Tôn là bậc được cả thế gian tôn kính) thật hiếm có trong việc cung kính cha mẹ." Phật nói: "Không phải chỉ ngày nay ta mới hiếm có trong việc cung kính cha mẹ, mà ở đời quá khứ, ta cũng đã từng hết sức cung kính cha mẹ." Các tỳ-kheo hỏi: "Việc cung kính cha mẹ ở đời quá khứ ấy như thế nào?"

 Phật nói: "Thuở xưa, ở nước Ba-la-nại có một người nghèo, chỉ sinh được một người con trai. Nhưng người con ấy lại có nhiều con cái. Nhà nghèo túng, gặp lúc đời đói kém, người con bèn đem cha mẹ chôn sống xuống đất để lấy phần ăn nuôi con mình. Hàng xóm hỏi: 'Cha mẹ anh đâu rồi?' Anh ta đáp: 'Cha mẹ tôi già rồi, đằng nào cũng sẽ chết, nên tôi đem chôn đi, lấy phần ăn của cha mẹ để nuôi con, cho chúng được lớn khôn.' Nhà thứ hai nghe vậy, cho thế là phải lẽ. Cứ như thế truyền từ nhà này sang nhà khác, lan khắp nước Ba-la-nại, rồi người ta coi đó là luật lệ.

 Lại có một vị trưởng giả cũng sinh được một người con trai. Người con này nghe chuyện ấy, cho là sai trái, liền nghĩ: 'Phải dùng cách gì để dẹp bỏ thói làm trái đạo này?' Rồi anh thưa với cha: 'Bây giờ cha nên đi xa học đọc sách, để hiểu biết kinh điển và sách luận.' Người cha bèn ra đi, học được chút ít rồi trở về nhà, tuổi đã ngày càng già. Người con đào đất làm một căn nhà tốt, đưa cha vào ở trong đó, dâng cơm nước ngon lành, và suy nghĩ: 'Ai sẽ cùng ta dẹp bỏ thói làm trái đạo này?'

 Khi ấy, một vị thiên thần hiện thân, nói với anh: 'Nay ta sẽ làm bạn đồng hành với ngươi.' Thiên thần viết lên giấy, hỏi nhà vua bốn điều: 'Nếu giải được những điều ghi trên tờ giấy này thì ta sẽ che chở cho ngươi. Nếu không giải được thì bảy ngày sau, ta sẽ đập đầu nhà vua vỡ làm bảy mảnh.' Bốn câu hỏi là: Một, vật gì là của cải bậc nhất? Hai, vật gì vui sướng nhất? Ba, vật gì ngon nhất trong các vị? Bốn, vật gì sống lâu nhất? Tờ giấy được dán lên cổng cung vua.

 Nhà vua nhận được, liền gấp rút hỏi khắp trong nước: 'Ai giải được những điều này? Nếu có người giải được thì muốn xin điều gì, ta đều cho toại nguyện.' Con trai nhà trưởng giả lấy tờ giấy ấy, giải nghĩa rằng: 'Lòng tin là của cải bậc nhất; chánh pháp (giáo lý chân chính, đạo lý đúng đắn) là vui sướng nhất; lời nói thật là vị ngon bậc nhất; trí tuệ là sự sống bậc nhất (sống lâu nhất).' Giải nghĩa xong, anh lại dán lên đầu cổng cung vua. Thiên thần thấy vậy, trong lòng rất vui mừng; nhà vua cũng rất vui mừng.

 Vua hỏi con trai nhà trưởng giả: 'Ai dạy ngươi những lời này?' Anh đáp: 'Cha tôi dạy tôi.' Vua hỏi: 'Cha ngươi hiện ở đâu?' Con trai nhà trưởng giả thưa: 'Xin đại vương ban cho tôi được khỏi sợ tội. Cha tôi thật đã già, tôi vì làm trái phép nước nên giấu cha dưới đất. Xin đại vương nghe lời bề tôi trình bày. Thưa đại vương, ơn cha mẹ nặng như trời đất: mẹ mang thai mười tháng, nhường chỗ khô cho con nằm, mình nằm chỗ ướt; cho bú mớm nuôi lớn, dạy dỗ việc đời. Thân này nên người đều nhờ cha mẹ. Được thấy mặt trời mặt trăng, được sống và làm lụng, đều là nhờ sức cha mẹ. Giả như vai trái cõng cha, vai phải cõng mẹ, đi suốt trăm năm, lại còn cúng dường đủ mọi thứ, cũng vẫn chưa thể đền đáp được ơn cha mẹ.'

 Khi ấy vua hỏi: 'Ngươi muốn xin điều gì?' Anh đáp: 'Tôi không cầu xin gì khác, chỉ mong đại vương bỏ đi luật lệ xấu ác này.' Vua chấp thuận lời anh, ban lệnh khắp trong nước: 'Nếu có ai bất hiếu với cha mẹ thì sẽ bị trị tội nặng.'

 Muốn biết con trai nhà trưởng giả thuở ấy là ai, thì đó chính là thân ta ngày nay. Thuở ấy, ta vì cả một nước mà trừ bỏ luật lệ xấu ác, xây dựng nên đạo hiếu thuận. Nhờ nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện đưa tới kết quả) ấy mà tự mình đạt đến thành Phật. Vì thế, ngày nay ta cũng lại ngợi khen đạo hiếu thuận."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video