Thiên 15 — Chuyện voi trắng thơm nuôi cha mẹ mù và giảng hoà hai nước

 Duyên thứ mười lăm: Vua nước Ca-thi và con voi trắng hương tượng nuôi cha mẹ mù, rồi làm cho hai nước hòa hảo

 Thuở xưa, Phật ở nước Xá-vệ (một vương quốc lớn ở miền bắc Ấn Độ thời Phật còn tại thế), bảo các tỳ-kheo (những người nam đã xuất gia theo Phật, sống bằng khất thực và giữ giới luật) rằng: "Có tám hạng người, nên quyết lòng bố thí (đem của cải, thức ăn… cho người khác để tạo phúc), không còn nghi ngại gì nữa: cha, mẹ, Phật và đệ tử của Phật, người từ phương xa đến, người sắp đi xa, người bệnh, và người chăm sóc người bệnh."

 Các tỳ-kheo bạch Phật: "Như Lai Thế Tôn (hai danh hiệu tôn xưng Phật: 'Như Lai' là bậc đến từ chân lý như thật, 'Thế Tôn' là bậc được cả thế gian tôn kính), thật là kỳ lạ, thật là đặc biệt! Đối với cha mẹ, Ngài luôn khen ngợi và cung kính." Phật nói: "Không phải chỉ hôm nay Ta mới như vậy, mà từ thời quá khứ đến nay, Ta vẫn luôn tôn trọng và cung kính cha mẹ." Các tỳ-kheo hỏi: "Việc tôn trọng, khen ngợi ấy ra sao?"

 Phật nói: "Thuở quá khứ xa xưa, có hai vị vua: một là vua nước Ca-thi (Kāśī, một nước cổ ở miền bắc Ấn Độ, kinh đô là Ba-la-nại), hai là vua nước Tỳ-đề-hê (Videha, một nước cổ ở miền đông bắc Ấn Độ). Vua Tỳ-đề-hê có một con hương tượng (loại voi to lớn, khỏe mạnh phi thường, mình tỏa mùi thơm, được xem là quý nhất trong các loài voi) rất lớn. Nhờ sức con hương tượng ấy, vua đánh bại quân của vua Ca-thi. Vua Ca-thi nghĩ: 'Bây giờ làm sao ta có được một con hương tượng để đánh bại quân vua Tỳ-đề-hê?'

 Khi ấy có người nói: 'Tôi thấy trong núi có một con hương tượng màu trắng.' Vua nghe vậy liền ra lệnh chiêu mộ: 'Ai bắt được con hương tượng ấy, ta sẽ ban thưởng hậu hĩnh.' Có người nhận lời chiêu mộ, tập hợp đông đảo quân lính, kéo đến bắt con voi. Con voi suy nghĩ: 'Nếu ta bỏ đi xa thì cha mẹ ta già yếu, mù lòa. Chi bằng ngoan ngoãn đi theo đến chỗ nhà vua.' Bấy giờ mọi người liền dẫn con hương tượng đến bên nhà vua.

 Vua vô cùng vui mừng, làm cho voi một chuồng đẹp, trải các loại thảm len, thảm lông (?) xuống dưới, lại cho các cô gái đàn hát gảy đàn cầm, đàn sắt để mua vui cho voi. Vua cho voi ăn uống, nhưng voi không chịu ăn. Khi ấy người giữ voi đến tâu vua: 'Con voi không chịu ăn.' Vua tự mình đến chỗ voi. Thời thượng cổ, loài vật đều biết nói tiếng người. Vua hỏi voi: 'Vì sao ngươi không ăn?' Voi đáp: 'Tôi có cha mẹ già cả, mắt mù, không ai đem nước, đem cỏ cho họ. Cha mẹ không được ăn, sao tôi nỡ ăn?'

 Voi lại thưa vua: 'Nếu tôi muốn bỏ đi thì quân lính của vua không ai cản được tôi. Chỉ vì cha mẹ mù lòa, già yếu nên tôi mới thuận theo mà đến với vua thôi. Nay nếu vua cho phép tôi trở về phụng dưỡng cha mẹ cho đến hết tuổi thọ, thì sau đó tôi sẽ tự trở lại.' Vua nghe lời ấy thì hết sức vui mừng, nói: 'Bọn ta đây mới đúng là loài voi mang đầu người, còn con voi này mới thật là con người mang đầu voi!'

 Trước kia người nước Ca-thi khinh rẻ cha mẹ, không có lòng cung kính. Nhân con voi này, vua liền ban lệnh khắp trong nước: 'Kẻ nào không hiếu thảo, phụng dưỡng và cung kính cha mẹ thì sẽ bị trị tội nặng.' Rồi vua thả voi về chỗ cha mẹ. Voi phụng dưỡng cha mẹ theo tuổi thọ dài ngắn của họ. Khi cha mẹ qua đời, voi trở lại chỗ nhà vua.

 Vua có được voi trắng thì vô cùng vui mừng, lập tức sửa soạn quân lính, muốn đánh nước kia. Voi nói với vua: 'Xin đừng tranh đánh. Phàm chuyện tranh đánh thì gây thương tổn rất nhiều.' Vua nói: 'Nước kia ức hiếp ta.' Voi nói: 'Xin để tôi đi sứ sang đó, khiến kẻ thù kia không dám khinh nhờn vua nữa.' Vua nói: 'Nếu ngươi đi, e rằng sẽ không trở về.' Voi đáp: 'Không ai có thể cầm giữ tôi khiến tôi không về được.'

 Voi liền đi sang nước kia. Vua Tỳ-đề-hê nghe voi đến thì hết sức vui mừng, tự mình ra đón. Gặp voi rồi, vua nói: 'Hãy ở lại nước ta.' Voi thưa vua: 'Tôi không thể ở lại. Từ khi sinh ra đến nay, tôi chưa từng trái lời thề hứa. Tôi đã hứa với vua kia là sẽ trở về nước ấy. Hai vị vua nên dẹp bỏ oán thù, ai nấy yên ổn giữ nước mình, chẳng phải vui sướng lắm sao?' Rồi voi nói bài kệ (bài thơ ngắn trong kinh Phật, dùng để tóm ý hoặc khuyên răn) rằng:

 Thắng thì oán thù càng thêm lớn, thua thì càng thêm buồn khổ;

 Không tranh nhau hơn thua, niềm vui ấy là bậc nhất.

 Bấy giờ con voi nói bài kệ ấy xong, liền trở về nước Ca-thi. Từ đó về sau, hai nước hòa hảo với nhau. Vua nước Ca-thi thuở ấy, nay chính là vua Ba-tư-nặc (vua nước Kiều-tát-la thời Phật, là người hộ trì Phật pháp). Vua Tỳ-đề-hê thuở ấy, nay chính là vua A-xà-thế (vua nước Ma-kiệt-đà thời Phật). Con voi trắng thuở ấy, nay chính là thân Ta. Vì thuở ấy Ta hiếu thảo phụng dưỡng cha mẹ, nên khiến nhiều chúng sinh cũng hiếu thảo phụng dưỡng cha mẹ. Thuở ấy Ta đã làm cho hai nước hòa hảo, hôm nay cũng vậy."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video