Thái Bình quảng ký, quyển 500. Đời Tống, Lý Phưởng cùng các người khác biên soạn. Mục: Tạp lục (ghi chép những chuyện lặt vặt).
Khổng Vĩ; Lý Khắc Trợ; Nho sĩ ở kinh đô.
Mạnh Ất; Người đấu vật ở Chấn Vũ; Triệu Sùng.
Hàn Ốc; Tiết Xương Tự; Khương Thái sư.
Khang Nghĩa Thành; Cao Quý Xương; Vợ của Thẩm Thượng thư.
Dương Cừ; (Viên) Kế Khiêm.
Khổng Vĩ
Lỗ quốc công Khổng Vĩ, sau khi lên làm tể tướng (quan đứng đầu triều đình, giúp vua điều hành mọi việc nước), nói với các cháu: "Trước kia ta làm Binh bộ thị lang (phó quan đứng đầu bộ Binh, bộ lo việc quân sự), cùng Tấn công Vương Đạc giữ chức Văn quán học sĩ (học sĩ ở Văn quán, nơi chứa sách và soạn thảo văn thư của triều đình), kiêm coi việc trong quán. Sau khi nhận chức, chúng ta đi xem khắp khu nhà trong quán (?).
Tấn công nói: 'Xưa ta làm Binh bộ thị lang, cùng tướng quốc (tức tể tướng) Bân công Đỗ Tông giữ chức Văn quán trực học sĩ (học sĩ trực ở Văn quán, bậc dưới học sĩ), kiêm coi việc trong quán. Một hôm cuối xuân, ông giữ ta ở lại ngắm hoa mẫu đơn trong khu nhà này và nói: "Khu nhà này, nếu cho Vô Dật (Vô Dật là con trai Bân công, sau cùng làm thứ sử Kim Châu; thứ sử là quan đứng đầu một châu) ở thì chỉ cần một gian là đủ. Nay nó tráng lệ đến thế, ông thật không biết rằng chẳng bao lâu nữa nó sẽ thành tro bụi."
Ta nghe câu ấy thì luôn khắc ghi trong lòng. Ông lại bảo ta: "Ngài thận trọng, đôn hậu, ngay thẳng, thành thật, nên chiếc ghế này may ra còn giữ được. Còn từ ngài trở về sau thì những người ngồi đó sẽ gặp tai họa ấy."' Đến hôm nay ta nhớ lại lời Bân công thì đã hiểu được đại ý."
Bấy giờ vua Chiêu Tông vừa nối ngôi, Khổng Vĩ lên làm tể tướng, nhưng phép tắc lớn của triều đình đã sụp đổ sạch không còn gì. Vì thế Vĩ xúc động trước lời xưa mà đau lòng cho thời thế. (Trích sách Văn kỳ lục)
Lý Khắc Trợ
Lý Khắc Trợ làm Đại lý khanh (quan đứng đầu Đại lý tự, cơ quan xét xử án hình cao nhất). Khi vua Chiêu Tông ở Hoa Châu, huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) huyện Trịnh là Thôi Loan bị dân tố cáo cho dân vay lụa lấy lãi. Thứ sử Hàn Kiến ra lệnh tính số ấy thành tội tham ô, rồi dâng tấu để vua giao xuống hai cơ quan định tội.
Ngự sử đài (cơ quan giám sát, hặc tội quan lại) và Hình bộ (bộ lo việc hình pháp) (?) tâu rằng tội đáng xử thắt cổ. Riêng Đại lý tự để mấy tháng vẫn không tâu lên.
Kiến hỏi: "Lý thượng thư, Thôi huyện lệnh là họ hàng của ông chăng? Sao không tâu lên?" Khắc Trợ đáp: "Đó là để giúp cho việc cai trị của ngài thôi." Hàn hỏi: "Thôi huyện lệnh phạm tội tham ô, sao lại nói thành lỗi của ta?" Lý đáp: "Tôi nghe ngài cũng cho vay lấy lãi, số tiền đã gần một vạn rồi."
Hàn nói: "Ta là tiết độ sứ (quan nắm cả quân lẫn dân một vùng lớn) Hoa Châu, dân Hoa Châu là dân của ta." Lý đáp: "Dân Hoa Châu là dân của thiên tử, không phải dân của ngài. Nếu nói như ngài thì dân huyện Trịnh cũng là dân của Thôi huyện lệnh."
Kiến phục lý lẽ ấy, bèn tha tội cho Thôi huyện lệnh, chỉ giáng làm úy (quan coi việc trị an, bắt trộm cướp trong huyện) huyện Dĩnh Dương. (Trích sách Văn kỳ lục)
Nho sĩ ở kinh đô
Gần đây ở kinh đô có mấy thư sinh họp nhau ăn tiệc, nhân đó bàn rằng con người dũng cảm hay nhút nhát là do gan dạ. Gan dạ mạnh thì tự nhiên chẳng sợ gì, mới đáng gọi là bậc trượng phu. Trong tiệc có một nho sĩ tự khoe: "Nếu nói về gan dạ thì tôi thật có đấy."
Mọi người cười bảo: "Phải thử mới tin được." Có người nói: "Người thân của tôi có một ngôi nhà, xưa kia ma quái dữ lắm, nay bỏ không, khóa cửa. Nếu anh dám ngủ một mình ở đó một đêm mà không sợ thì chúng tôi sẽ thết anh một bữa tiệc (?)." Người kia đáp: "Xin vâng."
Hôm sau liền đi. Thật ra đó chẳng phải nhà có ma, chỉ là tạm bỏ không mà thôi. Họ bày rượu, hoa quả, đèn nến, đưa anh vào nhà. Mọi người hỏi: "Anh còn cần gì nữa không?" Anh đáp: "Tôi có một thanh gươm đủ để tự vệ, xin đừng lo."
Mọi người bèn ra khỏi nhà, khóa cổng rồi về. Người này thật ra rất nhát gan. Lúc ấy trời đã sắp tối, anh buộc con lừa vẫn cưỡi ở một gian nhà khác, đầy tớ không được theo vào. Anh vào gian phòng nhỏ để ngủ, nhưng chẳng dám ngủ, chỉ tắt đèn ôm gươm ngồi, sợ hãi không thôi.
Đến canh ba (khoảng nửa đêm), trăng lên chiếu xiên qua khe cửa sổ, anh thấy trên đầu giá treo áo có vật gì như con chim đang vỗ cánh phành phạch. Anh rùng mình, gắng đứng dậy, ôm gươm chém một nhát. Vật ấy theo tay rơi vào vách, kêu "bịch" một tiếng, rồi im bặt không còn tiếng động.
Anh sợ quá, cũng không dám tìm xem, chỉ cầm gươm ngồi. Đến canh sau (?), bỗng có một vật bước lên bậc thềm đẩy cửa. Cửa không mở, nó thò đầu qua lỗ chó chui, thở phì phò. Anh sợ hết hồn, cầm gươm chém tới trước, không ngờ tự ngã lăn ra, gươm tuột tay văng mất.
Anh lại không dám tìm gươm, sợ vật kia chui vào, bèn nằm co dưới gầm giường, không dám nhúc nhích nữa. Rồi bỗng mệt quá ngủ thiếp đi, trời sáng lúc nào không hay.
Đám đầy tớ mở cổng đi tới gian phòng nhỏ, chỉ thấy ở lỗ chó chui máu chảy đầm đìa, bê bết. Mọi người hoảng hốt gọi to, nho sĩ mới tỉnh dậy ra mở cửa, người vẫn còn run, kể tỉ mỉ chuyện đêm qua đánh nhau với quái vật.
Mọi người vô cùng kinh ngạc, bèn tìm dưới chân vách, chỉ thấy một chiếc mũ cói (?) rách một nửa nằm trên đất, chính là "con chim" bị chém đêm qua. Đó là chiếc mũ cũ rách bị gió thổi, trông như chim vỗ cánh. Thanh gươm thì nằm bên lỗ chó chui.
Mọi người lại đi quanh nhà lần theo vết máu, thì ra là con lừa anh vẫn cưỡi, mõm đã bị chém, môi răng sứt mẻ. Gần sáng nó tuột được dây buộc đầu, thò đầu vào lỗ chó nên lãnh trọn một nhát gươm. Mọi người cười ngặt nghẽo, dìu anh về. Người học trò ấy kinh hãi, mười ngày sau mới khỏi. (Trích sách Nguyên hóa ký)
Mạnh Ất
Ở huyện Tiêu thuộc Từ Châu có người nông dân tên Mạnh Ất, giỏi giăng lưới bắt cáo và lửng chó, trăm lần không trượt lần nào. Một hôm rảnh rỗi, anh cầm ngọn giáo dài đi giữa đồng hoang. Lúc trời sắp tối, anh thấy cách bên trái đường vài trăm bước có một ngôi mộ cao sừng sững, giữa đám cỏ có lối mòn nhỏ như có dấu chân người, bèn đi vào.
Anh lấy giáo khua vào chỗ tối om thì thấy như có người nắm giật lại, không cử động được. Anh hỏi: "Ngươi là người, là yêu quái hay là ma? Sao nắm giáo của ta không buông?" Trong bóng tối có tiếng đáp: "Tôi là người."
Anh bảo người ấy ra, người ấy kể thật hết: "Tôi họ Lý, mới đây vì ăn trộm bị giam trong ngục quân ở Duyện Châu, trên người đeo đủ ngũ mộc (năm thứ hình cụ bằng gỗ như gông, cùm, xiềng tay chân), chỗ bị đánh lở loét khắp mình. Tôi rình lúc sơ hở trèo qua tường ngục trốn đến đây. Sống chết xin tùy ông."
Mạnh thương tình, đem về giấu trong vách nhà. Sau gặp lúc triều đình ân xá, người ấy mới ra. Nhà họ Mạnh vốn nổi tiếng săn giỏi, loài bay loài chạy không con nào thoát được. Thế mà một hôm lại bắt được trong mộ một tên tù vượt ngục mang về. Ai nghe chuyện cũng cười lớn. (Trích sách Ngọc đường nhàn thoại)
Người đấu vật ở Chấn Vũ
Trong niên hiệu Quang Khải, quân sứ (quan chỉ huy một cánh quân) bốn quân thuộc Tả Thần Sách quân (một đạo cấm quân nhà Đường) là Vương Biện ra trấn giữ Chấn Vũ. Ông mở tiệc, bày trò vui. Xong rồi, ông cho đấu vật. Có một người rất to lớn từ châu bên cạnh đến đây thi sức. Mười mấy người trong quân, về vóc dáng lẫn sức lực, đều không ai địch nổi.
Chủ soái cũng khen người ấy khỏe, bèn chọn ba người lần lượt ra đấu, người to lớn kia đều thắng cả. Chủ soái và khách ngồi tiệc khen mãi. Lúc ấy có một tú tài (người học trò có học vấn) ngồi trong tiệc bỗng đứng dậy thưa với chủ soái: "Tôi vật ngã được người này."
Chủ soái rất ngạc nhiên trước lời ấy, nhưng thấy anh xin mãi nên cho phép. Tú tài bước xuống thềm, trước hết vào nhà bếp, một lát sau trở ra, vén gọn áo quần, nắm chặt tay trái tiến lên. Người to lớn kia cười (?) nói: "Chỉ một ngón tay là hắn ngã rồi."
Đến khi hai bên sát lại gần, tú tài vội xòe tay trái ra cho hắn xem. Người to lớn kia ngã vật ra, mê man. Cả tiệc cười ầm. Tú tài thong thả bước ra, rửa tay rồi trở lại chỗ ngồi.
Chủ soái hỏi đó là thuật gì. Tú tài đáp: "Mấy năm trước tôi đi chơi xa, từng gặp người này ở một quán trọ ven đường. Hắn vừa đến gần bàn ăn thì lảo đảo ngã xuống. Có người cùng đi nói: 'Hắn sợ tương, cứ thấy tương là ngã.' Tôi nghe thì ghi nhớ.
Lúc nãy tôi vào bếp xin một ít tương nắm trong tay. Người này thấy, quả nhiên tự ngã, chỉ để góp thêm tiếng cười cho bữa tiệc thôi." Phán quan (quan phụ tá, coi giấy tờ, xét việc) Biên Tụ tận mắt thấy chuyện này. (Trích sách Ngọc đường nhàn thoại)
Triệu Sùng
Triệu Sùng điềm đạm, nghiêm trang, trong sạch, cương trực, nhà không tiếp khách tạp nham, ngưỡng mộ phong thái của Vương Mông và Lưu Chân Trường (hai danh sĩ thanh cao đời Tấn). Cốt cách ông thanh cao, nghiêm khắc, không viết văn chương, người ta gọi ông là "bia không chữ".
Theo lệ cũ, mỗi khi được thăng chức, mỗi người phải tiến cử một người thay mình ở chức cũ, nhưng Sùng chưa từng tiến cử ai, bảo rằng trong triều không ai thay được mình. Người đời vì thế mà coi thường ông. (Trích sách Bắc mộng ngôn)
Hàn Ốc
Đầu niên hiệu Thiên Phục, Hàn Ốc vào Hàn lâm viện (nơi các học sĩ soạn chiếu chỉ, văn thư cho vua). Mùa đông năm ấy, xa giá nhà vua chạy đến Phượng Tường, Ốc có công đi theo hộ giá. Lúc vua mới trở lại ngôi, vua đích thân hứa sẽ dùng Ốc làm tể tướng.
Ốc tâu: "Bệ hạ gặp vận trung hưng (đất nước suy rồi lại hưng thịnh), nên dùng người đức lớn để giữ yên phong tục. Tọa chủ của thần (vị quan chủ khảo đã lấy đỗ thần) là Hữu bộc xạ (một trong hai quan đứng đầu Thượng thư tỉnh, hàng tể tướng) Triệu Sùng xứng với sự lựa chọn của bệ hạ. Xin rút lại mệnh lệnh dành cho thần mà trao cho Sùng, thì thiên hạ may mắn lắm."
Vua rất khen ngợi. Hôm sau ra chiếu dùng Sùng và Binh bộ thị lang Vương Tán làm tể tướng. Bấy giờ Lương Thái Tổ (Chu Ôn, sau lập ra nhà Hậu Lương) đang ở kinh đô, vốn nghe Sùng là người khinh suất, lại có hiềm khích với Tán, bèn vội vào xin gặp vua, kể hết điều hay dở của hai người.
Vua nói: "Triệu Sùng là do Hàn Ốc tiến cử." Lúc ấy Ốc đứng bên cạnh, Lương vương quát mắng ông. Ốc tâu: "Thần không dám tranh cãi với đại thần." Vua bảo: "Hàn Ốc, lui ra." Ít lâu sau ông bị giáng chức, đến đất Mân.
Vì thế thơ Ốc có câu: "Tay run, lười mở thư tám dòng; mắt đau, thôi xem cờ chín ván. Trong ánh nắng bên cửa sổ, bụi bay như ngựa hoang; trước án, ống bút trúc đã thành tổ ong bầu. Lo thân vụng về vì vẽ rắn thêm chân (làm điều thừa mà chuốc họa); báo nước liều mình từng vuốt râu hùm (đụng chạm kẻ quyền thế hung dữ).
Khắp đời há lại không ai ngầm hiểu cho ta; chưa biết ai sẽ thử ống vu nước Tề (điển cũ: nước Tề có kẻ không biết thổi ống vu mà trà trộn trong ban nhạc đông người; đến khi vua mới cho thổi từng người thì hắn phải trốn. Ý nói chưa biết ai sẽ xét riêng từng người để phân rõ thật giả)." (Trích sách Trích ngôn)
Tiết Xương Tự
Thời Kỳ vương Lý Mậu Trinh xưng hùng ở vùng Tần Lũng, thư ký (quan coi việc văn thư) ở Kính Châu là Tiết Xương Tự tính người cổ hủ, kỳ quặc, vốn trời sinh như thế. Còn tài múa bút viết văn của ông thì không thể biết được (?).
Ngay cả gặp vợ cũng có giờ định sẵn, phải có lễ nghi. Trước hết ông sai người hầu gái chuyển lời qua lại bốn lần, vợ đồng ý rồi mới cầm đèn vào phòng. Đến đó cũng chỉ bàn chuyện cao xa, viển vông, uống trà ăn quả rồi lui ra. Nếu muốn vào màn chung chăn gối thì lễ nghi cũng như vậy.
Ông từng nói: "Tôi vì việc nối dõi tông đường là quan trọng, nên mỗi lần muốn, đều bói chọn giờ tốt (?), lại phải xin và được bằng lòng mới thôi."
Sau ông theo chủ soái Kính Châu cầm quân ở Thiên Thủy, chống nhau với quân Thục ở núi Thanh Nê. Quân Kỳ bị khó khăn về chuyên chở lương thực, lại nghe quân Lương đã vào bờ cõi, bèn lặng lẽ rút quân trốn đi trong đêm, rất sợ quân Thục đánh úp.
Chủ soái Kính Châu lúc sắp đi, tay vịn yên ngựa, chợt nhớ ra, bảo: "Truyền lời cho thư ký mau lên ngựa," giục liền mấy lần. Tiết nấp dưới túp lều cỏ, nói: "Thưa lại với Thái sư (tước hiệu tôn quý bậc cao nhất trong hàng quan) cứ đi trước, sáng nay là ngày kiêng của tôi."
Chủ soái giận, sai người khiêng ông lên kiệu buộc trên lưng ngựa, quất ngựa đuổi đi. Ông vẫn lấy đồ che mặt, nói: "Ngày kiêng thì theo lễ không được gặp khách." Đó quả là một con người quái gở, dân Tần Lũng ai cũng biết. (Trích sách Ngọc đường nhàn thoại)
Khương Thái sư
Đất Thục có một vị Khương Thái sư, không rõ tên, người Hứa Điền. Thuở nhỏ bị giặc khăn vàng bắt đi, lạc mất cha mẹ. Ông theo Tiên chủ (Vương Kiến, vua đầu tiên nước Tiền Thục) đi đánh dẹp, nhiều lần lập công, sau lần lượt được giao tiết việt (cờ tiết và búa việt, vật vua ban cho tướng nắm quyền một trấn) cai quản mấy trấn, chức quan lên đến bậc cao nhất.
Nhà ông có lão Khương giữ chuồng ngựa, lo việc cỏ cho ngựa ăn mấy chục năm. Mỗi lần Khương vào chuồng ngựa, hễ thấy lão có lỗi nhỏ là đánh roi. Cứ thế nhiều năm, tính ra đến mấy trăm lần.
Về sau lão già yếu, chịu không nổi roi vọt, bèn khóc xin phu nhân cho về quê. Phu nhân hỏi: "Ngươi là người ở đâu?" Đáp: "Người Hứa Điền." "Còn ruột thịt gì không?" Đáp: "Lúc bị giặc bắt, có một vợ một con trai, đến nay không biết ở đâu."
Phu nhân lại hỏi tên mụ của đứa con, họ của người vợ, thứ bậc trong nhà, cùng họ hàng thân thích, lão đều kể hết. Khi Khương về nhà, phu nhân kể lại việc lão Khương xin về quê, và tên tuổi người thân mà lão đã lạc mất.
Khương rất kinh ngạc, ngờ là cha mình, bèn sai người hỏi kỹ: "Con trai ông trên người có dấu vết gì để nhận ra không?" Lão đáp: "Con tôi dưới lòng bàn chân có một nốt ruồi đen, ngoài ra không nhớ gì."
Khương khóc lớn, bí mật sai người đưa lão ra ngoài Kiếm Môn, rồi tâu với Tiên chủ: "Cha thần vừa từ Quan Đông đến." Rồi đem vàng lụa, xe ngựa đón vào nhà, cha con lại như xưa. Khương để chuộc lỗi đánh cha, đã làm cỗ chay cúng dường (dâng cơm, đồ dùng để kính biếu) mấy vạn nhà sư, và suốt đời không đánh người hầu nữa. (Trích sách Vương thị kiến văn)
Khang Nghĩa Thành
Trong niên hiệu Trường Hưng đời Hậu Đường, thị vệ sứ (quan chỉ huy quân cận vệ của vua) Khang Nghĩa Thành có lần được trong quân cử một người đến nhà làm người hầu, ông cũng từng đánh phạt người ấy chút ít. Bỗng một hôm, thương người ấy già, ông hỏi họ tên thì người ấy nói họ Khang.
Ông hỏi kỹ thêm quê quán, họ hàng con cái, mới biết đó là cha mình. Hai cha con ôm nhau khóc. Ai nghe chuyện cũng kinh ngạc. (Trích sách Ngọc đường nhàn thoại)
Cao Quý Xương
Khi Trang Tông nhà Hậu Đường vượt sông (diệt nhà Lương), Cao Quý Xương ở Kinh Chử nói với môn khách (người tài được nuôi trong nhà để giúp việc) là Lương Chấn: "Ta thờ Lương Tổ (Chu Ôn) mà chỉ vừa đủ thoát thân. Từ niên hiệu Long Đức đến nay, chỉ cầu được sống yên. Nay ta vào chầu, cũng là để dò xét ông ta.
Nếu ông ta còn lo mưu tính bốn phương thì chắc chắn sẽ không giữ ta lại. Nếu có dời ta sang trấn khác thì cũng còn là phúc cho con cháu. Chuyến đi này quyết rồi."
Khi từ triều đình trở về, ông bảo Chấn: "Ông chủ mới đánh trăm trận mới lấy được Hà Nam, vậy mà lại khoe với các công thần rằng mình tự tay chép sách Xuân Thu (bộ sử của nước Lỗ, một trong các sách kinh điển), lại chỉ tay nói: 'Ta được thiên hạ trên đầu ngón tay.' Thế thì công lao thuộc về một người, bề tôi nào có phần gì?
Lại còn đi săn mười ngày không về, trong triều ngoài nội ai chịu nổi? Ta có thể kê gối cao mà ngủ, chẳng phải lo gì nữa." Bèn đắp vòng thành ngoài phía tây, sắm sửa đồ chống giặc. Chưa đầy ba năm sau, Trang Tông mất nước. Sự liệu đoán của bậc anh hùng không sai chút nào, cho nên để lại cơ nghiệp cho con cháu là phải lắm. (Trích sách Bắc mộng ngôn)
Vợ của Thẩm Thượng thư
Có một vị Thẩm thượng thư (quan đứng đầu một bộ trong triều), không rõ tên, từng là thuộc hạ thân tín của chủ soái đất Tần. Vợ ông hung dữ, ngang ngược, lại hay ghen tuông, Thẩm sống như ở trong ngục.
Về sau, nhân khi thôi chức nhàn rỗi, ông đưa vợ con đến ở nhờ Phượng Châu, còn mình thì sang Đông Xuyên chơi và tìm kế sinh nhai, ý muốn đoạn tuyệt hẳn với người vợ oan gia ấy.
Hoa Hồng trấn giữ Đông Thục, vốn là bạn cũ với Thẩm từ thuở còn áo vải, gọi Thẩm là anh. Khi Thẩm đến, Hồng ra tận ngoài thành đón, nắm tay kể chuyện xa cách bao năm, đối đãi như anh ruột. Hồng còn dựng riêng cho ông một tòa nhà, người hầu, ngựa, vàng lụa, đồ quý không thiếu thứ gì, lại tặng hơn mười người thiếp và đầy tớ, nhất quyết không cho ông về phương bắc.
Thẩm cũng kể hết chuyện nhà (?), không còn lòng nào muốn về. Được một năm thì có thư nhà đến báo vợ ông đã rời Phượng Châu, tự đến Đông Thục. Thẩm nghe tin rất sợ, bèn thưa với chủ nhà, sai người đi ngăn lại.
Người vợ gửi thư thề thốt lại rằng từ nay nhất định sửa tính cũ, mong được sống với nhau đến già. Chẳng bao lâu bà đến. Lúc mới đến cũng khá dịu dàng, nhưng hơn mười ngày sau thói cũ lại tái phát. Các thiếp, tớ gái, đầy tớ đều bị bà đánh đuổi tan tác, mặt mũi chồng đều bị bà cào xé rách toạc.
Hoa Hồng nghe chuyện, gọi Thẩm đến bảo: "Em muốn giết bà ấy cho anh, anh thấy thế nào?" Thẩm không chịu. Mười ngày sau, bà lại nổi cơn. Thẩm vào nha môn, tinh thần rũ rượi (?). Hồng biết chuyện, bí mật sai hai người cầm gươm lôi bà ra khỏi phòng, giết dưới thềm, vứt xác xuống sông Đồng, rồi mới báo cho Thẩm.
Thẩm nghe tin kinh hãi vô cùng, đến nỗi mất cả hồn vía. Xác bà mắc lại giữa dòng nước xiết không trôi. Hồng sai người lấy sào tre đẩy đi thì xác trôi theo dòng, nhưng hôm sau lại nằm ở chỗ ghềnh cũ, cứ như thế ba lần. Hồng sai buộc đá dìm xuống.
Thẩm cũng chưa quá mười ngày thì hồn vía rối loạn, mới biết người vợ oan gia ấy là kẻ thù của mình. Thương thay, phải chăng Thẩm có mối thù từ kiếp trước? (Trích sách Vương thị kiến văn)
Dương Cừ
Vương Tán là danh sĩ trong triều. Có người nông dân (?) tên Dương Cừ từng đến vùng Lĩnh Ngoại (vùng phía nam dãy Ngũ Lĩnh, xưa là nơi xa xôi, nóng nực, đày quan bị tội), thấy núi sông ở Dương Sóc và Lệ Phố thì luôn yêu mến, nói mãi không thôi.
Cừ thường ra vào nhà Tán, dần dần thân mật, bèn buột miệng nói: "Ngài thị lang (?) đã từng thấy núi sông ở Dương Sóc, Lệ Phố chưa?" Tán đáp: "Ta chưa từng đánh ai rách môi gãy răng, sao thấy được?" Rồi cười lớn. Câu ấy ý nói đất Lĩnh Ngoại, không bị giáng chức thì chẳng ai đến. (Trích sách Kê thần lục)
Viên Kế Khiêm
Tướng tác thiếu giám (phó quan cơ quan coi việc xây dựng cung điện, công trình của nhà nước) đời Hậu Tấn là Viên Kế Khiêm thường kể rằng: trước kia ông ở Thanh Xã (tức Thanh Châu), mượn một ngôi nhà để ở, nghe nói nhà ấy có nhiều ma quái. Hễ trời chập choạng tối là không dám ra sân, cả nhà sợ hãi, không ai ngủ yên.
Bỗng một đêm nghe tiếng gầm, như có người kêu trong chum, tiếng nặng và đục. Cả nhà sợ khiếp, cho rằng đó là con quái dữ nhất. Ông bèn nhìn qua khe cửa, thấy một vật màu đen xám đi lại trong sân. Đêm ấy trăng mờ, nhìn hồi lâu thì thấy nó có thân giống chó nhưng đầu không ngẩng lên được.
Ông bèn lấy gậy đập vào đầu nó. Bỗng "choang" một tiếng, con chó nhà kêu ăng ẳng chạy mất. Thì ra hôm ấy người ở trang trại đến nộp thuế, nấu cháo ngay tại chỗ đó, trong nồi vẫn còn sót lại ít cháo, nên con chó thò đầu vào nồi rồi không rút ra được. Cả nhà cười lớn, rồi ngủ yên. (Trích sách Ngọc đường nhàn thoại)
Thái Bình quảng ký, quyển 500 (hết).
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video