Thiên 14 — Quyển 14

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (kinh Hoa Nghiêm, bộ kinh lớn của Phật giáo Đại thừa), phẩm Hạnh nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền (Bồ Tát: bậc tu hành cầu giác ngộ và nguyện cứu độ mọi chúng sinh; Phổ Hiền: vị Bồ Tát tiêu biểu cho hạnh tu và lời nguyện rộng lớn), quyển thứ mười bốn. Phẩm Hạnh nguyện Phổ Hiền đi vào cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn.

 Khi ấy, ưu-bà-di (nữ Phật tử tu tại gia, đã thọ giữ năm giới) Bất Động bảo đồng tử (cậu bé, người tuổi trẻ) Thiện Tài, nhân vật chính của phẩm này, người đi khắp nơi tìm thầy học đạo, rằng: "Này thiện nam tử (cách gọi người con trai có lòng lành, hướng về điều thiện), tôi nhớ thuở quá khứ có kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài trong vũ trụ quan Phật giáo) tên là Vô Cấu Quang. Trong kiếp ấy có một vị Phật tên là Tu Tý, đầy đủ mười danh hiệu (mười tôn hiệu của một vị Phật như Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri…). Bấy giờ có vị quốc vương tên là Điện Thụ. Vua chỉ có một người con gái, chính là tôi.

 Một đêm, vào lúc nhạc đã dừng, cha mẹ anh em đều đã ngủ, năm trăm thiếu nữ hầu cận cũng đều ngủ say, tôi ở trên lầu ngẩng nhìn các vì sao. Giữa hư không, tôi thấy đức Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân lý như thật) ấy như núi chúa bằng báu, có vô lượng vô biên thiên long bát bộ (tám loài thần hộ trì Phật pháp: trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già) cùng chúng Bồ Tát nhiều không thể nghĩ bàn vây quanh. Thân Phật phóng ra khắp nơi một lưới ánh sáng lớn, tràn khắp mười phương, không gì ngăn ngại. Các lỗ chân lông trên thân Phật đều tỏa ra hương thơm nhiệm mầu. Tôi ngửi hương ấy thì thân thể mềm mại, trong lòng vui mừng, liền từ trên lầu đi xuống, chắp mười ngón tay, cúi đầu lạy Phật. Nhìn kỹ đức Phật ấy, tôi không thấy được đỉnh đầu Ngài (đỉnh tướng: khối nhô cao trên đỉnh đầu Phật, không ai nhìn thấy được tận cùng). Nhìn hai bên thân Ngài, tôi không biết đâu là bờ mé. Tôi suy ngẫm các tướng hảo (ba mươi hai tướng tốt chính và tám mươi vẻ đẹp phụ trên thân Phật) của Ngài mà không biết chán.

 Này thiện nam tử, lúc ấy tôi thầm nghĩ: 'Đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật) này đã làm những nghiệp gì mà được thân thù thắng nhiệm mầu như thế: tướng hảo tròn đầy, ánh sáng đầy đủ, quyến thuộc (đoàn đệ tử, người theo hầu vây quanh) thành tựu, cung điện trang nghiêm; còn phúc đức, trí tuệ, tổng trì (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không để quên mất), tam muội (trạng thái tâm định, tập trung trọn vẹn không tán loạn), thần thông (năng lực siêu phàm), biện tài (tài giảng nói lưu loát, khéo léo) đều không thể nghĩ bàn?'

 Này thiện nam tử, khi ấy đức Như Lai biết ý nghĩ của tôi, liền bảo tôi: 'Con nên phát tâm khó bị khuất phục, để đoạn trừ mọi phiền não (những trạng thái tâm gây khổ và mê mờ như tham lam, giận dữ, si mê). Con nên phát tâm không gì thắng nổi, để phá các tà chấp (sự bám chặt vào quan điểm sai lầm). Con nên phát tâm không lùi bước, không e sợ, để đi vào các pháp môn (cánh cửa, phương pháp tu học giáo pháp) sâu xa. Con nên phát tâm không lay chuyển, để nhổ bỏ nỗi khổ sinh tử (vòng chết đi rồi sinh lại không ngừng). Con nên phát tâm không mê lầm, để thọ sinh khắp trong mọi nẻo (các cõi tái sinh như trời, người, súc sinh, địa ngục…). Con nên phát tâm không biết chán, để cầu gặp các Đức Phật không ngừng nghỉ. Con nên phát tâm không biết đủ, để đón nhận trọn mưa pháp (giáo pháp ví như mưa thấm nhuần muôn loài) của tất cả Như Lai. Con nên phát tâm suy nghĩ chân chánh, để soi sáng khắp ánh sáng của mọi Phật pháp. Con nên phát tâm gìn giữ lớn lao, để chuyển khắp pháp luân (bánh xe pháp: hình ảnh ví việc giảng dạy giáo pháp lan truyền như bánh xe lăn đi, nghiền nát phiền não) của tất cả Như Lai. Con nên phát tâm lưu truyền rộng rãi, để tùy theo mong muốn của chúng sinh (mọi loài có sự sống) mà ban cho họ của báu giáo pháp.'

 Này thiện nam tử, tôi ở chỗ đức Phật Chánh Đẳng Giác (bậc giác ngộ chân chánh, trọn vẹn) ấy nghe pháp như vậy, liền thuận theo mà hướng cầu nhất thiết chủng trí (trí tuệ biết rõ mọi sự vật và mọi sai khác của chúng một cách trọn vẹn — trí tuệ của Phật), lòng không thoái lui. Tôi cầu thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có, như biết điều đúng sai, biết nghiệp báo, biết căn cơ chúng sinh…) của Phật, cầu biện tài của Phật, cầu ánh sáng của Phật, cầu sắc thân (thân có hình tướng) của Phật, cầu tướng hảo của Phật, cầu hội chúng của Phật, cầu cõi Phật thanh tịnh, cầu oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ trang nghiêm) của Phật, cầu thọ mạng của Phật. Phát tâm ấy rồi, tôi tha thiết ưa thích như người khát mong nước; tâm ấy bền chắc như kim cương, mọi phiền não cũng như hàng nhị thừa (hai hạng tu hành chỉ cầu giải thoát cho riêng mình: Thanh văn — người nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, và Duyên giác — người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ) đều không thể phá hoại.

 Này thiện nam tử, tôi nhớ từ khi mới phát tâm ấy đến nay, đã trải qua số kiếp nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, tức thế giới loài người chúng ta đang ở), mà chưa từng khởi lên một ý nghĩ ham muốn dục tình, huống chi làm việc ấy. Trong ngần ấy kiếp, đối với chính người thân có lỗi với mình, tôi còn không sinh một ý nghĩ giận dữ, huống chi với những chúng sinh khác không có lỗi. Trong ngần ấy kiếp, đối với chính thân mình tôi không sinh ngã kiến (cái thấy cho rằng có một cái "tôi" thật sự), huống chi đối với các vật dụng mà cho là "của tôi". Trong ngần ấy kiếp, lúc chết, lúc sinh, lúc vào thai, lúc ở trong thai, lúc ra khỏi thai, cho đến trong giấc mộng, tôi chưa từng mê lầm mà khởi ý tưởng chấp có chúng sinh thật, hay khởi tâm vô ký (tâm lơ mơ, không thiện cũng không ác), huống chi những lúc khác. Trong ngần ấy kiếp, cho đến trong mộng, hễ thấy một vị Phật thì chưa từng quên mất, huống chi những gì thấy bằng mười con mắt của Bồ Tát (mười loại nhãn lực như mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật…).

 Trong ngần ấy kiếp, tôi thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn) chánh pháp (giáo pháp chân chánh) của tất cả Như Lai, chưa từng quên một chữ một câu; cho đến lời lẽ thế gian còn không quên, huống chi pháp nhiệm mầu do Như Lai tuyên thuyết từ kho tàng lời nói của Ngài. Trong ngần ấy kiếp, tôi thọ trì biển pháp của tất cả Như Lai, không một chữ một câu nào không suy ngẫm, quán xét đúng lẽ; cho đến mọi pháp thế tục còn thường suy ngẫm, quán xét, hiểu rõ, huống chi pháp chân thật thắng nghĩa (chân lý tối thượng, chân thật nhất) của Như Lai. Trong ngần ấy kiếp, tôi thọ trì biển pháp của tất cả Như Lai, chưa từng có một pháp nào mà không đạt được tam muội; cho đến mọi pháp về nghề khéo, kỹ nghệ thế gian, từng pháp một cũng đều như vậy. Trong ngần ấy kiếp, tôi gìn giữ pháp luân của tất cả Như Lai, giữ được điều gì thì chưa từng bỏ phế, một chữ một câu cũng không sai lầm; cho đến chưa từng khởi trí khôn thế gian, trừ khi vì muốn điều phục (dạy dỗ, uốn nắn cho thuần thiện) chúng sinh.

 Trong ngần ấy kiếp, tôi thấy biển các Đức Phật, chưa từng ở chỗ một vị Phật nào mà không thành tựu được đại nguyện thanh tịnh; cho đến ở chỗ các hóa Phật (thân Phật do thần lực biến hiện ra) cũng đều như vậy. Trong ngần ấy kiếp, tôi thấy các Bồ Tát tu hạnh nhiệm mầu, không có hạnh nào mà tôi không thành tựu và được thanh tịnh. Trong ngần ấy kiếp, những chúng sinh tôi gặp, không một ai mà tôi không khuyên phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu đạt sự giác ngộ cao nhất, chân chánh, trọn vẹn của Phật); chưa từng khuyên một chúng sinh nào, dù chỉ trong một niệm, phát ý cầu quả Thanh văn hay Bích-chi-phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không cần thầy, tức Duyên giác). Trong ngần ấy kiếp, đối với pháp nghe được ở chỗ tất cả các Đức Phật, cho đến một chữ một câu, tôi không sinh lòng nghi, không sinh ý tưởng hai bề, không sinh ý tưởng phân biệt, không sinh các ý tưởng lăng xăng, không sinh ý tưởng bám chấp, không sinh ý tưởng cao thấp, không sinh ý tưởng hơn kém, không sinh ý tưởng yêu ghét; cho đến không có một niệm nào sinh ra những ý tưởng như vậy.

 Này thiện nam tử, từ đó đến nay, các Đức Phật tôi được thấy, tôi thường được gần gũi, chưa từng lìa xa; thường thấy các Bồ Tát, chưa từng lìa xa; thường thấy các bậc đại thiện tri thức (người thầy, người bạn lành dẫn dắt mình trên đường tu) chân thật, chưa từng lìa xa; thường nghe đại nguyện thanh tịnh của các Đức Phật, chưa từng lìa xa; thường nghe các hạnh nhiệm mầu mà Bồ Tát tu tập, chưa từng lìa xa; thường nghe pháp môn ba-la-mật (các hạnh tu đưa người từ bờ sinh tử sang bờ giác ngộ, như bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) của Bồ Tát, chưa từng lìa xa; thường nghe pháp môn ánh sáng trí tuệ của các địa (các bậc, các giai đoạn tu chứng của Bồ Tát) của Bồ Tát, chưa từng lìa xa; thường nghe pháp môn kho tàng vô tận của tổng trì và tam muội của Bồ Tát, chưa từng lìa xa; thường nghe pháp môn Bồ Tát đi vào khắp lưới thế giới vô biên, chưa từng lìa xa; thường nghe pháp môn Bồ Tát đi vào khắp cõi chúng sinh vô biên, chưa từng lìa xa; thường nghe việc Bồ Tát dùng ánh sáng trí tuệ diệt trừ phiền não của tất cả chúng sinh, chưa từng lìa xa; thường nghe việc Bồ Tát làm lớn lên căn lành (gốc rễ của điều thiện) của tất cả chúng sinh, chưa từng lìa xa; thường nghe việc Bồ Tát có thể tùy theo chúng sinh mà hiện thân khắp cùng pháp giới (toàn thể vũ trụ, mọi cõi, mọi sự vật), chưa từng lìa xa; thường nghe việc Bồ Tát dùng âm thanh lời nói nhiệm mầu khai ngộ tất cả chúng sinh trong pháp giới, chưa từng lìa xa.

 Này thiện nam tử, tôi đã đạt được môn giải thoát (cánh cửa đưa đến sự tự do khỏi mọi trói buộc) 'Kho tàng trí tuệ khó khuất phục' của Bồ Tát; đạt được môn tam muội 'Trang nghiêm bằng tâm cầu mọi pháp không mỏi mệt chán nản' của Bồ Tát; đạt được môn 'Bền chắc thọ trì hạnh nguyện' của Bồ Tát; đạt được môn tổng trì 'Địa vị bình đẳng của mọi pháp' của Bồ Tát; đạt được môn biện tài 'Ánh sáng trí tuệ soi mọi pháp' của Bồ Tát; và hiện ra thần biến (sự biến hóa bằng thần lực) tự tại không thể nghĩ bàn. Ngươi có muốn thấy không?" Thiện Tài thưa: "Vâng, lòng con mong được thấy."

 Bấy giờ ưu-bà-di Bất Động không rời tòa sư tử Long Tạng (tòa ngồi cao quý của bậc thuyết pháp, gọi là tòa sư tử vì ví bậc ấy oai hùng như sư tử; Long Tạng là tên tòa), đi vào môn giải thoát 'Kho tàng trí tuệ khó khuất phục' của Bồ Tát, môn tam muội 'Trang nghiêm bằng tâm cầu mọi pháp không mỏi mệt chán nản', môn tam muội 'Trang nghiêm tròn đầy không luống uổng', môn tam muội 'Bánh xe trí tuệ của mười lực hiện ra trước mắt'; bà đi vào mười ức môn tam muội như thế. Khi bà vào các môn tam muội ấy, ở mỗi phương trong mười phương có số thế giới nhiều như số bụi cực nhỏ của bất khả thuyết bất khả thuyết (con số lớn đến mức không thể nói ra) cõi Phật đều chấn động theo sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất: rung, nổi lên, vọt lên, chấn mạnh, gầm vang, đánh thức). Mỗi thế giới đều do lưu ly (một loại ngọc quý màu xanh trong suốt) thanh tịnh tạo thành. Trong mỗi thế giới có trăm ức tứ thiên hạ (bốn châu lục lớn quanh núi Tu-di, hợp thành một thế giới nhỏ). Trong mỗi tứ thiên hạ đều có Như Lai.

 Có nơi Như Lai lên cõi trời Đâu-suất (cõi trời nơi vị Bồ Tát sắp thành Phật cư ngụ trước khi xuống trần), có nơi giáng sinh, vào thai, mới sinh ra, xuất gia tu khổ hạnh; có nơi ngồi dưới cây đạo (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo), có nơi hiện hàng phục ma quân, thị hiện chứng bồ-đề (sự giác ngộ), nhận lời thỉnh cầu của Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên) rồi đến thành Ba-la-nại chuyển pháp luân Tứ đế (bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự hết khổ, con đường dẫn đến hết khổ); có nơi từ cõi trời Đao-lợi (tầng trời thứ hai của cõi dục, trên đỉnh núi Tu-di) trở về Diêm-phù-đề, theo ba đường thềm báu từ trời đi xuống; có nơi hiện ra khắp sáu thành lớn, hiện thần thông lớn hàng phục các ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật giáo); có nơi hiện ở bên ao Di Hầu (ao Khỉ) thuộc thành Tỳ-da-ly, lần đầu chế định giới luật; có nơi hiện ở núi Linh Thứu thuộc thành lớn Vương Xá, giảng các pháp môn Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ siêu việt đưa đến bờ giác ngộ); cho đến có nơi hiện trong rừng cây Sa-la ở thành Câu-thi-na, thị hiện nhập Bát Niết-bàn (sự diệt độ hoàn toàn, vĩnh viễn ra khỏi sinh tử). Tất cả Phật sự (những việc giáo hóa của Phật) như thế diễn ra khắp các thế giới thanh tịnh trong mười phương. Mỗi đức Như Lai phóng lưới ánh sáng cùng khắp pháp giới, có hội chúng nơi đạo tràng (chỗ Phật giảng đạo, chúng hội tụ họp tu tập) thanh tịnh vây quanh, chuyển pháp luân nhiệm mầu, khai ngộ muôn loài.

 Bấy giờ ưu-bà-di Bất Động ra khỏi tam muội, bảo Thiện Tài: "Này thiện nam tử, ngươi có thấy điều này không? Ngươi có nghe điều này không? Ngươi có hiểu điều này không?" Thiện Tài thưa: "Vâng, con đều đã thấy, đã nghe, đã hiểu." Ưu-bà-di nói: "Này thiện nam tử, tôi chỉ đạt được môn hạnh 'Đại nguyện bền chắc thọ trì' mà Bồ Tát tu tập, môn ánh sáng trí tuệ của tam muội 'Trang nghiêm bằng tâm cầu mọi pháp không mỏi mệt chán nản', môn giải thoát 'Kho tàng trí tuệ khó khuất phục' của Bồ Tát, môn tổng trì 'Địa vị bình đẳng của mọi pháp', môn biện tài 'Ánh sáng trí tuệ soi mọi pháp'; vì tất cả chúng sinh mà dùng phương tiện khéo léo (cách thức linh hoạt tùy người, tùy lúc để dẫn dắt), dùng âm thanh lời nói nhiệm mầu, khắp cùng mọi nơi giảng pháp vi diệu, khiến ai nấy đều vui mừng.

 Còn như các vị Bồ Tát Ma-ha-tát (Bồ Tát lớn, bậc đại sĩ), ví như chim ô-sái-bà (?) (một loài chim lớn) bay lượn giữa hư không không gì ngăn ngại, có thể vào biển lớn chúng sinh, tự tại rất sâu, quán xét khắp nơi, thấy ai có căn lành đã chín muồi thì liền nắm lấy đặt lên bờ bồ-đề (bờ giác ngộ). Lại như người lái buôn vào bãi châu báu lớn là nhất thiết trí (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ của Phật), tìm lấy của báu là trí tuệ mười lực của Như Lai. Lại như người đánh cá có đủ sức mạnh, cầm lưới chánh pháp vào biển sinh tử vớt các chúng sinh. Như vua A-tu-la (loài thần có sức mạnh lớn, hay gây chiến với chư thiên) có thể khuấy động khắp thành lớn tam hữu (ba cõi còn sinh tử: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc) và biển phiền não, khiến chúng sinh rốt ráo được vắng lặng an ổn. Lại như vầng mặt trời hiện giữa hư không, chiếu vào bùn của nước ái (lòng tham luyến ví như nước làm thành bùn lầy) khiến nó khô cạn. Như trăng tròn hiện giữa hư không, làm cho hoa lòng của những người có thể giáo hóa được nở ra. Như mặt đất lớn bằng phẳng khắp nơi, vô lượng chúng sinh nương ở trên đó, thường bị giẫm đạp mà lòng không phân biệt, làm lớn lên mầm rễ của mọi pháp lành. Như gió lớn thổi đến đâu không gì ngăn trở, có thể nhổ bật mọi cây lớn tà kiến, phá tan mọi vườn tược sinh tử. Như vua Chuyển luân (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chánh pháp) đi khắp thế gian, dùng tứ nhiếp sự (bốn cách thu phục lòng người: bố thí, nói lời dịu dàng yêu thương, làm việc lợi ích cho người, cùng làm việc chung với người) để thu phục chúng sinh. Vậy thì làm sao tôi có thể biết, có thể nói được công đức (phẩm chất tốt đẹp và điều lành tích lũy do tu tập) và hạnh tu của các vị ấy?

 Này thiện nam tử, ở phương nam cách đây có một thành lớn tên là Đô-tát-la. Trong thành có một vị ngoại đạo xuất gia tên là Biến Hành. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ Tát học hạnh Bồ Tát thế nào, tu đạo Bồ Tát thế nào?" Bấy giờ đồng tử Thiện Tài cúi đầu lạy dưới chân ưu-bà-di Bất Động, đi vòng quanh bà vô số vòng để tỏ lòng tôn kính, chí thành chiêm ngưỡng, rồi từ biệt ra đi.

 Khi ấy đồng tử Thiện Tài, sau khi được nghe pháp ở chỗ ưu-bà-di Bất Động, chuyên tâm ghi nhớ. Mọi lời dạy bảo, mọi sự chỉ dẫn, mọi điều giảng giải, mọi lời khen ngợi, mọi ánh sáng soi chiếu đã gặp, ngài đều thuận theo cả, sinh lòng cho là hiếm có, suy ngẫm quán xét, tu tập khắp nơi với một lòng chánh niệm (tâm tỉnh giác, ghi nhớ đúng đắn), dần dần tiến bước, trải qua các nước, các ấp, thôn trại, xóm làng, sau đó đến thành Đô-tát-la. Lúc mặt trời lặn, ngài vào thành, khắp các chợ búa, hàng quán, ngõ xóm, ngã tư thông bốn ngả, nơi nơi tìm vị ngoại đạo Biến Hành. Ngài lên chỗ cao ráo, nhìn ra xa quan sát, thấy phía đông bắc thành có một ngọn núi lớn tên là Diệu Cát Tường.

 Đến nửa đêm, đồng tử Thiện Tài thấy trên đỉnh núi ấy có ánh sáng lớn: các đỉnh núi cao chót vót, vách đá hang động chụm quanh, cỏ cây hoa rừng không gì không rực rỡ, soi sáng nhà cửa trong thành như mặt trời mới mọc. Thấy việc ấy, ngài rất vui mừng, nghĩ rằng: "Ta chắc chắn sẽ gặp thiện tri thức ở đây." Ngài liền ra khỏi thành, giữ chánh niệm quan sát mà lên núi, đứng lại suy nghĩ, nhìn từ xa chiêm ngưỡng, thấy vị ngoại đạo ấy đang thong thả kinh hành (đi bộ chậm rãi qua lại để tu tập, giữ tâm định tĩnh) ở chỗ bằng phẳng trên núi. Ông có sắc tướng tròn đầy, oai quang chiếu rực, ngọn lửa phúc lành còn hơn lửa cháy mạnh, có mười nghìn Phạm chúng (chư thiên cõi trời Phạm thiên) vây quanh; ngay cả Đại Phạm Thiên vương (vua cõi Phạm thiên) cũng không sánh kịp. Thiện Tài liền đến chỗ ông, cúi đầu lạy dưới chân, đi vòng quanh vô số vòng, chắp tay đứng trước, thưa: "Thưa Thánh giả (bậc thánh, cách gọi tôn kính), con trước đây đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, mà chưa biết Bồ Tát học hạnh Bồ Tát thế nào, tu đạo Bồ Tát thế nào. Con nghe Thánh giả khéo dẫn dắt dạy bảo, xin vì con mà giảng nói."

 Biến Hành đáp: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử, ngươi đã có thể phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, lại còn có thể thưa hỏi về các hạnh Bồ Tát. Này thiện nam tử, tôi đã an trú trong hạnh Bồ Tát 'Đến khắp mọi nơi, thuận theo mà đi khắp', đã thành tựu môn tam muội 'Quán khắp mọi thế gian bình đẳng không chướng ngại', đã thành tựu sức thần thông 'Không nương tựa, không tạo tác', đã thành tựu Bát-nhã ba-la-mật 'Bờ mé pháp giới của cửa phổ môn' (cửa mở ra khắp mọi nơi). Tất cả ánh sáng trí tuệ như thế đều theo hạnh mà tròn đầy.

 Này thiện nam tử, tôi có thể ở khắp tất cả thế gian, giữa mọi chúng sinh thuộc mọi nẻo, mọi loài — nơi chốn khác nhau, hình sắc khác nhau, tướng mạo khác nhau, cách chết và sinh khác nhau, hành vi và hiểu biết khác nhau, lòng tin và sở thích khác nhau — tức là loài trời, loài rồng, loài dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có loại hung dữ), càn-thát-bà (thần nhạc của trời, sống nhờ hương thơm), a-tu-la, ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát của trời, hình dáng giống người mà có sừng), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), địa ngục, súc sinh, cõi vua Diêm La (cõi quỷ đói do vua Diêm La cai quản), người và loài không phải người v.v…; có kẻ bám vào các tà kiến, có kẻ tin theo nhị thừa (hai hạng tu chỉ cầu giải thoát riêng mình: Thanh văn và Duyên giác), có kẻ ưa thích con đường Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu cầu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh) — trong tất cả chúng sinh như thế, tôi dùng đủ loại phương tiện, đủ loại trí tuệ, đủ loại giáo hóa, đủ loại điều phục, làm lợi ích một cách bình đẳng, khiến ai nấy đều được tròn đầy.

 Tức là: có khi vì họ giảng các thứ kỹ nghệ thế gian để làm lợi ích chúng sinh; có khi vì họ giảng trí đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, giữ gìn giáo pháp, cũng chỉ các câu chân ngôn) bền chắc như kim cương, có thể phá vô minh (sự mê muội, không thấy rõ chân lý); có khi vì họ giảng phương tiện tứ nhiếp sự để thu phục chúng sinh, khiến họ được gần gũi con đường nhất thiết trí; có khi vì họ giảng các ba-la-mật, chỉ bày khen ngợi, khiến họ hồi hướng (hướng công đức đã làm về một mục đích cao cả) đến địa vị nhất thiết trí; có khi vì họ khen ngợi việc phát tâm bồ-đề, khiến họ không mất ý chí cầu đạo vô thượng; có khi vì họ khen ngợi các hạnh Bồ Tát, khiến họ thành tựu được nguyện làm thanh tịnh cõi Phật và cứu độ chúng sinh; có khi vì họ giảng rằng làm các nghiệp ác thì chịu đủ thứ quả khổ như địa ngục, khiến họ sâu sắc nhàm chán, xa lìa điều bất thiện; có khi vì họ giảng rằng cúng dường (dâng lễ vật với lòng cung kính) các Đức Phật, gieo các căn lành, thì chắc chắn đạt được quả nhất thiết trí, khiến họ khởi lòng vui mừng; có khi vì họ khen ngợi mọi công đức của tất cả Như Lai, Ứng Chánh Đẳng Giác (Ứng cúng: bậc xứng đáng được cúng dường; Chánh đẳng giác: bậc giác ngộ chân chánh trọn vẹn — đều là danh hiệu của Phật), khiến họ ưa thích thân Phật, cầu nhất thiết trí; có khi vì họ khen ngợi oai đức của các Đức Phật, khiến họ mong cầu thân bất hoại của Phật; có khi vì họ khen ngợi thân tự tại của Phật, khiến họ cầu thân oai đức lớn của Như Lai không gì che lấp nổi.

 Này thiện nam tử, ở thành Đô-tát-la này, tại mọi nơi chốn, trong mọi dòng giống, giữa mọi người nam người nữ, tôi dùng phương tiện khéo léo, hiện ra hình dáng giống họ, tùy theo điều thích hợp mà biến đổi giọng nói, đủ thứ sai khác, để giảng pháp cho họ. Các chúng sinh đều không biết tôi là ai, từ đâu đến; tôi chỉ khiến người nghe tu hành đúng lẽ, ngộ được nghĩa chân thật. Này thiện nam tử, như ở thành này làm lợi ích chúng sinh, thì ở mọi nơi có chúng sinh cư trú trong các thành ấp, xóm làng ở Diêm-phù-đề, tôi cũng đều làm lợi ích như vậy. Này thiện nam tử, trong Diêm-phù-đề có chín mươi sáu phái ngoại đạo, mỗi phái khởi kiến giải riêng mà sinh bám chấp; tôi đều ở trong đó dùng phương tiện điều phục, khiến họ bỏ hết mọi kiến chấp. Như mọi nơi ở Diêm-phù-đề, thì ba châu thiên hạ còn lại cũng vậy. Như bốn châu thiên hạ, thì tiểu thiên, trung thiên, đại thiên thế giới (một nghìn thế giới nhỏ hợp thành một tiểu thiên thế giới, một nghìn tiểu thiên hợp thành một trung thiên, một nghìn trung thiên hợp thành một đại thiên, gọi chung là tam thiên đại thiên thế giới) với mọi nơi chúng sinh cư trú trong đó cũng vậy. Như tam thiên đại thiên thế giới này, thì vô lượng thế giới mười phương, mọi nơi chốn, mọi chủng loại, biển các chúng sinh, tôi đều ở trong đó tùy theo điều tâm chúng sinh ưa thích, dùng đủ loại phương tiện, đủ loại pháp môn, đủ loại lý lẽ, đủ loại chánh hạnh (hạnh tu chân chánh), đủ loại việc làm, hiện đủ loại sắc thân, đủ loại hình tướng, đủ loại giọng nói mà giảng pháp, khiến các chúng sinh ấy đều được lợi ích.

 Này thiện nam tử, tôi chỉ biết hạnh Bồ Tát 'Đến khắp mọi nơi, thuận theo mà đi khắp' này. Còn như các vị Bồ Tát Ma-ha-tát, được thân không khác với chúng sinh, được tam muội nhiều bằng số tất cả chúng sinh, dùng thân biến hóa vào khắp các nẻo, ở mọi nơi đều hiện ra thọ sinh, ánh sáng thanh tịnh soi khắp pháp giới, ai thấy được đều nhận lợi ích; dùng nguyện không chướng ngại mà ở trong mọi kiếp, được các hạnh không gì sánh bằng như lưới trời Đế Thích (lưới báu trong cung vua trời Đế Thích, mỗi mắt lưới có một viên ngọc, các viên phản chiếu lẫn nhau vô tận); thường siêng năng làm lợi ích tất cả chúng sinh; tuy luôn ở chung giữa vô lượng cấu bẩn phiền não mà không nhiễm dính; bình đẳng đối với chúng sinh khắp ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai); dùng trí vô ngã (trí tuệ thấy rõ không có một cái "tôi" thật sự) soi chiếu khắp nơi; dùng kho tàng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho chúng sinh) làm lớn mạnh căn lành. Vậy thì làm sao tôi có thể biết, có thể nói được công đức, hạnh tu và trí tuệ thanh tịnh của các vị ấy?

 Này thiện nam tử, ở phương nam cách đây có một nước tên là Quảng Bác; ở đó có một xóm làng cũng lấy tên nước làm tên. Trong đó có một vị trưởng giả (người giàu có, đức độ, được mọi người kính trọng) bán hương tên là Cụ Túc Ưu-bát-la Hoa (ưu-bát-la: hoa sen xanh). Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ Tát học hạnh Bồ Tát thế nào, tu đạo Bồ Tát thế nào?" Bấy giờ đồng tử Thiện Tài lạy dưới chân Biến Hành, đi vòng quanh vô số vòng, chí thành chiêm ngưỡng, rồi từ biệt ra đi.

 Khi ấy đồng tử Thiện Tài, nhờ lời dạy của thiện tri thức, không đoái tiếc thân mạng, không bám vào của báu, không đắm năm thứ dục lạc (ngũ dục: những ham muốn đối với sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngon và cảm giác khi chạm xúc), không quyến luyến người thân, không coi trọng ngôi vua, tự tại an vui. Ngài chỉ mong giáo hóa dẫn dắt tất cả chúng sinh, khiến họ được chín muồi; chỉ mong trang nghiêm cõi nước của các Đức Phật, khắp nơi thanh tịnh; chỉ mong cúng dường tất cả Như Lai, lòng không mỏi chán; chỉ mong chứng biết thật tánh (bản chất chân thật) của các pháp, hiện ra rõ ràng; chỉ mong thuận theo pháp giới rất sâu, khắp cùng không ngại; chỉ mong tu tập biển công đức lớn của tất cả Bồ Tát, trọn không thoái lui; chỉ mong luôn trong mọi kiếp tu hạnh Bồ Tát; chỉ mong vào khắp đạo tràng hội chúng của tất cả Như Lai; chỉ mong vào một môn tam muội mà hiện khắp sức thần tự tại của mọi môn tam muội; chỉ mong trong một pháp luân của Phật mà giữ khắp pháp luân của tất cả Như Lai; chỉ mong trong một lỗ chân lông của Phật mà thấy tất cả Phật, lòng không chán đủ; chỉ mong chứng được ánh sáng trí tuệ, có thể giữ kho tàng pháp của tất cả các Đức Phật.

 Chuyên cầu những công đức như thế của các Đức Phật và Bồ Tát, ngài dần dần đi đến nước Quảng Bác và xóm làng ở đó, tìm khắp nơi vị trưởng giả bán hương. Thấy rồi, ngài đến trước, cúi đầu lạy dưới chân, đi vòng quanh vô số vòng, chắp tay đứng thưa: "Thưa Thánh giả, con trước đây đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, muốn cầu trí tuệ bình đẳng của tất cả Phật, muốn thành tựu vô lượng đại nguyện của tất cả Phật, muốn làm thanh tịnh sắc thân cao nhất của tất cả Phật, muốn thấy pháp thân (thân chân lý: bản thể chân thật của Phật, không có hình tướng) thanh tịnh của tất cả Phật, muốn biết trí thân (thân trí tuệ) rộng lớn của tất cả Phật, muốn làm trong sạch các hạnh của tất cả Bồ Tát, muốn soi sáng tam muội của tất cả Bồ Tát, muốn an trú trong tổng trì của tất cả Bồ Tát, muốn làm bền chắc công đức của tất cả Bồ Tát, muốn diệt trừ mọi chướng ngại, muốn đi khắp tất cả thế giới mười phương; mà chưa biết Bồ Tát học hạnh Bồ Tát thế nào, tu đạo Bồ Tát thế nào để có thể sinh ra nhất thiết chủng trí."

 Trưởng giả bảo: "Lành thay, lành thay, thiện nam tử! Ngươi đã có thể phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Này thiện nam tử, tôi khéo phân biệt, biết rõ mọi thứ hương, tức là mọi loại hương, mọi loại hương đốt, mọi loại hương xoa (hương bôi lên thân), mọi loại hương bột; cũng biết phép pha chế các thứ hương ấy; lại biết nơi xuất xứ của tất cả các loại hương chúa (những loại hương quý nhất). Tôi lại khéo biết rõ hương của trời, hương của rồng, hương của dạ-xoa, cùng mọi thứ hương của càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già, người và loài không phải người. Tôi lại khéo biết rõ hương chữa các bệnh, hương dứt điều ác, hương trừ lo buồn, hương sinh lòng đắm yêu, hương tăng phiền não, hương diệt phiền não, hương khiến người ưa thích bám vào pháp hữu vi (các sự vật do nhân duyên hợp thành, có sinh có diệt), hương khiến người nhàm chán xa lìa pháp hữu vi, hương bỏ được kiêu căng buông thả, hương nghe pháp vui mừng, hương phát tâm niệm Phật, hương chứng hiểu pháp môn, hương các bậc Thánh dùng, hương sai khác của tất cả Bồ Tát, hương địa vị của tất cả Bồ Tát. Những thứ hương như thế, cùng phép pha chế, hình tướng, sự sinh khởi, xuất hiện, thành tựu, phương tiện và cảnh giới thanh tịnh an ổn, uy lực và công dụng, gốc rễ phát sinh, sự sai khác tùy nơi, tùy người, tùy chủng loại — tất cả như thế tôi đều biết rõ.

 Này thiện nam tử, ở cõi người có một thứ hương tên là Long Tạng, sinh ra do rồng đánh nhau. Nếu đốt một viên lớn bằng hạt mè, liền có thể dấy lên mây hương rực như lửa, như lưới trời Đế Thích phủ khắp kinh đô nhà vua; trong bảy ngày mưa xuống những hạt mưa hương nhỏ. Nếu rơi vào thân thì thân liền thành sắc vàng; nếu rơi vào áo quần thì đều biến thành màu hoa câu-tô-ma (một loài hoa quý) (?); nếu theo gió bay vào cung điện, thì mọi đài điện, lầu gác, nhà cửa đều biến thành màu hoa câu-tô-ma. Chúng sinh ngửi được thì bảy ngày bảy đêm tràn đầy vui mừng, thân tâm khoan khoái, cơn nóng của mê lầm trở nên mát dịu, không có bệnh tật, các phiền não không xâm hại được, lìa mọi lo khổ, không kinh không sợ, không mê không loạn, đối đãi nhau bằng lòng từ, chí ý thanh tịnh. Biết như thế rồi, tôi tùy theo điều thích hợp mà giảng pháp, khiến họ quyết chí phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Này thiện nam tử, núi Ma-la-da (dãy núi ở miền nam Ấn Độ, nổi tiếng có gỗ đàn hương) sinh ra hương chiên-đàn (gỗ đàn hương) tên là Ngưu Đầu. Nếu dùng nó xoa thân, dù có vào hố lửa, lửa cũng không đốt được. Này thiện nam tử, trong biển có thứ hương tên là Vô Năng Thắng. Nếu đem xoa vào trống và các loại tù và bằng vỏ ốc, khi chúng phát tiếng thì mọi quân địch đều lui tan. Này thiện nam tử, bên hồ A-na-bà-đạt-đa (hồ Vô Nhiệt Não, hồ lớn ở phía bắc núi Tuyết, theo truyền thuyết là nguồn của bốn con sông lớn) sinh ra trầm hương tên là Liên Hoa Tạng. Nếu đốt một viên lớn bằng hạt mè, hương thơm xông khắp cõi Diêm-phù-đề; chúng sinh ngửi được thì lìa mọi tội lỗi, giới hạnh (sự giữ gìn giới luật) thanh tịnh. Này thiện nam tử, ở núi Tuyết (dãy Hy-mã-lạp-sơn) có thứ hương tên là Cụ Túc Minh Tướng. Nếu có chúng sinh ngửi hương này thì tâm họ quyết lìa mọi đắm nhiễm; tôi giảng pháp cho họ, không ai không đạt được tam muội 'Lìa cấu bẩn, tròn đầy thanh tịnh'.

 Này thiện nam tử, trong cõi La-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người) có thứ hương tên là Hải Tạng; hương ấy chỉ để vua Chuyển luân dùng. Nếu đốt một viên, hương thơm xông đến, thì vua cùng bốn đạo quân (quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ) đều bay lên hư không, đi lại dừng nghỉ tự tại. Này thiện nam tử, trong Thiện Pháp đường (giảng đường của chư thiên ở cõi trời Đao-lợi) có thứ hương tên là Hương Tính Trang Nghiêm. Nếu đốt một viên, xông đến chư thiên ở đó, thì khiến tất cả khởi lòng niệm Phật. Này thiện nam tử, ở cõi trời Tu-dạ-ma (cõi trời Dạ-ma, tầng trời thứ ba của cõi dục) có thứ hương tên là Tịnh Tạng Tính. Nếu đốt một viên, xông đến chư thiên ở đó, thì không ai không tụ họp như mây đến chỗ thiên vương, cung kính lắng nghe pháp vua giảng. Này thiện nam tử, trong cõi trời Đâu-suất có thứ hương tên là Tín-độ-phạ-la (?). Nếu đốt một viên trước tòa của vị Bồ Tát nhất sinh sở hệ (vị Bồ Tát chỉ còn một đời nữa là thành Phật), thì dấy lên mây hương lớn phủ khắp pháp giới, mưa xuống khắp mọi phẩm vật cúng dường, để cúng dường đạo tràng của tất cả Như Lai và hội chúng Bồ Tát. Này thiện nam tử, ở cõi trời Diệu Biến Hóa (tức cõi trời Hóa Lạc, tầng trời thứ năm của cõi dục, nơi chư thiên tự biến hóa ra các thú vui) có thứ hương tên là Đoạt Ý Tính. Nếu đốt một viên, thì trong bảy ngày mưa xuống khắp nơi mọi đồ trang nghiêm không thể nghĩ bàn.

 Này thiện nam tử, tôi chỉ biết phép pha chế hương này. Còn như các vị Bồ Tát Ma-ha-tát xa lìa mọi tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại của điều xấu ác tích lũy từ nhiều đời) xấu ác, trở thành hương không nhơ bẩn; dứt hẳn dây trói và lưới bẫy của phiền não và các ma (những thế lực phá hoại sự tu hành); vượt qua mọi nẻo hiện hữu, được trí như huyễn (trí tuệ thấy mọi vật đều như trò ảo thuật, không thật); đối với mọi thế gian đều không đắm nhiễm; đầy đủ tròn đầy giới không bám chấp, trí không bám chấp trong sạch, đi trong cảnh không bám chấp; ở mọi nơi đều không bám chấp; tâm họ bình đẳng, không bám, không nương. Vậy thì làm sao tôi có thể biết hạnh nhiệm mầu của các vị ấy, nói về công đức của các vị ấy, bày rõ giới hạnh thanh tịnh của các vị ấy, chỉ ra những việc làm không lỗi lầm của các vị ấy, giảng rõ trí tuệ không lỗi lầm của các vị ấy, phân tích pháp môn tu hành của ba nghiệp (việc làm của thân, lời nói của miệng, ý nghĩ của tâm) lìa nhiễm ô của các vị ấy?

 Này thiện nam tử, ở phương nam cách đây có một thành lớn tên là Lâu Các. Ở đó có một người lái thuyền tên là Bà-thi-la. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ Tát học hạnh Bồ Tát thế nào, tu đạo Bồ Tát thế nào?" Bấy giờ đồng tử Thiện Tài lạy dưới chân trưởng giả, đi vòng quanh vô số vòng, chí thành chiêm ngưỡng, một lòng quyến luyến, rồi từ biệt ra đi.

 Khi ấy đồng tử Thiện Tài một lòng chánh niệm, hướng về thành Lâu Các, vừa đi vừa suy nghĩ, quan sát đường sá: xem đường cao hay thấp, xem đường bằng hay hiểm, xem đường sạch hay dơ, xem đường an hay nguy, xem đường cong hay thẳng. Dần dần đi tới, ngài nghĩ rằng: "Ta nên gần gũi vị thiện tri thức ấy. Thiện tri thức là nhân duyên của con đường giúp thành tựu việc tu các ba-la-mật, làm cho càng thêm tiến bộ. Thiện tri thức là nhân duyên của con đường giúp thành tựu việc tu hành, vào khắp pháp giới không chướng ngại. Thiện tri thức là nhân duyên của con đường trí tuệ giúp thành tựu việc tu hành, thu nhận tất cả chúng sinh. Thiện tri thức là nhân duyên của con đường giúp thành tựu việc tu hành, khiến tất cả chúng sinh không rơi vào đường hiểm ác. Thiện tri thức là nhân duyên của con đường giúp thành tựu việc tu hành, khiến tất cả chúng sinh lìa nghiệp tà. Thiện tri thức là nhân duyên của con đường giúp thành tựu việc tu hành, khiến tất cả chúng sinh diệt phiền não. Thiện tri thức là nhân duyên của con đường giúp thành tựu việc tu hành, khiến tất cả chúng sinh trừ bỏ hiểu biết xấu. Thiện tri thức là nhân duyên của con đường giúp thành tựu việc tu hành, khiến tất cả chúng sinh lìa kiêu mạn. Thiện tri thức là nhân duyên của con đường giúp thành tựu việc tu hành, khiến tất cả chúng sinh nhổ bỏ gai độc. Thiện tri thức là nhân duyên của con đường giúp thành tựu việc tu hành, khiến tất cả chúng sinh bỏ tà kiến. Thiện tri thức là nhân duyên của con đường giúp thành tựu việc tu hành, khiến tất cả chúng sinh đến được thành nhất thiết trí. Vì sao vậy? Vì nhờ thiện tri thức mà được mọi pháp lành; nương sức thiện tri thức mà được con đường nhất thiết trí. Thiện tri thức thật khó thấy, khó gặp."

 Đối với thiện tri thức, ngài suy nghĩ như thế, siêng năng mong cầu, chú tâm hướng về, dần dần đi tới. Đến thành ấy rồi, ngài thấy người lái thuyền đang ở trên bờ biển ngoài cổng thành, có trăm nghìn thương nhân đông đảo vây quanh; ông đang giảng về phép đi biển, dùng phương tiện mở bày biển công đức của Phật. Ngài liền đến trước, cúi đầu lạy dưới chân, đi vòng quanh vô số vòng, một lòng chắp tay thưa: "Thưa Thánh giả, con trước đây đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, mà chưa biết Bồ Tát học hạnh Bồ Tát thế nào, tu đạo Bồ Tát thế nào. Con nghe Thánh giả khéo dẫn dắt dạy bảo, xin vì con mà giảng nói."

 Người lái thuyền bảo: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử, ngươi đã có thể phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nay lại có thể hỏi về: nhân sinh ra trí tuệ lớn; nhân dứt trừ mọi khổ sinh tử; nhân đi đến bãi châu báu lớn là nhất thiết trí; nhân thành tựu sự hướng về Đại thừa không bị phá hoại; nhân xa lìa nỗi sợ sinh tử của nhị thừa; nhân an trú trong các tam muội mà sinh trí tuệ; nhân đi khắp các hạnh vi tế của Bồ Tát; nhân của con đường thanh tịnh cưỡi xe đại nguyện mà dạo trong hạnh Bồ Tát; nhân của con đường thanh tịnh dùng hạnh Bồ Tát trang nghiêm trí tuệ không hư hoại; nhân của con đường thanh tịnh quán khắp tất cả các Đức Phật mười phương đều không chướng ngại; nhân của con đường thanh tịnh mau chóng đi vào biển trí tuệ rất sâu của tất cả các Đức Phật. Này thiện nam tử, tôi ở thành lớn Lâu Các bên bờ biển này, tu tập trong sạch hạnh 'Ngọn cờ đại bi' của Bồ Tát.

 Này thiện nam tử, tôi quan sát khắp trong Diêm-phù-đề, vì làm lợi ích cho chúng sinh nghèo khổ mà tu đủ thứ hạnh, tùy theo điều họ mong mà đều khiến được thỏa mãn. Trước hết, tôi dùng của báu và đồ ăn uống của thế gian làm thỏa lòng họ; lại ban cho của cải giáo pháp, khiến họ vui mừng, khiến họ tu hạnh tạo phúc, khiến họ sinh con đường trí tuệ, khiến họ tăng sức căn lành, khiến họ phát tâm bồ-đề, khiến họ làm trong sạch nguyện bồ-đề, khiến họ làm bền sức đại bi, khiến họ tu con đường có thể diệt sinh tử, khiến họ khởi hạnh không bỏ sinh tử (tự nguyện ở lại trong vòng sinh tử để cứu độ chúng sinh), khiến họ thu nhận biển chúng sinh, khiến họ tu biển công đức, khiến họ soi sáng biển các pháp, khiến họ thấy biển các Đức Phật, khiến họ vào biển nhất thiết chủng trí. Này thiện nam tử, tôi ở đây suy nghĩ như vậy, chú tâm như vậy, siêng cầu như vậy, làm lợi ích như vậy, làm an vui tất cả chúng sinh như vậy.

 Này thiện nam tử, tôi biết mọi bãi châu báu trong biển, mọi nơi có báu, mọi tính chất của báu, mọi gốc nguồn của báu, mọi giống báu, mọi loại báu. Tôi lại biết cách làm sạch mọi thứ báu, khoan mọi thứ báu, lấy ra mọi thứ báu, chế tác mọi thứ báu; biết mọi đồ dùng bằng báu, mọi công dụng của báu, mọi cảnh giới của báu, mọi ánh sáng của báu. Tôi lại biết mọi cung rồng, mọi cung dạ-xoa, mọi cung la-sát, mọi cung bộ-đa (một loài quỷ thần); những nơi ở khác nhau như thế tôi đều khéo tránh, khỏi gặp tai nạn. Tôi cũng biết các xoáy nước, dòng nước cuộn, chỗ cạn chỗ sâu, sóng gió xa gần, màu nước tốt xấu của biển lớn, đủ thứ khác nhau. Tôi cũng khéo phân biệt mặt trời, mặt trăng, các vì sao, sự xoay vần của các chòm sao, số đo đường vận hành của chúng, những biến đổi báo điềm tai họa hay điềm lành, việc đo ngày đêm bằng bóng nắng và đồng hồ nước, thời khắc dài hay ngắn. Tôi cũng biết thuyền làm bằng sắt, bằng gỗ là chắc hay giòn; máy móc trơn hay rít; nước lớn hay nhỏ; gió ngược hay xuôi; thuyền xoay trái xoay phải; dấu hiệu an hay nguy; đi được thì đi, phải dừng thì dừng. Tôi dùng đủ thứ phương tiện như thế, thường có thể làm lợi ích tất cả chúng sinh.

 Này thiện nam tử, tôi dùng thuyền tốt chở các đoàn thương nhân đi con đường an ổn, chỉ cho họ cảnh yên lặng, không có gì đáng sợ; lại giảng pháp cho họ, khiến họ vui mừng; tùy điều họ ưa muốn mà dẫn đến bãi châu báu, cho họ các thứ châu báu, khiến ai nấy đều đầy đủ; sau đó dẫn họ trở về Diêm-phù-đề. Này thiện nam tử, tôi lái thuyền lớn qua lại như thế, từ xưa đến nay chưa từng hư hỏng. Nếu có chúng sinh được thấy thân tôi, nghe pháp của tôi, thì tôi khiến họ vĩnh viễn không sợ biển sinh tử, chắc chắn được vào biển nhất thiết trí, chắc chắn có thể làm khô cạn các biển ái dục, có thể dùng ánh sáng trí tuệ soi biển ba đời, có thể chấm dứt biển khổ của tất cả chúng sinh, có thể làm trong sạch biển tâm của tất cả chúng sinh, mau chóng trang nghiêm thanh tịnh biển các cõi, đi đến khắp biển các Đức Phật mười phương, biết khắp biển căn tính (khả năng tiếp nhận giáo pháp của mỗi người) của tất cả chúng sinh, hiểu khắp biển hành vi của tất cả chúng sinh, thuận theo khắp biển bản tính của tất cả chúng sinh.

 Này thiện nam tử, tôi chỉ đạt được hạnh 'Ngọn cờ đại bi' này. Nếu có chúng sinh thấy tôi, nghe tôi, nhớ nghĩ đến tôi, hay ở cùng với tôi, thì đều không uổng phí. Còn như các vị Bồ Tát Ma-ha-tát khéo có thể vượt qua biển lớn sinh tử, có thể không đắm nhiễm các biển phiền não, có thể bỏ mọi biển vọng kiến (cách nhìn sai lầm, hư dối), có thể quán sát mọi biển pháp tính (bản tính chân thật của các pháp), có thể dùng tứ nhiếp sự thu nhận biển chúng sinh, có thể khéo an trú trong biển nhất thiết trí, có thể diệt biển bám chấp của tất cả chúng sinh, có thể an trú bình đẳng trong biển mọi thời, có thể dùng thần thông cứu độ biển chúng sinh, có thể đúng lúc mà điều phục biển chúng sinh. Vậy thì làm sao tôi có thể biết, có thể nói được công đức và hạnh tu của các vị ấy?

 Này thiện nam tử, ở phương nam cách đây có một thành tên là Nhạo Anh Lạc. Trong thành có trưởng giả tên là Tối Thắng. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ Tát học hạnh Bồ Tát thế nào, tu đạo Bồ Tát thế nào?" Bấy giờ đồng tử Thiện Tài lạy dưới chân người lái thuyền, đi vòng quanh vô số vòng, chí thành chiêm ngưỡng, khóc lóc rơi lệ. Lòng cầu thiện tri thức không biết chán đủ, đối với thiện tri thức càng thêm quyến luyến, càng thêm yêu mến, ngài một lòng nhìn ngắm, rồi từ biệt ra đi.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video