Thiên 13 — Quyển 13

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (bộ kinh lớn của Phật giáo, ví công hạnh của Phật như trăm hoa trang hoàng), phẩm Hạnh Nguyện của Bồ tát Phổ Hiền, quyển thứ mười ba: Đi vào cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn — phẩm Hạnh Nguyện Phổ Hiền.

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài (chàng thanh niên cầu đạo, nhân vật chính của phẩm kinh này) một lòng giữ chánh niệm (tâm tỉnh táo, chú tâm đúng đắn). Thiện Tài thuận theo mà suy ngẫm về pháp môn (cánh cửa tu tập, tức phương pháp tu hành) "trí như huyễn" mà vị vua kia đã chứng được. Thiện Tài quán sát (nhìn sâu để thấy rõ bản chất) sự giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não) như huyễn của vị vua ấy. Thiện Tài suy ngẫm pháp tính (bản tính chân thật của mọi sự vật) như huyễn (như trò ảo thuật, có hiện ra mà không thật) của vị vua ấy. Thiện Tài phát lời nguyện như huyễn, làm trong sạch các pháp như huyễn, hiểu rõ nghiệp (hành động thân, lời, ý gây ra quả báo) như huyễn, và thuận theo pháp thành tựu như huyễn. Thiện Tài sinh ra trí tuệ như huyễn không thể nghĩ bàn, làm thanh tịnh tính và tướng (bản chất bên trong và hình tướng bên ngoài) như huyễn của ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai). Rồi Thiện Tài dùng trí như huyễn mà khởi ra đủ mọi sự biến hóa như huyễn.

 Suy nghĩ như vậy, Thiện Tài dần dần đi tới. Thiện Tài đi qua các xóm làng, thành ấp của loài người, có khi đến nơi đồng hoang, hang núi hiểm trở, núi sông, đồng bằng và vùng đất trũng ẩm. Ở khắp nơi Thiện Tài tìm kiếm mà không hề mệt mỏi hay lười biếng. Sau đó Thiện Tài đến được thành lớn Diệu Quang. Đứng bên cổng thành, Thiện Tài hỏi mọi người: "Thành này tên là gì? Vua nào cai trị?" Mọi người đều đáp: "Đây là thành Diệu Quang, nơi vua Đại Quang ở."

 Khi ấy đồng tử Thiện Tài vui mừng hớn hở, chí nguyện trong sạch, một lòng ngưỡng mộ, và nghĩ thế này: "Thiện tri thức (bậc thầy hiền thiện dẫn dắt mình trên đường tu) của ta đang ở trong thành này. Nay ta nhất định sẽ được tự thân đến bái kiến. Ta sẽ được nghe những hạnh mà các Bồ tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) đã thực hành. Ta sẽ được nghe cánh cửa giúp các Bồ tát thoát ra khỏi vòng sinh tử, nghe những pháp mà các Bồ tát đã chứng ngộ. Ta sẽ được nghe về công đức (những phẩm chất tốt đẹp và phúc lành có được nhờ tu tập) không thể nghĩ bàn của các Bồ tát, về sự tự tại (tùy ý làm được mọi việc, không bị gì ràng buộc) không thể nghĩ bàn, về sự bình đẳng không thể nghĩ bàn, về sự dũng mãnh không thể nghĩ bàn, về cảnh giới không thể nghĩ bàn, về pháp tính không thể nghĩ bàn của các Bồ tát. Ta sẽ được nghe về tam muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên nhất và vững lặng) không thể nghĩ bàn, về sự dạo chơi tự tại trong giải thoát không thể nghĩ bàn, và về sự rộng lớn, trong sạch không thể nghĩ bàn của các Bồ tát."

 Nghĩ xong, Thiện Tài vào thành Diệu Quang và nhìn ngắm khắp nơi. Thiện Tài thấy thành lớn này được trang hoàng bằng đủ thứ báu vật. Thành do bảy thứ báu tạo thành: vàng, bạc, lưu ly (một loại đá quý màu xanh biếc), pha lê, ngọc đỏ, xa cừ (vỏ một loài sò lớn, trắng bóng) và mã não. Bảy lớp hào báu vây quanh thành. Hào chứa đầy nước tám công đức (nước có tám đức tốt: trong, mát, ngọt, mềm, thấm nhuận, êm dịu, trừ đói khát và nuôi lớn thân thể). Đáy hào trải cát vàng, ánh sáng chiếu rực rỡ. Hoa ưu bát la (sen xanh), hoa ba đầu ma (sen đỏ), hoa câu vật đầu (sen vàng) và hoa phân đà lợi (sen trắng) phủ khắp mặt nước. Nước trong suốt, tùy theo mùa mà ấm hoặc mát. Bùn chiên đàn trắng (chiên đàn là một loại gỗ thơm quý) lắng ở dưới đáy, nên nước nhuốm theo bùn mà có màu như gỗ chiên đàn. Cây đa la báu (đa la là một loài cây cọ cao, lá dài) mọc thành bảy hàng nối nhau, cành lá xum xuê, um tùm, trang nghiêm.

 Bảy lớp kim cương làm tường thành, đó là: tường kim cương Ánh sáng sư tử, tường kim cương Không gì vượt hơn, tường kim cương Không thể phá hoại, tường kim cương Tinh tấn khó khuất phục, tường kim cương Bền chắc không dính mắc, tường kim cương Kho lưới áo trời, và tường kim cương Sắc đẹp không nhơ. Bảy lớp tường như vậy, lớp nào cũng vây quanh thành. Tất cả đều được xen kẽ trang hoàng bằng vô số ngọc ma ni (ngọc báu tỏa sáng, có thể đáp ứng mọi điều mong muốn) quý đẹp. Lỗ châu mai trên tường làm bằng vàng diêm phù đàn (thứ vàng quý nhất, ánh sắc tía, tương truyền lấy từ dòng sông dưới rừng cây diêm phù) cùng đủ thứ báu. Thành lại được trang hoàng bằng vàng, bạc, lưu ly, ngọc đỏ, mã não, pha lê, ngọc Hải tạng (?), trân châu và các thứ báu khác.

 Thành ấy dọc ngang mười do tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do tuần khoảng mười mấy cây số). Chu vi thành có tám mặt, mở ra tám cổng, cổng nào cũng được trang hoàng khắp nơi bằng bảy báu. Mặt đất làm bằng lưu ly màu đế thanh (một loại ngọc xanh thẫm rất quý). Khắp nơi được trang hoàng bằng các thứ báu nhiều màu. Đủ thứ của quý lạ, ai thấy cũng rất ưa thích. Trong thành có mười ức (ức là một con số rất lớn) đường phố. Bên mỗi con đường đều bày đặt báu đẹp để trang hoàng, còn hơn cả con đường mà Thiên Đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi) đi dạo. Trên mỗi con đường đều có vô số muôn ức chúng sinh sinh sống. Có vô số trăm nghìn cung điện rộng lớn, cung điện nào cũng do các thứ báu hợp thành.

 Lại có vô số lầu gác bằng vàng diêm phù đàn không thể nghĩ bàn, bên trên giăng phủ lưới ngọc ma ni và lưu ly màu đế thanh. Có vô số lầu gác bằng bạc trắng không thể nghĩ bàn, bên trên giăng phủ lưới ngọc ma ni và trân châu đỏ. Có vô số lầu gác bằng tỳ lưu ly (một thứ lưu ly quý) không thể nghĩ bàn, bên trên giăng phủ lưới ngọc ma ni Kho báu rộng lớn. Có vô số lầu gác bằng pha lê không thể nghĩ bàn, bên trên giăng phủ lưới vua ngọc ma ni Kho mặt trời. Có vô số lầu gác bằng ngọc ma ni Soi sáng thế gian không thể nghĩ bàn, bên trên giăng phủ lưới vua ngọc ma ni Kho ánh sáng cát tường. Có vô số lầu gác bằng vua ngọc ma ni đế thanh không thể nghĩ bàn, bên trên giăng phủ lưới vua ngọc ma ni Ánh sáng đẹp. Có vô số lầu gác bằng vua ngọc ma ni Kho biển chúng sinh không thể nghĩ bàn, bên trên giăng phủ lưới vua ngọc ma ni Kho ánh lửa sáng. Có vô số lầu gác bằng vua ngọc kim cương không thể nghĩ bàn, bên trên giăng phủ lưới vua ngọc ma ni Cờ không ai thắng nổi. Có vô số lầu gác bằng vua hương chiên đàn không thể nghĩ bàn, bên trên giăng phủ lưới hoa mạn đà la cõi trời (một loài hoa trời màu trắng, đẹp làm vui lòng người) và hoa ma ha mạn đà la (hoa mạn đà la lớn). Có vô số lầu gác bằng vua hương Không gì sánh bằng không thể nghĩ bàn, bên trên giăng phủ lưới đủ loại hoa. Có vô số lầu gác báu được trang hoàng đủ kiểu không thể nghĩ bàn như thế, bên trên giăng phủ đủ loại lưới báu.

 Mỗi lầu gác đều có lan can bằng các thứ báu vây quanh, cây đa la báu xếp hàng lớp lớp. Tất cả đều dùng dây báu để chia ranh giới lối đi. Trên mỗi dây báu treo chuông vàng. Mỗi chuông vàng có chuỗi hoa kết bằng các thứ báu, giống như đuôi chim công, màu sắc khác lạ, đẹp đẽ ngay ngắn. Gió thổi qua thì phát ra tiếng, nghe rất êm tai. Thành ấy lại có a tăng kỳ (số lượng nhiều đến mức không thể đếm được) lưới ngọc ma ni, a tăng kỳ lưới chuông báu, a tăng kỳ lưới hương trời, a tăng kỳ lưới hoa trời, a tăng kỳ lưới hình tượng bằng báu. Thành ấy lại được che phủ bởi a tăng kỳ màn kim cương, a tăng kỳ màn áo báu, a tăng kỳ màn lọng báu, a tăng kỳ màn phướn báu, a tăng kỳ màn núi báu, a tăng kỳ màn chuỗi hoa báu, a tăng kỳ màn lầu gác báu. Khắp nơi bày la liệt lọng báu, cờ và phướn.

 Trong thành có các ao báu chứa đầy nước công đức, đáy ao trải cát vàng, ánh sáng chiếu rọi cả trong lẫn ngoài. Đủ loại hoa đẹp cõi trời nở rộ trên mặt nước. Đủ loại chim báu cõi trời bơi lội đùa giỡn trong ao, cất tiếng hót hòa nhã, làm vui lòng người. Bậc thềm bờ ao được trang hoàng bằng bảy báu, đến ao báu của Đế Thích cũng không sánh được. Ngay giữa thành này có một lầu gác tên là Diệu Pháp Tạng, được trang hoàng bằng a tăng kỳ thứ báu đủ màu sắc. Ánh sáng chiếu rực rỡ, đẹp nhất không gì sánh bằng; chúng sinh thích ngắm nhìn mãi không chán. Vua Đại Quang thường ở trong lầu gác ấy.

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài đối với thành lớn ấy cùng lầu gác báu đẹp, ao báu, hào báu, cây báu, tường báu, lọng báu, cờ báu, chuông báu, lưới báu, tất cả những vật quý đẹp, những đồ dùng để hưởng thụ, cho đến nam nữ và cảnh giới sáu trần (sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm và những gì ý nghĩ hướng tới), đều không hề ham thích hay vướng mắc. Thiện Tài chỉ hết lòng khao khát khu vườn chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật), chỉ suy ngẫm đúng đắn về pháp rốt ráo, một lòng mong được gặp thiện tri thức.

 Thiện Tài dần dần đi tới, nhìn ngắm khắp nơi, thì thấy vua Đại Quang ở ngã tư đường cách lầu gác nơi vua ở không xa. Vua ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi của bậc tôn quý, ví như sư tử là chúa muôn thú) bằng báu, rộng lớn trang nghiêm, có đài hoa sen bằng ngọc ma ni như ý. Chân tòa làm bằng ngọc lưu ly xanh thẫm. Màn che bằng lụa vàng, lưới giăng bằng các thứ báu, dây vàng diêm phù đàn đan chéo trang hoàng. Áo trời thượng hạng được dùng làm nệm, trải khắp bốn phía. A tăng kỳ hình tượng bằng báu đẹp trang hoàng khắp nơi.

 Thân vua có đủ ba mươi hai tướng của bậc đại nhân (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân của bậc vĩ nhân như Phật hay vị vua thánh) và tám mươi vẻ đẹp phụ (tám mươi nét đẹp nhỏ đi kèm), trang nghiêm thân thể. Vua như núi vàng ròng, ánh sắc rực rỡ. Vua như mặt trời giữa trời quang, uy quang chói lọi. Vua như mặt trăng tròn đầy, ai nhìn thấy cũng thấy mát mẻ trong lòng, ngắm mãi không chán. Vua như Phạm thiên vương (vua cõi trời Phạm thiên, cõi trời trong sạch đã lìa dục vọng) ở giữa chúng Phạm thiên, uy đức vượt trội. Vua cũng như biển lớn, chứa nhóm báu công đức vô lượng vô biên. Vua cũng như đám mây lớn phủ khắp bầu trời pháp tính, sấm pháp vang rền. Vua như cõi hư không trong sạch, hiện ra muôn hình sao là các pháp môn. Vua như núi Tuyết vương (vua của các núi tuyết, tức dãy Hy Mã Lạp Sơn), lấy các tướng tốt làm rừng cây trang hoàng. Vua như núi Tu Di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo, bốn mặt có bốn màu), bốn màu hiện khắp trong biển tâm của chúng sinh. Vua như hòn đảo báu, đủ thứ báu trí tuệ chứa đầy bên trong.

 Trước tòa của vua lại có vô lượng đống của báu: vàng, bạc, lưu ly, trân châu, ngọc ma ni, san hô, hổ phách, vỏ ốc trắng quý, ngọc bích; đủ loại áo báu, chuỗi hoa, chuỗi ngọc, cùng các thức ăn uống, tất cả đều chất đầy. Thiện Tài lại thấy vô số trăm nghìn muôn ức cỗ xe báu bốn ngựa kéo, trăm nghìn muôn ức thứ nhạc trời, trăm nghìn muôn ức thứ hương thơm cõi trời, trăm nghìn muôn ức thứ thuốc thang chữa bệnh, vô số bò sữa móng và sừng màu vàng. Có vô số nghìn ức người nữ xinh đẹp đoan trang, thân thoa hương chiên đàn thượng hạng, trang sức bằng áo trời và chuỗi ngọc đủ kiểu. Họ thông thạo cả sáu mươi bốn nghề (sáu mươi bốn tài nghệ mà người nữ ở Ấn Độ xưa cần học), biết rõ mọi phép tắc lễ nghi. Những thứ ấy được đem cho tùy theo lòng mong muốn của chúng sinh.

 Ở các thành ấp, xóm làng và bên các ngã tư đường, có tới hai mươi ức nhà làm phúc, nhà nghĩa (nơi bố thí, cung cấp đồ dùng miễn phí cho mọi người) nối nhau bày ra. Trong đó chứa đầy mọi thứ của quý vật đẹp và đồ ăn uống. Bên mỗi con đường có hai mươi ức vị đại Bồ tát đem những vật ấy bố thí cho chúng sinh, khiến họ không thiếu thốn gì. Các vị làm vậy là vì muốn thu nhận, dìu dắt các chúng sinh; vì muốn khơi dậy lòng yêu kính của tất cả chúng sinh; vì muốn khơi dậy lòng vui mừng của tất cả chúng sinh; vì muốn khơi dậy lòng hớn hở của tất cả chúng sinh; vì muốn làm trong sạch lòng tin chân chính của tất cả chúng sinh. Các vị làm vậy là để chúng sinh có lòng mát mẻ; để chúng sinh dứt bỏ cơn nóng của ái dục; để chúng sinh dập tắt phiền não (những tâm trạng xấu như tham lam, giận dữ, si mê làm tâm rối loạn, đau khổ); để chúng sinh hiểu được điều chân thật; để chúng sinh đi vào chủng trí (trí tuệ của Phật, biết rõ mọi sự vật đến từng chi tiết); để chúng sinh bỏ lòng thù oán; để chúng sinh lìa xa mọi điều ác; để chúng sinh nhổ bỏ tà kiến (cách nhìn sai lầm về chân lý); và để chúng sinh làm trong sạch các nghiệp.

 Lúc ấy đồng tử Thiện Tài năm vóc gieo sát đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán chạm đất, cách lạy cung kính nhất), cúi đầu lạy dưới chân vua, đi vòng quanh vua vô số vòng, rồi chắp tay đứng mà thưa: "Thưa bậc thánh, con đã phát tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề (tâm cầu đạt sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật), nhưng chưa biết Bồ tát học hạnh Bồ tát thế nào, tu đạo Bồ tát thế nào. Con nghe nói bậc thánh giỏi dìu dắt chỉ dạy, xin ngài nói cho con nghe."

 Vua bảo: "Thiện nam tử (người con trai hiền lành, lời gọi thân mật của bậc thầy với người tu tại gia hay người cầu đạo), ta đã được pháp môn giải thoát 'tu tập trong sạch hạnh Đại Từ Tràng của Bồ tát' (hạnh lòng thương yêu lớn, vượt trội như ngọn cờ cao — 'tràng' là cây cờ hiệu, tượng trưng cho sự nổi bật), đã trong sạch và đầy đủ. Thiện nam tử, ta ở chỗ vô lượng trăm nghìn muôn ức, cho đến bất khả thuyết bất khả thuyết (nhiều đến mức không thể nói ra được) vị Phật, đã thân cận, lắng nghe và hỏi han về pháp này. Ta thuận theo mà suy ngẫm, xem xét kỹ càng, ngộ nhập một cách trong sạch, tu tập và làm cho trang nghiêm.

 Thiện nam tử, ta dùng pháp này để làm vua, dùng pháp này để ra lệnh dạy bảo, dùng pháp này để thu nhận, dùng pháp này để thuận theo thế gian, dùng pháp này để thi hành chính sự và giáo hóa. Ta dùng pháp này để điều phục chúng sinh, dẫn dắt chúng sinh, thương xót chúng sinh, an ủi chúng sinh, chuyên chở chúng sinh. Ta dùng pháp này để khiến chúng sinh bước vào, để khiến chúng sinh tu hành, để trao cho chúng sinh phương tiện (cách thức khéo léo giúp đạt mục đích), để khiến chúng sinh suy ngẫm bản tính chân thật rốt ráo của mọi pháp. Ta dùng pháp này để khiến chúng sinh an trú trong lòng từ (lòng thương yêu, mong mang niềm vui đến cho mọi người) lớn, lấy lòng từ làm chủ, có đủ sức mạnh của lòng từ.

 Như vậy ta khiến họ an trú trong lòng muốn làm lợi ích, lòng muốn đem an vui, lòng thương xót, lòng thu nhận, lòng che chở chúng sinh, lòng luôn không rời bỏ, lòng không ngừng nhổ bỏ khổ đau cho chúng sinh, lòng luôn chịu khổ thay cho chúng sinh, lòng khiến chúng sinh được an vui. Làm thế là để chúng sinh rời bỏ mọi thứ che lấp, trói buộc của phiền não mà được tự tại. Là để chúng sinh được an vui rốt ráo, tự tại giữa các chúng sinh. Là để chúng sinh dứt hẳn cái tâm làm cho vòng sinh tử (vòng luân hồi sinh ra rồi chết đi mãi không dứt) lan rộng như dây cỏ bò. Là để chúng sinh dứt hẳn cái tâm kết sử (phiền não trói buộc và sai khiến con người) tuôn chảy nối nhau như dòng sông. Là để chúng sinh dứt hẳn cái tâm còn tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại do tích lũy lâu đời) của phiền não. Là để chúng sinh an trú trong tâm vắng lặng của pháp tính. Là để chúng sinh dập tắt hẳn mọi điều không thiện. Là để chúng sinh cắt đứt dòng sinh tử mà đi vào dòng pháp.

 Là để chúng sinh đi vào pháp giới (toàn thể mọi sự vật, cũng chỉ cảnh giới của chân lý) sâu xa mà lòng không thoái lui; dùng lửa trí tuệ đốt củi phiền não; dứt hẳn mọi chốn tái sinh trong năm đường (năm nẻo luân hồi: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người và trời); có đủ hạnh Bồ tát; hướng về nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ tất cả, tức trí tuệ của Phật); biển tâm trong sạch, không còn vẩn đục rối loạn; sức tin bền chắc, đến các vị trời, ma, Phạm thiên, sa môn (người xuất gia tu hành), bà la môn (giới tu sĩ, tư tế của đạo Bà La Môn ở Ấn Độ), người và phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần) cũng không thể lay động.

 Thiện nam tử, vì ta an trú trong pháp môn giải thoát hạnh Đại Từ Tràng như vậy, nên có thể dùng chánh pháp mà giáo hóa thế gian. Thiện nam tử, mọi chúng sinh trong nước ta đều không hề sợ hãi ta. Thiện nam tử, nếu có chúng sinh nghèo thiếu, trần truồng, đói lả đến chỗ ta, người thì xin áo mặc, người thì xin đồ ăn, cho đến xin mọi thứ cần dùng, ta mở kho cho họ thấy và bảo rằng: "Các ngươi từ trước đến nay vì của cải này mà gây ra mười điều bất thiện (mười điều ác: giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói lời thêu dệt, tham lam, giận dữ, mê lầm) cùng đủ mọi nghiệp ác. Do nghiệp ấy mà các ngươi nghèo khổ trần truồng, áo cơm không đủ. Nay ta cho các ngươi tất cả, cứ tùy ý mà lấy. Khi đã đủ đầy rồi thì hãy tùy sức mà tu hành. Đừng làm các điều ác, đừng hại chúng sinh, đừng khởi các kiến chấp sai lầm, đừng sinh lòng bám víu. Các ngươi nghèo thiếu, nếu cần gì thì hãy đến chỗ ta, hoặc đến hai mươi ức nhà nghĩa, nhà làm phúc ở các ngã tư đường. Ở đó đủ mọi thứ của cải, các ngươi cứ tùy ý lấy, đừng nghi ngại."

 Thiện nam tử, chúng sinh sống trong thành Diệu Quang này đều là Bồ tát, phát ý Đại thừa (cỗ xe lớn — con đường tu tập vừa cứu mình vừa cứu mọi người để cùng thành Phật), làm hạnh Đại thừa, khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho chúng sinh) với mọi chúng sinh, trong sạch khắp cả. Tùy theo lòng mong muốn của mỗi người mà cái thấy khác nhau. Có người thấy thành này nhỏ hẹp, có người thấy thành này rộng lớn. Có người thấy đất thành là đất cát, có người thấy đất làm bằng lưu ly và các thứ ngọc ma ni. Có người thấy tường thành do đắp đất mà thành, có người thấy tường làm bằng kim cương không gì thắng nổi. Có người thấy mặt đất cao thấp gồ ghề, có người thấy mặt đất bằng phẳng như lòng bàn tay. Có người thấy nhà cửa làm bằng đất và gỗ, có người thấy cung điện trang hoàng bằng các thứ báu, cùng các lầu gác, bậc thềm, cửa sổ, hiên, lan can, cửa ngõ, tất cả không gì là không phải báu vật quý đẹp.

 Thiện nam tử, nếu chúng sinh nào có lòng trong sạch, đã từng gieo căn lành (gốc rễ của điều thiện), cúng dường các đức Phật, phát tâm hướng đến con đường nhất thiết trí, lấy nhất thiết trí làm nơi nương tựa, hoặc là người mà ngày trước, khi ta tu hạnh Bồ tát, đã từng dùng bốn phép nhiếp sự (bốn cách thu phục, dìu dắt người: bố thí, nói lời dịu dàng, làm việc có lợi cho họ, cùng làm việc với họ) để thu nhận, thì người ấy thấy thành này đầy đủ các thứ báu, trang nghiêm trong sạch. Những người còn lại đều thấy là nhơ uế.

 Thiện nam tử, mọi chúng sinh trong nước này, vào thời ngũ trược (năm sự vẩn đục của đời suy thoái: thời thế xấu, quan điểm sai lầm, phiền não dày đặc, chúng sinh kém cỏi, tuổi thọ ngắn ngủi), theo thói nghiệp vốn có mà ưa làm các điều ác. Ta khởi lòng thương xót, thu nhận lòng họ, muốn cứu giúp che chở họ, nên đi vào pháp môn đại tam muội 'Bồ tát lấy đại từ làm đầu, thuận theo thế gian'. Thiện nam tử, khi ta vào pháp môn tam muội này, mọi tâm sợ hãi, tâm làm hại, tâm thù oán, tâm tranh cãi của các chúng sinh ấy đều tự tiêu tan. Vì sao vậy? Vì bản tính và công năng của tam muội 'Bồ tát lấy đại từ làm đầu, thuận theo thế gian' vốn là như thế. Thiện nam tử, hãy đợi một chút, ngươi sẽ tự thấy."

 Lúc ấy vua Đại Quang liền vào định (trạng thái thiền định) ấy. Trong và ngoài thành chấn động sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất theo kinh Phật, báo hiệu điều kỳ diệu). Đất báu, tường báu, nhà báu, điện báu, đài quán, lầu gác, bậc thềm, cửa ngõ, tất cả đều chạm vào nhau, cùng hướng về phía vua, đều làm dáng cúi mình kính lễ, đều phát ra tiếng hay khen ngợi đức của vua. Mọi người dân trong và ngoài thành đều cùng lúc vui mừng hớn hở, kéo nhau đến chỗ vua, gieo mình xuống đất cúi đầu lạy. Các loài chim thú ở gần nơi vua ở nhìn nhau, khởi lòng từ bi, đều đến trước vua cung kính lễ lạy. Tất cả núi non, đồng nội và cỏ cây đều xoay chuyển hướng về phía vua như dáng lễ kính. Đầm ao, suối giếng cho đến sông biển đều dâng tràn, chảy về trước mặt vua.

 Mười nghìn vị long vương (vua loài rồng, vị thần cai quản mưa và nước) dấy lên mây thơm lớn, sấm động chớp lóe, rưới mưa thơm lất phất. Lại có mười nghìn vị vua các tầng trời Lục dục (sáu tầng trời còn ham muốn), đứng đầu là Tứ Đại Thiên Vương (bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương), vua trời Đao Lợi (tầng trời Ba mươi ba, nơi Đế Thích cai quản), vua trời Dạ Ma, vua trời Đâu Suất Đà, vua trời Diệu Biến Hóa, vua trời Tha Hóa Tự Tại, cùng các vị vua như thế. Họ trổi các thứ nhạc giữa hư không. A tăng kỳ thiên nữ ca hát khen ngợi. A tăng kỳ mây hoa báu cõi trời, a tăng kỳ mây hương báu cõi trời, a tăng kỳ mây chuỗi hoa báu cõi trời, a tăng kỳ mây hương bột cõi trời, a tăng kỳ mây áo báu cõi trời, a tăng kỳ mây lọng báu cõi trời, a tăng kỳ mây cờ báu cõi trời, a tăng kỳ mây phướn báu cõi trời, trang hoàng khắp hư không để cúng dường vua.

 Lại có vua voi lớn Y La Bát Na (?) (voi chúa mà Đế Thích cưỡi) dùng sức tự tại, giữa hư không trải a tăng kỳ hoa sen báu lớn, buông rủ a tăng kỳ chuỗi ngọc báu cõi trời, a tăng kỳ dải lụa báu, a tăng kỳ đồ trang sức báu, a tăng kỳ áo báu, a tăng kỳ chuỗi hoa báu, a tăng kỳ hoa báu, a tăng kỳ hương báu, a tăng kỳ hương đốt, a tăng kỳ hương thoa, đủ thứ kỳ diệu để trang hoàng. A tăng kỳ thiên nữ cất tiếng hay đẹp ca hát khen ngợi.

 Trong cõi Diêm Phù Đề (châu lục nơi loài người chúng ta sống, ở phía nam núi Tu Di) lại có a tăng kỳ trăm nghìn muôn ức vua La sát (loài quỷ dữ ăn thịt người), vua Dạ xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, hung bạo), vua Cưu bàn trà (loài quỷ hút tinh khí người), vua Tỳ xá xà (loài quỷ ăn tinh khí và máu thịt người), cùng các vua quỷ khác. Có loài ở trên đất liền, có loài ở giữa hư không, có loài ở trong núi, có loài ở biển lớn. Tất cả bọn chúng vốn uống máu ăn thịt, tàn hại chúng sinh, nay đều khởi lòng từ, nguyện làm việc lợi ích, hiểu rõ đời sau, không làm các điều ác nữa. Chúng cung kính chắp tay, cúi đầu lạy vua. Lòng sợ hãi không sinh, thân tâm vắng lặng, tất cả đều được an vui rộng lớn vô lượng. Như ở cõi Diêm Phù Đề, ba cõi thiên hạ còn lại (ba châu lục còn lại quanh núi Tu Di), cho đến cả tam thiên đại thiên thế giới (một thế giới lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ), cùng trăm nghìn muôn ức na do tha (một con số cực lớn) thế giới ở mười phương, mọi chúng sinh độc ác trong đó cũng đều như vậy. Tất cả những điều ấy đều do sức mạnh của pháp môn tam muội 'Bồ tát lấy đại từ làm đầu, thuận theo thế gian' mà được như thế.

 Bấy giờ vua Đại Quang xuất khỏi tam muội, bảo Thiện Tài: "Thiện nam tử, ta chỉ được pháp môn giải thoát tam muội thuận theo thế gian, hạnh Đại Từ Tràng của Bồ tát này mà thôi. Còn như các vị Bồ tát ma ha tát (bậc Bồ tát lớn): các ngài là chiếc lọng cao, lấy lòng từ che mát khắp chúng sinh; các ngài cứu giúp che chở một cách trọn vẹn, bình đẳng, không phân biệt; các ngài thực hành mọi hạnh thấp, vừa, cao đều như nhau; các ngài là mặt đất lớn, dùng lòng từ nâng đỡ tất cả chúng sinh; các ngài là vầng trăng tròn đầy, ánh sáng phúc đức hiện ra bình đẳng ở khắp thế gian; các ngài là vầng mặt trời trong sạch, dùng ánh sáng trí tuệ soi rõ mọi cảnh giới cần biết; các ngài là ngọn đèn sáng của đời, phá tan mọi tăm tối của chúng sinh; các ngài là viên ngọc lọc nước, làm trong những vẩn đục dối trá của chúng sinh; các ngài là ngọc như ý, làm thỏa mãn mọi điều chúng sinh mong ước; các ngài là cơn gió mạnh, nâng đỡ chúng sinh cùng cung điện tam muội và thành pháp lớn của nhất thiết trí trí (trí tuệ cao nhất trong mọi trí tuệ, tức trí tuệ của Phật).

 Vậy ta làm sao biết được hạnh của các ngài, nói được đức của các ngài? Làm sao cân lường được núi lớn phúc đức ấy, ngước nhìn được những vì sao công đức ấy, quán sát được vòng gió đại nguyện ấy, so lường được sức mạnh bình đẳng của pháp ấy, khởi lên được tâm tu hành lớn lao ấy, bày tỏ được biển trang nghiêm lớn ấy, làm sáng tỏ được cửa hạnh Phổ Hiền (những hạnh nguyện rộng lớn của Bồ tát Phổ Hiền, tiêu biểu cho sự thực hành của Bồ tát) ấy, đi sâu vào được các hang động tam muội ấy, khen ngợi được đám mây đại từ bi ấy, tuôn rưới được cơn mưa pháp cam lộ (nước ngọt cõi trời, ví với giáo pháp làm mát lòng và cứu chúng sinh khỏi chết) ấy?

 Thiện nam tử, ở phương nam này có một kinh thành tên là An Trụ. Ở đó có một vị ưu bà di (nữ cư sĩ tu tại gia) tên là Bất Động. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ tát học hạnh Bồ tát thế nào, tu đạo Bồ tát thế nào?" Bấy giờ đồng tử Thiện Tài cúi đầu lạy dưới chân vua, đi vòng quanh vô số vòng, ân cần ngưỡng nhìn, rồi từ biệt ra đi.

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài ra khỏi thành Diệu Quang, đi trên đường, chú tâm suy ngẫm lời dạy của vua Đại Quang. Thiện Tài nhớ nghĩ hạnh Đại Từ Tràng của Bồ tát, suy ngẫm tam muội thuận theo thế gian của Bồ tát. Thiện Tài thấy khắp thân trong sạch không thể nghĩ bàn của vị Bồ tát ấy, nhớ khắp tòa sư tử báu đẹp không thể nghĩ bàn ấy. Thiện Tài làm tăng trưởng sức tự tại của phúc đức và đại nguyện không thể nghĩ bàn ấy, làm bền chắc trí tuệ giáo hóa cho chúng sinh thành thục không thể nghĩ bàn ấy. Thiện Tài quán sát uy đức lớn không thể nghĩ bàn mà người khác không cùng hưởng được ấy, nhớ nghĩ những tướng khác biệt của thần thông không thể nghĩ bàn ấy, suy ngẫm hội chúng lớn trong sạch không thể nghĩ bàn ấy, phân biệt rõ những việc làm không thể nghĩ bàn của Bồ tát ấy. Thiện Tài nhớ nghĩ rõ ràng, thuận theo mà tin hiểu, sinh lòng vui mừng, sinh lòng trong lắng, sinh lòng mạnh mẽ, sinh lòng hân hoan, sinh lòng mừng may mắn, sinh lòng hớn hở, sinh lòng không rối loạn, sinh lòng sáng suốt, sinh lòng bền chắc, sinh lòng rộng lớn, sinh lòng không cùng tận.

 Suy ngẫm như vậy, Thiện Tài khóc thương rơi lệ, nghĩ rằng thiện tri thức thật là hiếm có, khó gặp, khó được nghe. Thiện tri thức là núi báu của ta, sinh ra mọi báu công đức. Thiện tri thức có thể làm trong sạch khắp các hạnh Bồ tát, làm tròn đầy mọi niệm trong sạch của Bồ tát, làm trong sạch vòng đà la ni (năng lực ghi nhớ, giữ gìn mọi giáo pháp không quên) của Bồ tát, làm hiển lộ ánh sáng tam muội của Bồ tát, sửa sang cảnh giới thấy Phật của Bồ tát, rưới khắp cơn mưa pháp của các đức Phật, làm hiện rõ trí tuệ không thể nghĩ bàn của Như Lai (một danh hiệu của Phật), chỉ bày mọi cửa nguyện của Bồ tát, làm lớn lên mọi mầm rễ của Bồ tát.

 Thiện Tài lại nghĩ thế này: Thiện tri thức có thể cứu giúp che chở ta, khiến ta không rơi vào mọi ác thú (những đường dữ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh). Thiện tri thức có thể dẫn dắt ta, khiến ta đi vào trí tuệ bình đẳng của Phật. Thiện tri thức có thể soi sáng cho ta, khiến ta biết rõ đường nào bằng phẳng, đường nào hiểm trở. Thiện tri thức có thể mở bày cho ta, khiến ta hiểu rõ nghĩa sâu kín của Đại thừa. Thiện tri thức có thể khuyên gắng cho ta, khiến ta mau đi vào các hạnh Phổ Hiền. Thiện tri thức có thể làm ta tỉnh ngộ, khiến ta mau đến thành nhất thiết trí. Thiện tri thức có thể răn dạy ta, khiến ta đi vào biển lớn pháp giới. Thiện tri thức có thể khuyên dụ ta, khiến ta thấy khắp biển pháp của ba đời. Thiện tri thức có thể dạy bảo ta, khiến ta được dự hội cùng các bậc thánh. Thiện tri thức có thể giúp ta tăng trưởng, khiến ta sinh ra mọi pháp trắng (những điều thiện trong sạch). Thiện Tài nghĩ rằng thiện tri thức có thể làm lợi ích cho chúng sinh như vậy.

 Đồng tử Thiện Tài suy ngẫm như vậy, nước mắt đầy tròng. Khi ấy vị Như Lai sứ thiên (vị trời làm sứ giả của Phật), người luôn che chở và nhắc nhở Bồ tát như bóng theo hình, ở giữa hư không nói với Thiện Tài rằng: "Thiện nam tử, ai thuận theo lời dạy của thiện tri thức thì các đức Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật) đều vui mừng. Ai thuận theo lời nói của thiện tri thức thì được đến gần địa vị nhất thiết trí. Ai đối với việc làm của thiện tri thức mà lòng không nghi ngờ thì thường được gặp mọi bạn lành. Ai phát tâm nguyện luôn không rời thiện tri thức thì được đầy đủ mọi lợi ích sâu xa, thù thắng nhất. Thiện nam tử, ngươi hãy đến kinh thành An Trụ, sẽ được gặp bậc đại thiện tri thức là ưu bà di Bất Động, và hãy thưa hỏi vị ấy về các hạnh Bồ tát."

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài xuất khỏi ánh sáng trí tuệ của tam muội ấy, dần dần đi tới thành An Trụ. Thiện Tài hỏi khắp nơi: "Ưu bà di Bất Động hiện ở đâu?" Gặp những người ở đó, mọi người đều chỉ cho rằng: "Thiện nam tử, ưu bà di Bất Động là một thiếu nữ còn trinh, đang ở nhà mình phụng dưỡng cha mẹ, cùng thân quyến và vô lượng người vây quanh, giảng nói diệu pháp." Thiện Tài nghe xong lòng vui mừng, sinh tâm vắng lặng, sinh tâm yêu kính, như thấy cha mẹ, nghĩ rằng: "Nay điều ta mong ước đã được tròn đầy." Thiện Tài liền đến chỗ ưu bà di Bất Động.

 Đến cổng nhà, Thiện Tài đứng lại nhìn ngắm, rồi đi vào trong. Thiện Tài thấy nhà cửa ở đó đẹp đẽ, trong sạch, trang hoàng bằng các thứ báu, ánh sáng màu vàng chiếu soi khắp nơi. Ánh sáng ấy chạm vào thân Thiện Tài, Thiện Tài liền được năm trăm pháp môn tam muội tuyệt diệu, đó là: pháp môn tam muội Đi vào cờ an vui tự tại của mọi thứ; pháp môn tam muội Hiểu rõ tướng vắng lặng của mọi thứ; pháp môn tam muội Xa lìa mọi thế gian; pháp môn tam muội Mắt nhìn khắp, buông bỏ mà được (?); pháp môn tam muội Kho Như Lai. Thiện Tài được năm trăm pháp môn tam muội như vậy. Nhờ được các pháp môn tam muội ấy mà thân tâm mềm mại như bào thai mới bảy ngày, nhẹ nhàng an ổn vi diệu, ở đời không gì hơn được.

 Thiện Tài lại ngửi thấy một mùi hương tuyệt diệu, thứ mà các vị trời, loài rồng, Càn thát bà (thần âm nhạc cõi trời, sống bằng hương thơm), người hay phi nhân đều không có được. Thiện Tài liền tiến đến trước, cung kính chắp tay, một lòng nhìn ngắm, thấy dung mạo của vị ưu bà di đoan chính, đẹp lạ lùng, mọi người nữ trong mười phương thế giới không ai sánh bằng, huống gì hơn được. Chỉ trừ đức Như Lai và các vị Bồ tát quán đỉnh (Bồ tát ở địa vị cao nhất, được chư Phật lấy nước rưới lên đầu để xác nhận sắp thành Phật), còn thân hình thù thắng, miệng tỏa hương thơm, cung điện trang nghiêm, đồ dùng hưởng thụ, quyến thuộc vây quanh, uy quang rực rỡ, trong sạch không nhiễm của vị ấy, đều không ai bằng, huống gì hơn được.

 Mọi chúng sinh trong mười phương thế giới đều không ai khởi lòng nhiễm dục đối với vị ưu bà di này. Nếu có chúng sinh nào được nhìn thấy dù trong chốc lát, thì mọi phiền não đều tự tiêu tan. Ví như trăm vạn vị Đại Phạm thiên vương chắc chắn không sinh phiền não của dục giới (cõi còn ham muốn, gồm loài người, súc sinh, quỷ thần và sáu tầng trời dục); người thấy vị ưu bà di này cũng không khởi phiền não, cũng như vậy. Chúng sinh mười phương ngắm nhìn người nữ này đều vui mừng yêu kính, lòng không biết chán, chỉ trừ những bậc có đầy đủ trí tuệ lớn.

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài cúi mình chắp tay, cung kính ngắm nhìn, chú tâm quán sát, thấy thân của người nữ này tự tại không thể nghĩ bàn, dung mạo sắc tướng ở đời không ai bằng, ánh sáng xuyên suốt, không vật gì ngăn được. Vị ấy làm lợi ích lớn lao không cùng tận cho mọi chúng sinh trong khắp pháp giới. Các lỗ chân lông trên thân luôn tỏa hương thơm. Quyến thuộc đông vô biên, cung điện bậc nhất. Công đức sâu rộng không thể nghĩ bàn, không ai có thể biết hết bờ bến. Thiện Tài sinh lòng vui mừng, nói bài kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) khen ngợi rằng:

 Ngài luôn gìn giữ giới (những điều răn cấm người tu phải giữ) trong sạch,
Tu khắp hạnh nhẫn (nhẫn nhục, chịu đựng mọi điều trái ý) không nhơ của Bồ tát;

 Tinh tấn vững vàng, không lay như kim cương,
Quả tốt vượt đời, không ai sánh bằng.

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài nói bài kệ ấy xong, thưa rằng: "Thưa bậc thánh, con đã phát tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, nhưng chưa biết Bồ tát học hạnh Bồ tát thế nào, tu đạo Bồ tát thế nào. Con nghe nói bậc thánh giỏi dìu dắt chỉ dạy, xin ngài nói cho con nghe."

 Khi ấy ưu bà di Bất Động dùng lời mềm mỏng, lời dễ thương, lời từ bi của Bồ tát để an ủi Thiện Tài, và bảo rằng: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử, ngươi đã phát được tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề. Thiện nam tử, ta đã được pháp môn giải thoát Kho trí tuệ khó bị bẻ gãy của Bồ tát. Ta đã được pháp môn Giữ gìn bền chắc nguyện và hạnh của Bồ tát. Ta đã được pháp môn tổng trì (năng lực ghi nhớ và gìn giữ trọn vẹn mọi giáo pháp) Địa vị bình đẳng của mọi pháp của Bồ tát. Ta đã được pháp môn biện tài (tài ăn nói, giảng giải lưu loát) Ánh sáng trí tuệ soi mọi pháp của Bồ tát. Ta đã được pháp môn tam muội Trang nghiêm, cầu mọi pháp mà lòng không mệt mỏi chán nản của Bồ tát."

 Đồng tử Thiện Tài thưa: "Thưa bậc thánh, cảnh giới của pháp môn giải thoát Kho trí tuệ khó bị bẻ gãy của Bồ tát, cho đến pháp môn tam muội Trang nghiêm, cầu pháp mà lòng không mệt mỏi chán nản, là như thế nào?" Vị ấy đáp: "Thiện nam tử, chỗ này rất sâu xa, khó biết, khó tin." Thiện Tài thưa: "Cúi xin bậc thánh nương thần lực của Phật mà giảng nói cho con. Nhờ sức của bậc thánh là thiện tri thức, con có thể tin, có thể nhận, có thể hiểu, có thể biết, có thể đi vào thật sâu, có thể thuận theo mà làm, quán sát rõ ràng, nhớ nghĩ tu tập, lìa mọi phân biệt, đạt đến chỗ bình đẳng rốt ráo."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video