Thiên 2 — Quyển 2: Bồ-tát mười phương đến hội, nói kệ khen Phật

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (bộ kinh Hoa Nghiêm; "Đại Phương Quảng" nghĩa là giáo lý rộng lớn, ngay thẳng; "Hoa Nghiêm" là trang hoàng bằng hoa, ví muôn hạnh lành tô điểm cho quả Phật), phẩm Hạnh nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền (Bồ Tát: người tu hạnh lớn, cầu thành Phật để cứu độ mọi loài; Phổ Hiền là vị Bồ Tát tiêu biểu cho hạnh nguyện rộng lớn; hạnh nguyện: việc tu làm và lời thề nguyện), quyển thứ hai. Phẩm Hạnh nguyện Phổ Hiền: Vào cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn (cảnh giới: phạm vi, thế giới mà trí tuệ chứng nghiệm được; giải thoát: thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não và sống chết).

 Bấy giờ ở phương dưới, vượt qua các biển thế giới (thế giới hải: vô số thế giới hợp lại thành một khối lớn như biển) nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của những cõi Phật (thế giới do một vị Phật giáo hóa) nhiều không thể nói hết, có một biển thế giới tên là Nhất Thiết Như Lai Viên Mãn Phổ Diệm Quang (Ánh lửa sáng khắp trọn đầy của tất cả Như Lai; Như Lai: danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý như thật mà đến). Ở đó có Đức Phật hiệu là Vô Trước Trí Tinh Tú Tràng Vương. Trong biển đại chúng của Như Lai ấy, có một vị Bồ Tát Ma-ha-tát (bậc Bồ Tát lớn) tên là Phá Chư Cái Chướng Dũng Mãnh Trí Tự Tại Vương, cùng với các Bồ Tát nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của vô số biển thế giới không thể nói hết, rời pháp hội của Phật ấy, đi về phía chỗ Như Lai.

 Các vị đều dùng thần lực (sức thần thông), từ mỗi lỗ chân lông trên thân phát ra những đám mây âm thanh vi diệu, diễn nói đủ loại biển pháp (pháp: giáo lý, chân lý Phật dạy; "biển" chỉ sự nhiều vô tận). Tức là: phát ra mây âm thanh diễn nói biển đà-la-ni (khả năng ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn không quên) về nghĩa lý của mọi pháp và ngôn ngữ của chúng sinh; phát ra mây âm thanh diễn nói biển phương tiện (cách thức khéo léo) tu hành của tất cả Bồ Tát trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai); phát ra mây âm thanh diễn nói biển phương tiện về thệ nguyện của tất cả Bồ Tát; phát ra mây âm thanh diễn nói biển ba-la-mật (pháp tu đưa người từ bờ sống chết sang bờ giải thoát) trọn đầy thanh tịnh của tất cả Bồ Tát; phát ra mây âm thanh diễn nói biển hạnh trọn đầy của tất cả Bồ Tát đi khắp mọi cõi; phát ra mây âm thanh diễn nói biển bánh xe thần thông (năng lực siêu phàm vận chuyển như bánh xe, lăn đến đâu phá chướng ngại đến đó) đủ loại mà tất cả Bồ Tát thành tựu trọn vẹn; phát ra mây âm thanh diễn nói biển bánh xe thần thông của tất cả Như Lai khi đến đạo tràng (nơi tu hành, nơi thành đạo), phá tan quân ma, dứt sạch phiền não (những tâm ô nhiễm như tham, giận, si mê làm khổ thân tâm), thành bậc Đẳng Chánh Giác (giác ngộ chân chính, trọn vẹn, tức thành Phật); phát ra mây âm thanh diễn nói biển kinh tu-đa-la (kinh điển Phật giảng) với đủ loại tên gọi và câu văn khi tất cả Như Lai chuyển pháp luân (giảng pháp, ví như lăn bánh xe pháp đi khắp nơi); phát ra mây âm thanh diễn nói biển hạnh phương tiện của tất cả Như Lai tùy theo căn cơ mà giáo hóa, điều phục (dạy dỗ, uốn nắn cho thuần thục) chúng sinh; phát ra mây âm thanh diễn nói biển phương tiện khéo léo của tất cả Như Lai, tùy thời, tùy thiện căn (gốc lành: những việc lành đã làm, như hạt giống sinh quả tốt), tùy sức nguyện của chúng sinh mà khiến ai cũng đạt được nhất thiết trí trí (trí tuệ của bậc biết tất cả, tức trí tuệ của Phật).

 Những đám mây như thế, mỗi đám đều tràn khắp hư không pháp giới (toàn thể không gian và mọi hiện hữu trong vũ trụ). Đến chỗ Phật rồi, các vị cúi đầu lễ chân Phật để cúng dường (dâng lên để tỏ lòng tôn kính). Lễ kính xong, liền ở phương dưới hóa hiện ra những lầu gác chứa báu, đủ màu sắc, tỏa ánh sáng như cung điện của tất cả Như Lai, cùng những tòa sư tử (tòa ngồi của Phật và Bồ Tát, ví như sư tử là chúa muôn thú) có lòng hoa sen báu đủ mọi hình dáng đẹp đẽ. Các vị Bồ Tát đều ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi) trên các tòa ấy, đội mũ báu ma-ni vương (ma-ni: loại ngọc quý, ngọc như ý; "vương" là loại quý nhất) tỏa ánh sáng như ngọn cờ, hiện bóng hình của mọi đạo tràng bồ-đề (nơi thành Phật; bồ-đề: giác ngộ), để trang nghiêm thân mình.

 Ở phương trên, vượt qua các biển thế giới nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của những cõi Phật nhiều không thể nói hết, có một biển thế giới tên là Vô Tận Phật Chủng Tánh (Dòng giống Phật không cùng tận). Ở đó có Đức Phật hiệu là Phổ Trí Viên Mãn Sai Biệt Quang Minh Đại Thanh Vương. Trong biển đại chúng của Như Lai ấy, có một vị Bồ Tát Ma-ha-tát tên là Phổ Biến Pháp Giới Đại Nguyện Tế, cùng với các Bồ Tát nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của vô số biển thế giới không thể nói hết, vâng lời Phật ấy dạy, rời đạo tràng kia, đi đến chỗ Như Lai Tì-lô-giá-na (nghĩa là Ánh sáng chiếu khắp, danh hiệu chỉ pháp thân của Phật) ở thế giới Ta-bà này (cõi chúng ta đang sống, nghĩa là cõi phải nhẫn chịu khổ).

 Các vị đều dùng thần lực, ở trong mọi tướng hảo (những nét tướng tốt đẹp nổi bật trên thân), mọi phần thân, mọi khớp tay chân, mọi lỗ chân lông, mọi tiếng nói, mọi tên gọi và câu văn, mọi y phục, mọi đồ trang sức của thân mình, hiện ra Phật Tì-lô-giá-na cùng tất cả chư Phật suốt thời quá khứ, tất cả chư Phật suốt thời vị lai, tất cả chư Phật suốt thời hiện tại, cùng với hội chúng của các Ngài; các cõi nước trong mười phương (bốn phương chính, bốn phương phụ, phương trên và phương dưới), sạch hay nhơ, rộng hay hẹp, lớn hay nhỏ, không đâu không hiện.

 Lại hiện ra hình ảnh chuyện đời trước (bản sự: những việc Phật đã làm trong các đời quá khứ) và biển hạnh tương ứng về đàn-na ba-la-mật (sự bố thí, cho tặng hoàn hảo) mà các Phật ấy đã làm trong quá khứ: thuận theo mà tích chứa mọi việc bố thí, cùng người nhận và của cải được cho. Lại hiện ra hình ảnh chuyện đời trước và biển hạnh tương ứng về thi-la ba-la-mật (sự giữ giới luật hoàn hảo) mà các Phật ấy đã làm trong quá khứ, thuận theo mà tích chứa. Lại hiện ra hình ảnh chuyện đời trước và biển hạnh tương ứng về sằn-đề ba-la-mật (sự nhẫn nhục hoàn hảo) mà các Phật ấy đã làm trong quá khứ: bị chặt đứt tay chân mà lòng không lay động rối loạn, thuận theo mà tích chứa. Lại hiện ra hình ảnh chuyện đời trước và biển hạnh tương ứng về tì-lê-da ba-la-mật (sự siêng năng tinh tấn hoàn hảo) mà các Phật ấy đã làm trong quá khứ: dũng mãnh không lùi bước, thuận theo mà tích chứa. Lại hiện ra hình ảnh chuyện đời trước và biển hạnh tương ứng về thiền-na ba-la-mật (sự thiền định hoàn hảo, tâm lắng yên chuyên nhất) mà các Phật ấy trong quá khứ đã cầu học nơi tất cả Như Lai, thuận theo mà tích chứa và được thành tựu. Lại hiện ra hình ảnh chuyện đời trước và biển hạnh tương ứng về bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ hoàn hảo, thấu suốt bản chất thật của mọi sự) mà các Phật ấy đã cầu trong quá khứ: về bánh xe pháp mà tất cả Như Lai đã chuyển, về pháp đã thành tựu, phát tâm dũng mãnh, xả bỏ tất cả. Lại hiện ra hình ảnh chuyện đời trước và biển hạnh tương ứng về phương tiện ba-la-mật (sự khéo léo hoàn hảo trong cách giúp người) mà các Phật ấy đã thành tựu trong quá khứ: vui được thấy mọi Phật, vui làm mọi hạnh Bồ Tát, vui giáo hóa mọi cõi chúng sinh. Lại hiện ra hình ảnh chuyện đời trước và biển hạnh tương ứng về nguyện ba-la-mật (sự phát nguyện hoàn hảo) mà các Phật ấy đã phát trong quá khứ: những thệ nguyện rộng lớn, trang nghiêm thanh tịnh của tất cả Bồ Tát. Lại hiện ra hình ảnh chuyện đời trước và biển hạnh tương ứng về lực ba-la-mật (sức mạnh tu tập hoàn hảo) của tất cả Bồ Tát mà các Phật ấy đã thành tựu trong quá khứ: hiểu rõ đủ loại hạnh, thanh tịnh hòa hợp. Lại hiện ra hình ảnh chuyện đời trước và biển hạnh tương ứng về trí ba-la-mật (sự hiểu biết hoàn hảo về mọi điều khác biệt) của tất cả Bồ Tát mà các Phật ấy đã tu trong quá khứ: trọn đầy thanh tịnh, chứng ngộ đủ loại pháp môn (cửa vào giáo pháp) khác nhau. Tất cả hình ảnh chuyện đời trước và biển hạnh tương ứng của mọi Như Lai được hiện ra như thế đều tràn khắp pháp giới rộng lớn.

 Đến chỗ Phật rồi, các vị cúi đầu lễ chân Phật để cúng dường. Lễ kính xong, liền ở phương trên hóa ra những lầu gác chứa đủ loại đồ trang nghiêm bằng kim cương báu quý nhất, cùng những tòa sư tử có lòng hoa sen bằng ngọc đế thanh (ngọc xanh biếc quý giá) và kim cương báu quý nhất. Các vị Bồ Tát đều ngồi kiết già trên đó; lấy viên ngọc ma-ni vương phát ra biển âm thanh lớn diễn nói danh hiệu các Như Lai ba đời làm ngọc sáng trên búi tóc, trang nghiêm mũ báu; lấy lưới ngọc ma-ni vương rực rỡ ánh lửa của mọi thứ báu đẹp phủ lên thân.

 Như thế, tất cả Bồ Tát trong mười phương, mỗi vị dùng đủ loại thần thông, dấy lên đủ loại mây cúng dường, đến dự hội nơi đạo tràng, khắp cùng pháp giới. Các Bồ Tát ấy cùng quyến thuộc (những người đi theo, tùy tùng) đều sinh ra từ hạnh nguyện Phổ Hiền. Các vị dùng mắt trí thanh tịnh thấy khắp biển tướng đủ loại mà mọi người ưa nhìn của tất cả chư Phật ba đời; được tai không chướng ngại, nghe khắp biển kinh trong bánh xe pháp mà tất cả Như Lai mười phương đã chuyển; đã đạt đến bờ bên kia rốt ráo của sự tự tại thù thắng nhất của mọi Bồ Tát. Trong từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ) hiện thần biến lớn (biến hóa thần diệu), có thể gần gũi khắp chư Phật mười phương; một thân đầy khắp mọi thế giới, hiện khắp các hội chúng nơi đạo tràng của chư Phật; ánh sáng chiếu khắp mọi thế giới; trong một hạt bụi hiện khắp mọi thế giới trong mười phương, cùng tận cõi hư không; ở các thế giới ấy hiện đủ loại thân, tùy chúng sinh nào đáng được giáo hóa mà điều phục, làm cho thuần thục, chưa từng lỡ thời. Mọi lỗ chân lông phát ra âm thanh lớn, vang khắp mười phương, diễn bày cảnh giới rộng lớn của mây pháp luân vi diệu của Như Lai.

 Các vị biết mọi chúng sinh đều như huyễn (như trò ảo thuật, không có thật); biết chư Như Lai đều như bóng; biết các cõi, các đường tái sinh, nghiệp (hành động tạo ra quả báo về sau) và sự thọ sinh đều như mộng; biết quả báo hiện ra ở thế gian như hình trong gương; biết sự sinh khởi của mọi dạng tồn tại ở thế gian như ráng nắng lúc trời nóng (ảo ảnh như có nước giữa trưa hè); biết các cõi nước đều nương theo tâm tưởng mà có, đều như biến hóa. Các vị thông suốt mười thứ trí lực của Như Lai (mười năng lực hiểu biết đặc biệt chỉ Phật mới có), oai đức tự tại như trâu chúa lớn; được vô úy (không hề sợ hãi) nên có thể cất tiếng rống sư tử (thuyết pháp dõng dạc, khiến mọi tà kiến đều khiếp phục). Các vị vào sâu biển lớn biện tài (tài ăn nói, giảng giải) vô tận; biết rõ các biển bí mật của chúng sinh; vào sâu biển trí về văn tự ngôn ngữ; thấu rõ pháp giới như hư không; được thần thông và trí tuệ của các Bồ Tát; uy lực mạnh mẽ dẹp tan quân ma; sức trí sáng suốt thấu rõ ba đời; biết mọi pháp không hề trái chống tranh cãi nhau, mà luôn hướng cầu địa vị nhất thiết trí (trí biết tất cả, tức quả Phật). Các vị dùng trí không gián đoạn mà vào các thế gian; dùng trí về pháp giới mà tuôn ra biển giáo pháp; được sức thần thông có thể khiến mọi thế giới mười phương lần lượt vào trong nhau; được sức thiện căn, tự tại thọ sinh trong các thế giới; được mắt thấy khắp, thấy khắp mọi thế giới mười phương dù rộng hẹp lớn nhỏ; được trí không chướng ngại, trong cảnh nhỏ nhiệm hiện cõi rộng lớn, trong cảnh rộng lớn hiện cõi nhỏ nhiệm; dùng sức tự tại, ở chỗ một Đức Phật mà được công đức trí tuệ của tất cả Phật; được oai thần của Phật gia hộ, thấy khắp mười phương không chút nghi ngờ; trong khoảng một niệm có thể dùng thần thông đến khắp mọi biển cõi trong mười phương. Các Đại Bồ Tát đầy đủ vô lượng công đức như thế đã đầy khắp rừng Thệ-đa (vườn Kỳ Đà, khu rừng gần thành Xá-vệ do thái tử Kỳ Đà hiến cho Phật làm nơi giảng pháp), tất cả đều do sức oai thần của Như Lai.

 Lúc ấy, các vị Đại Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật giảng mà tu để tự giải thoát cho mình) đứng đầu, như Xá-lợi-phất bậc đại trí, Mục-kiền-liên bậc thần thông, Ma-ha Ca-diếp, Ly-bà-đa, Tu-bồ-đề, A-nậu-lâu-đà (?) (tức A-na-luật), Nan-đà, Kiếp-tân-na, Ca-chiên-diên, Phú-lâu-na Di-đa-la-ni tử… đều ở trong rừng Thệ-đa, mà đều không thấy thần lực của Như Lai, vẻ trang nghiêm tốt đẹp của Như Lai, cảnh giới của Như Lai, sự du hí (tự tại dạo chơi trong thần thông) của Như Lai, thần biến của Như Lai, sự tôn quý thù thắng của Như Lai, hạnh vi diệu của Như Lai, oai đức của Như Lai, sự gia trì (Phật dùng sức mình gia hộ, nâng đỡ) của Như Lai, các biển cõi của Như Lai. Cũng không thấy cảnh giới không thể nghĩ bàn của Bồ Tát, sự tụ hội của Bồ Tát, sự vào khắp của Bồ Tát, sự gần gũi Phật của Bồ Tát, thần thông của Bồ Tát, sự du hí của Bồ Tát, quyến thuộc của Bồ Tát, phương hướng nơi chốn của Bồ Tát, tòa sư tử của Bồ Tát, cung điện của Bồ Tát, oai nghi (dáng vẻ cử chỉ trang nghiêm) của Bồ Tát, tam-muội (trạng thái tâm tập trung, lắng yên sâu xa) của Bồ Tát, sự quán sát khắp nơi của Bồ Tát, sư tử tần thân (dáng vươn mình tự tại như sư tử, tên một loại tam-muội) của Bồ Tát, sự dũng mãnh của Bồ Tát, sự cúng dường của Bồ Tát, sự thọ ký (Phật báo trước cho biết đời sau sẽ thành Phật) của Bồ Tát, sự làm cho chúng sinh thuần thục của Bồ Tát, việc làm của thân thanh tịnh của Bồ Tát, thân trí tuệ trọn đầy của Bồ Tát, thân nguyện hiển bày của Bồ Tát, sắc thân (thân có hình tướng) hiện khắp của Bồ Tát, tướng hảo đầy đủ của Bồ Tát, hào quang thường trực trọn đầy của Bồ Tát, lưới hào quang lớn mà Bồ Tát phóng ra, mây biến hóa mà Bồ Tát dấy lên, lưới khắp các phương của Bồ Tát, các hạnh trọn đầy của Bồ Tát. Những điều như thế, các vị đều không thấy.

 Vì sao? Vì thiện căn không giống nhau. Họ trong quá khứ vốn không tu tập thiện căn vi diệu để thấy đủ loại thần thông của mọi Phật; vốn không khen nói công đức thanh tịnh trang nghiêm khắp các biển cõi mười phương; vốn không ca ngợi những việc thần thông biến hóa đủ loại của chư Phật Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính); vốn không thể ở giữa vòng sống chết mà phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn, tức quyết chí thành Phật); vốn không khuyên mọi chúng sinh phát và giữ vững tâm bồ-đề rộng lớn; vốn không thể khiến dòng giống Như Lai không bị dứt; vốn không siêng năng thu nhận, che chở mọi chúng sinh; vốn không siêng tu mọi ba-la-mật của Bồ Tát; vốn ở giữa sống chết không khuyên chúng sinh cầu mắt trí; vốn không tu tập các thiện căn thuận theo nhất thiết trí; vốn không hiểu rõ thiện căn thù thắng của việc Như Lai ra đời; vốn không được trí thần thông làm trang nghiêm, thanh tịnh khắp mọi cõi Phật; vốn không được mắt thanh tịnh thấy cảnh giới rộng lớn mà Bồ Tát biết; vốn không vui cầu thiện căn lớn rốt ráo, không chung với ai, vượt khỏi thế gian; vốn không phát khởi trí xuất ly (thoát ra khỏi sống chết) nằm trong thệ nguyện rộng lớn của mọi Bồ Tát; vốn không được sinh ra từ sự gia trì của oai lực mọi Như Lai; vốn không thể biết mọi pháp đều như huyễn; vốn không thể biết những ý tưởng và sự bám giữ đều như mộng, như Bồ Tát đã biết; vốn không được chí nguyện ưa thích dũng mãnh rộng lớn và niềm vui sâu xa của Bồ Tát. Những điều như thế đều là cảnh giới của mắt trí Phổ Hiền, không chung với tất cả hàng nhị thừa (hai cỗ xe: Thanh văn và Duyên giác, những người tu cầu giải thoát cho riêng mình). Vì nhân duyên ấy, các vị Đại đức (bậc có đức lớn) Thanh văn đứng đầu kia không thể nghe, không thể tin, không thể biết, không thể thấy, không thể nhớ nghĩ, không thể quán sát, không thể tính lường, không thể suy nghĩ, không thể chứng nhập, không thể phân biệt. Vì sao? Vì cảnh giới thần thông của chư Phật và Bồ Tát không phải là cảnh giới chật hẹp kém cỏi của hàng nhị thừa. Cho nên, dù ở trong rừng Thệ-đa, họ vẫn không thấy thần biến rộng lớn của Như Lai.

 Lại nữa, các Thanh văn ấy không có thiện căn thù thắng nhất mà Bồ Tát tu như thế; không có mắt trí thanh tịnh thấy thần thông của Phật như thế; không có sự quán sát vi tế trong tam-muội rất sâu như thế; không được thần lực rộng lớn gia trì như thế; không có cửa giải thoát không thể nghĩ bàn như thế; không có thần thông tự tại như thế; không có thế lực rộng lớn như thế; không có oai đức rộng lớn như thế; không có chỗ ở thù thắng nhất như thế; không có cảnh giới mà mắt trí đi tới như thế. Cho nên đối với việc này, họ không thể biết, không thể thấy, không thể vào, không thể đạt, không thể hiểu khắp, không thể làm phát sinh, không thể quán sát, không thể chấp nhận, không thể tu hành, không thể an trụ, không thể mở bày chỉ dạy, cũng không thể rộng vì người khác mà nói, không thể khen ngợi, không thể chỉ ra, không thể trao cho, không thể thu nhận, không thể khuyên tiến, không thể dạy bảo khiến người tu tập, khiến người an trụ, khiến người chứng nhập cảnh giới chư Phật. Vì sao? Vì các Thanh văn ấy không có trí tuệ lớn như thế; vì nương theo cỗ xe Thanh văn mà thoát ra; vì vào đạo Thanh văn mà được trí tuệ; vì tu hạnh Thanh văn mà cầu cho đầy đủ; vì dừng ở quả Thanh văn mà cho là rốt ráo; vì hiểu rõ trí về các chân lý (thật đế: bốn chân lý khổ, nguyên nhân của khổ, sự hết khổ, con đường hết khổ) của Thanh văn; vì dừng ở bờ chân thật theo lối phân biệt; vì ưa ở chỗ vắng lặng để đạt niết-bàn (sự dứt tắt phiền não, ra khỏi vòng sống chết); vì đối với các thế gian đã bỏ lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho tất cả); vì xa lìa việc cứu giúp che chở chúng sinh; vì luôn lo việc riêng mình, hướng về tịch diệt (vắng lặng, dứt hết). Cho nên dù ở trong rừng Thệ-đa, họ không thấy đủ loại thần biến như thế. Vì sao? Vì đối với bản tính trí biết tất cả của Như Lai, họ vốn không thể lập chí cầu, không thể tích chứa, không thể ưa muốn, không thể làm phát sinh, không thể tu tập, không thể làm thanh tịnh; cũng đối với tam-muội và thần thông của Như Lai, họ không thể vào, không thể thực hành, không thể biết thấy, không thể chứng đắc. Vì sao? Vì cảnh giới như thế chỉ mắt trí rộng lớn của các Bồ Tát mới thấy biết được, không phải là cảnh mà các Thanh văn đi tới. Vì nhân duyên ấy, các Đại Thanh văn dù ở trong rừng Thệ-đa, vẫn không thấy đủ loại thần biến của Như Lai, đủ loại gia trì, đủ loại cõi Phật, đủ loại trang nghiêm thanh tịnh, cùng các Đại Bồ Tát khắp các hội chúng với thần thông du hí, tất cả đều không thấy.

 Ví như ở hai bờ sông Hằng (con sông lớn ở Ấn Độ) có rất nhiều ngạ quỷ (quỷ đói, loài chịu khổ đói khát vì nghiệp ác), đến trăm nghìn ức vô lượng, trần truồng, đói khát, gầy gò tiều tụy, da thịt gân xương trong ngoài đều cháy khô, gió thổi nắng phơi, khắp thân khô héo; quạ, kên kên, chó sói và các cầm thú dữ tranh nhau đến vồ cắn. Bị cơn khát bức bách, chúng muốn tìm nước uống, dù ở ngay bên sông mà không thấy sông; giả có con thấy thì lại thấy sông khô cạn, hoặc thấy lửa chảy, hoặc thấy tro nóng. Vì sao? Vì bị nghiệp chướng (chướng ngại do nghiệp ác gây ra) sâu dày che lấp. Các Đại Thanh văn cũng như thế, dù ở trong rừng Thệ-đa mà không thấy thần biến rộng lớn của Như Lai. Vì sao? Vì không ưa chủng trí (trí biết rõ mọi pháp đến từng loại từng chi tiết, tức trí của Phật), nên lớp màng vô minh (sự mê muội, không thấy chân lý) che mắt; vì chưa từng gieo trồng thiện căn thù thắng nơi mảnh đất nhất thiết trí.

 Ví như có người ngồi giữa hội chúng ngủ thiếp mê man, bỗng nằm mộng thấy cung thành Thiện Kiến, nơi ở của Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) trên đỉnh núi Tu-di (ngọn núi chúa ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo): cung điện báu thù thắng, vườn tược trang nghiêm, thiên tử thiên nữ (các vị trời nam và nữ) trăm nghìn vạn ức, đất báu mềm mại, rải khắp hoa trời; đủ loại cây y phục tuôn ra áo đẹp, đủ loại cây hoa nở hoa đẹp, các cây châu báu tuôn ra châu báu, các cây trang sức tuôn ra đồ trang sức, các cây âm nhạc tấu nhạc trời; vô lượng chư thiên vui chơi trong đó. Người ấy thấy mình mặc áo trời, đi lại ở trong đó, hưởng đủ các thú vui. Còn mọi người trong hội chúng, dù cùng ở một chỗ, đều không thấy không biết, không thể quán sát được. Vì sao? Vì cảnh người ấy thấy trong mộng không phải cái mà hội chúng kia thấy được. Sự trang nghiêm rộng lớn, thần thông biến hóa mà tất cả Bồ Tát và các thế chủ (các vị chúa tể trong thế gian như vua trời, thần linh) thấy ngay trước mắt cũng như thế: vì được tất cả Phật gia trì; vì sức thiện căn tích chứa đã lâu; vì phát nguyện rộng lớn cầu nhất thiết trí; vì tu tập công đức thù thắng của Như Lai; vì khéo an trụ trên con đường trang nghiêm của Bồ Tát; vì làm trọn mọi cửa của chủng trí; vì thành tựu các hạnh nguyện Phổ Hiền; vì có hiểu biết thanh tịnh để đi vào mọi địa vị nhất thiết trí của Bồ Tát; vì dạo chơi trong mọi biển tam-muội và thần thông của Bồ Tát; vì có trí không chướng ngại quán sát mọi cảnh giới của Bồ Tát. Cho nên họ đều thấy cảnh giới thần thông du hí tự tại không thể nghĩ bàn của Như Lai Thế Tôn, vào được, biết được. Còn tất cả Thanh văn, các đại đệ tử, dù có trí tuệ, đủ thần thông thù thắng, đều không thể thấy, không thể biết. Vì sao? Vì không có mắt thanh tịnh của Bồ Tát.

 Ví như núi Tuyết (dãy Hy-mã-lạp-sơn) có nhiều cây thuốc, mọc khắp nơi như được gieo trồng. Có vị thầy thuốc giỏi, trí tuệ sáng suốt, biết tính chất và công dụng khác nhau của từng vị thuốc, tùy bệnh cần gì thì hái lấy ở đó. Còn những người săn bắn, chăn thả đi lại trong núi thì không thấy không biết, huống là hái lấy. Việc này cũng như thế: các Bồ Tát vào khắp cảnh giới trí tuệ của Như Lai, sinh ra đủ loại du hí của Bồ Tát, hiểu rõ được cảnh giới tam-muội của Như Lai; còn các đại đệ tử vốn không tu tập nhất thiết chủng trí, không thể đem lợi ích an vui cho mọi chúng sinh, nên dù ở trong rừng Thệ-đa vẫn không thấy không biết thần biến rộng lớn trong tam-muội của Như Lai.

 Ví như mặt đất là chỗ dựa của các thứ báu, có nhiều kho tàng chôn giấu, trăm nghìn vạn ức châu báu quý lạ đủ loại đầy ắp khắp nơi, thứ nào cũng trang nghiêm đầy đủ. Có một người đàn ông thông minh sáng suốt, biết rõ chỗ của kho báu và biết công dụng, sức lực của các thứ báu; người ấy lại có sức phước đức lớn, có thể tùy ý tự tại lấy dùng, phụng dưỡng cha mẹ, giúp đỡ họ hàng; người già, người bệnh, người nghèo thiếu, không ai không được chia đều đầy đủ; ai có cầu xin đều được thỏa mãn. Còn những người khác không có phước, không có trí, dù đi đứng nằm ngồi ngay trên chỗ có báu, vì không có trí nên không thấy không biết. Việc này cũng như thế: các Đại Bồ Tát có mắt trí thanh tịnh thấy khắp, nên ở rừng Thệ-đa có thể vào cảnh giới rất sâu không thể nghĩ bàn của Như Lai, có thể thấy thần biến rộng lớn của chư Phật, hiểu rõ mọi pháp môn của chư Phật, vào biển tam-muội vô biên của Phật, siêng năng phụng sự mọi Như Lai, dùng pháp thù thắng mở tỏ chúng sinh, dùng tứ nhiếp (bốn cách thu phục lòng người: bố thí, nói lời yêu thương, làm việc lợi ích, cùng làm việc chung với họ) mà thu nhận muôn loài. Còn các Thanh văn kia dù ở trong rừng cũng không thể thấy thần lực của Như Lai, cũng không thấy hội chúng Bồ Tát.

 Ví như có người lấy lụa bịt mắt, đến một hòn đảo báu lớn, đi đứng nằm ngồi ở đó mà không thể thấy cây báu, áo báu, hương báu, quả báu, cùng hình sắc, giá trị sang hèn, công dụng của các thứ báu. Lại có một người mở mắt đến đó, thấy hết mọi thứ, biết rõ tất cả. Các Bồ Tát cũng như thế, đến hòn đảo báu đại pháp của Như Lai, nơi trang nghiêm bằng công đức thù thắng nhất, đều thấy rõ ràng. Còn các đại đệ tử dù ở trong rừng gần gũi Thế Tôn, vẫn không thấy cảnh giới tam-muội và thần biến tự tại của Như Lai, cũng không thấy hội chúng Bồ Tát trang nghiêm khắp nơi. Vì sao? Vì Thanh văn không tương hợp với trí tuệ của Phật; vì vô minh che lấp mắt họ; vì không có trí không chướng ngại của Bồ Tát; vì không thể lần lượt đi vào pháp giới. Vì nhân duyên ấy, họ không thấy đủ loại thần biến trong tam-muội tự tại của Như Lai.

 Ví như có thứ thuốc tên là Vô Cấu Quang (Ánh sáng không nhơ). Nếu có người lấy bôi vào mắt thì mắt được trong sạch, mọi màu tối đều không thể làm chướng ngại. Có lúc người ấy ở trong đêm tối, giữa vô lượng trăm nghìn người, vẫn thấy hết hình tướng, dáng vẻ, đi đứng nằm ngồi của họ; còn dáng vẻ, hình tướng, tiến lui qua lại của người ấy thì đám đông đều không thấy được. Việc này cũng như thế: các Bồ Tát kia thành tựu mắt trí thanh tịnh của Như Lai, đều thấy rõ mọi thế gian không chút chướng ngại; còn cảnh giới rộng lớn của tam-muội và thần thông mà Như Lai hiển bày, có chúng Đại Bồ Tát cùng vây quanh, thì các Đại Thanh văn đều không thể thấy.

 Ví như vị tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) ở giữa hội chúng nhập biến xứ định (phép thiền quán một đối tượng cho đến khi thấy nó tràn khắp mọi nơi), tức là: định đất khắp nơi, định nước khắp nơi, định lửa khắp nơi, định gió khắp nơi, định màu xanh khắp nơi, định màu vàng khắp nơi, định màu đỏ khắp nơi, định màu trắng khắp nơi, định trời khắp nơi, định đủ loại thân chúng sinh khắp nơi, định mọi âm thanh ngôn ngữ khắp nơi, định mọi đối tượng của tâm khắp nơi. Người nhập định này thấy tướng của đối tượng như đất, nước… sáng rỡ tràn khắp, cho đến mọi cảnh định mà tâm hướng tới; còn những người khác trong đại chúng đều không thể thấy, trừ người cũng đang ở trong tam-muội này. Việc này cũng như thế: cảnh giới rộng lớn của tam-muội và thần thông không thể nghĩ bàn mà Như Lai hiện ra, tất cả Bồ Tát vào được, biết được; còn tất cả hàng nhị thừa không biết không thấy.

 Ví như có người được thuốc ẩn hình, bôi vào mắt thì thân liền ẩn đi; ở giữa hội chúng đi đứng qua lại mà không ai thấy, nhưng người ấy lại thấy hết mọi việc trong hội chúng. Nên biết Như Lai cũng như thế: thành tựu mắt trí, vượt khỏi thế gian, thấy khắp thế gian không chút chướng ngại; cảnh giới tam-muội và thần thông mà Ngài hiện ra không phải điều các Thanh văn biết được, chỉ trừ các Đại Bồ Tát hướng về cảnh giới nhất thiết trí mới thấy được.

 Ví như người đời lúc mới sinh ra thì có hai vị trời cùng lúc sinh theo, một vị tên là Đồng Sinh, một vị tên là Đồng Danh. Hai vị trời ấy với người luôn đi theo nhau; trời thường thấy người, còn người không thấy trời. Như Lai cũng vậy: an trụ trong cảnh giới thần thông của tam-muội rộng lớn, nhất thiết trí trí không thể nghĩ bàn, cùng hội chúng Đại Bồ Tát trang nghiêm, mà các Thanh văn kia đều không thể thấy.

 Ví như vị tỳ-kheo được tâm tự tại, nhập diệt tận định (phép định làm ngưng hết mọi hoạt động của tâm), tưởng (sự nhận biết) và thọ (sự cảm giác) đều dứt, việc làm của sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) đều ngưng, nhưng cũng không phải là niết-bàn; đời đổi thay trôi chảy mà vị ấy không biết không hay. Vì sao? Vì do sức của định này giữ gìn. Các Đại Thanh văn kia cũng như thế, dù ở trong rừng Thệ-đa, sáu căn đầy đủ, mà đối với cảnh giới rộng lớn của thần biến tự tại của Như Lai thì không thấy không biết, không hiểu không vào, cũng không thấy tam-muội và thần thông của hội chúng Bồ Tát. Vì sao? Vì cảnh giới của Như Lai vi tế rất sâu, bí mật rộng lớn, khó thấy khó biết, khó lường khó dò, vượt qua mọi thế gian và xuất thế gian (cảnh giới vượt ra ngoài thế gian), không thể nghĩ bàn, không gì phá hoại được, không phải là cảnh giới mà Thanh văn và Bích-chi Phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không học từ thầy, không giáo hóa rộng rãi; cũng gọi là Duyên giác) biết được. Cho nên cảnh giới hiện ra bởi thần lực tự tại của Như Lai, không thể nghĩ bàn, với quyến thuộc trang nghiêm, hội chúng Bồ Tát và rừng Thệ-đa trải khắp vô lượng a-tăng-kỳ (con số lớn đến mức không đếm được) thế giới thanh tịnh, những việc như thế tất cả hàng nhị thừa đều không thể thấy. Vì sao? Vì họ không phải là bậc có sức chứa rộng lớn như Bồ Tát.

 Bấy giờ, Bồ Tát Ma-ha-tát Tì-lô-giá-na Diệm Nguyện Tạng Quang Minh ở phương Đông, nương oai lực của Phật, quán sát mười phương, rồi nói kệ (bài tụng bằng thơ) rằng:

 Các ông hãy xem trí Phật, vi diệu khó nghĩ bàn;

 Tại rừng Thệ-đa này, thần biến không ai hơn.

 Sức oai thần Đại Giác (bậc Giác ngộ lớn, tức Phật) hiển hiện vô số hạnh;

 Thế gian còn mê lầm, chẳng hiểu pháp sâu Phật.

 Pháp của Pháp Vương (vua của các pháp, tức Phật) rất sâu, vô lượng khó nghĩ bàn;

 Các thần thông Ngài hiện, cả đời không ai lường.

 Những tướng chư Phật hiện, khen ngợi không thể hết;

 Dù lấy tướng nghiêm thân, điều hiện đều vô tướng (không có hình tướng cố định, vì bản chất vốn rỗng không).

 Đủ loại thần biến Phật hiển hiện rừng Thệ-đa;

 Điều hiện thảy rất sâu, lời lẽ không theo kịp.

 Từ ức cõi khó nghĩ, các Bồ Tát đủ đức,

 Hội chúng rộng trang nghiêm, vì phụng Phật tụ về như mây.

 Nguyện lớn thảy trọn đầy, dáng vẻ không vướng mắc;

 Cảnh giới tâm khó nghĩ, cả đời chẳng ai hay.

 Bích-chi Phật trí nhạy, cùng các Đại Thanh văn,

 Thảy đều không thể biết cảnh giới hạnh Bồ Tát.

 Trí Bồ Tát rất sâu, thù thắng nhất khó vượt;

 Dựng ngọn cờ tinh tấn, không gì lay động nổi.

 Đã vào vô lượng định (trạng thái tâm lắng yên sâu xa), đã được danh tiếng lớn;

 Hiển hiện thần thông lớn, trải khắp cùng pháp giới.

 Bấy giờ, Bồ Tát Ma-ha-tát Nan Tồi Phục Tốc Tật Tinh Tấn Vương ở phương Nam, nương oai lực của Phật, quán sát mười phương, rồi nói kệ rằng:

 Ông hãy xem Phật tử (con Phật, ở đây chỉ các Bồ Tát), kho công đức trí mầu;

 Gom được hạnh bồ-đề, làm an vui thế gian.

 Oai thần mầu tam-muội, trí tuệ không bờ bến;

 Tâm họ cùng cảnh giới, hết thảy đều rất sâu.

 Nay rừng Thệ-đa này, chỗ Chánh Biến Tri (bậc biết đúng đắn và khắp cả, danh hiệu của Phật) ở;

 Chúng Bồ Tát về như mây, hiện khắp sự trang nghiêm lớn.

 Ông hãy xem biển lớn chúng Bồ Tát không vướng mắc,

 Mỗi vị ngồi tòa sen, an ổn nơi đạo tràng.

 Không đi cũng không đến, không nương cũng không bám,

 Rốt ráo lìa phân biệt, hiện khắp cả mười phương.

 Cờ đại trí dũng mãnh, vững chắc không thể lay;

 Từ biển không hình tướng, hiện tướng đầy các phương nhiều như bụi.

 Mười phương bao ức cõi, chỗ của hết thảy Phật,

 Đến khắp mà chẳng chia thân, đều lìa tướng có và không.

 Ông hãy xem Thích Sư Tử (Phật Thích-ca, ví như sư tử giữa loài người), đủ sức lực thần thông,

 Khiến Bồ Tát oai đức lớn thảy đều tụ về như mây.

 Pháp giới không phân biệt, thân chư Phật cũng thế;

 Thế gian chỉ giả danh (tên gọi tạm đặt, không có thực thể), Phật tử thảy thông suốt.

 Chư Phật trụ chân thật, nơi bờ tịch diệt bình đẳng (cảnh vắng lặng dứt hết phiền não, mọi sự đều ngang nhau);

 Thường chuyển bánh xe pháp khác biệt, mà không động, không phân biệt.

 Bấy giờ, Bồ Tát Ma-ha-tát Phổ Biến Xuất Sinh Cát Tường Oai Đức Vương ở phương Tây, nương oai lực của Phật, quán sát mười phương, rồi nói kệ rằng:

 Ông hãy xem Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn, danh hiệu của Phật), trí rộng lớn trọn đầy;

 Chẳng chọn lúc hay không lúc, giảng pháp mãi không cùng.

 Dẹp được các ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật pháp) với đủ loại kiến chấp khác nhau;

 Thuận khắp tâm chúng sinh, vì họ hiện sức thần thông.

 Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chính, tức Phật) chẳng có hạn lượng, cũng chẳng phải vô lượng;

 Dù là lượng hay chẳng lượng, Mâu-ni (bậc Thánh vắng lặng, chỉ Phật Thích-ca) đều vượt qua.

 Như mặt trời giữa không, ánh sáng mãi chiếu khắp;

 Trí Phật cũng như thế, trừ được tối ba đời.

 Ví như trăng tròn sáng, ai ai cũng thích ngắm;

 Khi đức Phật trọn đầy, người thấy đều vui mừng.

 Ví như mặt trời trên không, đi vòng chẳng tạm ngừng;

 Chư Phật hiện thần thông, nối nhau mãi không dứt.

 Ví như hư không mười phương chẳng ngăn ngại các cõi;

 Vua đèn trí soi đời, tâm vô ngại như thế.

 Ví như đất thế gian, muôn vật cùng nương tựa;

 Chư Phật với chúng sinh, làm chỗ nương cũng thế.

 Ví như gió nhanh mạnh, đi trong không chẳng ngại;

 Trí Phật cũng như thế, chẳng bị thế gian ngăn.

 Ví như vòng nước lớn (thủy luân: tầng nước nâng đỡ mặt đất theo vũ trụ quan Phật giáo), là chỗ thế giới nương;

 Phật ba đời cũng vậy, luôn nương vòng trí mà trụ.

 Bấy giờ, Bồ Tát Ma-ha-tát Vô Ngại Cát Tường Thắng Tạng Vương ở phương Bắc, nương oai lực của Phật, quán sát mười phương, rồi nói kệ rằng:

 Ví như núi báu lớn làm lợi khắp hàm thức (loài có tâm thức, tức chúng sinh);

 Thấy Phật cũng như thế, sinh được trí xuất thế (trí vượt ra khỏi thế gian).

 Ví như nước biển lớn, sâu rộng sạch không nhơ;

 Thấy Phật cũng như thế, dứt được cơn khát ái (lòng tham muốn khát khao).

 Ví như núi Tu-di cao vượt khỏi biển lớn;

 Núi trí cũng như thế, an trụ biển pháp sâu.

 Ví như biển lớn sâu là nơi sinh các báu;

 Biển giác cũng như thế, sinh được các báu trí.

 Trí rất sâu Thế Hùng (bậc hùng mạnh nhất thế gian, chỉ Phật), vô số cũng vô lượng;

 Các thần thông Ngài hiện, không ai đo lường được.

 Ví như nhà ảo thuật khéo, biến ra đủ loại hình;

 Trí Phật cũng như thế, hóa hiện khó nghĩ lường.

 Ví như ngọc ma-ni (ngọc như ý), muốn gì đều theo ý;

 Báu Phật cũng như thế, làm trọn các nguyện lành.

 Ví như báu sáng trong chiếu khắp cả hư không;

 Báu Phật cũng như vậy, soi khắp mọi loài.

 Ví như ngọc tám mặt, chiếu hiện ra các phương;

 Đèn đại trí vô ngại chiếu khắp cả pháp giới.

 Ví như ngọc lọc nước (bỏ vào nước đục thì nước trong lại), làm trong các nước đục;

 Thấy Phật cũng như thế, các căn (giác quan và tâm) thảy thanh tịnh.

 Bấy giờ, Bồ Tát Ma-ha-tát Diệu Biến Hóa Biến Pháp Giới Nguyện Nguyệt Vương ở phương Đông Bắc, nương oai lực của Phật, quán sát mười phương, rồi nói kệ rằng:

 Ví như ngọc đế thanh (ngọc xanh biếc quý), soi vật đều cùng màu;

 Chúng sinh khi thấy Phật, cùng màu bồ-đề Phật.

 Trong mỗi hạt bụi mỗi cõi, chư Phật hiện thần biến;

 Niệm niệm thường chẳng dứt, người được hóa độ đều thanh tịnh.

 Trí rất sâu hiếm có, không thể nghĩ bàn được;

 Bồ Tát mới biết nổi, quần sinh chẳng vào được.

 Thân Phật cực thanh tịnh, đủ tướng tốt trang nghiêm;

 Vào khắp cả pháp giới, thành tựu các Bồ Tát.

 Ở các cõi khó nghĩ, đều hiện thành Chánh Giác;

 Hàng ma, ngồi đạo tràng, chúng Bồ Tát vây quanh.

 Thích-ca, bậc Vô Thượng Tôn (bậc tôn quý cao tột), với pháp luôn tự tại;

 Ở mọi cõi nhỏ như bụi, thần thông không thể lường.

 Đủ loại hạnh Bồ Tát, ánh sáng mầu vô ngại;

 Sức Phật không nghĩ bàn, hết thảy đều hiện được.

 Phật tử nên khéo học các pháp Phật rất sâu;

 Chứng nhập vào các pháp, cảnh giới trí không vướng mắc.

 Pháp Vương oai lực lớn, thường chuyển bánh xe pháp mầu;

 Các thần thông Ngài hiện, làm sạch cõi mười phương.

 Trí rất sâu trọn đầy, là báu thật thế gian;

 Trí Phật như đại long vương (vua rồng lớn làm mưa thấm khắp muôn loài), tùy tâm đều cứu giúp.

 Bấy giờ, Bồ Tát Ma-ha-tát Pháp Tuệ Quang Minh Oai Đức Vương ở phương Đông Nam, nương oai lực của Phật, quán sát mười phương, rồi nói kệ rằng:

 Khắp mười phương ba đời, hết thảy Đại Thanh văn,

 Không thể biết được pháp vi diệu của Như Lai.

 Lại khắp ba đời ấy, các Duyên giác (bậc tự giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên) mười phương,

 Cũng chẳng biết được việc thần thông của Như Lai.

 Huống chi phàm phu mù tối đang trôi lăn trong sống chết,

 Bị kết sử (các phiền não trói buộc và sai khiến) trói buộc, lại lường được cảnh Phật.

 Trí vô ngại Như Lai vượt cả lượng và phi lượng;

 Lìa đường của ngôn ngữ, không ai nói được ra.

 Phật lấy tướng nghiêm thân, ánh sáng đọng như trăng tròn;

 Do kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) xưa tu nhẫn (nhẫn nhục), hóa hiện khắp mười phương.

 Xét kỹ sức chư Phật, tam-muội và thần thông,

 Ức kiếp cùng nghĩ lường, chẳng biết được phần nhỏ.

 Xét kỹ trí chư Phật, tự giác ngộ, mầu khó nghĩ;

 Mỗi cửa công đức ấy, không ai lường được bờ.

 Nếu ai phát nguyện lớn, yêu thích Phật pháp,

 Thì cảnh khó thấy này, thông suốt chẳng khó gì.

 Nếu lấy tâm thanh tịnh, siêng năng gom phước trí,

 Đầy đủ công đức lớn, nghe giáo pháp liền theo vào được.

 Nếu người nương tuệ Phật, chí nguyện cũng rộng sâu,

 Ấy là hướng bồ-đề Phật, sẽ thành nhất thiết trí.

 Bấy giờ, Bồ Tát Ma-ha-tát Tồi Toái Nhất Thiết Ma Lực Trí Tràng Vương ở phương Tây Nam, nương oai lực của Phật, quán sát mười phương, rồi nói kệ rằng:

 Thân trí không vướng mắc, xa lìa tướng của thân;

 Cảnh giới Phật khó nghĩ, các bậc Thánh chẳng biết.

 Nghiệp thanh tịnh khó nghĩ dấy lên thân mầu này;

 Tướng tốt cùng ánh sáng, ba đời chẳng gì ngăn.

 Chiếu khắp cả thế gian, pháp giới mãi thanh tịnh;

 Mở cửa bồ-đề Phật, thường sinh nhất thiết trí.

 Thể sạch không vết nhơ, xa lìa mọi chướng ngại;

 Như mặt trời thế gian, phóng khắp ánh sáng trí.

 Dứt hẳn dòng tam giới (ba cõi: cõi còn ham muốn, cõi có hình sắc, cõi không hình sắc, tức toàn bộ vòng luân hồi), trừ được sợ sống chết;

 Thành tựu các Bồ Tát, khiến tròn nguyện bồ-đề.

 Hiển hiện vô lượng sắc, sắc này không chỗ nương;

 Điều hiện dù vô lượng, hết thảy khó nghĩ bàn.

 Phật trong một niệm thôi, hiện khắp việc khó nghĩ;

 Cảnh giới bồ-đề sâu, không ai lường biết được.

 Phật trong một niệm thôi, hiển hiện Phật ba đời;

 Điều hiện dù vô tận, tánh của niệm chưa từng khác.

 Người trí nên khéo nghĩ, niệm niệm luôn nối nhau;

 Chỉ có trí, không nghiệp khác, chuyên hướng bồ-đề Phật.

 Pháp này khó nghĩ bàn, bản tánh lìa lời nói;

 Cũng chẳng phải cảnh của tâm, chư Phật từ đây sinh.

 Bấy giờ, Bồ Tát Ma-ha-tát Tì-lô-giá-na Nguyện Trí Tinh Tú Tràng ở phương Tây Bắc, nương oai lực của Phật, quán sát mười phương, rồi nói kệ rằng:

 Niệm sạch lìa si loạn, dũng mãnh luôn giữ pháp;

 Trí trọn đầy quán được biển bồ-đề vô tận.

 Nếu được hiểu quyết định, thì vào được cảnh Phật;

 Trí tự tại từ đó sinh, dứt hẳn mọi nghi ngờ.

 Niệm niệm tâm tăng tiến, việc làm không biếng mỏi;

 Với pháp luôn chí cầu, thấu đến cùng pháp Phật.

 Từ các thiện căn ấy, sinh được lòng tin lớn;

 Thường ưa, thường quán sát cái không hình tướng, không chỗ nương.

 Ức kiếp thường tu gom, làm tròn các thiện căn;

 Đều vì bồ-đề Phật, chứng niềm vui không sánh.

 Đi giữa vòng sống chết, mà không vướng sống chết;

 Với pháp không nghi ngờ, thường ưa cảnh giới Phật.

 Đối với các pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt), cùng thú vui hư dối thế gian,

 Lìa hẳn tâm tham đắm, chuyên cầu công đức Phật.

 Phàm phu mê trí Phật, chìm đắm dòng sống chết;

 Bồ Tát tâm không vướng, cứu khắp khiến đều ra.

 Hạnh bất động Bồ Tát, cả đời không ai lường;

 Hiện khắp thân theo từng loài, ban vui đều cho chúng sinh.

 Đã sạch trí bồ-đề, với đời dấy từ bi;

 Như mặt trời mọc giữa đời, ánh sáng chiếu không bờ.

 Bấy giờ, Bồ Tát Ma-ha-tát Phá Chư Cái Chướng Dũng Mãnh Trí Tự Tại Vương ở phương dưới, nương oai lực của Phật, quán sát mười phương, rồi nói kệ rằng:

 Vô lượng ức nghìn kiếp, danh Phật khó được nghe;

 Huống chi ngay trước mắt thấy Phật, trừ nghi ngờ.

 Trí vô tận Như Lai, ngọn đèn tròn soi đời;

 Sông phước chảy ba đời, khiến mọi người thanh tịnh.

 Thân sắc mầu Như Lai, thanh tịnh không lỗi lầm;

 Ức kiếp thường chiêm ngưỡng, lòng chẳng biết chán.

 Phật tử khéo quán sát thân sắc mầu Như Lai;

 Trí sạch luôn không vướng, làm lợi mình lợi người.

 Sức trí sâu Như Lai, biện tài mầu vô tận;

 Mở cửa bồ-đề Phật, lời nói đều vô ngại.

 Mâu-ni, bậc Tôn chiếu khắp, dẫn dắt chúng khó nghĩ kia;

 Trao thọ ký (lời báo trước sẽ thành Phật) bồ-đề thù thắng, khiến bước lên cửa giải thoát.

 Khối phước đức rộng lớn xuất hiện giữa thế gian;

 Mở tỏ cho quần sinh, khiến gom hạnh bồ-đề.

 Từng cúng dường chư Phật, trí độ (trí tuệ ba-la-mật, trí đưa người qua bờ giải thoát) luôn thanh tịnh;

 Phá được lưới mê lầm, dứt hẳn sợ ác đạo (các đường xấu: địa ngục, quỷ đói, súc sinh).

 Quán được Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, chỉ Phật; cũng hiểu là đầy đủ cả phước và trí), phát nguyện bồ-đề lớn;

 Được sức tự tại Phật, sinh ánh sáng đại trí.

 Nếu thấy bậc tôn quý trong loài người mà tâm cầu Phật quyết định,

 Nên biết người như thế, ắt được trí Như Lai.

 Bấy giờ, Bồ Tát Ma-ha-tát Phổ Biến Pháp Giới Đại Nguyện Tế ở phương trên, nương oai lực của Phật, quán sát mười phương, rồi nói kệ rằng:

 Mâu-ni bậc tôn đặc biệt, mọi đức đều trọn đầy;

 Người thấy tâm thanh tịnh, hồi hướng (đem công đức của mình hướng về) đại bồ-đề.

 Như Lai ra đời, vắng lặng mà đại từ bi;

 Chuyển khắp bánh xe pháp mầu, lợi ích các hàm thức.

 Phật trong vô lượng kiếp, vì chúng sinh siêng khổ;

 Làm sao các chúng sinh đền được ơn Đại Sư?

 Thà chịu khổ tam đồ (ba đường dữ: địa ngục, quỷ đói, súc sinh), trải qua vô lượng kiếp,

 Trọn không bỏ Như Lai mà cầu được thoát ra.

 Thà thay các chúng sinh mãi chịu khổ luân hồi (vòng sống chết xoay vần không dứt),

 Trọn không bỏ Như Lai mà cầu chút niềm vui.

 Thà ở ác đạo nhiều kiếp chịu khổ mà được nghe danh Phật,

 Chẳng mong sinh đường lành mà tạm thời không nghe Phật.

 Thà ở địa ngục nhiều kiếp chịu khổ mà thường thấy Phật,

 Chẳng mong lìa tam đồ mà sinh nơi không Phật pháp.

 Vì sao ở ác đạo mà không có lòng chán lìa?

 Vì được thấy Pháp Vương, trí tuệ thường tăng trưởng.

 Thấy sức tự tại Phật, trừ được mọi khổ đau;

 Được vào cảnh giới trí rất sâu của chư Như Lai.

 Nếu được thấy Phật rồi, diệt trừ các đường dữ;

 Mầm phước trí tăng trưởng, ắt được quả bồ-đề.

 Chúng sinh nếu thấy Phật, phá được đủ loại nghi;

 Niềm vui thế gian và xuất thế gian, mọi nguyện đều trọn đầy.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video