Thiên 3 — Quyển 3

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tên một bộ kinh lớn của Phật giáo Đại thừa; tên kinh có nghĩa là kinh rộng lớn, chân chính, nói về Phật và cảnh giới của Phật được trang nghiêm như kết bằng muôn hoa), phẩm Hạnh Nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền, quyển thứ ba. Phẩm Hạnh nguyện Phổ Hiền đi vào cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn. (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh. Phổ Hiền: tên một vị Bồ-tát lớn, tiêu biểu cho hạnh nguyện. Hạnh nguyện: việc tu tập thực hành và lời thề nguyện. Giải thoát: thoát khỏi mọi ràng buộc của khổ đau, phiền não. Cảnh giới: phạm vi, thế giới mà một người chứng nghiệm được. Không thể nghĩ bàn: vượt ngoài sự suy nghĩ và lời nói.)

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) Phổ Hiền nhìn khắp toàn thể hội chúng Bồ-tát. Vì muốn khai mở cho họ thấy Đại tam-muội Sư tử tần thân tối thượng của Như Lai (tam-muội: trạng thái tâm định tĩnh, tập trung trọn vẹn trong thiền định; "sư tử tần thân" nghĩa là sư tử vươn mình, ví sự tự tại uy mãnh khi Phật nhập định và hiển hiện thần thông; Như Lai: một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân như mà đến), ngài dùng phương tiện (cách thức khéo léo để giáo hoá) ngang bằng cõi hư không, phương tiện ngang bằng ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), phương tiện ngang bằng pháp giới (toàn thể mọi hiện tượng, mọi cõi trong vũ trụ), ngang bằng tất cả thế giới, ngang bằng tất cả nghiệp (những hành động tạo ra quả báo), ngang bằng tâm của tất cả chúng sinh, ngang bằng mong muốn của tất cả chúng sinh, ngang bằng căn (căn cơ: năng lực tiếp nhận giáo pháp) của tất cả chúng sinh, ngang bằng thời điểm chín muồi của tất cả chúng sinh, phương tiện ngang bằng bóng sáng của tất cả các pháp (pháp: mọi sự vật, hiện tượng), rồi bảo các Bồ-tát rằng:

 "Hỡi các Phật tử (con Phật, cách gọi người tu theo Phật)! Nay ta vì các ông, dùng danh cú (tên gọi và câu chữ) thanh tịnh của mười pháp môn (cửa ngõ, con đường đi vào giáo pháp) để mở bày, diễn nói cảnh giới thần thông của Tam-muội Sư tử tần thân rộng lớn. Mười điều ấy là gì?

 Đó là: danh cú pháp môn về việc, ngang bằng cõi hư không, những gì Như Lai hiện ra khắp pháp giới: trong từng hạt bụi cực nhỏ (cực vi trần: hạt bụi nhỏ nhất, không thể chia được nữa) của tất cả cõi Phật (thế giới do một vị Phật giáo hoá), thứ tự ra đời của tất cả các đức Phật, cùng thứ tự thành và hoại của tất cả các cõi.

 Danh cú pháp môn: ngang bằng cõi hư không, trong tất cả cõi Phật, suốt mọi kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) cho đến tận cùng tương lai, ngợi khen công đức thù thắng của Như Lai.

 Danh cú pháp môn: ngang bằng cõi hư không, trong tất cả cõi Phật, Như Lai ra đời, hiển hiện vô lượng biển cửa bồ-đề (bồ-đề: sự giác ngộ hoàn toàn).

 Danh cú pháp môn: ngang bằng cõi hư không, trong tất cả cõi Phật, cảnh giới viên mãn nơi đạo tràng (nơi Phật ngồi thành đạo và thuyết pháp) tối thắng mà Như Lai ngồi, cùng hội chúng Bồ-tát.

 Danh cú pháp môn: từ tất cả lỗ chân lông, trong từng niệm (khoảnh khắc một ý nghĩ, cực ngắn), tuôn ra những đám mây thân biến hoá ngang bằng tất cả chư Phật ba đời, đầy khắp pháp giới.

 Danh cú pháp môn: dùng sức uy thần (sức mạnh oai đức và thần thông) có thể khiến một thân hiện khắp tất cả biển cõi (vô số thế giới nhiều như biển) mười phương, ánh sáng chiếu khắp các thế giới của chư Phật.

 Danh cú pháp môn: dùng sức uy thần, trong tất cả mọi cảnh giới đều có thể hiện khắp mọi thần biến (sự biến hoá bằng thần thông) của tất cả chư Phật ba đời, rõ ràng như nhìn vật trong lòng bàn tay.

 Danh cú pháp môn: có thể khiến trong từng hạt bụi cực nhỏ của tất cả cõi Phật ba đời hiện khắp số Phật nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của tất cả cõi Phật ba đời, hiển hiện đủ loại cảnh giới thần thông, trải qua biển kiếp, nối tiếp không dứt.

 Danh cú pháp môn: có thể khiến tất cả lỗ chân lông phát ra tiếng, diễn nói âm thanh biển đại nguyện của tất cả chư Phật ba đời cho đến tận cùng tương lai, gia trì (che chở và ban sức mạnh) mà sinh ra tất cả Bồ-tát.

 Danh cú pháp môn: có thể khiến toà sư tử (chỗ ngồi của Phật, ví như ngôi của sư tử, vua các loài thú) nơi mình ngồi rộng ngang pháp giới; đại chúng Bồ-tát có hiểu biết giác ngộ tối thắng trang nghiêm đạo tràng khắp mọi nơi, cho đến tận cùng tương lai chuyển bánh xe pháp (pháp luân: ví việc thuyết giảng giáo pháp, như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), giáo hoá cho chín muồi không gián đoạn, nối tiếp không dứt.

 Này Phật tử! Mười câu pháp này là đứng đầu; còn có những phẩm pháp vi diệu gồm danh cú thanh tịnh nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của vô số cõi Phật không thể nói hết, đều là cảnh giới trí tuệ của Như Lai, chẳng phải ta và các ông có thể chứng biết được."

 Bấy giờ Bồ-tát Phổ Hiền muốn nói lại một phần nhỏ cảnh giới của Tam-muội Sư tử tần thân rộng lớn mà Như Lai đã nhập, nên nương sức thần của Phật, một lòng chiêm ngưỡng: quán sát biển chúng Bồ-tát không thể nghĩ bàn của Như Lai; quán sát mọi biến hiện thần thông tam-muội không thể nghĩ bàn của Như Lai; quán sát việc Như Lai vào ra tất cả biển thế giới, không thể nghĩ bàn; quán sát cảnh giới trí thấy mọi pháp như huyễn (không thật, như trò ảo thuật) mà Như Lai đi vào, không thể nghĩ bàn; quán sát việc Như Lai hiện khắp tất cả chư Phật ba đời đều bình đẳng, không thể nghĩ bàn; quán sát việc Như Lai dùng vô lượng vô biên đường lối ngôn ngữ khai ngộ tất cả biển pháp môn, không thể nghĩ bàn; rồi nói kệ (bài tụng bằng thơ) rằng:

 Trong mỗi lỗ chân lông có biển cõi,
Nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của mọi cõi;

 Phật đều ngồi đạo tràng ở trong đó,
Hội chúng Bồ-tát cùng vây quanh.

 Mọi cõi có trong mỗi lỗ chân lông,
Phật đều ngồi đạo tràng ở trong đó,

 An toạ trên toà sen tối thắng,
Hiện khắp thần thông trùm khắp pháp giới.

 Chư Phật nơi đầu một sợi lông,
Nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của mọi cõi nước,

 Đều ở giữa hội chúng Bồ-tát,
Thảy vì họ tuyên dương hạnh Phổ Hiền.

 Như Lai ngồi yên nơi một cõi,
Mà trong mọi cõi không đâu không hiện;

 Mây Bồ-tát vô tận khắp mười phương (vô số Bồ-tát đông dày như mây)
Thảy cùng kéo đến tụ về nơi ấy.

 Biển Bồ-tát có ánh sáng công đức,
Nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của trăm nghìn ức cõi,

 Cùng từ hội đứng dậy ngợi khen Như Lai,
Đi khắp mười phương, đầy cả pháp giới.

 Tự tại dạo trong pháp giới sâu xa,
Đều trụ nơi hạnh Phổ Hiền không gì sánh bằng,

 Hiện khắp mọi cõi, phóng ánh sáng,
Vào khắp vô biên hội chúng chư Phật.

 Khắp trong tất cả các cõi mười phương,
An trụ nơi chư Phật tối thắng,

 Nghe chánh pháp, tu hành đầy đủ,
Mỗi cõi trải qua vô lượng kiếp.

 Bồ-tát thường tu đủ loại hạnh,
Thảy đều vào trong biển nguyện Phổ Hiền,

 Trụ trong cảnh giới Phật, đức không bờ bến,
Ánh sáng biển pháp không đâu chẳng khắp.

 Thông suốt hạnh rộng lớn của Phổ Hiền,
Sinh ra pháp vô tận của chư Phật,

 Ngợi khen biển công đức Phật không bờ bến,
Hiện mọi thần thông đầy khắp pháp giới.

 Mây thân hiện khắp nhiều như bụi,
Mỗi niệm luôn trùm khắp mọi cõi,

 Mưa pháp cam lồ (nước ngọt bất tử, ví giáo pháp làm mát lành, nuôi lớn) thấm nhuần muôn loài,
Khắp cả pháp giới khiến được khai ngộ.

 Bấy giờ đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật), với tâm ý tối thắng, rất sâu, rộng lớn, chánh niệm suy nghĩ, vì muốn cho các Bồ-tát trong hội chúng an trụ trong Đại tam-muội Sư tử tần thân của Như Lai, nên từ tướng lông trắng giữa hai chặng mày (bạch hào tướng: sợi lông trắng xoắn giữa hai mày, một trong ba mươi hai tướng tốt của Phật) phóng ánh sáng lớn, tên là "Chiếu khắp, hiện cửa pháp giới ba đời", có ánh sáng nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của vô số cõi Phật không thể nói hết làm quyến thuộc (đoàn tuỳ tùng), chiếu khắp tất cả biển cõi mười phương.

 Khi ấy hội chúng Bồ-tát ở rừng Thệ-đa (tức vườn Kỳ-đà, khu vườn của thái tử Thệ-đa ở nước Xá-vệ, Ấn Độ, nơi Phật thường thuyết pháp) đều thấy mọi hạt bụi cực nhỏ trong tất cả thế giới mười phương, cùng tận pháp giới và cõi hư không; trong mỗi hạt bụi ấy lại có những cõi nước của chư Phật nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của tất cả cõi Phật, với đủ loại tên gọi, đủ loại màu sắc hình tướng, đủ loại trang nghiêm, đủ loại thanh tịnh, đủ loại chỗ nương trụ, đủ loại hình dạng. Trong tất cả cõi nước như thế đều có đạo tràng bồ-đề tối thắng; mỗi đạo tràng đều có toà sư tử báu trang nghiêm; trên mỗi toà đều có Bồ-tát thành Đẳng Chánh Giác (thành Phật, đạt sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn, bình đẳng), được tất cả Bồ-tát cùng vây quanh, tất cả thế chủ (các bậc chúa tể trong thế gian như vua trời, vua người) cung kính cúng dường (dâng lễ vật để tôn kính).

 Hoặc thấy Ngài ở giữa đại hội chúng của vô số cõi Phật không thể nói hết, chuyển bánh xe chánh pháp, tiếng Ngài không bị ngăn ngại, vang khắp pháp giới. Hoặc thấy Ngài ở trong cung các vua trời, trong cung các vua rồng, cung vua dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, dữ tợn), trong cung các vua của càn-thát-bà (thần âm nhạc ở cõi trời), a-tu-la (loài thần hiếu chiến, hay đánh nhau với chư thiên), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát, hình dạng nửa người), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), người và phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần); cùng ở những nơi khác trong cõi người: thôn xóm, doanh trại, thành ấp, kinh đô, làng mạc, cho đến đủ loại chỗ ở của chúng sinh; hiện đủ loại sức thần, nói đủ loại pháp môn.

 Đó là: sinh vào đủ loại dòng họ, mang đủ loại thân hình, giữ đủ loại uy nghi (dáng vẻ, cử chỉ trang nghiêm), bày đủ loại tướng hảo (tướng tốt và những vẻ đẹp phụ trên thân Phật), mang đủ loại vầng sáng tròn quanh thân, phóng đủ loại lưới ánh sáng, ở trong đủ loại hội chúng, nhập đủ loại tam-muội, khởi đủ loại thần biến, hiện đủ loại uy lực, phát đủ loại âm thanh, nói đủ loại lời lẽ, dùng đủ loại danh cú, diễn đủ loại giáo pháp.

 Như đại chúng Bồ-tát trong hội này thấy thần biến rộng lớn từ tam-muội rất sâu của Như Lai, thì cũng như thế, cùng tận pháp giới, cõi hư không, phía đông, tây, nam, bắc, bốn hướng phụ, trên, dưới, khắp mọi nơi: trong đủ loại phương chuyển biến, trong đủ loại phương pháp môn, trong đủ loại phương do tưởng mà trụ, trong đủ loại phương sinh ra, trong đủ loại phương có ranh giới phân chia, trong đủ loại phương do hiểu biết mà khởi, trong đủ loại biển phương hướng, thảy đều nương vào tâm tưởng của chúng sinh mà trụ (?).

 Từ thuở trước cho đến hiện tại nay, trong tất cả thân cõi nước, tất cả thân chúng sinh, trong tất cả lỗ chân lông, trong tất cả hạt bụi cực nhỏ, và trong tất cả cõi hư không kia, ở mỗi chỗ chỉ bằng đầu một sợi lông đều có đủ loại biển cõi nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của tất cả cõi nước, do đủ loại nghiệp khởi lên, nối tiếp không dứt, theo thứ tự mà trụ. Hội chúng nơi đạo tràng ở trong những cõi ấy thấy sức thần của Phật cũng đều như vậy.

 Vì được thấy sức thần thông của Phật, nên họ đều có thể vào khắp trong tâm chúng sinh của tất cả thế giới mười phương ba đời, hiện bóng hình của mình; tuỳ theo mọi ưa muốn của chúng sinh mà phát ra lời nói nhiệm mầu, tuỳ chỗ thích hợp mà diễn nói các pháp; vào khắp các hội chúng, hiện khắp trước mặt chúng sinh; sắc tướng có khác nhau nhưng trí tuệ không khác; khắp tất cả các cõi, cho đến tận cùng tương lai, tự tại thị hiện, thường không nghỉ ngơi, giáo hoá điều phục (dạy dỗ, uốn nắn cho thuần thục) tất cả chúng sinh.

 Những ai thấy được sức thần thông này đều là được nguyện lực và căn lành (gốc rễ việc lành, phước lành đã gieo) mà Như Lai Tỳ-lô-giá-na (tên vị Phật có nghĩa là "Ánh sáng chiếu khắp", vị Phật trung tâm của kinh Hoa Nghiêm) đã tu tập trong quá khứ thu nhận; hoặc thuở xưa từng được căn lành tứ nhiếp (bốn cách thu phục người: bố thí, nói lời êm dịu thương yêu, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ) thu nhận; hoặc do thuở xưa được thấy, nghe, nhớ nghĩ, gần gũi, cúng dường mà được chín muồi; hoặc thuở xưa được Ngài khiến phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu sự giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật); hoặc thuở xưa ở chỗ Như Lai, khi Ngài tu hạnh Bồ-tát, đã ở những nơi Ngài từng đi qua, dũng mãnh siêng năng, được căn lành thu nhận; hoặc thuở xưa ở chỗ tất cả chư Phật đã cùng Phật gieo căn lành tương tự; hoặc là trong quá khứ, Như Lai vì cầu Nhất thiết trí (trí biết tất cả mọi sự, tức trí tuệ của Phật) vô thượng mà dùng đủ loại phương tiện giáo hoá cho họ chín muồi. Vì thế họ đều được vào thần biến rộng lớn, cùng tận pháp giới và cõi hư không, của tam-muội rất sâu không thể nghĩ bàn của Như Lai.

 Có người được thấy mà vào pháp thân Phật (thân chân lý, bản thể chân thật của Phật); có người được thấy mà vào sắc thân Phật (thân có hình tướng mà mắt thấy được); có người được thấy mà vào trí thân Phật (thân trí tuệ của Phật); có người được thấy mà vào biển hạnh thanh tịnh Như Lai đã tu trong quá khứ; có người được thấy mà vào bờ bên kia (cảnh giới giải thoát rốt ráo) của công đức viên mãn rốt ráo của Như Lai; có người được thấy mà vào bánh xe hạnh trang nghiêm của Bồ-tát; có người được thấy mà vào các địa (các bậc chứng đắc trên đường tu của Bồ-tát) mà Bồ-tát đã chứng; có người được thấy mà vào trí thành Chánh giác của Như Lai; có người được thấy mà vào thần biến bình đẳng của các cửa tam-muội mà Phật an trụ; có người được thấy mà vào mười trí lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) và bốn vô sở uý (bốn điều hoàn toàn không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp) của Như Lai; có người được thấy mà vào biển lớn biện tài của bốn vô ngại giải (bốn khả năng hiểu biết và diễn đạt không trở ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về sự nói năng lưu loát) của Như Lai. Họ vào những biển thần biến lớn đủ loại như thế của Như Lai, nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của mười cõi Phật không thể nói hết.

 Các Bồ-tát ấy dùng đủ loại lòng tin, đủ loại hiểu biết, đủ loại đường lối, đủ loại cửa ngõ, đủ loại lối vào, đủ loại lời dạy, đủ loại sự tuỳ thuận, đủ loại phương hướng nơi chốn, đủ loại căn cơ, đủ loại cõi nước, đủ loại thế giới, đủ loại trí tuệ, đủ loại nhóm pháp, đủ loại thần biến, đủ loại phương tiện, đủ loại tam-muội; dùng những điều như thế mà vào biển lớn thần biến của Như Lai.

 Thế nào là đủ loại tam-muội của Bồ-tát? Đó là: vào tam-muội Tất cả Bồ-tát trang nghiêm khắp pháp giới; tam-muội Bồ-tát ánh sáng chiếu cảnh giới không ngăn ngại của ba đời; tam-muội Bồ-tát ánh sáng trí không gián đoạn trong pháp giới; tam-muội Bồ-tát trụ trong cảnh giới của tất cả chư Phật; tam-muội Bồ-tát ánh sáng chiếu tận bờ hư không vô biên; tam-muội Bồ-tát ra vào dạo chơi trong sức tự tại của Như Lai; tam-muội Bồ-tát trang nghiêm dũng mãnh, không sợ hãi, vươn mình mạnh mẽ; tam-muội Bồ-tát kho xoáy nước phương tiện đi vào tất cả pháp giới; tam-muội Bồ-tát khắp pháp giới như mặt trăng hiện ở mọi nơi, dùng tiếng không ngăn ngại diễn nói mọi pháp; tam-muội Bồ-tát mây pháp đủ loại trang nghiêm bình đẳng; tam-muội Bồ-tát dải lụa không nhơ buộc trên đỉnh đầu, cờ phướn của Pháp vương (vua chánh pháp, chỉ Phật; dải lụa buộc đầu ví lễ phong ngôi, tức được thọ ký sẽ nối ngôi Phật); tam-muội Bồ-tát quán sát biển trí tuệ của tất cả chư Phật; tam-muội Bồ-tát cờ sáng không phân biệt, chiếu những thân sai khác của tất cả thế gian; tam-muội Bồ-tát vào thân cảnh giới không phân biệt của Như Lai; tam-muội Bồ-tát kho đại bi (lòng thương xót rộng lớn, muốn cứu hết khổ cho chúng sinh) xoay vần theo tất cả thế gian; tam-muội Bồ-tát uy lực an trụ nơi mọi pháp không nương tựa, không dấu vết; tam-muội Bồ-tát trí viên mãn rất mực vắng lặng, soi chiếu mọi pháp; tam-muội Bồ-tát biết các pháp đều là không (không có bản chất cố định, tự có) mà khéo biến hiện khắp mọi thế gian; tam-muội Bồ-tát uy lực bình đẳng sinh ra khắp tất cả cõi Phật; tam-muội Bồ-tát tướng trang nghiêm hiện thành Chánh giác trong tất cả cõi Phật; tam-muội Bồ-tát quán sắc tướng của tất cả thế gian là không; tam-muội Bồ-tát không dính mắc tất cả thế gian, tính không tối thắng viên mãn; tam-muội Bồ-tát người mẹ sinh ra uy lực của tất cả Như Lai; tam-muội Bồ-tát tu hành đi vào biển công đức rốt ráo của tất cả chư Phật; tam-muội Bồ-tát uy lực quán sát mọi cảnh giới, sinh ra thần biến đến tận cùng tương lai; tam-muội Bồ-tát vào biển chuyện tiền thân (những việc làm trong các đời trước) theo thứ tự của tất cả Như Lai; tam-muội Bồ-tát dùng uy lực đến tận cùng tương lai giữ gìn dòng giống của tất cả Như Lai; tam-muội Bồ-tát dùng sức hiểu biết quyết định khiến tất cả cõi Phật mười phương hiện tại đều thanh tịnh; tam-muội Bồ-tát trong một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn) chiếu khắp mọi chỗ ở khác nhau của tất cả chư Phật; tam-muội Bồ-tát đi sâu quán sát bờ mé không ngăn ngại; tam-muội Bồ-tát dùng uy lực khiến tất cả thế giới thành một cõi Phật; tam-muội Bồ-tát sinh ra thân biến hoá của tất cả chư Phật; tam-muội Bồ-tát dùng trí kim cương (trí cứng chắc, sắc bén như kim cương, phá được mọi thứ) biết biển căn cơ; tam-muội Bồ-tát biết tất cả Như Lai cùng chung một thân thai tạng (kho chứa như bào thai, nuôi dưỡng hạt giống Phật) (?); tam-muội Bồ-tát biết tất cả pháp giới, tuỳ chỗ được thiết lập, đều trụ nơi bờ mé của tâm niệm; tam-muội Bồ-tát đại uy lực hiện thành Chánh giác và nhập Bát-niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn, tức Phật qua đời) trong những cõi rộng lớn khắp pháp giới; tam-muội Bồ-tát khiến trụ nơi chỗ uy lực tối thượng; tam-muội Bồ-tát uy lực không phân biệt, chiếu thân chúng sinh trong tất cả cõi Phật; tam-muội Bồ-tát vào kho xoay vần trí tuệ của tất cả chư Phật; tam-muội Bồ-tát biết sự sai khác về tính và tướng (bản chất bên trong và hình tướng bên ngoài) của mọi pháp; tam-muội Bồ-tát trong một sát-na dùng trí không phân biệt thấy khắp các pháp ba đời; tam-muội Bồ-tát trong mỗi niệm hiện khắp thân kho tàng pháp giới; tam-muội Bồ-tát dùng trí dũng mãnh như vua sư tử, tuỳ thuận hiểu thấu dòng giống của tất cả Như Lai; tam-muội Bồ-tát mắt trí tuệ viên mãn quán sát tất cả pháp giới; tam-muội Bồ-tát chân chính dũng mãnh hướng tới mười lực; tam-muội Bồ-tát dùng mắt nhìn khắp quán sát mọi công đức viên mãn; tam-muội Bồ-tát chiếu khắp, sinh ra sắc tướng viên mãn của tất cả chúng sinh; tam-muội Bồ-tát kho xoay vần mà bất động; tam-muội Bồ-tát diễn nói một pháp mà vào khắp mọi pháp; tam-muội Bồ-tát biện tài dùng mọi lời lẽ khác nhau để giải thích một pháp; tam-muội Bồ-tát cờ uy lực diễn nói câu pháp không hai của tất cả chư Phật; tam-muội Bồ-tát biết bờ mé không ngăn ngại của ba đời; tam-muội Bồ-tát tuỳ thuận hiểu thấu mọi kiếp không sai khác; tam-muội Bồ-tát vào phương tiện vi tế của mười lực; tam-muội Bồ-tát dùng trí kim cương khởi mọi hạnh Bồ-tát; tam-muội Bồ-tát có thể ở mười phương tuỳ tâm mau chóng hiện khắp mây thân; tam-muội Bồ-tát đủ loại thần biến, hiện thân thành Chánh giác khắp pháp giới; tam-muội Bồ-tát cờ an lạc khi nhận mọi xúc chạm; tam-muội Bồ-tát tuôn ra mọi đồ trang nghiêm để trang nghiêm cõi hư không; tam-muội Bồ-tát trong mỗi niệm tuôn ra mây hình tượng biến hoá nhiều bằng số tất cả thế gian; tam-muội Bồ-tát ánh trăng không nhơ của Như Lai chiếu hư không; tam-muội Bồ-tát được tất cả Như Lai gia trì; tam-muội Bồ-tát một ánh sáng chiếu sự trang nghiêm sai khác căn bản của mọi pháp; tam-muội Bồ-tát ngọn đèn diễn rộng nghĩa của mọi pháp; tam-muội Bồ-tát chiếu cảnh giới mười lực viên mãn; tam-muội Bồ-tát cờ tinh tú của chư Phật ba đời; tam-muội Bồ-tát một kho bí mật của tất cả chư Phật; tam-muội Bồ-tát quán mọi tướng đều rốt ráo; tam-muội Bồ-tát kho phước đức vô tận; tam-muội Bồ-tát thấy hết cảnh giới vô biên của Phật; tam-muội Bồ-tát uy lực thấy mọi pháp như tiếng rống sư tử kim cương; tam-muội Bồ-tát hiện sự biến hoá của tất cả Như Lai, thấy biết chân chính, bình đẳng; tam-muội Bồ-tát mặt trời của tất cả chư Phật trong mỗi niệm đi khắp nơi; tam-muội Bồ-tát một niệm chiếu khắp các pháp ba đời; tam-muội Bồ-tát dùng tiếng nói vang khắp mà diễn nói, ánh sáng trong sạch chiếu đều, mọi pháp tự tính thanh tịnh; tam-muội Bồ-tát thấy sức sai khác của tất cả chư Phật; tam-muội Bồ-tát thấy tất cả chư Phật giác ngộ mọi pháp giới sai khác như hoa sen nở bung; tam-muội Bồ-tát quán các pháp như hư không, không có chỗ trụ; tam-muội Bồ-tát từ một phương tuôn ra khắp kho xoay vần của biển mười phương; tam-muội Bồ-tát vào cửa tất cả pháp giới; tam-muội Bồ-tát thân kho tàng sai khác của biển mọi pháp; tam-muội Bồ-tát dùng thân vắng lặng phóng ánh sáng sai khác chiếu thân tất cả chúng sinh; tam-muội Bồ-tát trong tâm một sát-na dùng sức đại nguyện sinh ra mọi thần thông; tam-muội Bồ-tát uy lực Chánh giác thường trùm khắp mọi nơi; tam-muội Bồ-tát tuỳ thuận hiểu thấu, dùng một sự trang nghiêm vào tất cả pháp giới; tam-muội Bồ-tát chánh niệm thân tất cả chư Phật chiếu khắp; tam-muội Bồ-tát hiểu thấu trí thần thông tối thắng khắp mọi thế giới; tam-muội Bồ-tát trong một niệm khiến vô lượng chữ gốc của giáo pháp (những chữ cái căn bản, như người mẹ sinh ra mọi lời dạy) trùm khắp pháp giới; tam-muội Bồ-tát ánh sáng pháp dùng một giáo pháp trang nghiêm tất cả pháp giới; tam-muội Bồ-tát vầng tròn viên mãn ánh sáng uy lực của tất cả chư Phật; tam-muội Bồ-tát dùng lưới hạnh nguyện thu nhận tất cả cõi chúng sinh; tam-muội Bồ-tát thấy mọi thế giới không đoạn dứt; tam-muội Bồ-tát hoa sen cát tường, đủ loại thần biến, dạo bước khắp nơi; tam-muội Bồ-tát trí xoay vần biết thân của tất cả chúng sinh; tam-muội Bồ-tát uy lực hiện khắp trước tất cả chúng sinh; tam-muội Bồ-tát hiểu thấu biển bí mật của âm thanh, lời nói của tất cả chúng sinh; tam-muội Bồ-tát trí quán sự sai khác của tất cả chúng sinh; tam-muội Bồ-tát kho đại bi không phân biệt; tam-muội Bồ-tát vào bờ mé của tất cả Như Lai; tam-muội Bồ-tát quán sát chỗ giải thoát của tất cả Như Lai, như sư tử vươn mình.

 Các Bồ-tát ấy dùng những tam-muội Bồ-tát như thế, nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của vô số cõi Phật không thể nói hết, làm phương tiện, mà vào biển thần biến lớn của tam-muội chư Phật — là những công đức rộng lớn mà Như Lai Tỳ-lô-giá-na đã tu trong quá khứ, trong mỗi niệm đầy khắp tất cả pháp giới.

 Các Bồ-tát ấy ở rừng Thệ-đa, không rời hội chúng đạo tràng của Như Lai, mà mỗi vị đều tự thấy mình ngồi trên toà sư tử bằng đài sen báu đủ loại, khắp trong những thế giới rộng lớn nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của tất cả cõi Phật mười phương. Họ đều đã đầy đủ trí tuệ rộng lớn, hiện khắp đủ loại cảnh giới thần thông; đã trụ nơi các địa Bồ-tát vắng lặng, tự tại sinh ra trí tuệ sáng suốt sắc bén; đã được hạnh trí tuỳ thuận khắp nơi; sinh ra từ dòng giống trí tuệ của Phật; đã chứng ngay trước mắt Nhất thiết trí trí (trí cao nhất trong mọi trí, tức trí của Phật); được mắt trí thanh tịnh không bị màng si mê che lấp; khéo léo điều phục tất cả chúng sinh; trụ nơi pháp tính (bản chất chân thật của mọi pháp) bình đẳng của tất cả chư Phật; đối với mọi pháp đều tuỳ thuận mà giác ngộ, tuỳ thuận mà hiểu; đã có thể quán sát tự tính (bản chất tự có) của các pháp vốn thanh tịnh; biết các thế gian rốt ráo là vắng lặng, không có chỗ nương tựa; đến khắp mọi cõi nước mười phương mà không dính mắc; thường siêng quán sát tất cả thế gian mà không trụ vào đâu; đi khắp mọi cõi mười phương mà không có chỗ đi; đã vào tất cả cung điện pháp nhiệm mầu mà không có chỗ từ đâu đến; thông suốt tính không của khắp các pháp, biết chúng không có sự tích tụ, mà vẫn luôn giáo hoá cho chúng sinh chín muồi; chỉ cho chúng sinh chốn tu hành an lạc; mở bày cảnh giới trí tuệ giải thoát; luôn dùng thân trí trụ nơi bờ lìa tham; vượt qua tất cả biển khổ sinh tử; chỉ khắp cho chúng sinh thấy bản chất chân thật của các uẩn (năm nhóm hợp thành con người: sắc là thân thể vật chất, thọ là cảm giác, tưởng là nhận biết hình dung, hành là tâm tạo tác, thức là sự nhận thức); ánh sáng trí tuệ viên mãn chiếu suốt tất cả; sức định (sức thiền định, tâm tập trung vững vàng) bền chắc không gì lay động được; đối với chúng sinh thường khởi lòng đại bi; rõ mọi pháp đều như huyễn; biết các thế gian đều như mộng; thấy chư Phật hiện thân sai khác đều như bóng; biết âm thanh lời nói của pháp được thuyết đều như tiếng vang; thấy ngay rằng sự sinh thành và tồn tại của các pháp đều như hình hoá hiện.

 Họ khéo tích tập hạnh nguyện tối thắng; trí tuệ trùm khắp, viên mãn thanh tịnh, khéo léo tuỳ thuận, rốt ráo vắng lặng; khéo vào cảnh giới tổng trì (năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn mọi giáo pháp) và chủng trí (trí biết rõ từng loại sự vật); đầy đủ sức không sợ hãi và sức các tam-muội; dũng mãnh tinh tấn tu khắp các hạnh; trụ nơi bờ mé pháp giới, được mắt trí sáng; đến chỗ không trụ của mọi pháp; tu tập biển hạnh trí tuệ vô biên; đến bờ bên kia rốt ráo của Trí ba-la-mật (ba-la-mật: sự tu tập hoàn thiện đưa đến bờ giải thoát; trí ba-la-mật là sự hoàn thiện về trí biết rõ mọi sự); được Bát-nhã ba-la-mật (sự hoàn thiện về trí tuệ thấy rõ chân tướng tính không của mọi pháp) thâu giữ; dùng Thần thông ba-la-mật mà độ (cứu giúp, đưa qua bờ khổ) các chúng sinh; nương Thiền ba-la-mật (sự hoàn thiện về thiền định) mà được tâm tự tại; chứng cảnh giới chân thật của tất cả chư Phật; dùng trí khéo léo mở bày kho pháp; dùng trí sáng tỏ giải thích văn từ; dùng sức biện tài nói pháp vô tận; hùng mạnh không sợ, có thể rống tiếng sư tử (ví lời thuyết pháp uy mãnh, làm khuất phục mọi tà thuyết); thường ưa quán sát pháp không sai khác; dùng mắt tuệ trong sạch nhìn khắp tất cả; vầng trăng trí vô sinh (trí thấy rõ các pháp vốn không thật có sinh ra) chiếu đều thế gian; quán các chúng sinh mà thấy được chân lý chân thật.

 Phước và trí của họ bền chắc như núi kim cương, mọi lời ví dụ đều không nói tới được; làm tăng trưởng mầm rễ của mọi trí tuệ; dũng mãnh tinh tấn phá tan các chúng ma (các thế lực ngăn trở việc tu hành); vô lượng trí tuệ, ánh sáng uy đức viên mãn; thân tướng đặc biệt vượt hơn mọi thế gian; được trí tuệ không ngăn ngại đối với mọi pháp; hiểu rõ các pháp đến bờ mé của cái tận và cái không tận; trí tuệ thanh tịnh trụ nơi bờ mé trùm khắp; có thể tuỳ thuận khắp mà vào thực tế (bản thể chân thật); trí quán vô tướng (thấy mọi pháp không có hình tướng cố định) luôn hiện ra trước mắt; khéo làm viên mãn các hạnh Bồ-tát; dùng trí không hai quán các thế gian; biết chỗ chúng sinh đi lại tới lui; khắp các cõi Phật đều được trí viên mãn; đối với mọi pháp lìa các chướng ngại tối tăm; phóng khắp ánh sáng pháp chiếu cõi mười phương; làm ruộng phước (nơi gieo phước, ví như ruộng gieo hạt cho thu hoạch) tối thắng cho các thế gian; bánh xe nguyện rộng lớn hiện khắp như mặt trăng; phước đức vượt trội như núi Tu-di (núi cao nhất ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo), tất cả thế gian không ai vượt hơn được; phá dẹp mọi tà luận của ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật giáo); hiện thân khắp mọi cõi; dùng tiếng nhiệm mầu diễn nói các pháp; thấy khắp chư Phật mà lòng không chán đủ; đã được uy lực tự tại của chư Phật; tuỳ chỗ cần giáo hoá mà hiện đủ loại thân; cưỡi thuyền trí lớn bơi trên biển sinh tử, đi vòng khắp để cứu giúp, đến đâu cũng không ngăn ngại; trí tuệ viên mãn, ánh sáng thân chiếu suốt như vầng mặt trời mọc lên chiếu khắp thế gian; tuỳ tâm chúng sinh mà hiện mọi sắc tướng; biết căn tính và ưa muốn của chúng sinh; vào cảnh giới thanh tịnh không tranh cãi; biết tự tính mọi pháp vốn không sinh; dùng trí tự tại có thể khiến mọi cảnh giới lớn nhỏ đi vào lẫn nhau; quyết đoán rõ ràng ý nghĩa sâu xa của Phật địa (quả vị Phật); biết nghĩa văn tự câu chữ của các thế gian; dùng câu vô tận nói pháp vô tận; trong một câu diễn ra cả biển tu-đa-la (kinh điển, lời Phật dạy); được đầy đủ thân trí tuệ đà-la-ni (tức tổng trì) rộng lớn; điều gì đã thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) thì đến tận kiếp vị lai cũng chẳng hề quên mất; trong một niệm nhớ được những việc túc trú (các đời sống trước) trong vô số kiếp không thể nói; trong một niệm hiểu rõ tâm của tất cả chúng sinh ba đời; trao cho chúng sinh kho pháp tổng trì của tất cả chư Phật; thường chuyển bánh xe pháp thanh tịnh không thoái lui (không bao giờ lùi bước); khiến các chúng sinh sinh trí tuệ lớn, vào cảnh giới Phật, đầy đủ Nhất thiết trí; thường khéo an trụ trong tam-muội rất sâu; khéo phân biệt mọi câu pháp mà đối với các pháp đều không dính mắc; trí tuệ tối thắng tự tại dạo chơi; đối với các cảnh giới đều được giải thoát; quán sát tất cả thân trang nghiêm thanh tịnh; thân ấy vào khắp pháp giới mười phương, tuỳ chỗ cần giáo hoá đều có thể đi đến khắp; biết mọi hạt bụi cực nhỏ trong các biển cõi, và ở trong mỗi hạt đều hiện thành Chánh giác; trong tính không có hình sắc mà hiện mọi hình sắc; có thể dùng một phương vào tất cả các phương.

 Các Bồ-tát ấy đầy đủ kho công đức trí tuệ vô lượng như thế; tất cả chư Phật mười phương đều cùng khen ngợi, nói về công đức của họ cũng không thể nói hết. Họ thảy đều ở trong rừng Thệ-đa, đều thấy ánh sáng của Phật chiếu tới, đi sâu vào biển lớn công đức của Như Lai.

 Bấy giờ các Bồ-tát ấy, vì được ánh sáng chánh pháp không thể nghĩ bàn chiếu đến, nên lòng vui mừng, yên ổn khoái lạc. Mỗi vị, từ thân mình, từ toà sư tử, lầu gác bằng các thứ báu, các đồ trang nghiêm, khắp rừng Thệ-đa, từ tất cả mọi vật được dùng, hoá hiện ra đủ loại mây trang nghiêm lớn, đầy khắp tất cả pháp giới mười phương.

 Đó là: trong mỗi niệm phóng khắp mây lưới ánh sáng rộng lớn vi diệu, đầy pháp giới, có thể khai mở giác ngộ khắp tất cả chúng sinh, khiến ai cũng vui mừng. Trong mỗi niệm hiện ra mây chuông ma-ni (ngọc báu như ý), đầy pháp giới, phát tiếng vi diệu, xưng dương ngợi khen tất cả công đức của chư Phật ba đời. Trong mỗi niệm hiện ra mây âm nhạc cõi trời, đầy pháp giới, phát tiếng vi diệu, diễn nói quả báo các nghiệp của chúng sinh. Trong mỗi niệm hiện ra mây sắc tướng thân hạnh nguyện đủ loại của tất cả các đại Bồ-tát, đầy pháp giới, đều dùng tiếng nhiệm mầu nói tất cả hạnh nguyện rộng lớn của các Bồ-tát. Trong mỗi niệm hiện ra mây biến hoá nhiệm mầu với đủ loại thần thông tự tại của tất cả Như Lai, đầy pháp giới, dùng tiếng nói tuỳ theo từng loài, khắp cõi chúng sinh, diễn nói lời lẽ rộng lớn của chư Phật. Trong mỗi niệm hiện ra mây thân Bồ-tát đủ loại tướng hảo trang nghiêm, đầy pháp giới, khắp mọi cõi, nói về thứ tự chư Như Lai ra đời khắp mọi cõi nước mười phương, nối tiếp không dứt. Trong mỗi niệm hiện ra mây đạo tràng bồ-đề của tất cả Như Lai ba đời, đầy pháp giới, hiển hiện chư Phật thành Đẳng Chánh Giác, quán sát khắp và chỉ bày công đức trang nghiêm của việc thành Phật. Trong mỗi niệm hiện ra mây thân giống các đại long vương (vua rồng lớn), đầy pháp giới; mỗi mây thân đi khắp các cõi Phật, mưa khắp mọi thứ hương thượng hạng. Trong mỗi niệm hiện ra mây thân giống các chúa tể thế gian, đầy pháp giới; mỗi vị thế chủ quán sát khắp và diễn nói hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền. Trong mỗi niệm hiện ra mây cõi Phật thanh tịnh đầy ánh sáng báu nhiệm mầu, đầy pháp giới, chỉ bày bánh xe pháp mà tất cả chư Phật mười phương đã chuyển.

 Các Bồ-tát này, vì được ánh sáng không thể nghĩ bàn như thế chiếu tới, nên vào cảnh giới thần thông rộng lớn không thể nghĩ bàn; theo lẽ tự nhiên của pháp, họ hiện ra những mây trang nghiêm lớn với đủ loại thần biến như thế, nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của vô số cõi Phật không thể nói hết.

 Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát lớn tiêu biểu cho trí tuệ), nương uy lực của Phật, muốn mở bày lại các việc thần biến trong rừng Thệ-đa, bèn quán sát mười phương mà nói kệ rằng:

 Ông nên xem rừng Thệ-đa này,
Rộng lớn trang nghiêm, không có bờ mé;

 Mọi mây thân đều thị hiện,
Nhờ uy thần Phật đầy khắp pháp giới.

 Thân trang nghiêm với sắc tướng thanh tịnh,
Vô lượng Phật tử khắp mười phương

 Đều đến hiện bóng trong đạo tràng,
Hội chúng nhìn khắp, không gì không thấy.

 Từ lỗ chân lông các Phật tử
Vang tiếng pháp Phật như sấm rền;

 Mây lửa sáng với đủ tướng trang nghiêm
Trùm khắp tất cả các cõi mười phương.

 Lại trong hoa lá cây báu
Hiện ra tướng trang nghiêm của Phạm Thiên, Đế Thích (Phạm Thiên: vua cõi trời Phạm, cõi trời trong sạch không còn dục lạc; Đế Thích: vua cõi trời Đao-lợi),

 Cử chỉ dáng điệu luôn vắng lặng,
Từ thiền định đứng dậy mà dạo bước.

 Trong mỗi lỗ chân lông của thân Phật
Thường hiện các Bồ-tát khó nghĩ bàn,

 Tướng tốt đoan nghiêm, rất vi diệu,
Thảy đều ngang với Bồ-tát Phổ Hiền.

 Các đồ trang nghiêm trên rừng Thệ-đa
Đầy khắp hư không, phát tiếng nhiệm mầu,

 Ngợi khen nói về biển công đức
Trang nghiêm đủ loại của các Bồ-tát ba đời.

 Các cây báu trong rừng Thệ-đa
Cũng phát ra vô lượng tiếng nhiệm mầu,

 Diễn nói biển nghiệp báo sai khác
Đủ loại của tất cả muôn loài.

 Mọi cảnh giới có trong rừng
Đều hiện chư Như Lai ba đời;

 Trong hạt bụi cực nhỏ của biển cõi mười phương
Đều khởi thần thông, không đâu không khắp.

 Trong hạt bụi cực nhỏ của mọi biển cõi,
Tất cả cõi nước mười phương có trong đó,

 Đều ở trong mỗi lỗ chân lông của Phật,
Trang nghiêm khắp nơi, thảy đều hiển hiện.

 Mây hương, lửa báu đều hiện Phật,
Nhiều bằng số chúng sinh, khắp thế gian;

 Mỗi vị đều khởi thần thông lớn,
Dùng phương tiện tuỳ nghi mà giáo hoá cứu độ.

 Cung thành báu rộng như hư không,
Trang nghiêm nhiệm mầu trọn vẹn, như mặt trời hiện;

 Kho báu cùng với cây bồ-đề (cây mà Phật ngồi dưới gốc để thành đạo)
Không đâu không khắp cả mười phương.

 Chư Như Lai mười phương ba đời,
Chúng Bồ-tát nơi đạo tràng các Ngài,

 Tướng công đức tu hành trải biển kiếp,
Tất cả đều hiện trong rừng này.

 Các Bồ-tát tu hạnh lớn Phổ Hiền
Đã trang nghiêm đầy đủ trong biển cõi,

 Số ấy vô lượng ngang muôn loài,
Trong rừng này không ai không thấy.

 Bấy giờ các Bồ-tát ấy, nhờ ánh sáng tam-muội của Phật chiếu tới, mỗi vị đều được những cửa đại bi nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của vô số cõi Phật không thể nói hết. Vì được những cửa đại bi như thế, nên họ thu nhận, làm lợi ích và đem an lạc cho chúng sinh. Liền từ mỗi lỗ chân lông trên thân, mỗi lỗ phóng ra ánh sáng nhiều màu nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của vô số cõi Phật không thể nói hết; mỗi ánh sáng lại hoá hiện mây thân Bồ-tát nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của vô số cõi Phật không thể nói hết; lại tuôn ra mây thân giống các thế chủ, đầy khắp tất cả pháp giới mười phương, hiện khắp trước mọi chúng sinh, tuỳ theo thân tướng và tiếng nói của chúng sinh mà dùng đủ loại phương tiện giáo hoá điều phục, khiến họ chín muồi.

 Hoặc hiện những cửa sau đây, mỗi loại nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của vô số cõi Phật không thể nói hết: cửa cho thấy cung điện chư thiên (các vị trời) cũng sa sút, vô thường (không bền lâu, luôn biến đổi); cửa cho thấy tất cả chúng sinh theo nghiệp mà thọ sinh; cửa dùng cảnh giới trong mộng khiến tâm tỉnh ngộ; cửa tất cả Bồ-tát làm viên mãn các hạnh; cửa tất cả Bồ-tát làm viên mãn đại nguyện; cửa làm chấn động thế giới; cửa Đàn ba-la-mật (sự hoàn thiện về bố thí) của tất cả Như Lai xả bỏ hết cả trong (thân mạng) lẫn ngoài (của cải); cửa Thi ba-la-mật (sự hoàn thiện về trì giới, giữ gìn giới luật) của tất cả Như Lai tu các công đức, hạnh chân chính viên mãn; cửa Sằn-đề ba-la-mật (sự hoàn thiện về nhẫn nhục) của tất cả Bồ-tát bị chặt cắt chân tay mà tâm không động loạn; cửa Tỳ-lê-da ba-la-mật (sự hoàn thiện về tinh tấn, siêng năng) của tất cả Bồ-tát siêng tu đủ loại trí tuệ thần thông; cửa Thiền ba-la-mật tu các tĩnh lự (thiền định lắng tâm), đẳng trì (tâm giữ đều, chuyên chú một chỗ), đẳng chí (các tầng định sâu đạt tới), thần thông và giải thoát; cửa Bát-nhã ba-la-mật với ánh sáng trí chiếu soi thế gian; cửa siêng cầu Phật pháp, vì mỗi danh cú, mỗi nghĩa văn mà xả bỏ nước nhà, thành quách, vợ con, của cải và vô số thân mạng; cửa gần gũi cúng dường chư Như Lai, thưa hỏi mọi điều cốt yếu của pháp mà lòng không mỏi chán; cửa ánh sáng biển trí: tuỳ căn cơ, ưa muốn đã chín muồi của chúng sinh mà đến chỗ họ, khai mở chỉ dẫn, khiến họ giác ngộ đi vào; cửa uy lực cờ chiến thắng: khối phước trí lớn của tất cả Bồ-tát dẹp các ma, chế ngự các ngoại đạo; cửa trí sáng biết mọi nghề khéo và kỹ thuật; cửa trí sáng biết sự sai khác vi tế trong tâm hành của tất cả chúng sinh; cửa trí sáng thù thắng biết sự sai khác về chủng loại của mọi pháp; cửa trí sáng biết sự sai khác về đủ loại ưa thích trong tâm của tất cả chúng sinh; cửa trí sáng biết sự sai khác về căn hạnh, phiền não (những tâm nhơ gây khổ như tham, giận, si mê) và tập khí (thói quen nếp cũ do phiền não in sâu từ lâu) của tất cả chúng sinh mà khiến họ dứt trừ; cửa trí sáng biết nghiệp báo sai khác theo từng phẩm loại của tất cả chúng sinh.

 Dùng những cửa phương tiện như thế, nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của vô số cõi Phật không thể nói hết, họ đến khắp mọi chỗ ở của chúng sinh, thu nhận, điều phục, khiến họ chín muồi. Đó là: hoặc đến cung Phạm vương (vua cõi trời Phạm), hoặc đến cung Đế Thích, hoặc có lúc đến cung các vua của trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già, người và phi nhân, cùng cõi Diêm-ma-la (cõi của vua Diêm-ma, chúa cai quản quỷ và địa ngục); hoặc đến chỗ ở của súc sinh, ngạ quỷ (quỷ đói) và địa ngục; dùng đại bi bình đẳng, đại nguyện bình đẳng, trí tuệ bình đẳng, tam-muội bình đẳng mà giáo hoá, thu nhận và điều phục họ.

 Các chúng sinh ấy, hoặc có người thấy rồi được điều phục, hoặc có người nghe rồi được điều phục, hoặc có người nhớ nghĩ mà được điều phục, hoặc nghe âm thanh mà được điều phục, hoặc nghe danh hiệu mà được điều phục, hoặc thấy vầng sáng tròn mà được điều phục, hoặc thấy lưới ánh sáng mà được điều phục. Tuỳ theo lòng ưa thích của chúng sinh, các Bồ-tát đều đến chỗ họ, khiến họ được lợi ích.

 Tất cả Bồ-tát trong rừng này, vì muốn làm cho chúng sinh chín muồi, nên tuy dùng sức thần, có lúc hiện ở trong những cung điện trang hoàng đủ kiểu, có lúc thị hiện ngồi trên toà sư tử báu nơi lầu gác của mình, được hội chúng đạo tràng cùng vây quanh, đầy khắp tất cả biển cõi mười phương, thị hiện khắp nơi, khiến ai cũng được thấy, nhưng vẫn không rời chỗ Như Lai ở rừng Thệ-đa này.

 Lại các Bồ-tát này, vì muốn làm cho chúng sinh chín muồi, nên thị hiện vô lượng mây thân biến hoá: hoặc hiện thân mình có quyến thuộc trang nghiêm, hoặc hiện thân mình một mình không bạn. Đó là: hoặc hiện thân sa-môn (người xuất gia tu hành), hoặc hiện thân bà-la-môn (tầng lớp tu sĩ, tư tế của đạo Bà-la-môn ở Ấn Độ), hoặc hiện thân người xuất gia theo đạo khác, hoặc hiện thân người tu khổ hạnh (tu bằng cách hành xác), hoặc hiện thân sung mãn tráng kiện, hoặc hiện thân vua thầy thuốc, hoặc hiện thân chủ buôn, hoặc hiện thân dâm nữ, hoặc hiện thân người làm nghề ca múa nhạc, hoặc hiện thân Tỳ-sa-môn (vị thiên vương giữ phương bắc, chủ về của cải), hoặc hiện thân thế chủ, hoặc hiện thân người thờ phụng chư thiên, hoặc hiện thân thợ khéo có kỹ thuật. Hiện những thân biến hoá như thế, họ đến chỗ tất cả chúng sinh, tuỳ chỗ thích hợp mà khởi trí như huyễn; ở trong các thế gian như lưới Đế Thích (lưới ngọc ở cung trời Đế Thích, mỗi hạt ngọc phản chiếu tất cả các hạt khác, ví mọi sự trùng trùng hiện vào nhau), họ hành hạnh Bồ-tát, dùng đủ loại hình tướng, đủ loại uy nghi, đủ loại âm thanh, đủ loại lời bàn luận, đủ loại chỗ ở mà diễn nói các pháp.

 Đó là: hoặc nói về mọi nghề khéo, việc làm trong thế gian; hoặc nói về ngọn đèn sáng soi đời là mọi phước đức trí tuệ; hoặc nói về sự gia trì của uy lực chân thật đã chứng được; hoặc nói về sự trang nghiêm các nẻo thế gian do sức nghiệp giữ gìn; hoặc nói về việc thiết lập các địa vị của những thừa (thừa: cỗ xe, ví các con đường tu hành đưa đến giải thoát) thanh tịnh ở mười phương; hoặc nói về cảnh giới mà ngọn đèn trí viên mãn soi chiếu các pháp. Các Bồ-tát như thế, tuy đi khắp pháp giới mười phương để giáo hoá, điều phục, làm cho chúng sinh chín muồi, nhưng vẫn không rời chỗ Như Lai ở rừng Thệ-đa này.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video