Thiên 21 — Quyển 21

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (bộ kinh Hoa Nghiêm, kinh Đại thừa nói về cảnh giới rộng lớn, trang nghiêm như hoa của Phật), phẩm Phổ Hiền Bồ Tát Hạnh Nguyện (Bồ Tát là người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh; Phổ Hiền là vị Bồ Tát tiêu biểu cho hạnh nguyện rộng lớn; hạnh nguyện là việc tu làm và lời thề nguyện), quyển thứ hai mươi mốt. Phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện: đi vào cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn.

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài (vị thiếu niên đi khắp nơi tìm thầy học đạo) đang ở chỗ dạ thần (vị thần coi giữ ban đêm) tên Phổ Cứu Chúng Sinh Oai Đức Cát Tường. Ở đó cậu đã được nghe giải thoát môn (cửa giải thoát, tức một pháp môn chứng ngộ giúp người tu được tự tại, thoát khỏi mọi ràng buộc) của Bồ Tát tên là "Hiện khắp mọi thế gian để điều phục chúng sinh". Cậu cũng được tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vào một chỗ, lặng yên không tán loạn) "Thấy mọi Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) hiện ngay trước mặt", và tam-muội "Vượt hơn sự trang nghiêm của mọi chúng sinh". Cậu được cả thảy mười nghìn tam-muội như thế và đều tu tập trọn vẹn. Cậu khởi lòng tin hiểu sâu xa, ánh sáng soi khắp, thuận theo khắp nơi, bước vào và dạo đi trong các tam-muội ấy, sinh ra rộng lớn, vận dụng tự tại, rồi dần dần tiến bước. Cậu đến chỗ dạ thần tên Cụ Túc Công Đức Tịch Tĩnh Âm Hải, cúi đầu lạy sát chân thần, đi vòng quanh vô số vòng, chắp tay cung kính mà thưa:

 "Thưa bậc Thánh, trước đây con đã phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu đạt giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp, tức quyết chí thành Phật). Nhờ thiện tri thức (bậc thầy, bạn lành chỉ dạy đường tu), con học hạnh Bồ Tát, tu hạnh Bồ Tát, vào hạnh Bồ Tát và an trú trong hạnh Bồ Tát. Con nguyện sinh ra được những pháp không thể nghĩ bàn trong biển nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ hết thảy mọi sự, tức trí tuệ của Phật). Cúi mong ngài thương xót giảng cho con: Bồ Tát học hạnh Bồ Tát như thế nào, tu đạo Bồ Tát như thế nào?"

 Khi ấy vị dạ thần bảo Thiện Tài: "Lành thay, lành thay! Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách gọi trìu mến dành cho người nghe pháp), con đã biết nương theo các thiện tri thức để cầu hạnh Bồ Tát. Này thiện nam tử, ta đã được giải thoát môn của Bồ Tát tên là 'Từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ) sinh ra sự trang nghiêm của niềm hoan hỷ rộng lớn'."

 Thiện Tài hỏi: "Thưa bậc Đại Thánh, giải thoát môn này làm công việc gì, đi trong cảnh giới nào, tu phương tiện (cách thức khéo léo để đạt mục đích) gì, quán sát ra sao?"

 Dạ thần đáp: "Này thiện nam tử, ta khởi tâm ưa muốn trong sạch, bình đẳng. Ta khởi tâm trang nghiêm trong sạch, bền chắc, lìa mọi bụi nhơ của thế gian. Ta khởi tâm quyết không lùi bước, việc gì khó làm cũng làm được. Ta khởi tâm gom mọi công đức làm núi báu trang nghiêm, như núi Tu-di (ngọn núi khổng lồ ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) đứng trên kim luân (tầng vàng làm nền dưới đáy thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), mãi mãi không nghiêng động. Ta khởi tâm không bám trụ, không vướng mắc vào bất cứ nơi nào. Ta khởi tâm hiện ra khắp trước mọi chúng sinh và đều cứu giúp che chở được họ. Ta khởi tâm thấy biển chư Phật mà không bao giờ chán đủ. Ta khởi tâm cầu sức nguyện trong sạch của mọi Bồ Tát. Ta khởi tâm an trú trong biển ánh sáng của trí tuệ lớn trùm khắp. Ta khởi tâm khiến mọi chúng sinh vượt qua cánh đồng hoang sinh tử đầy lo buồn. Ta khởi tâm khiến mọi chúng sinh lìa bỏ sầu than và mọi nỗi khổ. Ta khởi tâm khiến mọi chúng sinh lìa bỏ đủ thứ sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp (sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, cảm giác chạm, và những gì ý nghĩ nhận biết) không vừa ý. Ta khởi tâm khiến mọi chúng sinh lìa bỏ nỗi khổ thương yêu mà phải chia lìa, oán ghét mà phải gặp nhau. Ta khởi tâm khiến mọi chúng sinh lìa bỏ những nỗi khổ do nhân duyên nghiệp ác, do ngu si và những thứ tương tự. Ta khởi tâm làm chỗ cứu giúp che chở cho chúng sinh trong các ác thú (các đường tái sinh xấu như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) hiểm nạn. Ta khởi tâm khiến mọi chúng sinh ra khỏi khổ sinh tử, và chỉ cho họ con đường chân chính. Ta khởi tâm khiến mọi chúng sinh lìa bỏ những nỗi khổ sinh, già, bệnh, chết. Ta khởi tâm khiến mọi chúng sinh đạt được niềm vui pháp cao tột của Như Lai. Ta khởi tâm khiến mọi chúng sinh đều được hưởng niềm vui mừng lớn và trong sạch. Ta khởi tâm khiến mọi chúng sinh tu hành đúng đắn mà không gặp tai ách.

 Phát những tâm ấy rồi, ta lại thuyết pháp cho chúng sinh, khiến họ dần dần đến được bậc nhất thiết trí. Tức là: Nếu thấy chúng sinh ham thích cung điện, nhà cửa mình đang ở, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ thấu rõ bản tính của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) mà lìa mọi bám chấp. Nếu thấy chúng sinh luyến tiếc cha mẹ, anh em, họ hàng, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được vào hội chúng trong sạch của chư Phật và Bồ Tát. Nếu thấy chúng sinh luyến tiếc vợ con, lòng không buông bỏ được, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ lìa bỏ lòng yêu đắm trong sinh tử, khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi loài), đối với mọi chúng sinh đều bình đẳng, không phân biệt. Nếu thấy chúng sinh luyến tiếc chợ búa, phố phường, những chỗ tụ họp, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được cùng tụ hội với các bậc Thánh. Nếu thấy chúng sinh tham đắm của cải, đồ dùng, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ đầy đủ các ba-la-mật (nghĩa là "đến bờ bên kia", tức các hạnh tu hoàn hảo đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ). Nếu thấy chúng sinh mê thích âm nhạc, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ yêu thích niềm vui pháp trong sạch. Nếu thấy chúng sinh vướng vào cảnh ngũ dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, tiếng hay, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái), ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được vào cảnh giới của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh hay nổi giận, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ an trú trong nhẫn ba-la-mật (hạnh nhẫn nhục hoàn hảo) của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh lòng lười biếng, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được tinh tấn ba-la-mật (hạnh siêng năng hoàn hảo) trong sạch. Nếu thấy chúng sinh lòng tán loạn, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được thiền ba-la-mật (hạnh thiền định hoàn hảo) của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh lạc vào rừng rậm của tà kiến, bị bóng tối vô minh (sự mê muội, không thấy được chân lý) che lấp, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ ra khỏi rừng rậm tối tăm ấy. Nếu thấy chúng sinh không có trí tuệ, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ thành tựu bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ hoàn hảo, thấy rõ bản chất thật của mọi sự). Nếu thấy chúng sinh đắm nhiễm tam giới (ba cõi: Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, tức toàn bộ thế giới luân hồi), ta thuyết pháp cho họ, khiến họ ở trong sinh tử mà lòng không giữ không bỏ, an trú trong phương tiện ba-la-mật (hạnh dùng cách khéo léo hoàn hảo để giáo hóa chúng sinh). Nếu thấy chúng sinh chí hướng thấp kém, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ viên mãn nguyện cầu bồ-đề (giác ngộ) của Phật. Nếu thấy chúng sinh chỉ cầu lợi cho riêng mình, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ phát nguyện làm lợi ích bình đẳng cho mọi chúng sinh. Nếu thấy chúng sinh ý chí yếu ớt, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được lực ba-la-mật (sức mạnh hoàn hảo) của Bồ Tát. Nếu thấy chúng sinh ngu si tăm tối, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được trí ba-la-mật (trí biết hoàn hảo) rốt ráo trong sạch của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh thân hình không đầy đủ, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được sắc thân (thân hình hiện ra bằng vật chất) viên mãn của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh hình dáng xấu xí, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý, không có hình tướng) cao tột trong sạch. Nếu thấy chúng sinh hình sắc thô xấu, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được làn da màu vàng mịn màng. Nếu thấy chúng sinh bị các khổ bức bách, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được niềm an vui tột bậc của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh đang có đủ thứ an vui, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ an trú trong niềm vui của nhất thiết trí. Nếu thấy chúng sinh mắc đủ thứ bệnh khổ, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ thành tựu thân như bóng hình (thân không thật, nên không bị bệnh khổ làm hại). Nếu thấy chúng sinh chất chứa lòng ham đắm hình sắc, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ yêu thích các hạnh Bồ Tát. Nếu thấy chúng sinh khốn khổ vì nghèo túng, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được kho báu công đức của Bồ Tát. Nếu thấy chúng sinh thích ở trong vườn rừng, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ cúng dường, phụng sự chư Phật và ở trong vườn pháp. Nếu thấy chúng sinh đang đi trên đường, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ hướng về con đường nhất thiết trí. Nếu thấy chúng sinh thích ở làng xóm, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ ra khỏi tam giới. Nếu thấy chúng sinh thích ở chốn thôn ấp, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ vượt lên đạo của nhị thừa (hai hạng người tu Thanh văn và Duyên giác, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) mà an trú ở bậc Như Lai. Nếu thấy chúng sinh thích ở thành quách, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được ở trong thành của Pháp Vương (vua pháp, tức Phật). Nếu thấy chúng sinh thích ở bốn góc, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được trí tuệ bình đẳng về tam thế (ba đời: quá khứ, hiện tại, vị lai). Nếu thấy chúng sinh thích ở các phương, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được trí tuệ thấy rõ mọi pháp. Nếu thấy chúng sinh nặng tính tham, ta giảng cho họ pháp môn bất tịnh quán (phép quán xét thân thể là nhơ nhớp để dứt lòng tham dục), khiến họ lìa bỏ cơn khát ái trong sinh tử. Nếu thấy chúng sinh nặng tính sân (giận dữ), ta giảng cho họ pháp môn quán lòng đại từ (lòng thương yêu lớn, muốn đem vui cho mọi loài), khiến họ siêng tu tập để lòng không còn muốn làm hại ai. Nếu thấy chúng sinh nặng tính si (mê muội), ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được mắt trí tuệ để quán xét biển các pháp. Nếu thấy chúng sinh thuộc hạng đẳng phân (tham, sân, si ngang nhau), ta thuyết pháp cho họ, khiến họ vào được biển đại nguyện của mọi trí tuệ thù thắng. Nếu thấy chúng sinh ưa thích niềm vui trong sinh tử, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ chán lìa. Nếu thấy chúng sinh chán nỗi khổ sinh tử và là người đáng được Như Lai giáo hóa, ta thuyết pháp cho họ, khiến họ ngộ được lý vô sinh (các pháp vốn không thật có sinh ra) mà vẫn thị hiện thọ sinh (tùy ý hiện ra đầu thai để cứu độ). Nếu thấy chúng sinh yêu đắm ngũ uẩn (năm nhóm hợp thành con người: sắc là thân thể, thọ là cảm giác, tưởng là nhận biết, hành là ý muốn, thức là phân biệt), ta thuyết pháp cho họ, khiến họ được an trú trong cảnh giới không nương tựa vào đâu. Nếu thấy chúng sinh lòng thấp kém, ta chỉ bày cho họ con đường trang nghiêm thù thắng. Nếu thấy chúng sinh sinh lòng kiêu mạn, ta giảng cho họ pháp nhẫn (sự an nhận và thấu suốt chân lý) bình đẳng của Như Lai. Nếu thấy chúng sinh lòng dua nịnh quanh co, ta giảng cho họ tâm ngay thẳng trong sạch của Bồ Tát.

 Này thiện nam tử, ta dùng vô lượng pháp thí (bố thí bằng giáo pháp) như thế để thu nhận các chúng sinh, dùng đủ mọi phương tiện để giáo hóa, điều phục, khiến họ lìa đường ác, được hưởng niềm vui ở cõi người và cõi trời, thoát khỏi sự trói buộc của tam giới mà an trú trong nhất thiết trí. Khi ấy ta liền được biển ánh sáng pháp hoan hỷ rộng lớn, mau chóng yêu thích sâu xa và trọn vẹn, lòng thư thái, yên ổn, sung sướng.

 Lại nữa, này thiện nam tử, ta thường quán sát biển hội chúng ở đạo tràng (nơi tu đạo, nơi Phật thành đạo và thuyết pháp) của mọi Bồ Tát: họ tu đủ thứ nguyện và hạnh, hiện đủ thứ thân trong sạch, có đủ thứ hào quang thường trực, phóng ra đủ thứ ánh sáng, dùng đủ thứ phương tiện để vào cửa nhất thiết trí, nhập đủ thứ tam-muội, hiện đủ thứ thần biến (biến hóa thần thông), phát ra đủ thứ biển âm thanh, có đủ thứ thân trang nghiêm, vào đủ thứ cửa của Như Lai, đến đủ thứ biển cõi nước, thấy đủ thứ biển chư Phật, được đủ thứ biển biện tài (tài nói năng giảng giải), soi đủ thứ cảnh giải thoát, được đủ thứ biển ánh sáng trí tuệ, vào đủ thứ biển tam-muội, dạo chơi tự tại trong đủ thứ cung điện giải thoát, theo đủ thứ cửa mà hướng đến nhất thiết trí, dùng mây trang nghiêm che phủ cõi hư không, quán sát đủ thứ hội chúng ở đạo tràng, gom đủ thứ thế giới, vào đủ thứ cõi Phật, đến đủ thứ biển phương hướng, nhận mệnh lệnh của đủ các Như Lai, từ chỗ đủ các Như Lai mà đến, cùng đi với đủ các Bồ Tát, tuôn mưa đủ thứ mây trang nghiêm, vào đủ thứ phương tiện của Như Lai, quán đủ thứ biển pháp của Như Lai, suy nghĩ đủ thứ cửa thần thông của Như Lai, thuận theo đủ thứ biển trí tuệ của Như Lai, đến đủ thứ pháp hội thù thắng của Như Lai, ngồi trên đủ thứ tòa trang nghiêm của Như Lai. Này thiện nam tử, ta quán sát hội chúng ở đạo tràng này, biết sức thần của Phật vô lượng vô biên, nên sinh niềm vui lớn.

 Này thiện nam tử, ta quán Như Lai Tỳ-lô-giá-na (nghĩa là "Ánh sáng chiếu khắp", danh hiệu pháp thân của Phật trong kinh Hoa Nghiêm), thấy trong từng niệm Ngài hiện ra sắc thân không thể nghĩ bàn; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Ta lại quán Như Lai, thấy trong từng niệm Ngài phóng ánh sáng lớn, tràn đầy pháp giới (toàn thể mọi sự vật, hiện tượng, tức cả vũ trụ) rộng lớn vô biên; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Lại thấy từ mỗi lỗ chân lông của Như Lai, trong từng niệm hiện ra những biển ánh sáng nhiều bằng số vi trần của vô lượng cõi Phật (nhiều như số hạt bụi nhỏ nhất có được khi nghiền nát vô lượng cõi Phật thành bụi); mỗi tia sáng lại có những tia sáng nhiều bằng số vi trần của vô lượng cõi Phật đi theo làm quyến thuộc (những kẻ tùy tùng); mỗi tia đều trùm khắp mọi pháp giới, dập tắt nỗi khổ của mọi chúng sinh; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn.

 Lại nữa, này thiện nam tử, ta quán đỉnh đầu và hai vai của Như Lai, thấy trong từng niệm hiện ra những đám mây núi lửa báu nhiều bằng số vi trần của mọi cõi Phật, tràn đầy mọi pháp giới trong mười phương (tám hướng cùng với phương trên và phương dưới); thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Lại nữa, này thiện nam tử, ta quán từng lỗ chân lông của Như Lai, thấy trong từng niệm tuôn ra những đám mây ánh sáng hương thơm nhiều bằng số vi trần của mọi cõi Phật, tràn đầy mọi cõi Phật trong mười phương; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Lại nữa, này thiện nam tử, ta quán từng biển tướng (các tướng tốt nổi bật trên thân Phật, gồm ba mươi hai tướng) của Như Lai, thấy trong từng niệm tuôn ra những đám mây thân Như Lai trang nghiêm bằng các tướng tốt, nhiều bằng số vi trần của mọi cõi Phật, đi khắp mọi thế giới trong mười phương; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Lại nữa, này thiện nam tử, ta quán từng tùy hảo (những vẻ đẹp phụ đi kèm các tướng tốt, gồm tám mươi vẻ) của Như Lai, thấy trong từng niệm tuôn ra những đám mây thân Như Lai có ánh sáng của các vẻ đẹp phụ, nhiều bằng số vi trần của mọi cõi Phật; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Lại nữa, này thiện nam tử, ta quán từng lỗ chân lông của Như Lai, thấy trong từng niệm tuôn ra những đám mây biến hóa của Phật nhiều bằng số vi trần của vô số không thể nói hết cõi Phật, chỉ bày Như Lai từ lúc mới phát tâm, tu các ba-la-mật, đầy đủ con đường trang nghiêm, vào các địa (các bậc tu chứng) của Bồ Tát, và dạo chơi tự tại với đủ thứ sức thần của Bồ Tát; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn.

 Lại nữa, này thiện nam tử, ta quán từng lỗ chân lông của Như Lai, thấy trong từng niệm hiện ra những đám mây thân Thiên vương (vua các cõi trời) nhiều bằng số vi trần của vô số không thể nói hết cõi Phật, cùng những thần biến tự tại của Thiên vương, tràn khắp mọi pháp giới mười phương; ai đáng nhờ thân Thiên vương mà được độ thì liền hiện ra trước người ấy mà thuyết pháp; thấy vậy rồi, ta sinh niềm vui lớn. Lại nữa, này thiện nam tử, ta quán từng lỗ chân lông của Như Lai, thấy trong từng niệm hiện ra những đám mây thân nhiều bằng số vi trần của vô số không thể nói hết cõi Phật: mây thân Long vương (vua loài rồng), mây thân vua dạ-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh, đi nhanh), mây thân vua càn-thát-bà (thần nhạc ở cõi trời, sống bằng hương thơm), mây thân vua a-tu-la (loài thần hiếu chiến, hay đánh nhau với chư thiên), mây thân vua ca-lâu-la (chim thần cánh vàng, ăn rồng), mây thân vua khẩn-na-la (thần ca hát ở cõi trời, hình người đầu có sừng), mây thân vua ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), mây thân vua loài người, mây thân Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên). Không lúc nào là không trong từng niệm, từ các lỗ chân lông hiện ra những thần biến như thế, những thân tướng như thế, những lời nói như thế, những bài thuyết pháp như thế. Ta thấy vậy rồi, trong từng niệm sinh niềm vui lớn và lòng tin ưa rộng lớn, lớn ngang bằng pháp giới và tát-bà-nhã (trí biết tất cả, tức nhất thiết trí). Điều xưa chưa được, nay mới được; điều xưa chưa hiểu, nay mới hiểu; điều xưa chưa chứng, nay mới chứng; điều xưa chưa vào, nay mới vào; điều xưa chưa đầy đủ, nay mới đầy đủ; điều xưa chưa thấy, nay mới thấy; điều xưa chưa nghe, nay mới nghe. Vì sao vậy? Vì đã biết rõ tướng trạng của pháp giới, biết mọi pháp chỉ có một tướng, vào được con đường của ba đời một cách bình đẳng, nói được mọi pháp vô biên.

 Này thiện nam tử, ta đã vào biển ánh sáng giải thoát của Bồ Tát gọi là "Từng niệm sinh ra sự trang nghiêm của niềm hoan hỷ rộng lớn" này. Lại nữa, này thiện nam tử, giải thoát này không có bờ bến, vì vào khắp mọi cửa pháp giới. Giải thoát này không cùng tận, vì phát khởi đồng đều tâm hướng về tính nhất thiết trí. Giải thoát này không đo lường được, vì là cảnh giới mà mắt trí của Bồ Tát mới biết. Giải thoát này không có giới hạn, vì vào trong tâm tưởng không giới hạn của mọi chúng sinh. Giải thoát này rất sâu, vì là chỗ trí tuệ lặng lẽ quán sát. Giải thoát này rộng lớn, vì trùm khắp cảnh giới của mọi Như Lai. Giải thoát này không hư hoại, vì là chỗ mắt trí của Bồ Tát biết. Giải thoát này không có đáy, vì thấu đến tận nguồn đáy của pháp giới. Giải thoát này chính là cửa phổ môn (cửa mở ra khắp mọi nơi), vì trong một việc mà sinh ra khắp mọi thần biến. Giải thoát này thể tính không trống rỗng, vì mọi pháp thân đều bình đẳng, không hai. Giải thoát này rốt cuộc không có sinh ra, vì biết rõ các pháp như huyễn. Giải thoát này như bóng hình, vì do ánh sáng của trí và nguyện nhất thiết trí sinh ra. Giải thoát này như phép biến hóa, vì là sự biến hóa nhiệm mầu của các hạnh Bồ Tát. Giải thoát này như mặt đất lớn, vì là chỗ nương tựa của mọi chúng sinh. Giải thoát này như nước lớn, vì lấy lòng đại bi thấm nhuần tất cả. Giải thoát này như lửa lớn, vì làm khô cạn nước tham ái của chúng sinh. Giải thoát này như gió lớn, vì khiến chúng sinh mau chóng hướng đến nhất thiết trí. Giải thoát này như biển lớn, vì dùng các báu công đức trang nghiêm cho mọi chúng sinh. Giải thoát này như núi Tu-di, vì từ đó tuôn ra biển báu pháp của nhất thiết trí. Giải thoát này như cung điện cõi trời, vì được mọi pháp mầu trang nghiêm. Giải thoát này như hư không, vì dung chứa khắp sức thần thông của mọi Như Lai trong ba đời. Giải thoát này như đám mây lớn, vì khắp vì chúng sinh mà tuôn mưa pháp. Giải thoát này như mặt trời trong sáng, vì phá được bóng tối vô tri của chúng sinh. Giải thoát này như trăng tròn, vì làm đầy đủ biển phúc đức và trí tuệ rộng lớn. Giải thoát này như Như Lai, vì ở mọi nơi đều chính biến tri (biết chân chính và biết trọn khắp). Giải thoát này như bóng của chính mình, vì do nghiệp lành của chính mình hóa hiện ra. Giải thoát này như tiếng vang trong hang, vì tùy chỗ thích hợp mà thuyết pháp. Giải thoát này như ảnh trong gương, vì tùy tâm chúng sinh mà soi hiện. Giải thoát này như vua cây lớn, vì nở ra mọi hoa thần thông. Giải thoát này như kim cương, vì từ xưa đến nay không thể phá hoại. Giải thoát này như ngọc như ý (ngọc báu muốn gì được nấy), vì sinh ra vô lượng sức tự tại. Giải thoát này như vua ngọc ma-ni (ngọc báu trong sáng) tên Ly Cấu Tạng, vì hiện ra mọi thần biến của các Như Lai trong ba đời. Giải thoát này như ngọc ma-ni mầu nhiệm tên Hỷ Tràng, vì phát ra bình đẳng âm thanh pháp luân (bánh xe pháp, tức giáo pháp Phật giảng ra lăn đi khắp nơi để phá mê lầm) của mọi Đức Phật. Này thiện nam tử, nay ta vì con mà bằng nhiều cách ca ngợi công đức chân thật, hiếm có, không gì sánh bằng của giải thoát môn này, là điều khó hiểu, khó vào, khó tin, khó biết. Con nên suy nghĩ, thuận theo mà ngộ nhập."

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài thưa với dạ thần: "Thưa bậc Thánh, tu hành thế nào để được giải thoát này một cách đầy đủ viên mãn?"

 Dạ thần đáp: "Này thiện nam tử, Bồ Tát tu hành mười kho pháp lớn, gom góp viên mãn, ánh sáng chiếu khắp, sinh ra lòng yêu thích, có oai lực tự tại, thì sẽ thành tựu được giải thoát môn này. Mười điều ấy là gì? Một là tu kho pháp lớn bố thí (đem của cải, sức lực, giáo pháp cho người), tùy lòng chúng sinh mà làm cho họ đều được thỏa mãn. Hai là tu kho pháp lớn tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), vào khắp biển công đức của mọi Đức Phật. Ba là tu kho pháp lớn an nhẫn (nhẫn nhịn, an nhận), suy nghĩ khắp được bản tính của mọi pháp. Bốn là tu kho pháp lớn tinh tấn (siêng năng không ngừng), hướng đến nhất thiết trí mà không bao giờ thoái lui. Năm là tu kho pháp lớn thiền định, dập tắt được sự nóng bức phiền muộn của mọi chúng sinh. Sáu là tu kho pháp lớn bát-nhã (trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự), biết rõ khắp biển các pháp. Bảy là tu kho pháp lớn phương tiện, làm thuần thục khắp biển chúng sinh. Tám là tu kho pháp lớn các nguyện, dạo vào khắp biển các cõi Phật, vì các chúng sinh mà tu hạnh Bồ Tát cho đến hết các kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) vị lai. Chín là tu kho pháp lớn các sức mạnh, trong từng niệm hiện ra trong biển giáo hóa của mọi pháp giới, ở mọi cõi đều thành đẳng chính giác (đạt giác ngộ chân chính trọn vẹn, tức thành Phật), thường không ngừng nghỉ. Mười là tu kho pháp lớn trí trong sạch, được trí nhiệm mầu trong sạch của Như Lai, biết khắp mọi pháp trong ba đời mà không chướng ngại. Này thiện nam tử, nếu các Bồ Tát an trú trong mười kho pháp lớn như thế thì sẽ được giải thoát như vậy: trong sạch, tăng trưởng, gom góp đầy đủ, sinh ra bền chắc, thành tựu rộng lớn, an trú viên mãn."

 Thiện Tài thưa: "Thưa bậc Thánh, ngài phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề đã bao lâu rồi?"

 Dạ thần đáp: "Này thiện nam tử, về phía đông của biển thế giới Hoa Tạng trang nghiêm này (biển thế giới là một tập hợp vô số thế giới; Hoa Tạng là biển thế giới do Phật Tỳ-lô-giá-na giáo hóa, trong đó có cõi chúng ta), đi qua một nghìn biển thế giới, có một biển thế giới tên Nhất Thiết Tịnh Quang Chúng Bảo Trang Nghiêm. Trong đó có một thế giới chủng (dòng thế giới, tức một chuỗi thế giới xếp chồng nhiều tầng trong biển thế giới) tên Đại Nguyện Quang Minh Âm. Trong đó có một thế giới tên Vô Cấu Kim Quang Trang Nghiêm, lấy mọi thứ hương và vua ngọc kim cương ma-ni làm thể chất, hình dáng như lầu gác, lấy mây các báu nhiệm mầu làm biên giới, đặt trên biển chuỗi ngọc báu, có mây cung điện nhiệm mầu che phủ bên trên; cõi ấy sạch và nhơ lẫn lộn. Trong thế giới ấy, vào thời xa xưa, có một kiếp tên Phổ Chiếu Quang Tràng, có một nước tên Phổ Bảo Cát Tường Tạng, có một bồ-đề tràng (nơi Phật ngồi thành đạo) tên Nhất Thiết Bảo Tạng Chúng Sắc Quang Minh, có một Đức Phật tên Bất Thoái Chuyển Pháp Giới Diệu Âm đã thành đẳng chính giác tại bồ-đề tràng ấy. Lúc đó ta làm thần cây bồ-đề, tên Phúc Đức Đăng Quang Minh Tràng, giữ gìn đạo tràng. Ta thấy Như Lai ấy thành đẳng chính giác, hiện đủ thứ sức thần tự tại, nên phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, và ngay lúc ấy được tam-muội tên 'Soi khắp biển công đức của Như Lai'.

 Tại đạo tràng ấy, kế đó có Như Lai ra đời tên Pháp Thụ Oai Đức Sơn Vương. Bấy giờ ta mệnh chung, lại sinh ra ở đó, làm dạ thần chủ đạo tràng, tên Cát Tường Phúc Trí Quang Minh. Ta thấy Như Lai ấy chuyển chính pháp luân (giảng giáo pháp chân chính), hiện thần thông lớn, liền được tam-muội tên 'Soi khắp mọi cảnh giới lìa tham'. Kế đó có Như Lai ra đời tên Nhất Thiết Pháp Hải Âm Thanh Vương. Ta làm dạ thần, nhân đó được thấy Phật, phụng sự bằng nhiều cách, cúng dường cung kính, lòng sinh vui mừng, liền được tam-muội tên 'Bậc tăng trưởng mọi pháp lành'. Kế đó có Như Lai ra đời tên Bảo Quang Minh Đăng Tràng Vương. Ta làm dạ thần, nhân đó được thấy Phật, phụng sự cúng dường, làm Ngài vui lòng, liền được tam-muội tên 'Mây ánh sáng hiện khắp thần thông'. Kế đó có Như Lai ra đời tên Công Đức Tu-di Quang Oai Đức Vương. Ta làm dạ thần, nhân đó được thấy Phật, phụng sự cúng dường, làm Ngài vui lòng, liền được tam-muội tên 'Soi khắp biển chư Phật'. Kế đó có Như Lai ra đời tên Pháp Vân Diệu Âm Thanh Vương. Ta làm dạ thần, nhân đó được thấy Phật, phụng sự cúng dường, làm Ngài vui lòng, liền được tam-muội tên 'Ngọn đèn của mọi biển pháp'. Kế đó có Như Lai ra đời tên Trí Cự Quang Chiếu Vương. Ta làm dạ thần, nhân đó được thấy Phật, phụng sự cúng dường, làm Ngài vui lòng, liền được tam-muội tên 'Ngọn đèn ánh sáng dập tắt nỗi khổ của mọi chúng sinh'. Kế đó có Như Lai ra đời tên Diệu Pháp Thần Thông Tốc Tật Tràng. Ta làm dạ thần, nhân đó được thấy Phật, phụng sự cúng dường, lòng rất vui mừng, liền được tam-muội tên 'Kho ánh sáng của những việc làm của các Như Lai ba đời'. Kế đó có Như Lai ra đời tên Pháp Đăng Dũng Mãnh Trí Tuệ Sư Tử Vương. Ta làm dạ thần, nhân đó được thấy Phật, phụng sự cúng dường, làm Ngài vui lòng, liền được tam-muội tên 'Ánh sáng oai đức của bánh xe trí tuệ không ngăn ngại khắp mọi thế gian'. Kế đó có Như Lai ra đời tên Trí Lực Cụ Túc Oai Đức Vương. Ta làm dạ thần, nhân đó được thấy Phật, phụng sự cúng dường, làm Ngài vui lòng, liền được tam-muội tên 'Soi khắp bóng hình căn tính và hành vi của chúng sinh ba đời'.

 Như thế đó, này thiện nam tử, trong kiếp Phổ Chiếu Quang Minh Tràng của thế giới Vô Cấu Kim Quang Trang Nghiêm ấy, có những Như Lai nhiều bằng số vi trần của mười cõi Phật ra đời như vậy. Lúc ấy ta khi thì làm Thiên vương, khi thì làm Long vương, khi thì làm vua dạ-xoa, khi thì làm vua càn-thát-bà, khi thì làm vua a-tu-la, khi thì làm vua ca-lâu-la, khi thì làm vua khẩn-na-la, khi thì làm vua ma-hầu-la-già, khi thì làm vua loài người, khi thì làm Phạm vương, khi thì làm thân trời, khi thì làm thân người, khi thì làm thân nam, khi thì làm thân nữ, khi thì làm thân bé trai, khi thì làm thân bé gái, đều đem đủ thứ đồ cúng dường mà cung kính cúng dường, tôn trọng phụng sự các Như Lai ấy. Ta cũng được nghe pháp mầu do chư Phật giảng, đều lắng nghe tiếp nhận, ghi nhớ không quên. Từ đó mệnh chung, ta lại sinh ngay trong thế giới ấy, trải qua số kiếp nhiều bằng số vi trần của một cõi Phật, tu hành đủ thứ hạnh mầu của Bồ Tát. Sau đó hết tuổi thọ, ta sinh vào thế giới Ta-bà (cõi chúng ta đang ở, nghĩa là "cõi phải kham nhẫn chịu khổ") trong biển thế giới Hoa Tạng trang nghiêm này. Ta gặp Như Lai Ca-la-cưu-tôn-đà (vị Phật đầu tiên ra đời trong kiếp hiện tại), phụng sự cúng dường, làm Ngài vui lòng, được tam-muội tên 'Ánh sáng bóng hình lìa mọi bụi nhơ'. Kế đó ta gặp Như Lai Câu-na-hàm Mâu-ni, phụng sự cúng dường, làm Ngài vui lòng, được tam-muội tên 'Ánh sáng khắp nơi soi khắp mọi biển cõi'. Kế đó ta gặp Như Lai Ca-diếp, phụng sự cúng dường, làm Ngài vui lòng, được tam-muội tên 'Biển âm thanh nhiệm mầu diễn nói cho mọi chúng sinh'. Kế đó ta gặp Như Lai Tỳ-lô-giá-na thành đẳng chính giác tại đạo tràng này, trong từng niệm hiện đủ thứ thần thông và oai lực rộng lớn. Lúc ấy ta được thấy, liền đạt giải thoát môn 'Từng niệm sinh ra sự trang nghiêm của niềm hoan hỷ rộng lớn' này.

 Được giải thoát này rồi, ta vào được các biển an lập (các cách sắp đặt, bố trí) của pháp giới nhiều bằng số vi trần của mười lần vô số không thể nói hết cõi Phật. Ta thấy mọi hạt vi trần trong mọi cõi Phật của tất cả các biển an lập pháp giới ấy; trong mỗi hạt bụi có những cõi Phật nhiều bằng số vi trần của mười lần vô số không thể nói hết cõi Phật; trong mỗi cõi nước đều có Như Lai Tỳ-lô-giá-na ngồi ở đạo tràng, trong từng niệm thành đẳng chính giác, hiện các thần biến; mỗi thần biến hiện ra đều trùm khắp mọi biển pháp giới. Ta cũng thấy chính mình đang ở chỗ của tất cả các Như Lai ấy, lại cũng nghe đủ thứ pháp mà mọi Như Lai trong mọi thế giới ấy giảng nói; ta đều lắng nghe tiếp nhận, ghi nhớ không quên.

 Lại nữa, này thiện nam tử, ta lại thấy từ mỗi lỗ chân lông của tất cả các Như Lai ấy sinh ra đủ thứ biển biến hóa, hiện sức thần thông, trong mọi biển pháp giới mười phương, mọi biển cõi Phật, mọi thế giới chủng, mọi thế giới, tùy theo đủ loài sinh ra, đủ thứ tâm tính, đủ thứ ý tưởng và hành vi của chúng sinh, theo chỗ thích hợp mà chuyển chính pháp luân. Ta được sức đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ không quên) mau lẹ, thọ trì được hết mọi câu chữ và ý nghĩa, suy nghĩ với chính niệm (ý nghĩ đúng đắn, tỉnh giác); dùng trí sáng rõ mà vào khắp mọi kho pháp trong sạch; dùng trí tự tại mà dạo khắp mọi biển pháp rất sâu; dùng trí trùm khắp mà biết khắp mọi nghĩa lý rộng lớn của ba đời; dùng trí bình đẳng mà thông đạt khắp những pháp không sai khác của chư Phật. Ta có thể như thế mà ngộ hiểu mọi pháp môn của chư Phật. Trong mỗi pháp môn, ngộ hiểu mọi mây tu-đa-la (kinh điển, lời Phật dạy). Trong mỗi mây tu-đa-la, ngộ hiểu mọi biển pháp. Trong mỗi biển pháp, ngộ hiểu mọi phẩm loại pháp. Trong mỗi phẩm loại pháp, ngộ hiểu mọi mây pháp. Trong mỗi mây pháp, ngộ hiểu mọi dòng pháp. Trong mỗi dòng pháp, sinh ra mọi biển yêu thích pháp. Mỗi biển yêu thích pháp sinh ra mọi địa (bậc tu chứng). Trong mỗi địa, sinh ra mọi biển tam-muội. Mỗi biển tam-muội được mọi biển thấy Phật. Mỗi biển thấy Phật được mọi biển ánh sáng trí tuệ. Mỗi biển ánh sáng trí tuệ soi khắp ba đời, vào khắp mười phương.

 Ta biết biển hạnh tu trong quá khứ của vô lượng Như Lai. Biết biển bản sự (những chuyện tu hành ở các đời trước) của vô lượng Như Lai. Biết biển bố thí ba-la-mật của vô lượng Như Lai, điều khó bỏ mà bỏ được. Biết biển tịnh giới ba-la-mật viên mãn của vô lượng Như Lai. Biết biển an nhẫn ba-la-mật trong sạch của vô lượng Như Lai. Biết biển tinh tấn ba-la-mật rộng lớn của vô lượng Như Lai. Biết biển thiền ba-la-mật viên mãn trong sạch của vô lượng Như Lai. Biết biển bát-nhã ba-la-mật thâm nhập sâu xa của vô lượng Như Lai. Biết biển phương tiện ba-la-mật đủ loại của vô lượng Như Lai. Biết biển nguyện ba-la-mật tăng trưởng đủ loại của vô lượng Như Lai. Biết biển lực ba-la-mật thành tựu đủ loại của vô lượng Như Lai. Biết biển trí ba-la-mật viên mãn đủ loại của vô lượng Như Lai. Biết biển ánh sáng trí tuệ soi khắp của những hạnh không chướng ngại vượt qua các bậc Bồ Tát mà vô lượng Như Lai đã làm trong quá khứ. Biết những lúc vô lượng Như Lai trong quá khứ an trú ở các bậc Bồ Tát, tu hạnh không chướng ngại, suốt biển vô lượng kiếp hiện sức thần thông. Biết đủ cách vô lượng Như Lai trong quá khứ làm viên mãn các bậc Bồ Tát. Biết đủ cách vô lượng Như Lai trong quá khứ tu tập các bậc Bồ Tát. Biết đủ cách vô lượng Như Lai trong quá khứ làm trong sạch các bậc Bồ Tát. Biết đủ cách vô lượng Như Lai trong quá khứ quán sát các bậc Bồ Tát. Biết vô lượng Như Lai thuở trước khi còn làm Bồ Tát thường thấy chư Phật như bóng theo hình (luôn luôn không rời). Biết vô lượng Như Lai thuở trước khi còn làm Bồ Tát thấy hết biển chư Phật, cùng ở với các Ngài suốt biển kiếp. Biết vô lượng Như Lai thuở trước khi còn làm Bồ Tát dùng vô lượng thân sinh ra khắp các biển cõi. Biết vô lượng Như Lai thuở trước khi còn làm Bồ Tát tu hạnh rộng lớn trùm khắp pháp giới. Biết vô lượng Như Lai thuở trước khi còn làm Bồ Tát hiện ra đủ thứ cửa phương tiện để điều phục và làm thuần thục mọi chúng sinh. Biết vô lượng Như Lai phóng ánh sáng lớn soi khắp mọi biển cõi trong mười phương. Biết vô lượng Như Lai hiện sức thần lớn, hiện ra khắp trước mọi chúng sinh. Biết ánh sáng tự tại của bậc trí tuệ rộng lớn của vô lượng Như Lai. Biết thần biến khó nghĩ bàn khi vô lượng Như Lai thành đẳng chính giác. Biết vô lượng Như Lai chuyển chính pháp luân, và ta thọ trì được hết, không quên mất. Biết biển tướng tốt mà vô lượng Như Lai hiện ra. Biết biển thân mà vô lượng Như Lai hiện ra. Biết cảnh giới rộng lớn của vô lượng Như Lai. Các Như Lai ấy từ lúc mới phát tâm cho đến khi giáo pháp diệt mất, những pháp như thế, mọi sự siêng năng cầu học và những phương tiện tương ứng, ta trong từng niệm đều biết, đều thấy, đều chứng nhập sâu xa.

 Này thiện nam tử, con hỏi ta phát tâm đến nay đã bao lâu. Ta nhớ thuở xưa, cách đây số kiếp nhiều bằng số vi trần của hai cõi Phật, như đã kể trên, ở thế giới Vô Cấu Kim Quang Trang Nghiêm, ta làm thần cây bồ-đề tên Phúc Đức Đăng Viên Mãn Quang Minh Tràng, nghe Như Lai Bất Thoái Chuyển Pháp Giới Diệu Âm giảng đủ thứ pháp, liền phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Ta trải qua số kiếp nhiều bằng số vi trần của hai cõi Phật, tu hành đủ thứ hạnh Bồ Tát, sau đó sinh vào thế giới Ta-bà này, trong Hiền kiếp (tên kiếp hiện tại, trong đó có một nghìn Đức Phật ra đời). Từ Phật Ca-la-cưu-tôn-đà đến Phật Thích-ca Mâu-ni, và mọi Như Lai sẽ ra đời trong kiếp này về sau, ta đều gần gũi, phụng sự, cúng dường, cung kính, tôn trọng, làm các Ngài vui lòng. Như ở trong Hiền kiếp của thế giới này ta cúng dường mọi Đức Phật sẽ ra đời, thì đối với mọi Đức Phật sẽ ra đời trong mọi thế giới, mọi kiếp, ta cũng đều như thế mà gần gũi, phụng sự, cúng dường bằng đủ mọi cách. Này thiện nam tử, thế giới Vô Cấu Kim Quang Trang Nghiêm ấy nay vẫn còn, chư Phật ra đời ở đó nối nhau không dứt. Con nên một lòng tu cửa đại dũng mãnh (đại dũng cảm) này của Bồ Tát."

 Bấy giờ chủ dạ thần Cụ Túc Công Đức Tịch Tĩnh Âm Hải muốn nói lại ý nghĩa của giải thoát môn này, liền vì đồng tử Thiện Tài mà nói kệ (bài thơ tụng trong kinh) rằng:

 Thiện Tài, nay con hãy nghe ta nói / về giải thoát môn trong sạch nhiệm mầu như thế này;

 nghe rồi hãy yêu thích, sinh lòng vui mừng, / siêng tu đến cùng để hiểu thấu và chứng nhập.

 Ta xưa tu hành trải qua biển nhiều kiếp, / sinh lòng tin sâu xa rộng lớn;

 thường quán pháp tính (bản tính chân thật của mọi sự vật) khiến nó hiện rõ trước mắt, / mau chứng nhất thiết trí (trí tuệ biết hết thảy của Phật) rỗng rang như hư không.

 Ta đối với chư Phật ba đời / đều sinh lòng tin vui rộng lớn;

 với các quyến thuộc (đồ chúng theo Phật) tối thắng trong sạch, / đều nguyện phụng sự, thường gần gũi.

 Ta thấy các bậc Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người, một danh hiệu của Phật) thời quá khứ, / vì lợi ích chúng sinh mà đều cúng dường;

 nghe được pháp môn trong sạch rộng lớn này, / lòng yêu kính sinh vui mừng.

 Ta luôn đối với cha mẹ và thầy, bậc bề trên, / tôn trọng cung kính khiến các vị vui lòng;

 như thế chưa từng có lòng biếng nhác dừng nghỉ, / nhờ vậy mà vào sâu được giải thoát này.

 Lại với người già, người bệnh, người nghèo khó, / người không nơi nương tựa, người các giác quan không đầy đủ,

 trải vô số kiếp chịu luân hồi, / ta đem lòng từ thương xót cứu giúp, khiến họ yên vui.

 Kiếp ô trọc (thời đại suy đồi, nhơ đục) với nạn nước, lửa, vua quan, giặc cướp, / voi say, thú dữ, mọi điều đáng sợ,

 ta xưa khi tu hành trong biển các cõi sống chết, / đã bằng nhiều cách cứu giúp, khiến chúng sinh thoát khỏi.

 Phiền não (những tâm trạng nhơ đục như tham lam, giận dữ, si mê làm não loạn tâm) trong tam hữu (ba cõi hiện hữu, tức toàn bộ thế giới luân hồi) luôn bừng cháy, / các nghiệp chướng (chướng ngại do việc làm xấu gây ra) ác thường quấn phủ,

 chúng sinh rơi vào chốn hiểm nạn sinh tử, / ta xưa cứu họ, khiến những thứ ấy tiêu diệt.

 Trong mọi ác thú (các đường tái sinh xấu như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) đáng sợ, / đủ thứ khổ nạn nối nhau mãi không dứt,

 sinh, già, bệnh, chết bức bách thân họ, / ta sẽ cứu họ, khiến tất cả đều ra khỏi.

 Nguyện suốt mọi kiếp vị lai, / khắp vì mọi chúng sinh khổ não,

 diệt trừ sinh tử không còn sót, / được mọi niềm an vui rốt ráo của Phật.

 "Này thiện nam tử, ta chỉ biết giải thoát môn 'Từng niệm mau chóng sinh ra sự trang nghiêm của niềm hoan hỷ rộng lớn' này mà thôi. Còn như các vị Bồ Tát ma-ha-tát (Bồ Tát lớn, bậc Bồ Tát có hạnh nguyện rộng lớn) thì vào sâu mọi biển pháp giới, lìa xa mọi nỗi khổ bên trong và bên ngoài, dứt hẳn mọi vọng tưởng (ý nghĩ sai lầm, hư dối), đầy đủ mọi trí tuệ Bồ Tát, biết hết số lượng mọi kiếp, thấy khắp sự thành và hoại của mọi cõi; ta làm sao biết được, nói được công đức và hạnh của các vị ấy? Này thiện nam tử, trong hội chúng trong sạch viên mãn của Như Lai tại bồ-đề tràng này, có một chủ dạ thần tên Thủ Hộ Nhất Thiết Thành Tăng Trưởng Oai Đức. Con hãy đến đó hỏi: Bồ Tát học hạnh Bồ Tát thế nào, tu đạo Bồ Tát thế nào?"

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài một lòng quán sát thân của chủ dạ thần Cụ Túc Công Đức Tịch Tĩnh Âm Hải, chắp tay cung kính, nói kệ ca ngợi rằng:

 Con nhờ thuận theo lời dạy của bạn lành, / nay được đến chỗ vị thiên thần;

 thân ngài lớn không bờ bến, cao như núi Tu-di (ngọn núi khổng lồ ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), / tòa ngồi trang nghiêm, thảy đều đẹp đẽ nhiệm mầu.

 Những kẻ bám chấp vào hình sắc, / cho rằng có các pháp thật để nương tựa,

 những người tà kiến, hiểu biết nông cạn, trí kém cỏi, / không thể nào hiểu được cảnh giới của bậc tôn quý.

 Hết thảy trời và người trong thế gian, / dù quán sát suốt vô biên kiếp,

 cũng không thể đo lường thân của vị thánh thần, / vì hình sắc của ngài vô lượng, khó nghĩ bàn.

 Ngài lìa xa các uẩn (năm nhóm hợp thành thân tâm: thân thể, cảm giác, nhận biết, ý muốn, phân biệt), / cũng chẳng nương vào giới và xứ (mười tám giới và mười hai xứ, những cách phân loại các giác quan, đối tượng của chúng và sự nhận biết);

 khắp vì chúng sinh mà hiện ra ở thế gian (?), / thị hiện đủ thứ sức thần thông.

 Mắt trí tối thắng luôn trong sạch, / không nhơ, không động, không vướng mắc;

 có thể quán trong mọi hạt bụi nhỏ nhất, / thấy đủ thứ sức thần thông của Phật.

 Thân ngài nay là kho chính pháp, / tâm trí không ngăn ngại, luôn trong sạch;

 đã được ánh sáng trí tuệ của Như Lai (danh hiệu của Phật), / lại soi khắp mọi loài chúng sinh.

 Tâm ngài gom khắp vô biên việc lành, / trang nghiêm mọi thế gian;

 thấu rõ mọi pháp đều do tâm, / hiện thân nhiều bằng số chúng sinh.

 Hiểu thế gian như giấc mộng, / chư Phật như bóng hình,

 các pháp như tiếng vang, thảy đều không thật, / tùy tâm mà hiện khắp, chẳng vướng mắc.

 Ngài khắp vì mọi chúng sinh, / trong từng niệm hiện thân, luôn tự tại;

 tâm không trụ nơi có cũng không trụ nơi không, / thường nghe thuyết pháp khắp các phương.

 Biển các cõi nhiều như bụi của vô lượng cõi, / cùng biển chư Thiện Thệ (bậc đã khéo đi qua bờ sinh tử, một danh hiệu của Phật) và biển chúng sinh,

 như thế thảy đều ở trong một hạt bụi: / đó là sức cảnh giới giải thoát của bậc tôn quý này.

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài dùng bài kệ mầu này ca ngợi vị thần xong, cúi đầu lạy sát chân thần, đi vòng quanh vô số vòng, ân cần chiêm ngưỡng, rồi từ biệt lui ra đi.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video