Thiên 7 — Quyển 7

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (bộ kinh lớn của Phật giáo Đại thừa; tên kinh ví muôn hạnh của Phật như trăm hoa tô điểm cho quả Phật), phẩm "Hạnh nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền" (Bồ Tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi loài; Phổ Hiền: vị Bồ Tát tiêu biểu cho hạnh tu rộng lớn; hạnh nguyện: việc tu làm và lời thề nguyện), quyển thứ bảy: phẩm "Đi vào cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn — hạnh nguyện Phổ Hiền" (giải thoát: thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não và khổ đau; cảnh giới: phạm vi chứng nghiệm của bậc tu hành).

 Lúc ấy, tỳ-kheo (vị tăng xuất gia đã nhận giới đầy đủ) Hải Tràng, từ tướng bạch hào (sợi lông trắng xoáy tròn giữa hai chân mày, một trong các tướng tốt của bậc giác ngộ) ở giữa hai chân mày, hiện ra các vị Thiên vương Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi, cõi trời thứ hai của cõi Dục) nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ trong vô lượng trăm nghìn a-tăng-kỳ (con số lớn đến mức không thể đếm) cõi Phật (thế giới do một vị Phật giáo hóa).

 Uy đức và ánh sáng của các vị ấy vượt hơn hết thảy chúng trời. Họ lìa bỏ mọi thú vui dục lạc ở thế gian, đối với mọi cảnh đều được tự tại (làm chủ, không bị cảnh lôi kéo). Họ lấy ngọc báu ma-ni (loại ngọc quý trong sáng, theo kinh Phật có thể tỏa sáng và đáp ứng điều mong cầu) buộc trên đỉnh đầu. Ánh sáng nơi thân che mờ cung điện các cõi trời, làm rung chuyển mọi núi chúa Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm mỗi thế giới theo quan niệm vũ trụ của Phật giáo), đánh thức mọi chúng trời đang buông thả phóng túng.

 Họ ca ngợi sức mạnh của phúc đức, giảng nói sức mạnh của trí tuệ, làm nảy sinh sức mạnh của niềm an vui, giữ vững sức mạnh của ý chí, tăng thêm sức mạnh của chính niệm (sự nhớ nghĩ, chú tâm đúng đắn) trong sạch, làm bền chắc sức mạnh của tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh) đã phát. Họ khen niềm vui được thấy Phật, khiến người ta bỏ ham muốn thế gian; khen niềm vui được nghe pháp (giáo lý Phật dạy), khiến người ta chán lìa thế gian; khen niềm vui quán xét bằng trí tuệ, khiến người ta dứt sự nhiễm ô của thế gian.

 Họ ngăn chặn chiến tranh của A-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay ganh ghét, hiếu chiến, thường đánh nhau với chư thiên), cắt đứt sự tranh giành do phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn, khổ não như tham lam, giận dữ, si mê) gây ra, diệt tâm sợ chết, phát nguyện hàng phục ma (những thế lực ngăn trở người tu đạo), dựng lập núi chúa Tu-di của chính pháp (giáo pháp chân chính), làm xong mọi việc cần làm cho chúng sinh, trong từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ) đều điều phục (giáo hóa, chế ngự cho thuần thục) vô lượng chúng sinh. Những việc làm như vậy trùm khắp pháp giới (toàn thể mọi cõi và mọi hiện tượng).

 Từ trên trán, tỳ-kheo hiện ra các vị Phạm thiên vương (vua các cõi trời Phạm thiên thuộc cõi Sắc, nơi chư thiên đã lìa dục nhiễm) nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ trong vô lượng trăm nghìn a-tăng-kỳ cõi Phật. Hình sắc đoan chính trang nghiêm, thế gian không ai sánh; dáng vẻ uy nghi tĩnh lặng, giọng nói êm đẹp mầu nhiệm. Họ thỉnh Phật chuyển pháp (giảng thuyết giáo pháp, ví như quay bánh xe chánh pháp lăn khắp nơi), ca ngợi công đức của Phật, khiến các Bồ Tát lòng sinh vui mừng, và làm được vô lượng việc lợi ích cho chúng sinh. Như vậy trùm khắp pháp giới mười phương (bốn phương, bốn hướng giữa và trên, dưới — tức khắp mọi nơi).

 Từ trên đầu, tỳ-kheo hiện ra các chúng Bồ Tát nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ trong vô lượng trăm nghìn a-tăng-kỳ cõi Phật, ai nấy đều dùng tướng hảo (các tướng tốt lớn và những vẻ đẹp phụ trên thân bậc thánh) trang nghiêm thân mình. Các vị Bồ Tát ấy, từ các khớp xương và lỗ chân lông trên thân, đều phóng ra những đám mây ánh sáng lớn, hiển hiện biển hạnh Bồ Tát mà chư Phật thuở xưa đã làm, và tuyên nói những hạnh mầu nhiệm khác nhau của Bồ Tát.

 Đó là: khắp mọi thế giới mười phương, họ ca ngợi đàn ba-la-mật (hạnh bố thí trọn vẹn; ba-la-mật nghĩa là "đến bờ bên kia", tức hạnh tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác) mà chư Phật thuở xưa đã làm — người cho, người nhận và vật đem cho — cùng biển hạnh tương ứng thuận theo đó; chỉ dẫn mọi chúng sinh keo kiệt, khiến họ mãi lìa sự bám giữ keo bẩn, thành tựu tâm buông xả, luôn làm việc ban cho, thu nhận chúng sinh, khiến họ an trú trong đàn ba-la-mật cao tột. Họ hiển bày công đức của tướng hảo chư Phật, khiến chúng sinh được thế giới trang nghiêm bằng các thứ báu, lại chỉ ra nguyên nhân sinh ra y báo và chính báo (y báo: cõi nước, môi trường nơi mình nương ở; chính báo: thân tâm của chính mình — cả hai đều là quả của nghiệp đã tạo), khiến chúng sinh ưa thích tu tập.

 Khắp mọi thế giới mười phương, họ ca ngợi thi ba-la-mật (hạnh giữ giới trọn vẹn) mà chư Phật thuở xưa đã làm, cùng biển hạnh tương ứng thuận theo đó; khiến chúng sinh đối với cảnh ngũ dục (năm thứ ham muốn do năm giác quan đắm vào: sắc đẹp, tiếng hay, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái) sinh lòng chán lìa sâu sắc, còn đối với cảnh giới của Phật thì chuyên ý tìm cầu; trừ bỏ tưởng điên đảo (cách nhìn sai lệch, thấy trái với sự thật, như cho cái vô thường là thường, cái khổ là vui), luôn suy nghĩ chân chính, dứt sự phân biệt sai lầm, mãi lìa mọi điều ác; ghi nhớ giới Bồ Tát, thu nhận chúng sinh, an trú trong lòng đại từ bi (thương yêu, ban vui và cứu khổ cho mọi loài), khen ngợi giải thoát, giữ gìn phẩm giới rốt ráo của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân như mà đến), khiến khắp chúng sinh an trú trong giới Phật. Họ nói rằng mọi thứ "có" đều như giấc mộng, thấu rõ tự tính của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều là không (không có thực thể riêng biệt, cố định), nói rằng các thú vui dục lạc không có mùi vị gì, khiến chúng sinh xa lìa sự trói buộc của dục, ra khỏi cấu bẩn phiền não.

 Khắp mọi thế giới mười phương, họ ca ngợi nhẫn ba-la-mật (hạnh nhẫn nhục trọn vẹn) mà chư Phật thuở xưa đã làm, cùng biển hạnh tương ứng thuận theo đó; khiến chúng sinh được tự tại đối với pháp, được tự tại trong tâm, đầy đủ sức nhẫn nhục; ca ngợi thân nghiệp (việc làm bằng thân) đem lại thân sắc vàng, lìa cấu bẩn giận dữ, khởi hạnh từ bi, dừng tâm giết hại, dứt đường súc sinh (nẻo tái sinh làm loài vật).

 Khắp mọi thế giới mười phương, họ ca ngợi cần ba-la-mật (hạnh siêng năng tinh tấn trọn vẹn) mà chư Phật thuở xưa đã tu, cùng biển hạnh tương ứng thuận theo đó; khiến các Bồ Tát tinh tấn dũng mãnh, vì nhất thiết trí (trí biết rõ hết thảy, tức trí tuệ của Phật) mà siêng cầu chính pháp, cúng dường và phụng sự hết thảy Như Lai, cung kính ca ngợi, lòng không mỏi mệt chán nản; khiến thế gian không buông lung, thu nhận chúng sinh khiến họ lìa khối khổ đau (khổ uẩn: khối khổ do thân tâm hợp thành mà có), vào biển trí tuệ viên mãn rốt ráo của Phật.

 Khắp mọi thế giới mười phương, họ ca ngợi thiền ba-la-mật (hạnh thiền định trọn vẹn) mà chư Phật thuở xưa đã tu, cùng biển hạnh tương ứng thuận theo đó; khiến chúng sinh làm tan màn che chướng của trần lao (phiền não làm tâm mệt nhọc, vẩn đục như bụi bặm), mãi bỏ kiêu mạn, không khởi tham lam và giận dữ; che mát bằng mây trong mát, trừ cơn nóng bức của phiền não, làm cạn biển sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, tái sinh không dứt), phá núi nghiệp và các mối trói buộc (nghiệp kết: hành động đã tạo cùng phiền não trói buộc con người), điều phục chúng sinh, khiến họ an trú trong pháp mầu, rốt ráo khiến tâm được tự tại.

 Khắp mọi thế giới mười phương, họ ca ngợi bát-nhã ba-la-mật (hạnh trí tuệ thấu suốt chân tướng của muôn sự trọn vẹn) mà chư Phật thuở xưa đã tu, cùng biển hạnh tương ứng thuận theo đó; chiếu khắp tia chớp trí tuệ của chính kiến (cái thấy đúng đắn), khiến chúng sinh soi thấu bản tính; nổi khắp tiếng sấm của pháp mầu trong sạch, khiến chúng sinh tăng trưởng công đức; phá tan mọi ngọn núi cao ngã mạn (lòng tự cao do chấp có cái "tôi"), nhổ ra mọi mũi tên độc của các kiến chấp sai lầm, gỡ bỏ mọi lớp màng che của nghi hoặc, khiến chúng sinh được trí tuệ tự tại.

 Khắp mọi thế giới mười phương, họ ca ngợi phương tiện ba-la-mật (hạnh khéo léo dùng cách thích hợp để giáo hóa chúng sinh trọn vẹn) mà chư Phật thuở xưa đã tu, cùng biển hạnh tương ứng thuận theo đó; thuận theo mọi việc làm của thế gian, khiến chúng sinh rốt ráo thành thục. Tuy điều phục khắp hết thảy chúng sinh mà đối với chúng sinh không vướng nhiễm; tuy soi sáng khắp các hội chúng của chư Phật mà đối với hội chúng lòng không bám chấp; tuy lìa sinh tử mà ở các nẻo tái sinh (các cõi như trời, người, súc sinh, địa ngục…) vẫn tự tại thọ sinh; tuy hiện ở thế gian mà ra vào Niết-bàn (cảnh giới vắng lặng, đã dứt sạch phiền não và khổ đau) tự tại; tuy thấu rõ sinh tử và Niết-bàn không hai, không khác, mà vẫn luôn khéo léo làm lợi ích chúng sinh, an trú trong sự tự tại viên mãn của Bồ Tát, vượt ra khỏi thế gian, đến bờ bên kia (bờ giác ngộ, giải thoát).

 Khắp mọi thế giới mười phương, họ ca ngợi nguyện ba-la-mật (hạnh phát nguyện lớn trọn vẹn) mà chư Phật thuở xưa đã thành tựu, cùng biển hạnh tương ứng thuận theo đó; khiến các Bồ Tát đến tận cùng đời vị lai, cưỡi bánh xe bốn nguyện (có lẽ là bốn lời thệ nguyện lớn của Bồ Tát: độ hết chúng sinh, dứt hết phiền não, học hết pháp môn, thành tựu Phật đạo) (?), đi trên con đường chính giác (giác ngộ chân chính), khắp biển cõi nước, làm lợi ích và an vui cho chúng sinh, phá núi vô minh (sự mê muội không thấy sự thật), xé lưới ái dục, cởi các mối trói buộc, diệt hẳn không còn sót; thị hiện các biến hóa thần thông (năng lực siêu phàm do tu chứng mà có), khiến chúng sinh được tự tại về thọ mạng.

 Khắp mọi thế giới mười phương, họ ca ngợi lực ba-la-mật (hạnh sức mạnh trọn vẹn) mà chư Phật thuở xưa đã thành tựu, cùng biển hạnh tương ứng thuận theo đó; diễn nói sức đại tổng trì (năng lực ghi nhớ, giữ gìn mọi giáo pháp không quên mất) của Bồ Tát, sức biện tài (tài ăn nói, giảng giải lưu loát không ngăn ngại) mầu nhiệm của tiếng pháp phương tiện, sức đại nguyện làm thành thục chúng sinh, sức trí tự tại hàng phục ma và kẻ thù oán, sức tâm không sợ hãi chế ngự các ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật pháp). Sức thân bền chắc như kim cương, có thể đập vỡ mọi núi Đại Thiết Vi (dãy núi sắt lớn bao quanh thế giới), có thể dập tắt mọi lửa kiếp (lửa lớn thiêu rụi thế giới vào thời kỳ hoại diệt) khắp mười phương, có thể làm cạn nước biển, có thể nuốt gió dữ, bàn tay nâng hết mọi thế giới trong hư không mà sức thân không hề hao giảm; khiến chúng sinh làm trong sạch tam-muội (trạng thái tâm định, chuyên nhất không tán loạn), khắp mọi nơi tự tại thọ sinh.

 Khắp mọi thế giới mười phương, họ ca ngợi trí ba-la-mật (hạnh trí tuệ biết rõ, phân biệt mọi sự trọn vẹn) mà chư Phật thuở xưa đã tu, cùng biển hạnh tương ứng thuận theo đó; phân biệt diễn nói các trí địa (tầng bậc trí tuệ) khác nhau. Đó là: trí địa đầy đủ sinh ra khắp mọi công đức của thập lực (mười trí lực đặc biệt của Phật) và vô úy (những điều không sợ hãi của Phật khi giảng pháp); trí địa đầy đủ làm tròn khắp mọi tướng hảo và sự trang nghiêm tự tại của chư Phật; trí địa đầy đủ phát khắp mọi đại nguyện của Bồ Tát; trí địa đầy đủ thu nhận khắp hết thảy chúng sinh; trí địa đầy đủ vì chúng sinh mà chỉ bày khắp lẽ vô ngã (không có cái "tôi" thường còn, độc lập); trí địa đầy đủ quán xét khắp mọi tâm niệm khác nhau của hết thảy chúng sinh; trí địa đầy đủ phân biệt khắp sự sai khác về căn cơ (khả năng tiếp nhận giáo pháp) và hiểu biết của hết thảy chúng sinh; trí địa đầy đủ thuận theo khắp sự sai khác về lòng tin và sở thích của hết thảy chúng sinh; trí địa đầy đủ biết rõ khắp vô lượng sai khác trong biển nghiệp sâu xa của hết thảy chúng sinh; trí địa đầy đủ đi vào khắp sự sai khác về ý thích trong vô lượng biển nguyện của hết thảy chúng sinh.

 Từ trong nhục kế (khối thịt nhô cao trên đỉnh đầu, một tướng tốt của Phật) trên đỉnh đầu, tỳ-kheo hiện ra thân Như Lai nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ trong vô lượng a-tăng-kỳ cõi Phật. Thân ấy thù thắng nhất, đời không gì sánh bằng; các tướng tốt và vẻ đẹp phụ trong sạch trang nghiêm; uy quang rực rỡ như núi vàng ròng; vô lượng ánh sáng chiếu khắp mười phương; diễn ra viên âm (tiếng nói tròn đầy mầu nhiệm, mọi loài nghe đều hiểu theo cách của mình) vang khắp pháp giới; thị hiện vô lượng sức đại thần thông, vì các thế gian mà tuôn khắp mưa pháp (giáo pháp thấm nhuần lòng người như mưa thấm đất), tùy theo chỗ thích hợp mà khiến ai nấy đều được lợi ích.

 Đó là: vì các Bồ Tát ngồi nơi đạo tràng Bồ-đề (nơi thành đạo giác ngộ) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Trí bình đẳng hiện ra trước mắt". Vì các Bồ Tát ở bậc Quán đỉnh (bậc cao nhất trong Thập trụ — mười bậc an trú vững chắc trên đường tu của Bồ Tát; ví như thái tử được rưới nước lên đỉnh đầu khi lên ngôi) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Pháp giới cửa khắp". Vì các Bồ Tát ở bậc Pháp vương tử (bậc thứ chín trong Thập trụ, như con của vua pháp, sắp nối ngôi Phật) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Vào cửa trang nghiêm khắp của các Bồ Tát". Vì các Bồ Tát ở bậc Đồng chân (bậc thứ tám trong Thập trụ, tâm trong trẻo như trẻ thơ, không còn tà niệm) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Mây trí pháp lớn an trú núi bền chắc". Vì các Bồ Tát ở bậc Bất thoái (bậc thứ bảy trong Thập trụ, không còn lùi bước trên đường tu) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Kho biển bình đẳng trang nghiêm khắp". Vì các Bồ Tát ở bậc Thành tựu chính tâm (bậc thứ sáu trong Thập trụ, tâm đã chân chính vững vàng) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Dùng trí kim cương chiếu khắp cảnh giới". Vì các Bồ Tát ở bậc Phương tiện đầy đủ (bậc thứ năm trong Thập trụ) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Cửa trang nghiêm tự tính thu nhận khắp chúng sinh". Vì các Bồ Tát ở bậc Sinh quý (bậc thứ tư trong Thập trụ, như được sinh vào nhà Phật cao quý) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Như Lai viên mãn thuận theo thế gian". Vì các Bồ Tát ở bậc Tu hành tương ứng (bậc thứ ba trong Thập trụ) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Diễn bày gốc rễ của pháp, thương xót thế gian". Vì các Bồ Tát ở bậc Trị địa (bậc thứ hai trong Thập trụ, sửa sang nền đất tâm cho trong sạch) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Gom chứa kho pháp". Vì các Bồ Tát mới phát tâm (bậc thứ nhất trong Thập trụ) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Thu nhận khắp chúng sinh, trang nghiêm bình đẳng". Vì các Bồ Tát có lòng tin hiểu rộng lớn mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Giải thoát vô tận trong kho nguyện của Như Lai".

 Vì chư thiên cõi Vô sắc (các cõi trời cao nhất, chúng sinh ở đó không còn thân hình, chỉ còn tâm thức) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Kho vô tận của trí cửa khắp". Vì chư thiên cõi Phạm (các cõi trời Phạm thiên thuộc cõi Sắc) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Kho trí cửa khắp với vô lượng tiếng giáo hóa". Vì trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời cao nhất của cõi Dục, chư thiên ở đó tự tại hưởng thú vui do người khác biến hóa ra) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Kho vô tận những vật dụng sinh ra sức pháp". Vì các chúng ma mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Ngọn cờ của mọi loại tâm, siêng cầu nhất thiết trí". Vì chư thiên trời Hóa Lạc (tầng trời thứ năm cõi Dục, chư thiên tự biến hóa ra cảnh vui để hưởng) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Ngọc trí của chính niệm trong sạch, an trú dưới mọi ách thiện" (?). Vì chư thiên trời Đâu-suất (tầng trời thứ tư cõi Dục, nơi vị Bồ Tát sắp thành Phật cư ngụ) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Cờ báu của các nguyện do Bồ Tát sinh ý". Vì chư thiên trời Dạ-ma (tầng trời thứ ba cõi Dục) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Kho hoan hỷ của chính niệm trong sạch thuận theo Như Lai". Vì chư thiên trời Đao-lợi (tầng trời thứ hai cõi Dục, ở trên đỉnh núi Tu-di, do Đế Thích làm vua) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Kho ưa thích trang nghiêm do mau thấy Như Lai mà sinh ra".

 Vì các chúng Long vương (vua loài rồng) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Ngọn cờ hoan hỷ với mọi thần biến, sinh ra Bồ Tát, chán lìa nẻo rồng". Vì các chúng vua Dạ-xoa (loài quỷ thần mạnh mẽ, nhanh nhẹn) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Kho thần biến của Như Lai trùm khắp pháp giới, thấy Phật mà vui mừng". Vì các chúng vua Càn-thát-bà (loài thần âm nhạc hầu trời Đế Thích, sống bằng hương thơm) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Mây âm thanh gom pháp của hết thảy Như Lai". Vì các chúng vua A-tu-la mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Cảnh giới pháp lớn của bánh xe trí kim cương". Vì các chúng vua Ca-lâu-la (loài chim thần cánh vàng, thân rất lớn, ăn thịt rồng) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Ánh sáng vô biên sinh ra phương tiện của hết thảy Như Lai". Vì các chúng vua Khẩn-na-la (loài thần ca múa của cõi trời, hình giống người mà đầu có sừng) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Mây trí thù thắng làm lợi ích thế gian của hết thảy Như Lai". Vì các chúng vua Ma-hầu-la-già (loài đại thần rắn) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Pháp ưa thích, tăng trưởng mau chóng". Vì các chúng vua loài người mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Pháp giúp được trí tuệ thù thắng của hết thảy chúng sinh".

 Vì chúng sinh địa ngục (cõi khổ nhất, nơi kẻ ác bị hành hình) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Âm thanh vắng lặng, chính niệm trang nghiêm". Vì chúng sinh súc sinh mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Tiếng nói thuận theo Như Lai, đủ kho trí tuệ, không có đường nghiệp ác". Vì chúng sinh trong cõi vua Diêm-la (vị vua cai quản cõi âm, cõi ngạ quỷ) mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Tiếng ba-la-mật không bỏ chúng sinh, sinh ra Như Lai". Vì chúng sinh ở những nơi tai ách hoạn nạn mà tuôn mưa pháp lớn tên là "Âm thanh vắng lặng an ủi khắp nơi". Khiến hết thảy chúng sinh mãi lìa lo khổ, đều được vào hội chúng hiền thánh (những bậc đã tu chứng, phẩm hạnh cao). Những việc làm như vậy đầy khắp hết thảy pháp giới mười phương.

 Tỳ-kheo Hải Tràng, từ mỗi một lỗ chân lông trên thân, đều phóng ra những lưới ánh sáng lớn nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ trong vô lượng a-tăng-kỳ cõi Phật. Mỗi ánh sáng có a-tăng-kỳ màu sắc hình tướng; mỗi màu sắc hình tướng có a-tăng-kỳ sự trang nghiêm; mỗi sự trang nghiêm hiện ra a-tăng-kỳ cảnh giới; mỗi cảnh giới làm nên a-tăng-kỳ việc. Như vậy trùm khắp pháp giới mười phương.

 Lúc ấy, Thiện Tài (vị đồng tử đi khắp nơi tìm thầy học đạo, là nhân vật chính trong phẩm này) lại trong những lưới ánh sáng lớn ấy thấy hết: đàn ba-la-mật mà Hải Tràng thuở xưa đã tu, giống như mọi Bồ Tát trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) đã làm — bỏ hết mọi thứ mình có, cả trong thân lẫn ngoài thân, làm trọn hạnh bố thí. Thi ba-la-mật mà Hải Tràng thuở xưa đã tu, như mọi Bồ Tát ba đời đã giữ — từ lúc mới phát tâm cho đến hết các kiếp (khoảng thời gian cực dài) vị lai, thề dù bỏ thân mạng cũng không khởi một niệm muốn phạm giới. Nhẫn ba-la-mật mà Hải Tràng thuở xưa đã tu, tương ứng với mọi Bồ Tát ba đời — có khi gặp kẻ làm hại, chặt đầu, móc mắt, cắt tay chân, chặt đứt các khớp, hoặc lời ác nhục mạ, đều có thể an nhiên chịu đựng, không hề xao động; luôn nghĩ đến việc bỏ lòng oán hận muốn hại người, quán thấy thân mình thân người đều không có tướng "tôi", sinh lòng đại từ bi, thành tựu nhất thiết trí. Nhờ nhân duyên ấy mà được thân sắc tự tại đầy đủ tướng hảo của Bồ Tát, hiện mọi thân ở mọi nơi, trải qua mọi kiếp chịu mọi khổ, siêng cầu chính pháp, làm lợi ích chúng sinh, không khởi một niệm chán nản thối lui; các thần biến khác nhau trùm khắp mười phương, ngang bằng cõi chúng sinh, hiện mọi thân như bóng theo hình, đầy khắp pháp giới.

 Cần ba-la-mật mà Hải Tràng thuở xưa đã tu, như mọi Bồ Tát ba đời đã làm — học theo hạnh mầu nhiệm lìa tướng, dũng mãnh tinh tấn của chư Phật và Bồ Tát ba đời; hiện ra các thần thông biến hóa làm rung chuyển mọi thế giới mười phương cùng nước các biển lớn, khiến chúng sinh tinh cần không lười biếng, chán biển sinh tử, ra khỏi cõi ma; mọi ngoại đạo không ai không kinh sợ, mọi quân ma không đạo nào không bị phá tan; ánh sáng chiếu khắp hết thảy pháp giới mười phương, khiến các Bồ Tát tu mọi hạnh, làm mọi thần biến, lợi ích khắp chúng sinh. Thiền ba-la-mật mà Hải Tràng thuở xưa đã tu, như mọi Bồ Tát ba đời đã cầu — có khi thấy ngài thọ thân sinh vào các dòng họ, có khi làm quốc vương, gặp thiện tri thức (bậc thầy bạn hiền dẫn dắt trên đường tu), phát tâm Bồ-đề, chán bỏ nước nhà thành quách, xuất gia học đạo, lập thệ nguyện lớn, giữ mọi oai nghi, giữ vững giới cấm, thân tâm vắng lặng, tu các thiền định.

 Bát-nhã ba-la-mật mà Hải Tràng thuở xưa đã tu, như mọi Bồ Tát ba đời đã thành tựu — vì muốn mở ra nhất thiết trí nên siêng cầu Phật pháp, sinh tâm chính kiến; vì muốn cứu vớt các chúng sinh nên phụng sự thiện tri thức, gần gũi hầu hạ, không trái lời dạy, tôn trọng cung kính, sinh lòng tin sâu, lễ lạy cúng dường, lòng không lười mỏi; siêng cầu dù chỉ một câu chính pháp của Như Lai, cũng bỏ hết mọi thứ mình có trong thân ngoài thân, đối với thân mạng và của cải lòng không tiếc; cho đến siêng cầu hết thảy các câu pháp cũng đều như thế. Như vậy trong từng niệm, đến tận đời vị lai, mọi việc tu hành đều vì làm cho hết thảy chúng sinh thành tựu sự nghiệp trí tuệ viên mãn rốt ráo. Phương tiện ba-la-mật mà Hải Tràng thuở xưa đã tu, tương ứng với mọi Bồ Tát ba đời — có thể ở trong biển các loài của mọi nẻo tái sinh, hiện khắp những đám mây thân giống với hình sắc của mọi chúng sinh, dùng các oai nghi khác nhau mà khéo léo thu nhận, khiến khắp chúng sinh được lợi ích lớn.

 Nguyện ba-la-mật mà Hải Tràng thuở xưa đã cầu, như mọi Bồ Tát ba đời đã phát — đó là nguyện cúng dường phụng sự hết thảy chư Phật, nguyện làm thành thục hết thảy chúng sinh, nguyện làm trang nghiêm trong sạch hết thảy cõi Phật. Những thệ nguyện đã phát như thế đều tu hành viên mãn; công đức thành tựu đầy đủ mọi tướng hảo của Như Lai; tu các pháp lành đối trị, diệt trừ mọi lỗi họa của sinh tử; đến hết các kiếp vị lai làm lợi ích chúng sinh, thệ nguyện không cùng tận. Lực ba-la-mật mà Hải Tràng thuở xưa đã tu, tương ứng với mọi Bồ Tát ba đời — đó là sức sinh ra đại nguyện, sức cúng dường khắp chư Phật, sức làm trong sạch khắp cõi Phật, sức tu khắp các hạnh mầu, sức giáo hóa khắp chúng sinh. Trí ba-la-mật mà Hải Tràng thuở xưa đã tu, như mọi Bồ Tát ba đời đã làm — luôn dùng sức trí viên mãn thấu cả những cảnh giới vi tế nhất, đánh thức hết thảy chúng sinh trong pháp giới khỏi giấc ngủ vô minh, khiến ai nấy đều tỉnh ngộ, rốt ráo sinh ra con đường đến nhất thiết trí. Những cảnh giới hiện ra trên thân tỳ-kheo Hải Tràng, từ chân lên đỉnh đầu, cho đến trong mọi lỗ chân lông, đồng tử Thiện Tài trong từng niệm đều thấy rõ cả.

 Bấy giờ Thiện Tài một lòng quán sát tỳ-kheo Hải Tràng, sinh lòng khát ngưỡng sâu sắc: nhớ nghĩ sự giải thoát của tam-muội không thể nghĩ bàn của ngài; thuận theo sự tự tại của tam-muội không thể nghĩ bàn của ngài; suy ngẫm biển phương tiện khéo léo làm lợi ích chúng sinh không thể nghĩ bàn của ngài; đi sâu vào cửa trang nghiêm khắp với diệu dụng vô tác (tác dụng mầu nhiệm tự nhiên mà có, không do cố ý tạo tác) không thể nghĩ bàn của ngài; ưa thích cảnh giới trong sạch của lòng tin hiểu sâu xa không thể nghĩ bàn của ngài; quán sát trí trong sạch làm trang nghiêm pháp giới không thể nghĩ bàn của ngài; an trú trong trí nhận được sự gia trì (sức hộ niệm, tiếp thêm năng lực của Phật) rốt ráo của Phật không thể nghĩ bàn của ngài; sinh ra sức tự tại của Bồ Tát không thể nghĩ bàn của ngài; làm bền chắc sức đại nguyện của Bồ Tát không thể nghĩ bàn của ngài; làm tăng rộng sức các hạnh của Bồ Tát không thể nghĩ bàn của ngài.

 Thiện Tài cứ đứng như vậy mà suy ngẫm, quán sát, một ngày một đêm, cho đến bảy ngày bảy đêm, nửa tháng, một tháng, cho đến sáu tháng, lại thêm sáu ngày nữa. Qua khoảng ấy rồi, tỳ-kheo Hải Tràng mới xuất khỏi tam-muội. Khi ấy Thiện Tài nằm rạp thân xuống đất cung kính đảnh lễ, rồi đứng dậy chắp tay, khen là việc chưa từng có, ca ngợi rằng:

 "Thưa bậc thánh, tam-muội như thế thật hiếm có lạ lùng! Cửa tam-muội này sâu xa nhất, cửa tam-muội này rộng lớn nhất, cửa tam-muội này cảnh giới vô lượng, cửa tam-muội này thần biến khó nghĩ bàn, cửa tam-muội này ánh sáng không gì bằng, cửa tam-muội này sự trang nghiêm không đếm xuể, cửa tam-muội này uy lực khó chế ngự, cửa tam-muội này cảnh giới bình đẳng, không động không loạn, cửa tam-muội này chiếu khắp mọi thế giới mười phương, cửa tam-muội này phương tiện vô lượng, có năng lực thù thắng. Vì sao vậy? Vì tam-muội như thế lợi ích không cùng tận, bởi có thể diệt trừ vô lượng khối khổ của hết thảy chúng sinh.

 Đó là: vì có thể khiến hết thảy chúng sinh dứt nghiệp nghèo khốn; ra khỏi khổ địa ngục; thoát nẻo súc sinh; dứt nhân làm ngạ quỷ (loài quỷ đói khát, thường bị đói khổ hành hạ); đóng các cửa hoạn nạn; mở đường lên cõi người cõi trời; gần gũi mọi pháp an vui; sinh ra niềm vui thù thắng của cõi người cõi trời; khiến họ ưa thích cảnh giới thiền định; có thể khiến tăng trưởng niềm vui hữu vi (niềm vui thuộc thế gian, do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt); có thể vì họ chỉ bày pháp siêng cầu ra khỏi ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc — toàn bộ thế giới luân hồi); có thể vì họ khơi dậy tâm siêng cầu Bồ-đề vô thượng (giác ngộ cao tột); có thể khiến tăng trưởng nhân sinh ra khối phúc đức và trí tuệ lớn; có thể khiến mau chóng tăng trưởng tâm đại bi rộng lớn; có thể khiến sinh ra sức đại nguyện rộng lớn; có thể khiến soi sáng con đường trí tuệ của Bồ Tát; có thể làm trang nghiêm con đường ba-la-mật; có thể khiến đi sâu vào Đại thừa (cỗ xe lớn — giáo pháp chủ trương tự giác ngộ và cứu độ mọi người) thù thắng nhất; có thể khiến hiểu rõ hạnh mầu của Phổ Hiền; có thể khiến đi vào ánh sáng trí tuệ của các địa Bồ Tát (các tầng bậc tu chứng của Bồ Tát); có thể khiến gom chứa thành tựu các hạnh nguyện của Bồ Tát; có thể khiến an trú trong cảnh giới của trí tuệ tối thượng của Phật; có thể khiến làm trong sạch sức biến hóa của hết thảy Bồ Tát; có thể khiến siêng cầu sức tự tại của mọi sự gia trì. Thưa bậc thánh, cửa tam-muội này tên là gì?"

 Hải Tràng bảo: "Này thiện nam tử (người con trai lành — cách gọi người tu tại gia hay đồng tử có căn lành), tam-muội này tên là Phổ Nhãn Xả Đắc ("Mắt nhìn khắp, buông xả mà được") (?), cũng gọi là Ánh sáng trong sạch của cảnh giới bát-nhã ba-la-mật, cũng gọi là Cửa trang nghiêm khắp, bình đẳng và trong sạch. Này thiện nam tử, ta nhờ tu tập cửa trang nghiêm khắp, bình đẳng và trong sạch này làm đầu, mà đầy đủ viên mãn trăm vạn a-tăng-kỳ tam-muội thù thắng nhất, tôn quý nhất, không gì sánh bằng."

 Thiện Tài thưa: "Thưa bậc thánh, cảnh giới rốt ráo của tam-muội này chỉ như vậy thôi sao?" Hải Tràng nói: "Này thiện nam tử, cảnh giới của cửa tam-muội này sâu xa, rộng lớn, vô lượng. Nếu có người tu tập, thân tâm vắng lặng, khi vào tam-muội thì: biết rõ mọi thế giới mười phương không gì ngăn ngại; đi đến mọi thế giới mười phương không gì ngăn ngại; ra vào mọi thế giới mười phương không gì ngăn ngại; trang nghiêm mọi thế giới mười phương không gì ngăn ngại; sửa sang mọi thế giới mười phương không gì ngăn ngại; làm trang nghiêm trong sạch mọi thế giới mười phương không gì ngăn ngại; thấy hết thảy chư Phật khắp mười phương không gì ngăn ngại; quán sát uy đức rộng lớn của hết thảy chư Phật không gì ngăn ngại; biết thần thông dạo chơi tự tại của hết thảy chư Phật không gì ngăn ngại; chứng được sức trí sâu xa của hết thảy chư Phật không gì ngăn ngại; vào biển công đức lớn của hết thảy chư Phật không gì ngăn ngại; nổi lên mây pháp vô thượng của hết thảy chư Phật không gì ngăn ngại; nhận vô lượng mưa pháp của hết thảy chư Phật không gì ngăn ngại; tu tập hạnh mầu trong Phật pháp không gì ngăn ngại; biết tính trí bình đẳng khi hết thảy chư Phật chuyển bánh xe pháp mầu không gì ngăn ngại; vào biển hội chúng nơi đạo tràng của hết thảy chư Phật mà hiện sức thần thông không gì ngăn ngại; thuận theo hạnh mầu mà hết thảy chư Phật mười phương đã khởi không gì ngăn ngại; quán sát pháp mầu mà hết thảy chư Phật mười phương diễn nói không gì ngăn ngại; vào khắp hết thảy cõi Phật mười phương mà đều khởi thần thông không gì ngăn ngại; dùng lòng đại bi thu nhận chúng sinh mười phương khiến họ ra khỏi khổ không gì ngăn ngại; luôn khởi lòng đại từ đầy khắp mười phương ban vui cho chúng sinh không gì ngăn ngại; thấy khắp hết thảy chư Phật mười phương mà lòng không chán đủ, không gì ngăn ngại; vào khắp biển hiểu biết khác nhau của hết thảy chúng sinh mười phương không gì ngăn ngại; biết khắp biển căn cơ khác nhau của hết thảy chúng sinh mười phương không gì ngăn ngại; biết khắp biển nghiệp khác nhau của hết thảy chúng sinh mười phương không gì ngăn ngại.

 Này thiện nam tử, ta chỉ biết pháp môn tam-muội ánh sáng trong sạch của bát-nhã ba-la-mật này thôi. Còn như các vị Bồ Tát Ma-ha-tát (đại Bồ Tát, bậc Bồ Tát lớn) thì: biển trí rốt ráo sâu xa mà các ngài đã vào; cảnh giới các pháp thù thắng nhất mà các ngài đã làm trong sạch; hết thảy pháp môn của chư Phật mà các ngài đã thông đạt; ánh sáng tổng trì của trí lớn ở khắp vô lượng cõi Phật mười phương mà các ngài đã đến; tam-muội tự tại viên mãn mà các ngài an trú; các thần thông trong sạch mà các ngài hiện ra; biển lớn biện tài vô tận mà các ngài đầy đủ; tiếng nói mầu nhiệm không sợ hãi mà các ngài đạt được, khéo léo tuyên nói công đức của các địa, có thể che chở hết thảy chúng sinh — thì ta làm sao biết được hạnh mầu của các ngài, ca ngợi công đức của các ngài, bày tỏ cảnh giới của các ngài, khen sức nguyện của các ngài, hiện ánh sáng của các ngài, vào cửa cứu độ của các ngài, thấu chỗ chứng ngộ của các ngài, gom góp nghiệp thù thắng của các ngài, hiểu thứ lớp của các ngài, biết sự trùm khắp của các ngài, an trú tam-muội của các ngài, thấy cảnh giới tâm của các ngài, nói con đường chân chính của các ngài, phân biệt oai thế của các ngài, đạt được trí tuệ bình đẳng mà các ngài có?

 Này thiện nam tử, từ đây đi về phương Nam, đến xứ Hải Triều, ở đó có một thành lớn tên là Viên Mãn Quang. Thành ấy có vua tên là Diệu Viên Quang. Phía Đông thành ấy có một khu vườn rừng tên là Phổ Trang Nghiêm. Vua có phu nhân tên là Y-xá-na, là một ưu-bà-di (nữ Phật tử tu tại gia, giữ năm giới), ở trong khu rừng ấy tu hạnh Bồ Tát. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ Tát làm sao học hạnh Bồ Tát, tu đạo Bồ Tát."

 Khi ấy đồng tử Thiện Tài, ở chỗ tỳ-kheo Hải Tràng, được pháp thù thắng nhất, được thân bền chắc, chứng cảnh giới tam-muội, rốt ráo sáng suốt thấu triệt, an trú trong hiểu biết trong sạch, ngộ được pháp giới sâu xa. Tâm cậu thuận theo biển giáo pháp của chư Phật, đối với các pháp môn đều nhớ giữ không quên, an trú trong cửa trang nghiêm khắp rộng lớn; ánh sáng trí tuệ chiếu đầy mười phương; lòng sinh vui mừng, hớn hở vô cùng. Cậu năm vóc gieo xuống đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán chạm đất — cách lạy cung kính nhất), lạy dưới chân Hải Tràng, đi vòng quanh vô số lượt, rồi lại cúi đầu đảnh lễ, cung kính chiêm ngưỡng, suy ngẫm quán sát: tưởng nhớ dung mạo cử chỉ của ngài, ghi giữ danh hiệu của ngài, nhớ công đức của ngài, quán hạnh nguyện của ngài, nhớ tiếng nói của ngài, suy nghĩ tam-muội của ngài, tưởng cảnh giới rộng lớn mà ngài đã đi qua, lĩnh nhận trí tuệ tổng trì và ánh sáng trong sạch mà ngài đã đạt. Cậu than thở luyến mến, rồi từ biệt mà đi về phương Nam.

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài nhờ sức của thiện tri thức mà thân công đức và lòng tin hiểu được viên mãn. Cậu theo lời dạy của thiện tri thức mà chính niệm suy nghĩ; nhớ lời của thiện tri thức, lần lượt được khai mở; đối với hạnh của thiện tri thức, sinh lòng hổ thẹn sâu sắc, ưa thích và cung kính; quán tâm của thiện tri thức khéo léo thu nhận mình, càng thêm vui mừng. Cậu nghĩ rằng: "Nhờ thiện tri thức mà ta được thấy khắp hết thảy chư Phật; nhờ thiện tri thức mà ta được nghe khắp hết thảy Phật pháp. Thiện tri thức là bậc thầy mẫu mực của ta, vì chỉ dẫn cho ta pháp nhất thiết trí, khiến ta thấy khắp. Thiện tri thức là con mắt của ta, vì khiến ta thấy khắp cảnh giới chư Phật như hư không. Thiện tri thức là dòng kênh của ta, vì dẫn ta vào ao sen của chư Phật Như Lai."

 Nghĩ như vậy rồi, cậu dần dần đi về phương Nam, hướng đến xứ Hải Triều, tới phía Đông thành ấy, thấy vườn Phổ Trang Nghiêm. Tường rào làm bằng các thứ báu bao quanh khắp vòng; mọi cây báu xếp hàng trang nghiêm. Đó là: các cây lá báu, cành lá sum suê, ánh sắc tươi sáng, nở rộ đẹp đẽ; các cây hoa báu tuôn xuống những bông hoa câu-tô-ma (một loài hoa thơm ở Ấn Độ) bằng báu mầu nhiệm, tỏa lửa phóng sáng, rải khắp mặt đất; các cây hương báu tỏa ra mây hương mầu nhiệm, hương khí ngào ngạt, xông khắp các thế giới chư Phật mười phương; các cây tràng hoa báu tuôn xuống những tràng hoa báu lớn, trang nghiêm rừng báu, rủ xuống khắp nơi; các cây ngọc chúa ma-ni tuôn khắp các loại ngọc ma-ni lớn, rải đầy khắp chốn, khắp nơi trang nghiêm bằng mọi báu cõi trời; các cây kiếp-ba (loại cây như ý sinh ra y phục) tuôn khắp các thứ lụa là báu mầu nhiệm và y phục nhiều màu, tùy chỗ thích hợp mà bày trải trang hoàng; các cây nhạc báu sinh ra nhạc cụ mầu nhiệm, gió nhẹ thổi động thì phát ra âm hòa nhã, âm thanh êm đẹp hơn cả nhạc trời; các cây kho trang nghiêm đồ dùng báu, mỗi cây tuôn xuống các thứ báu, những vật quý lạ đáng ưa và các đồ trang sức, bày khắp nơi để trang hoàng.

 Mặt đất nơi ấy trong sạch, không cao không thấp, rộng rãi bằng phẳng, đủ mọi thứ trang nghiêm. Trong vườn có trăm vạn điện đường làm bằng ngọc ma-ni lớn; trăm vạn lầu gác trang sức bằng vàng Diêm-phù-đàn (thứ vàng quý nhất, sắc vàng ánh tía, tương truyền lấy từ dòng sông chảy qua rừng cây Diêm-phù); trăm vạn cung điện xen lẫn trang nghiêm bằng ngọc chúa ma-ni Tỳ-lô-giá-na (nghĩa là "chiếu sáng khắp nơi"), kết cấu như mây, uốn lượn như rồng, trải dài xa gần, mái và xà nối tiếp nhau, thế như đang bay lượn.

 Có trăm vạn ao tắm làm bằng bảy báu (bảy thứ quý như vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, mã não, san hô), bờ ao làm bằng mọi thứ báu mầu nhiệm, cát vàng mịn đẹp trải lắng dưới đáy; bậc thềm bằng bảy báu, lan can ngọc ma-ni bao quanh, bốn phía trang nghiêm; cỏ báu thơm ngát mọc men theo bờ; nước thơm chiên-đàn (gỗ đàn hương, một loại gỗ rất thơm) chứa đầy trong ao, ấm mát vừa phải, tùy ý chúng sinh. Giữa rừng cây báu, những dòng kênh báu chia ra khắp nơi, nước trong, ngọc báu xen lẫn khắp chốn, ngày đêm thường chảy nước tám công đức (nước có tám đức tính tốt: trong, mát, ngọt, mềm, thấm nhuần, êm hòa, trừ đói khát, nuôi lớn căn lành). Trong nước có nhiều vịt trời, ngỗng, uyên ương, hạc trắng, chim công, chim ca-lăng-tần-già (loài chim có tiếng hót rất hay), chim câu-chỉ-la (loài chim cu Ấn Độ, tiếng hót trong trẻo) và các loài chim nhiều màu khác bay tụ qua lại, nô đùa lặn ngụp, rỉa lông sửa cánh, bơi lội liệng bay, cất tiếng hót hay, trong trẻo hòa nhã như nhạc trời, khiến người ưa nghe.

 Những cây đa-la (loài cây thốt nốt cao thẳng) báu xếp hàng quanh khắp, phủ lưới báu, rủ chuông vàng, gió nhẹ đung đưa thường phát ra tiếng hay. Dựng lên vô số cờ ngọc ma-ni, phướn bằng lụa và các báu xen lẫn rủ xuống trang hoàng bốn phía, ánh sáng chiếu khắp trăm nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số). Trong vườn lại có trăm vạn hồ ao, nước thơm lặng lẽ, trong suốt sáng sủa; bùn thơm chiên-đàn mịn chắc theo thời lắng dưới đáy; mọi hoa sen báu tuyệt đẹp, nụ hé hoa nở thơm ngát; những bông hoa ngọc ma-ni lớn, màu sáng rực rỡ.

 Trong vườn lại có một cung điện rộng lớn tên là Trang Nghiêm Tràng. Nền làm bằng báu mầu nhiệm từ kho biển, mọi hình tượng đều hiện ra trong đó; cột làm bằng ngọc tỳ-lưu-ly (ngọc lưu ly màu xanh biếc); lưới trang nghiêm bằng báu vàng Diêm-phù-đàn phủ khắp phía trên; lầu chồng gác kề nhau, cao lớn sừng sững như núi vàng mầu nhiệm, ai thấy cũng vui thích. Các báu thù thắng dùng để trang nghiêm; ngọc ma-ni chứa ánh sáng luôn tỏa ánh sáng mầu nhiệm chiếu soi; ngọc chúa ma-ni kho Tỳ-lô-giá-na trang sức tuyệt đẹp, rực rỡ rõ ràng. Mọi thứ báu và các loại hương chúa vô giá đều tỏa hương mầu, xông khắp mọi nơi. Đó là: hương chúa báu mầu nhiệm đầy đủ mọi thứ thù thắng nhất, hương khí bay khắp, quyện thành sương mù; hương chúa báu như ý hiện khắp, hương khí tùy chỗ ứng hợp mà lan khắp pháp giới; hương chúa báu mầu nhiệm tùy căn cơ khiến giác ngộ, ai ngửi đến thì các giác quan đều sáng suốt lanh lợi, có thể tinh cần không lười biếng đối với chính pháp.

 Trong cung điện ấy lại có vô lượng tòa sen báu bày quanh khắp. Đó là: tòa sen báu ngọc ma-ni kho mầu nhiệm chiếu sáng mười phương; tòa sen báu ngọc ma-ni như ý Tỳ-lô-giá-na; tòa sen báu ngọc ma-ni kho không cấu bẩn; tòa sen báu ngọc ma-ni trang nghiêm bằng nhiều báu xen lẫn; tòa sen báu ngọc ma-ni trang nghiêm cửa khắp; tòa sen báu ngọc ma-ni trang nghiêm vầng sáng tròn; tòa sen báu ngọc ma-ni trang nghiêm trong sạch an trú kho biển; tòa sen báu ngọc ma-ni lửa sáng chiếu khắp; tòa sen báu ngọc ma-ni sư tử kho kim cương; tòa sen báu ngọc ma-ni chiếu soi thế gian. Vô lượng tòa sen báu ma-ni như thế, mỗi tòa đều có những dải lụa báu mầu nhiệm không thể nghĩ bàn rủ xuống trang hoàng bốn phía, lại trang sức bằng ngọc ma-ni nhiều màu không thể nghĩ bàn, ánh sáng bóng hình chiếu lẫn nhau trong cung điện, trang nghiêm bình đẳng.

 Trong khoảng không lại có trăm vạn màn báu. Đó là: màn y báu, màn tràng hoa báu, màn hoa báu, màn hương báu, màn vàng Diêm-phù-đàn, màn cành báu rủ phủ, màn ngọc ma-ni nhiều báu xen lẫn, màn chuỗi ngọc báu mầu nhiệm, màn kim cương lửa sáng, màn nhạc kỹ nữ cõi trời, màn thần biến của voi chúa, màn thần biến của ngựa chúa, màn báu ma-ni nơi Đế Thích ngồi. Những màn trang nghiêm bằng báu như thế trang hoàng hư không. Lại có trăm vạn lưới báu lớn phủ khắp phía trên. Đó là: lưới chuông báu, lưới lọng báu, lưới thân báu, lưới ngọc trai kho biển, lưới ngọc ma-ni lưu ly xanh thẫm, lưới ngọc ma-ni sư tử, lưới ngọc ma-ni ánh sáng nguyệt ái (loại ngọc ưa ánh trăng, gặp trăng thì sáng), lưới hương báu đủ mọi hình tượng người và trời, lưới mũ báu nhiều màu, lưới chuỗi ngọc báu mầu nhiệm. Những lưới như thế đều rủ phủ trang nghiêm phía trên.

 Lại có trăm vạn ánh sáng báu lớn chiếu soi. Đó là: ánh sáng ngọc ma-ni lửa sáng, ánh sáng ngọc ma-ni kho mặt trời, ánh sáng ngọc ma-ni kho mặt trăng, ánh sáng ngọc ma-ni lửa hương, ánh sáng ngọc ma-ni kho lửa cát tường (điềm lành), ánh sáng ngọc ma-ni kho lửa hoa sen, ánh sáng ngọc ma-ni cờ lửa, ánh sáng ngọc ma-ni lửa lớn, ánh sáng ngọc ma-ni chiếu khắp mười phương, ánh sáng ngọc ma-ni đồ trang nghiêm hiện khắp mây hương. Những ánh sáng báu lớn như thế chiếu soi. Lại thường tuôn xuống trăm vạn mây đồ trang nghiêm, tùy ý thụ dụng; trăm vạn mây hương bạch chiên-đàn (đàn hương trắng) theo thời tỏa ngát, xông khắp đạo tràng (nơi tu đạo, giảng pháp); trăm vạn mây nhạc mầu nhiệm cõi trời, âm thanh êm đẹp; trăm vạn mây hoa mạn-đà-la (loài hoa trời, màu trắng, đẹp và thơm) cõi trời rải xuống khắp nơi; trăm vạn mây tràng hoa và dải lụa của chư thiên rủ xuống khắp nơi để trang hoàng; trăm vạn mây lụa là báu cõi trời trải rủ khắp nơi để làm y phục; trăm vạn mây chuỗi ngọc báu vượt hơn của chư thiên trang nghiêm rừng cây và các lầu gác.

 Trăm vạn thiên tử (con trời, vị trời nam) cõi Dục vui thích chiêm ngưỡng, cung kính lễ bái. Trăm vạn thể nữ cõi trời, vốn từng cùng tu hạnh thuở trước, thường đến chỗ ấy, gieo mình xuống, gần gũi kính phụng. Trăm vạn vị đại Bồ Tát thường đến đạo tràng, luôn ưa nghe pháp.

 Lúc ấy Y-xá-na đầy đủ tướng đại nhân (các tướng tốt của bậc vĩ nhân), ngồi trên tòa vàng ròng, đội mũ lưới ngọc trai kho biển, đeo vòng tay vàng ròng báu vượt hơn cả chư thiên, mái tóc xanh thẫm buông xuống, búi tóc trên đỉnh trang nghiêm, lấy ngọc chúa ma-ni kho lửa cát tường làm dải tràng hoa, lấy ngọc ma-ni tỳ-lưu-ly làm hoa tai, lấy ngọc ma-ni miệng sư tử viền trang sức vành tai, lấy ngọc chúa ma-ni như ý lớn làm chuỗi ngọc trang nghiêm nơi cổ, lấy lưới ngọc ma-ni đế thanh (loại ngọc xanh biếc quý giá) đại uy đức phủ trên đầu, lấy lưới ngọc ma-ni rực rỡ đủ mọi ánh lửa giăng phủ khắp thân. Trăm nghìn ức na-do-tha (đơn vị số cực lớn của Ấn Độ xưa) chúng sinh cúi mình cung kính, gần gũi cúng dường.

 Phương Đông có vô lượng chúng sinh đến chỗ bà. Đó là: trời Đại Phạm, trời Phạm Phụ, trời Phạm Chúng — tức hết thảy chư thiên cõi Sắc như thế; các trời cõi Dục: trời Tha Hóa Tự Tại, trời Hóa Lạc, trời Đâu-suất, trời Dạ-ma, trời Đao-lợi; các loài rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già và Cưu-bàn-trà (loài quỷ hình thù xấu xí, hay hút tinh khí người); các quỷ thần sức mạnh lớn trong cõi vua Diêm-la; cho đến hết thảy loài người và loài phi nhân (những loài không phải người như quỷ thần), các chúng vua chúa. Phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn hướng giữa, phương trên, phương dưới cũng đều như thế.

 Ai được thấy vị ưu-bà-di này thì mọi bệnh thân, bệnh tâm đủ thứ ràng buộc, mọi tà kiến (cái thấy sai lệch), chướng ngại, bám chấp, mọi mê lầm và khổ não đều được diệt trừ; mau lìa mọi cấu bẩn phiền não; mau nhổ mọi gai độc của các kiến chấp sai lầm; mau phá mọi núi chướng ngại; đi sâu vào cảnh giới trong sạch không ngăn ngại; vun trồng mọi căn lành (gốc rễ điều thiện) viên mãn; nuôi lớn mọi mầm rễ của pháp lành; vào mọi cửa trí trong sạch; được khắp mọi cửa đà-la-ni (pháp môn ghi nhớ, giữ gìn trọn vẹn mọi giáo pháp; cũng chỉ những câu chú có năng lực ấy); chứng khắp mọi biển đại tam-muội; thông suốt mọi biển giáo pháp của chư Phật. Mọi cửa nguyện rộng lớn của chư Phật không cửa nào không được mở ra; mọi hạnh mầu mà Bồ Tát tu đều hiện ra trước mắt; mọi biển lớn công đức của Như Lai đều được trong sạch. Tâm họ rộng lớn, đầy đủ mọi thần thông tự tại; thân họ không ngăn ngại, ở mọi nơi không chỗ nào không đến, đi khắp mười phương mà không nương tựa bám víu, thuận theo mà thành tựu mọi pháp môn.

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài vào vườn Phổ Trang Nghiêm, quan sát khắp nơi, thấy ưu-bà-di Y-xá-na, liền đến chỗ bà, cúi đầu lạy dưới chân, đi vòng quanh vô số lượt, đứng ngay ngắn chắp tay mà thưa: "Thưa bậc thánh, con đã phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu giác ngộ cao tột, chân chính, trọn khắp — tức quả vị Phật), nhưng chưa biết Bồ Tát làm sao học hạnh Bồ Tát, làm sao tu đạo Bồ Tát. Con nghe bậc thánh khéo dẫn dắt dạy bảo các chúng Bồ Tát, xin vì con mà giảng nói."

 Khi ấy Y-xá-na bảo Thiện Tài: "Này thiện nam tử, ta đạt được một cửa giải thoát của Bồ Tát, tu tập không gián đoạn. Nếu có chúng sinh chỉ thoáng thấy thân ta, thoáng nghe tên ta, hoặc nghe pháp ta giảng, nhớ nghĩ đến ta, cùng ở với ta, gần gũi thuận theo, cung cấp cho ta, thì đều không uổng phí. Này thiện nam tử, nếu có chúng sinh không trồng căn lành, không được bạn lành thu nhận, không được chư Phật hộ niệm, thì dù ở gần ta, trải qua thời gian lâu, cùng ở với ta, rốt cuộc cũng không thể thấy ta. Này thiện nam tử, chúng sinh nào được thấy ta thì đều được bất thoái chuyển (không còn lùi bước) đối với a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Này thiện nam tử, hết thảy các đức Như Lai Ứng Chính Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: bậc đáng được cúng dường, giác ngộ chân chính và trọn khắp) ở phương Đông thường đến nơi này, ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi của Phật, ví Phật như sư tử chúa) bằng các báu mầu nhiệm, vì ta mà nói pháp. Hết thảy các đức Như Lai ở phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn hướng giữa, phương trên, phương dưới đều đến nơi này, ngồi trên tòa báu vì ta mà nói pháp. Này thiện nam tử, ta thường không lìa việc thấy Phật nghe pháp, cùng ở với các Bồ Tát, không lìa tam-muội và giải thoát của Bồ Tát.

 Này thiện nam tử, hội chúng của ta đây có tám vạn bốn nghìn ức na-do-tha người, thường ở trong vườn Phổ Trang Nghiêm này cùng ở với ta. Họ đều là những người thuở xưa cùng ta tu tập mọi cửa hạnh cùng loại của Bồ Tát, chưa từng xa lìa nhau, nên hết thảy đều được bất thoái chuyển đối với a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Những chúng sinh khác, hoặc ở lâu hoặc mới ở trong vườn này, hễ tu cửa hạnh cùng loại với ta, cũng đều vào khắp địa vị bất thoái chuyển."

 Thiện Tài thưa: "Thưa bậc thánh, ngài phát tâm a-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề đã lâu hay mới gần đây?" Bà đáp: "Này thiện nam tử, ta nhớ từng ở chỗ Phật Nhiên Đăng (một vị Phật thời quá khứ) gần gũi phụng sự, tu phạm hạnh (hạnh trong sạch, giữ giới dứt dâm dục), cung kính cúng dường, nghe pháp và thọ trì (nhận lấy và giữ gìn thực hành). Trước đó nữa, ở chỗ Phật Ly Cấu, xuất gia học đạo, thọ trì chính pháp. Trước đó nữa, ở chỗ Phật Tinh Tú Tràng, nghe pháp tu hành, vui mừng cúng dường. Trước đó nữa, ở chỗ Phật Diệu Thắng Cát Tường. Trước đó nữa, ở chỗ Phật Liên Hoa Đức Tạng. Trước đó nữa, ở chỗ Phật Tỳ-lô-giá-na. Trước đó nữa, ở chỗ Phật Phổ Nhãn. Trước đó nữa, ở chỗ Phật Phạm Thọ. Trước đó nữa, ở chỗ Phật Kim Cương Tề. Trước đó nữa, ở chỗ Phật Thủy Thiên.

 Này thiện nam tử, ta nhớ trong quá khứ, qua vô lượng kiếp, vô lượng đời, theo thứ lớp như thế, ở chỗ của các đức Phật nhiều bằng ba mươi sáu lần số cát sông Hằng (sông lớn ở Ấn Độ; cách nói chỉ số lượng nhiều không đếm xuể), đều gần gũi, một lòng phụng sự, cung kính cúng dường, xuất gia học đạo. Chính pháp đã nhận, thệ nguyện đã phát, tam-muội đã vào, giải thoát đã chứng — mọi cửa hạnh khác nhau như thế ta đều nhớ giữ, lòng không bỏ quên. Còn từ đó về trước nữa thì chỉ trí Phật mới biết, ta không đo lường được.

 Này thiện nam tử, nên biết: tâm ban đầu phát ra của Bồ Tát không có hạn lượng, vì đầy khắp hết thảy pháp giới. Cửa đại bi của Bồ Tát không có hạn lượng, vì vào khắp hết thảy cõi chúng sinh. Cửa đại nguyện của Bồ Tát không có hạn lượng, vì rốt ráo trùm khắp hết thảy pháp giới mười phương. Cửa đại từ của Bồ Tát không có hạn lượng, vì che phủ khắp hết thảy cõi chúng sinh. Việc tu hành của Bồ Tát không có hạn lượng, vì luôn tu tập trong mọi cõi, mọi kiếp. Sức tam-muội của Bồ Tát không có hạn lượng, vì khiến đạo Bồ Tát không thối lui. Sức tổng trì của Bồ Tát không có hạn lượng, vì có thể giữ gìn biển giáo pháp mà thế gian tùy chỗ thích hợp cần được nghe. Sức trí tuệ sáng suốt của Bồ Tát không có hạn lượng, vì có thể ngộ nhập khắp giáo pháp của chư Phật ba đời và khéo léo thuận theo. Sức thần thông của Bồ Tát không có hạn lượng, vì hiện khắp mọi lưới cõi nước (các cõi nước đan xen trùng trùng như mắt lưới) có trong mười phương. Sức biện tài của Bồ Tát không có hạn lượng, vì chỉ một lần cất viên âm mà khiến mọi chúng sinh tùy theo loài của mình đều hiểu. Thân trong sạch của Bồ Tát không có hạn lượng, vì hiện thân trùm khắp các cõi Phật.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video