Thiên 6 — Quyển 6

 Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (bộ kinh lớn của Phật giáo Đại thừa, tên kinh có nghĩa là "kinh rộng lớn, nói về Phật, được trang nghiêm như bằng hoa"), phẩm Hạnh nguyện của Bồ Tát Phổ Hiền, quyển thứ sáu. Phẩm Hạnh nguyện Phổ Hiền: đi vào cảnh giới giải thoát không thể nghĩ bàn.

 Lúc ấy, đồng tử Thiện Tài (cậu bé tên Thiện Tài, nhân vật chính của phẩm này, người đi khắp nơi tìm thầy học đạo) thuận theo đó mà suy ngẫm. Cậu một lòng chuyên nhớ nghĩ pháp môn (cánh cửa giáo pháp, tức một cách tu, một con đường vào đạo) được trang nghiêm bằng tài ăn nói vi diệu của các vị Bồ Tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) ấy. Cậu một lòng chuyên nhớ nghĩ biển lời dạy của các vị Bồ Tát ấy. Một lòng chuyên nhớ nghĩ phương tiện (cách khéo léo tùy hoàn cảnh để dẫn dắt người khác) tinh tế của các vị Bồ Tát ấy. Một lòng chuyên nhớ nghĩ sự giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não và sinh tử) trong sạch của các vị ấy. Một lòng chuyên nhớ nghĩ ánh sáng của thiện căn (gốc lành, tức những việc lành đã gieo, làm nền cho quả tốt về sau) của các vị ấy. Một lòng chuyên nhớ nghĩ sự khéo léo trong sạch của các vị ấy. Một lòng chuyên nhớ nghĩ trí tuệ thu nhận chúng sinh (mọi loài có sự sống và có tâm thức) của các vị ấy. Một lòng chuyên nhớ nghĩ sức trí tuệ rộng lớn của các vị ấy. Một lòng chuyên nhớ nghĩ sự dũng mãnh không lùi bước của các vị ấy. Một lòng chuyên nhớ nghĩ chí hướng ưa thích thù thắng của các vị ấy. Một lòng chuyên nhớ nghĩ công đức (phước lành và năng lực tốt đẹp có được nhờ tu hành) vô lượng của các vị ấy. Một lòng chuyên nhớ nghĩ pháp môn không chướng ngại của các vị ấy.

 Suy ngẫm như vậy rồi, cậu lấy lời thệ nguyện lớn lao bền chắc và sự tinh tấn (siêng năng, nỗ lực không ngừng trên đường tu) dũng mãnh làm áo giáp. Cậu dùng sức mạnh của niềm tin chân chính mà luôn tự trang nghiêm mình. Cậu siêng năng tìm cầu chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật), lòng không mỏi mệt chán nản. Chí nguyện bền chắc như kim cương và như thần Na La Diên (vị thần lực sĩ có sức mạnh vô song), không gì phá hoại được. Cậu luôn vâng theo lời dạy của tất cả các thiện tri thức (bạn lành, người thầy tốt dẫn dắt mình trên đường đạo) mà tu hành, không bao giờ gián đoạn. Đối với mọi cảnh giới, tâm cậu không bị nhiễm dính.

 Những hạnh vi diệu của phổ môn (cánh cửa phổ khắp, tức cách tu bao trùm mọi phương diện) đều hiện ra trước mắt cậu. Ánh sáng trí tuệ của con mắt phổ khắp chiếu soi biển các pháp (mọi sự vật, hiện tượng và giáo lý). Cậu viên mãn các cửa đà la ni (năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn giáo pháp, không để quên mất) của các địa (các bậc, các giai đoạn tu chứng của Bồ Tát), thấy rõ ngay trước mắt mười phương (tám hướng cùng phương trên và phương dưới, tức khắp mọi nơi), thấu suốt đến tận cùng của pháp. Cậu dùng trí tuệ không chướng ngại để trang nghiêm khắp mọi nơi, chứng hiểu pháp tánh (bản chất chân thật của mọi sự vật) trong sạch, không nương tựa vào đâu, và chỉ bày pháp môn không đối đãi, không hai. Cậu vượt qua tất cả, đến bờ bên kia (tức cảnh giới giải thoát, ví như qua được sông sinh tử) tối thắng.

 Cậu đi vào cửa trí tuệ trong sạch, mãi mãi rời bỏ mọi tưởng niệm sai lầm, có thể quán xét kỹ lưỡng thực tế (chỗ chân thật rốt ráo) của các pháp. Cậu biết khắp các pháp môn sai khác của tam thế (ba đời: quá khứ, hiện tại, vị lai), đến khắp các thế giới sai khác trong mười phương, thấy khắp các thân Phật sai khác trong mười phương, vào khắp các thời kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài lâu) sai khác trong mười phương, quán sát khắp tính chất của các nghiệp (hành động do thân, miệng, ý tạo ra, sinh ra quả báo) sai khác trong mười phương, chuyển khắp các pháp luân (bánh xe pháp, tức sự giảng nói giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não) sai khác của chư Phật.

 Tam muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú vào một điểm, lặng yên không tán loạn) của trí tuệ phổ khắp chiếu sáng tâm cậu; tâm cậu luôn đi vào khắp cảnh giới bình đẳng. Ánh sáng trí tuệ của Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là "bậc từ chân như mà đến") chiếu chạm đến thân cậu; dòng nhất thiết trí (trí tuệ biết tất cả mọi sự, tức trí tuệ của Phật) tiếp nối không dứt. Cả thân lẫn tâm đều có sức mạnh tự tại, không bao giờ rời bỏ mọi pháp của Phật. Nhờ sức mạnh của lòng tin sâu, cậu luôn được oai thần (uy lực thần diệu) của chư Phật gia hộ. Nhờ sức mạnh của trí tuệ trong sạch, cậu được ánh sáng của các Như Lai chiếu soi. Nhờ sức mạnh của thệ nguyện, cậu nguyện cho thân mình có mặt khắp tất cả lưới cõi (cõi: thế giới, quốc độ; vô số cõi đan xen như tấm lưới), và tất cả pháp giới (toàn thể vũ trụ, mọi cảnh giới của các pháp) đều vào khắp trong thân cậu.

 Cậu dần dần đi khắp nơi, trải qua mười hai năm, đến thành Trụ Lâm, đi tìm hỏi khắp nơi trưởng giả (người giàu có, có đức vọng trong xã hội) tên là Giải Thoát. Khi đã gặp được, cậu năm vóc gieo xuống đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán chạm đất — cách lạy cung kính nhất), cúi đầu lễ dưới hai chân ông, rồi đứng dậy chắp tay thưa rằng: "Thưa bậc Thánh, nay con được gặp thiện tri thức, ấy là con được lợi ích tốt lành rộng lớn. Vì sao vậy? Thiện tri thức là người khó mà xuất hiện ở đời, khó được nghe tên, khó được gặp gỡ, khó được gần gũi, khó được tiếp nhận lời dạy, khó được ở chung, khó được phụng sự, khó làm cho vui lòng, khó được mở bày chỉ dạy, khó được đi theo. Nay con gặp được thiện tri thức chân thật, ấy là con được lợi ích tốt lành bậc nhất. Cứ thế mà xét đi xét lại, đây quả là cái khó trong những cái khó.

 Thưa bậc Thánh, con đã phát tâm A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là "giác ngộ hoàn toàn, chân chính, cao tột không gì hơn", tức quả vị Phật; phát tâm này là lập chí cầu thành Phật) từ trước rồi. Ấy là vì muốn được gặp lúc tất cả các Phật ra đời; vì muốn nghe khắp danh hiệu của tất cả các Phật; vì muốn thấy khắp thân của tất cả các Phật; vì muốn đến khắp các cõi của tất cả các Phật; vì muốn vào khắp các hội của tất cả các Phật; vì muốn quán sát khắp cảnh giới của tất cả các Phật; vì muốn biết khắp ý của tất cả các Phật; vì muốn nhận khắp sự thọ ký (lời Phật báo trước rằng người ấy về sau sẽ thành Phật) của tất cả các Phật; vì muốn nhận khắp sức gia hộ của tất cả các Phật; vì muốn phụng sự khắp tất cả chư Phật; vì muốn chứng ngộ tất cả pháp Phật; vì muốn thuận theo tâm của tất cả các Phật; vì muốn làm viên mãn nguyện của tất cả các Phật; vì muốn đạt được tất cả các tam muội; vì muốn soi sáng trí tuệ của tất cả các Phật; vì muốn trang nghiêm hội chúng của tất cả các Phật;

 vì muốn tu khắp những hạnh mà chư Phật đã tu từ xưa; vì muốn thấy tận mắt thần thông của chư Phật; vì muốn chứng đủ sức trí tuệ của chư Phật; vì muốn làm trong sạch sự vô úy (không sợ hãi, tức sự tự tin hoàn toàn khi giảng pháp) của chư Phật; vì muốn nghe tất cả pháp Phật; vì muốn thọ trì (nhận lấy và gìn giữ) pháp luân của chư Phật; vì muốn phân tích rõ tất cả pháp Phật; vì muốn gìn giữ biển giáo pháp của chư Phật; vì muốn bảo vệ thành trì pháp của chư Phật; vì muốn quán sát pháp mà Phật đã giác ngộ; vì muốn hiểu rõ pháp mà Phật đã chứng; vì muốn đi sâu vào pháp mà Phật đã biết; vì muốn thấy tất cả pháp Phật sinh ra từ trong chính thân mình;

 vì muốn cùng một thể với tất cả Bồ Tát; vì muốn cùng một loại với tất cả Bồ Tát; vì muốn có thiện căn ngang bằng tất cả Bồ Tát; vì muốn quán sát những điều tất cả Bồ Tát đã học; vì muốn có hạnh trong sạch giống tất cả Bồ Tát; vì muốn thành tựu những điều tất cả Bồ Tát đã tu; vì muốn làm viên mãn các ba-la-mật (những hạnh tu đưa người qua bờ bên kia giải thoát, như bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ…) của tất cả Bồ Tát; vì muốn phát những nguyện trong sạch của tất cả Bồ Tát; vì muốn vào biển đại nguyện của tất cả Bồ Tát; vì muốn đủ sức đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi chúng sinh) của tất cả Bồ Tát; vì muốn đến chỗ rốt ráo của tất cả Bồ Tát;

 vì muốn đạt được kho tàng (tạng: kho chứa, ở đây chỉ nơi gom chứa trọn vẹn những phẩm chất ấy) oai thần sai khác của chư Phật và Bồ Tát; vì muốn đạt được kho tàng vô tận ánh sáng trí tuệ của tất cả Bồ Tát; vì muốn đạt được kho tàng tam muội công đức rộng lớn của tất cả Bồ Tát; vì muốn đạt được kho tàng oai lực vô lượng của tất cả Bồ Tát; vì muốn đạt được kho tàng thần thông vô lượng của tất cả Bồ Tát; vì muốn đạt được kho tàng thần biến lớn của tất cả Bồ Tát, vô cùng vô tận; vì muốn đạt được kho tàng đại tự tại của tất cả Bồ Tát, luôn hiện ra trước mắt; vì muốn đạt được kho tàng sắc thân trong sạch vi diệu của tất cả Bồ Tát mà trang nghiêm; vì muốn đạt được kho tàng đại từ bi của tất cả Bồ Tát để giáo hóa chúng sinh, khiến tất cả rốt ráo đến được bờ bên kia.

 Thưa bậc Thánh, nay con với tâm như vậy, ý ưa thích như vậy, lòng mong muốn như vậy, sự siêng cầu như vậy, sự suy nghĩ như vậy, lòng khát khao ngưỡng mộ như vậy, sự tôn kính như vậy, phương tiện như vậy, sự dũng mãnh như vậy, sự rốt ráo như vậy, sự khiêm hạ như vậy, mà đến chỗ bậc Thánh là thiện tri thức. Con nghe nói bậc Thánh khéo dẫn dắt dạy bảo chúng Bồ Tát, có thể dùng phương tiện mở bày cảnh giới Phật, chỉ cho họ đường đi, chỉ cho họ bến đò, trao cho họ cây cầu, trao cho họ thuyền bè; khiến tất cả cắt đứt lưới ngu si, trừ bỏ chướng ngại điên đảo (thấy sai sự thật, như lấy giả làm thật), nhổ mũi tên nghi hoặc, rửa sạch cáu bẩn phiền não (những trạng thái tâm làm khổ não như tham, sân, si), soi sáng rừng rậm của tâm, phá sự mê lầm cố chấp của tâm, khiến tâm trắng trong, sửa tâm dua nịnh quanh co cho ngay thẳng, trừ sự nóng nảy khổ não của tâm, làm tâm mát mẻ;

 khiến quay ngược dòng sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, rồi lại sinh ra, trôi lăn mãi không dứt), hướng về con đường Niết Bàn (trạng thái tắt hẳn mọi phiền não, thoát khỏi sinh tử, an vui tuyệt đối); khiến tâm xa lìa ngục tù của các kiến chấp (những quan điểm sai lầm bám chặt); khiến tâm giải thoát khỏi sự trói buộc của tham dục nơi chỗ nhiễm đắm ái luyến; khiến tâm xoay chuyển thuận theo (?), đi vào tính của nhất thiết trí; khiến họ mau đến thành pháp rộng lớn; khiến họ vững chắc nơi đại bi cao tột; khiến họ an trụ nơi đại từ (lòng thương yêu lớn, muốn ban vui cho mọi chúng sinh) rốt ráo; khiến họ phát khởi các hạnh Bồ Tát; khiến họ tu tập các cửa tam muội; khiến họ ngộ nhập địa vị mà bậc Thánh đã chứng; khiến họ quán sát bản tính của các pháp; khiến họ tăng trưởng sức nguyện của Phổ Hiền; đối với mọi chúng sinh, tâm họ bình đẳng. Cúi mong ngài thương xót, giảng nói cho con: Bồ Tát học hạnh Bồ Tát thế nào, tu đạo Bồ Tát thế nào, để theo chỗ tu tập mà mau được trong sạch, mau được sáng tỏ, đầy đủ viên mãn?"

 Bấy giờ trưởng giả Giải Thoát, nhờ sức thiện căn tích tụ từ quá khứ, nhờ sức oai thần của Như Lai hiện tại, nhờ sức nhớ nghĩ của đồng tử Văn Thù Sư Lợi (vị Bồ Tát tượng trưng cho trí tuệ, là người đã chỉ đường cho Thiện Tài lên đường cầu học), nhờ được gia trì (Phật, Bồ Tát dùng sức mình hộ trì, tiếp thêm sức) bởi sức hạnh nguyện xưa của tất cả thiện tri thức trong mười phương, liền vào cửa tam muội thù thắng của Bồ Tát. Tam muội ấy tên là "Đà La Ni xoay vòng thu nhiếp khắp tất cả cõi Phật vô biên". Vào tam muội rồi, thân ông trong sạch, ánh sáng soi suốt. Trong thân ông hiện ra số Phật ở mỗi phương trong mười phương, nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của mười cõi Phật, cùng những sự trang nghiêm trong sạch vi diệu của các cõi Phật ấy, ánh sáng của hội chúng nơi đạo tràng (nơi Phật thành đạo và giảng pháp, nơi tụ hội tu hành) và những việc tương tự.

 Cũng hiện ra chúng Bồ Tát đã cùng tu hạnh với các Phật ấy thuở xưa, những thần thông biến hóa đã hiện thuở xưa, những thệ nguyện rộng lớn đã phát thuở xưa, những pháp trợ đạo (các pháp tu hỗ trợ cho việc giác ngộ) đã tu thuở xưa, những con đường xuất ly (thoát ra khỏi sinh tử) đã làm trong sạch thuở xưa, những sự trang nghiêm trong sạch có được thuở xưa, những hạnh Bồ Tát đã tu thuở xưa. Cũng thấy các Phật ấy thành Đẳng Chánh Giác (thành Phật, đạt sự giác ngộ chân chính, bình đẳng, trọn vẹn), chuyển pháp luân vi diệu, giáo hóa chúng sinh. Tất cả những điều như vậy đều hiện ra rõ ràng trong thân ông, không có gì ngăn ngại.

 Lại trong tất cả các cõi bên trong thân ấy, ông cũng hiện thân mình khắp nơi, không chỗ nào không đầy khắp. Thân và cõi Phật xen vào nhau mà không ngăn ngại nhau; đủ mọi hình sắc mà không có đi lại; mỗi mỗi đều sai khác, theo thứ lớp mà an trụ, không lẫn lộn nhau. Đó là: đủ mọi cõi Phật, mỗi cõi trang nghiêm riêng; đủ mọi hội chúng, quyến thuộc (những người thân cận, đi theo) đầy đủ; đủ mọi oai nghi (dáng vẻ cử chỉ trang nghiêm đúng phép) cung kính cúng dường; đủ mọi đạo tràng, mỗi nơi trang hoàng các vị Phật ở trong đó; các Phật thị hiện đủ mọi thần thông tự tại như đùa chơi, lập ra đủ mọi con đường thừa (cỗ xe, ví cho các giáo pháp chở người đến giải thoát) sai khác, hiển bày đủ mọi cửa nguyện rộng lớn, trang nghiêm khắp nơi bằng đủ mọi thần lực.

 Hoặc ở một thế giới, thị hiện việc sinh lên cung trời Đâu Suất (một tầng trời ở cõi Dục, nơi Bồ Tát sắp thành Phật ở trước khi xuống trần) mà làm Phật sự (việc của Phật, tức việc giáo hóa cứu độ chúng sinh). Hoặc ở một thế giới, từ trời Đâu Suất mất đi, xuống vào cung vua mà làm Phật sự. Hoặc hiện đủ mọi thần biến khi ở trong thai. Hoặc hiện đủ mọi điềm lành khi ra đời. Hoặc hiện đủ mọi trò chơi khi còn bé thơ. Hoặc thị hiện tuổi niên thiếu ở trong cung. Hoặc hiện việc xuất gia (rời nhà đi tu), thị hiện tu khổ hạnh. Hoặc đến cây giác ngộ (cây Bồ Đề, nơi Phật ngồi dưới gốc mà thành đạo), ngồi nơi đạo tràng. Hoặc hiện thần thông phá tan quân ma (các thế lực ngăn trở người tu đạo). Hoặc hiện sự tự tại mà thành đạo vô thượng (cao tột không gì hơn). Hoặc hiện cảnh các vua thỉnh cầu thuyết pháp. Hoặc hiện việc nhận lời thỉnh mà chuyển pháp luân vi diệu.

 Hoặc hiện cảnh trời, rồng, càn thát bà (thần nhạc ở cõi trời, sống bằng mùi hương) và các loài khác cung kính vây quanh, luôn đi theo hộ vệ. Hoặc hiện thân mình đi vào khắp các nẻo (các cõi mà chúng sinh trôi lăn tái sinh, như trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục…). Hoặc đến tất cả chỗ ở của chúng sinh. Hoặc có lúc thị hiện độ chúng sinh xong thì nhập bát Niết Bàn (Niết Bàn trọn vẹn, tức Phật qua đời, thân xác cũng diệt) để khiến thế gian càng thêm nhớ mến. Hoặc hiện xá lợi (di cốt còn lại sau khi thiêu thân Phật), hoặc toàn thân hoặc thân vỡ vụn, chia ra cho trời và người, khiến họ phát sinh phước lành. Hoặc khắp nơi trong cõi trời và cõi người dựng lên tháp miếu lớn, trang nghiêm đất nước, làm lợi ích chúng sinh.

 Các Như Lai ấy, ở trong đủ mọi thế giới, đủ mọi nẻo tái sinh, đủ mọi bộ loại, đủ mọi hội chúng, đủ mọi căn khí (căn cơ, khả năng tiếp nhận giáo pháp của mỗi người), đủ mọi sở thích mong muốn, đủ mọi nghiệp hạnh, đủ mọi sự tin hiểu, đủ mọi căn lực (sức mạnh của các năng lực tu hành như tín, tấn, niệm, định, tuệ), đủ mọi cách tu tập, đủ mọi hạnh nguyện, đủ mọi sự giác ngộ, đủ mọi tâm tưởng, đủ mọi phiền não, tùy miên (phiền não ngủ ngầm, nằm ẩn trong tâm) và tập khí (thói quen, dấu vết nhiễm sâu do phiền não để lại) — trong biển tất cả chúng sinh như thế, nhờ oai lực của Phật mà hiện thần thông rộng khắp, ở mọi nơi làm Phật sự.

 Đó là: hoặc ở đạo tràng nhỏ bằng hạt bụi cực nhỏ, hoặc ở đạo tràng rộng lớn vô biên, hoặc ở đạo tràng rộng một do tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số), hoặc ở đạo tràng rộng mười do tuần, cho đến hoặc ở đạo tràng hội chúng rộng đúng bằng các biển thế giới nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của vô số không thể nói, không thể nói cõi Phật. Các Ngài dùng đủ mọi thần thông, đủ mọi âm thanh, đủ mọi lời lẽ, đủ mọi tài biện luận, đủ mọi cách giải thích, ở trong biển Thánh đế (những chân lý cao quý mà bậc Thánh chứng biết, như Bốn Chân Lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ) của các Như Lai, dùng đủ mọi tiếng rống sư tử (ví lời thuyết pháp không sợ hãi, uy mãnh như sư tử rống làm muông thú khiếp phục) không sợ hãi, vì đủ mọi chúng sinh mà diễn nói đủ mọi biển tu đa la (kinh điển, lời Phật dạy được ghi lại), mở bày đủ mọi cửa đà la ni, chuyển khắp đủ mọi pháp luân của Như Lai, trao khắp đủ mọi lời thọ ký cho các Bồ Tát.

 Những pháp môn mà các Như Lai ấy giảng nói và những âm thanh lời lẽ phát ra, đồng tử Thiện Tài đều có thể nghe nhận, ghi nhớ không quên, suy ngẫm quán sát. Cậu cũng thấy các cửa tam muội và thần biến tự tại không thể nghĩ bàn của chư Phật và các Bồ Tát.

 Bấy giờ trưởng giả Giải Thoát hiện các tướng ấy xong, liền thong thả từ trong tam muội đứng dậy, bảo đồng tử Thiện Tài rằng: "Này thiện nam tử (cách gọi thân mật người nam có căn lành, có lòng hướng đạo), ta đã có thể tự tại ra vào cửa giải thoát Trang nghiêm không chướng ngại rất sâu này. Này thiện nam tử, khi ta an trụ nơi cửa giải thoát này, liền thấy ở phương Đông, thế giới Diêm Phù Đàn Kim Quang Minh (ánh sáng của vàng Diêm Phù Đàn — thứ vàng quý nhất, sắc tía ánh đỏ), có Như Lai Long Tự Tại Vương, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác (danh hiệu của Phật: "Ứng" là đáng được cúng dường, "Chánh Đẳng Giác" là giác ngộ chân chính trọn vẹn), được hội chúng nơi đạo tràng vây quanh, Bồ Tát Tỳ Lô Giá Na Tạng làm bậc đứng đầu.

 Lại thấy ở phương Nam, thế giới Tốc Tật Cụ Túc Chư Lực, có Như Lai Biến Phú Phổ Hương Vương, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác, được hội chúng nơi đạo tràng vây quanh, Bồ Tát Tư Duy Tâm Vương làm bậc đứng đầu. Lại thấy ở phương Tây, thế giới Cụ Túc Nhất Thiết Hương Viên Mãn Quang, có Như Lai Tu Di Đăng Vương, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác, được hội chúng nơi đạo tràng vây quanh, Bồ Tát Vô Ngại Tâm làm bậc đứng đầu. Lại thấy ở phương Bắc, thế giới Ca Sa Tràng, có Như Lai Kim Cương Kiên Cố, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác, được hội chúng nơi đạo tràng vây quanh, Bồ Tát Kim Cương Du Bộ Dũng Mãnh Hạnh làm bậc đứng đầu.

 Lại thấy ở phương Đông Bắc, thế giới Nhất Thiết Thù Thắng Diệu Bảo, có Như Lai Vô Sở Đắc Cảnh Giới Nhãn Tỳ Lô Giá Na, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác, được hội chúng nơi đạo tràng vây quanh, Bồ Tát Vô Sở Đắc Diệu Biến Hóa làm bậc đứng đầu. Lại thấy ở phương Đông Nam, thế giới Tự Tại Hương Diệm Quang Âm, có Như Lai Hương Đăng Vương, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác, được hội chúng nơi đạo tràng vây quanh, Bồ Tát Kim Cương Diệm Tuệ Tự Tại Diệu Nhân Vương làm bậc đứng đầu. Lại thấy ở phương Tây Nam, thế giới Trí Nhật Diệm Phổ Quang Minh, có Như Lai Tỳ Lô Giá Na Phổ Trí Thanh, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác, được hội chúng nơi đạo tràng vây quanh, Bồ Tát Phổ Diệm Thùy Kế Biến Hiện Hương Hoa Quang làm bậc đứng đầu.

 Lại thấy ở phương Tây Bắc, thế giới Phổ Thanh Tịnh Diệu Hương Trang Nghiêm Tạng, có Như Lai Vô Lượng Công Đức Hải Tràng Viên Mãn Quang, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác, được hội chúng nơi đạo tràng vây quanh, Bồ Tát Vô Ngại Uy Lực Thân Trí Tràng Vương làm bậc đứng đầu. Lại thấy ở phương dưới, thế giới Sư Tử Đằng Diệm Giải Thoát Quang Minh, có Như Lai Vô Ngại Pháp Giới Tràng Cụ Túc Trí Tuệ Diệm Quang, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác, được hội chúng nơi đạo tràng vây quanh, Bồ Tát Pháp Giới Trí Diệm Quang Minh Biến Chiếu Thế Giới Tràng làm bậc đứng đầu. Lại thấy ở phương trên, thế giới Quang Minh Biến Chiếu Thứ Đệ Xuất Hiện Vô Tận Phật, có Như Lai Danh Xưng Vô Biên Vô Ngại Trí Tuệ Viên Mãn Quang Tràng Vương, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác, được hội chúng nơi đạo tràng vây quanh, Bồ Tát Vô Ngại Tinh Tấn Lực Pháp Giới Trí Tràng Vương làm bậc đứng đầu.

 Này thiện nam tử, ta thấy mười vị Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật) như thế làm bậc đứng đầu; cứ như vậy cho đến thấy các Phật Như Lai, bậc Ứng Chánh Đẳng Giác, ở mỗi phương trong mười phương nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của mười cõi Phật, được hội chúng nơi đạo tràng vây quanh; mỗi vị đều có Bồ Tát đứng đầu cùng các quyến thuộc, hiện ra rõ ràng. Thế nhưng các Như Lai ở tất cả thế giới ấy không đến nơi đây, thân ta cũng không đi đến chỗ các Ngài.

 Này thiện nam tử, nếu ta muốn thấy Như Lai Vô Lượng Thọ (tức Phật A Di Đà, vị Phật có tuổi thọ không thể đo lường) ở thế giới An Lạc (cõi Cực Lạc ở phương Tây), thì theo ý liền thấy. Nếu ta muốn thấy Như Lai Nguyệt Trí ở thế giới Bạch Chiên Đàn Hương, Như Lai Bảo Quang Minh ở thế giới Diệu Hương, Như Lai Bảo Liên Hoa Quang Minh ở thế giới Liên Hoa, Như Lai Tịch Tĩnh Quang ở thế giới Diệu Kim Quang, Như Lai Bất Động ở thế giới Diệu Hỷ (cõi Phật ở phương Đông), Như Lai Sư Tử Tướng ở thế giới Thiện Trụ, Như Lai Nguyệt Giác ở thế giới Kính Quang Minh, Như Lai Tỳ Lô Giá Na ở thế giới Cát Tường Sư Tử Bảo Trang Nghiêm — tất cả các Như Lai trong mọi thế giới mười phương như thế, nếu ta muốn thấy thì theo ý liền thấy. Thế nhưng các Như Lai ấy không đến nơi đây, ta cũng không đến chỗ các Ngài.

 Này thiện nam tử, nếu ta muốn thấy tất cả các Phật trong mọi kiếp suốt đến tận cùng quá khứ, cùng những sự trang nghiêm đủ loại của các cõi Phật ấy, hội chúng nơi đạo tràng, thần thông biến hóa, việc điều phục (dạy dỗ, uốn nắn cho thuần thục) chúng sinh; và tất cả các Như Lai cùng các Bồ Tát trong biển kiếp suốt đến tận cùng vị lai, cõi nước trang nghiêm, đạo tràng hội chúng, việc điều phục chúng sinh, thần thông biến hóa — tất cả những điều ấy, hễ nghĩ đến liền đều thấy. Các Như Lai ấy, các kiếp ấy, mọi sự trang nghiêm sai khác đủ loại của tất cả các cõi Phật ấy không đến hiện tại, tâm ta cũng không đi vào quá khứ hay vị lai ấy; thế mà những gì ta thấy đều như đang ở hiện tại.

 Này thiện nam tử, ta có thể biết rõ rằng tất cả các Như Lai và các Bồ Tát trong mười phương ba đời, cùng những việc như cõi nước trang nghiêm, thần thông…, không từ đâu đến, cũng không đi về đâu, không có chỗ đi, cũng không có chỗ ở. Ta cũng biết thân mình không đi không đến, không có chỗ đi chỗ ở. Vì sao vậy? Vì biết tất cả các Phật và tâm ta đều như giấc mộng. Như điều thấy trong mộng là do phân biệt mà sinh ra, thấy tất cả các Phật là do tâm mình khởi lên. Lại biết tâm mình như nước trong đồ đựng, hiểu các pháp như bóng trong nước. Lại biết tâm mình như trò ảo thuật, biết tất cả các pháp như do ảo thuật tạo ra. Lại biết tâm mình và chư Phật, Bồ Tát đều như tiếng vang, ví như hang trống theo tiếng mà vọng lại. Hiểu được tâm mình thì nghĩ đến đâu thấy Phật đến đó. Ta biết như vậy, nhớ nghĩ như vậy: các Phật mà ta thấy đều do tâm mình.

 Này thiện nam tử, nên biết rằng Bồ Tát tu các pháp Phật, làm trong sạch các cõi Phật, tích tập các hạnh vi diệu, điều phục chúng sinh, phát thệ nguyện lớn, vào pháp môn giải thoát không thể nghĩ bàn của nhất thiết trí tự tại như đùa chơi, được quả Bồ Đề (giác ngộ) của Phật, hiện thần thông lớn, đi khắp tất cả pháp giới mười phương, dùng trí tinh tế vào khắp các kiếp — tất cả những pháp của Phật và Bồ Tát như vậy đều do tâm mình.

 Này thiện nam tử, các nghiệp hư dối tích tụ lại gọi là tâm (ở đây chỉ thức A-lại-da, thức gốc chứa mọi hạt giống nghiệp); mạt-na (thức thứ bảy, luôn suy lường và chấp có cái "ta") thì suy lường; ý thức (thức thứ sáu, nhận biết và phán đoán) thì phân biệt; năm thức như thức mắt… (năm thức của mắt, tai, mũi, lưỡi, thân) thì mỗi thức nhận biết cảnh khác nhau. Kẻ phàm phu (người thường chưa giác ngộ) ngu si không thể hay biết, sợ già bệnh chết, cầu vào Niết Bàn; nhưng cả sinh tử lẫn Niết Bàn, cả hai họ đều không hiểu, đối với mọi cảnh giới thì khởi phân biệt sai lầm. Lại do các căn (giác quan) ở tương lai và cảnh giới năm trần (năm loại đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, xúc chạm) bị dứt mất, người phàm ngu bèn cho đó là Niết Bàn (?). Khi chư Phật và Bồ Tát tự mình chứng ngộ, thì chuyển hóa thức A-lại-da mà được trí bản giác (trí giác ngộ vốn sẵn có trong tâm mỗi người).

 Này thiện nam tử, tất cả kẻ phàm ngu mê lầm phương tiện của Phật, chấp rằng có ba thừa (ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát) thật sự khác nhau; không hiểu rằng ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc — toàn bộ thế giới sinh tử) là do tâm khởi lên; không biết rằng tất cả pháp Phật trong ba đời đều là sự hiện ra trực tiếp ngay trong tâm mình; thấy năm trần bên ngoài thì chấp là có thật. Họ giống như trâu dê không thể hay biết, ở trong bánh xe sinh tử không có cách nào thoát ra.

 Này thiện nam tử, Phật nói các pháp không sinh không diệt, cũng không có ba đời. Vì sao vậy? Vì như cảnh giới năm trần hiện ra trong tâm mình vốn không có thật; các pháp có hay không vốn chẳng hề sinh ra, như sừng thỏ (thứ vốn không có, chỉ là tên gọi suông) và những thứ tương tự. Cảnh giới mà bậc Thánh tự chứng ngộ là như vậy. Này thiện nam tử, kẻ phàm phu ngu si khởi phân biệt sai lầm: trong chỗ không thì chấp là có, trong chỗ có thì chấp là không; nắm lấy đủ mọi hình tướng hoạt động của thức A-lại-da, rơi vào hai kiến chấp sinh và diệt; không hiểu tâm mình mà khởi phân biệt.

 Này thiện nam tử, nên biết rằng tâm mình chính là tất cả pháp của Phật và Bồ Tát. Do biết tâm mình chính là pháp Phật, nên có thể làm trong sạch tất cả các cõi, vào tất cả các kiếp. Vì thế, này thiện nam tử, nên dùng pháp lành để nâng đỡ tâm mình; nên dùng mưa pháp để thấm nhuần tâm mình; nên dùng pháp vi diệu để sửa trị cho tâm mình trong sạch; nên dùng tinh tấn để làm vững chắc tâm mình; nên dùng nhẫn nhục để làm tâm mình khiêm hạ; nên dùng thiền định (sự lắng tâm, tập trung tư duy cho yên tĩnh) để làm trong sạch tâm mình; nên dùng trí tuệ để làm tâm mình sáng suốt sắc bén; nên dùng đức của Phật để phát khởi tâm mình; nên dùng sự bình đẳng để làm rộng lớn tâm mình; nên dùng Mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có) và Bốn điều không sợ hãi (bốn sự tự tin tuyệt đối của Phật khi giảng pháp) để soi sáng tâm mình.

 Này thiện nam tử, ta chỉ có thể tự tại ra vào pháp môn giải thoát Trang nghiêm không chướng ngại rất sâu của Như Lai này mà thôi. Còn như các vị Bồ Tát Ma Ha Tát (Bồ Tát lớn, bậc Bồ Tát có đạo hạnh cao), an trụ nơi trí không chướng ngại, làm hạnh không chướng ngại, đối với mọi cảnh giới không gì không thông suốt; ngay trước mắt luôn được thấy các tam muội rộng lớn của tất cả các Phật; an trụ nơi pháp môn thành Chánh Giác của tất cả các Phật, nơi không có bờ mé Niết Bàn (?); biết rõ khắp mọi cảnh giới của biển các tam muội; có thể theo đó quán sát các pháp trong ba đời đều bình đẳng; phân thân đi khắp tất cả biển cõi; vào chỗ không phân biệt của chư Phật, mọi cảnh giới đều hiện ra trước mắt; luôn có thể quán sát tất cả các pháp; dùng trí viên mãn mà có thể nói và làm trọn tất cả công đức hạnh nguyện của Bồ Tát; trong thân mình đều có thể hiện ra tướng thành và hoại của tất cả thế giới, mà đối với thân mình và thế giới ấy không sinh ý tưởng là hai — những hạnh vi diệu như thế, ta làm sao có thể biết, có thể nói được?

 Này thiện nam tử, từ đây đi về phương Nam, bên bờ cõi Diêm Phù Đề (châu lục phía Nam núi Tu Di theo vũ trụ quan Phật giáo, tức thế giới loài người đang ở), có một nơi tên là Biến Vô Cấu (khắp nơi không nhơ bẩn). Ở đó có một vị tỳ kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) tên là Hải Tràng. Ngươi hãy đến đó hỏi: Bồ Tát học hạnh Bồ Tát thế nào, tu đạo Bồ Tát thế nào?"

 Bấy giờ đồng tử Thiện Tài lễ dưới chân trưởng giả, đi vòng quanh theo phía tay phải (cách bày tỏ lòng tôn kính theo phép xưa), quán sát, suy ngẫm, ngước nhìn, khen ngợi tán thán công đức vô lượng của ông. Cậu nghĩ rằng thiện tri thức có thể cứu giúp che chở mình; đối với thiện tri thức luôn sinh lòng vui mừng; nương vào thiện tri thức mà phát khởi hạnh nguyện; nhờ thiện tri thức mà mình được khai ngộ; kính trọng thiện tri thức, lòng không trái nghịch; phụng sự thiện tri thức, không dua nịnh dối trá; đối với thiện tri thức, lòng luôn thuận theo; đối với thiện tri thức, nghĩ như mẹ hiền, vì đã khiến mình xa lìa mọi điều điên đảo; đối với thiện tri thức, nghĩ như cha hiền, vì đã khiến mình thành tựu các pháp lành của Bồ Tát. Suy nghĩ như vậy, cậu sinh lòng yêu kính sâu xa, khóc thương rơi lệ, rồi từ biệt ra đi.

 Lúc ấy, đồng tử Thiện Tài một lòng chánh niệm (nhớ nghĩ đúng đắn, tỉnh giác) lời dạy của trưởng giả, thuận theo mà quán sát, làm đúng như lời dạy mà tu hành. Cậu ghi nhớ cửa giải thoát không thể nghĩ bàn của Bồ Tát ấy, suy ngẫm cửa ánh sáng trí tuệ không thể nghĩ bàn ấy, đi sâu vào cửa thứ lớp của pháp giới không thể nghĩ bàn ấy, hiểu rõ pháp môn vào khắp mọi nơi không thể nghĩ bàn ấy, thấy rõ thần biến không thể nghĩ bàn của Như Lai ấy, quán sát việc vào khắp các cõi Phật không thể nghĩ bàn ấy, tin sâu sự trang nghiêm bằng sức Phật không thể nghĩ bàn ấy, soi chiếu tam muội không thể nghĩ bàn của Bồ Tát ấy, thấu suốt các thế giới sai khác không thể nghĩ bàn ấy, tu tập nghiệp trong sạch không thể nghĩ bàn của Bồ Tát ấy, phát khởi thệ nguyện rộng lớn không thể nghĩ bàn ấy.

 Quán sát như vậy, cậu dần dần đi về phương Nam, hướng đến làng Vô Cấu bên bờ cõi Diêm Phù Đề, tìm khắp nơi tỳ kheo Hải Tràng. Rồi cậu thấy vị ấy ở bên khu rừng nơi đi kinh hành (đi bộ thong thả qua lại để tu tập, giữ tâm tỉnh thức), ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa trên hai đùi), thân ngay ngắn, chánh niệm, lìa cả hơi thở ra vào, không còn suy tư nhận biết nào khác, an trụ trong tam muội rộng lớn không thể nghĩ bàn. Nhờ sức tam muội, vị ấy hiện thần thông lớn: trên thân, từ đỉnh đầu đến bàn chân, mọi bộ phận, mọi lỗ chân lông đều hiện ra những đám mây thân nhiều vô lượng không thể nghĩ bàn, giống như hình tướng thân mình, có mặt khắp mọi nơi, hiện ra mọi loại thân.

 Ấy là để cúng dường khắp tất cả các Như Lai; để trang nghiêm và làm trong sạch khắp tất cả các cõi Phật; để làm thuần thục khắp tất cả các Bồ Tát; để điều phục khắp tất cả chúng sinh; để cứu vớt khắp các khối khổ đau (khổ uẩn: toàn bộ khổ đau chồng chất của kiếp sống); để trừ dứt khắp ba đường ác (ba cõi tái sinh khổ sở: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh); để mở bày khắp con đường đến cõi người, cõi trời; để tiêu diệt khắp chất độc phiền não; để khiến chúng sinh vào khắp biển trí tuệ rất sâu; để khiến chúng sinh rốt ráo an trụ nơi nhất thiết trí.

 Từ dưới hai bàn chân vị ấy hiện ra những đám mây thân giống như chúng trưởng giả, cư sĩ (người tu Phật tại gia) và bà la môn (tầng lớp tu sĩ, tư tế trong xã hội Ấn Độ xưa), nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của vô số cõi Phật. Họ đầu đội mũ hoa, thân đeo chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo trang sức), ngọc sáng buộc trên đỉnh đầu, áo quần trang nghiêm, có vô lượng đồng nam làm quyến thuộc. Họ đi khắp tất cả thế giới mười phương, đem tất cả những vật cúng dường tốt đẹp nhất mà bố thí khắp chúng sinh. Đó là: mưa xuống khắp mọi thức ăn uống đúng pháp có vị ngon nhất, mọi loài hoa báu nhiều màu tốt đẹp nhất, mọi thứ y phục, mọi chuỗi anh lạc, mọi tràng hoa và dải lụa, mọi thứ hương xông, mọi thứ hương xoa (hương thoa lên thân), mọi đồ dùng bằng báu, mọi cung điện nhà cửa, mọi vật dụng để sống và hưởng vui theo ý muốn.

 Ở mọi nơi, họ cứu giúp thu nhận tất cả chúng sinh nghèo khổ, đem cho những gì họ cần, khiến họ được đầy đủ; an ủi tất cả chúng sinh khổ não, khiến họ được thân tâm an vui mà sinh lòng hoan hỷ; làm thuần thục tất cả chúng sinh có thiện căn, khiến tâm ý họ hiền hòa mềm mỏng, khiến họ trong sạch, rốt ráo trên con đường Bồ Đề vô thượng. Sự thị hiện như vậy tràn đầy mười phương.

 Từ hai đầu gối vị ấy hiện ra những đám mây thân giống như vô số trăm nghìn vạn ức các vị sát đế lợi (tầng lớp vua chúa, quý tộc, võ sĩ ở Ấn Độ xưa) và bà la môn cùng quyến thuộc của họ. Ai nấy đều thông minh, giỏi đủ các nghề nghiệp kỹ năng, việc trong đời lẫn việc ngoài đời (tức đạo giải thoát) không gì không thông suốt. Họ có đủ loại sắc tướng, đủ loại hình dáng, đủ loại y phục trang nghiêm tốt đẹp nhất, có mặt khắp tất cả thế giới mười phương, luôn dùng bốn pháp nhiếp phục (bốn cách thu phục lòng người để dẫn dắt vào đạo: bố thí, nói lời dễ nghe, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ) mà thu phục chúng sinh. Đó là: cho của cải, khiến họ giàu có an vui; nói lời vừa ý, khiến họ nghe mà vui mừng; hoặc cùng làm việc với họ mà khuyên dẫn khích lệ.

 Như vậy, với tất cả mọi người: người nghèo thì khiến được đủ, người bệnh thì khiến được khỏi, người gặp nguy thì khiến được yên, người sợ hãi thì khiến hết sợ, người lo buồn khổ sở thì khiến được vui sướng. Lại dùng phương tiện khiến tất cả đều phát tâm Bồ Đề, trao cho họ chánh pháp, khiến họ khai ngộ, mau chóng khiến họ lìa bỏ mọi điều bất thiện, gom góp mọi pháp lành, cứu kéo họ ra khỏi bùn sinh tử, khiến họ an trụ trong pháp không sợ hãi của nghĩa chân thật. Sự thị hiện như vậy tràn đầy mười phương.

 Từ rốn vị ấy hiện ra những đám mây thân giống như các vị tiên nhân theo đạo khác (ngoại đạo: các đạo tu ngoài Phật giáo), nhiều bằng số chúng sinh. Họ có đủ loại hình tướng, mỗi người trang nghiêm một cách riêng; người thì mặc áo bằng cỏ, người thì mặc vỏ cây; ai cũng cầm bình nước tắm rửa, dáng vẻ lặng lẽ. Họ dẫn các chúng tiên, bước đi trên hư không, đi lại vòng khắp các thế giới mười phương, đều cất lên vô lượng tiếng ca ngợi, khen ngợi mọi công đức của chư Phật; hoặc khen ngợi phạm hạnh (hạnh trong sạch, giữ giới thanh tịnh) mà Bồ Tát đã tu, pháp vi diệu mà Bồ Tát đã nói, sự trong sạch mà Bồ Tát đã chứng. Tiếng ấy hòa nhã, hay đẹp trong trẻo, vang khắp mười phương không gì ngăn ngại.

 Họ điều phục và làm thuần thục tất cả chúng sinh, thu giữ khắp các giác quan, không để buông lung; khiến chúng sinh quán sát cảnh giới chân thật; hoặc nói rằng các pháp đều không có tự tánh (bản chất tự có, cố định, độc lập), khiến họ phát khởi tâm cầu nhất thiết trí, khiến họ an trụ nơi con đường chân thật rốt ráo. Hoặc nói những lời bàn về việc mưu sinh trong đời; hoặc chỉ bày những phép tắc dẫn dắt phong tục ở các địa phương. Bằng đủ mọi cách khéo léo, tùy theo chỗ thích hợp mà giáo hóa cứu độ, mở bày pháp môn thiết yếu để ra khỏi sinh tử của nhất thiết trí, khiến các chúng sinh đều được lợi ích, tùy theo thứ lớp mà mỗi người tu nghiệp của mình. Sự thị hiện như vậy tràn đầy mười phương.

 Từ hai bên sườn vị ấy hiện ra những đám mây thân giống như vô số long vương (vua loài rồng), long tử, long nữ không thể nghĩ bàn cùng quyến thuộc của họ, hiện những thần biến không thể nghĩ bàn của loài rồng, đầy khắp hư không. Đó là: mưa xuống những đám mây trang nghiêm bằng hương báu không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng hoa báu không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng tràng hoa báu không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng lọng báu không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng cờ tràng báu (cờ hình ống tròn treo dài, dùng trong nghi lễ Phật giáo) không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng phướn báu (cờ dài hẹp treo rủ xuống) không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng đủ loại chuỗi anh lạc báu vi diệu không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng vua ngọc ma ni (ngọc như ý, loại ngọc quý trong suốt, phát sáng, được cho là đáp ứng mọi ước muốn) lớn không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng đủ loại tòa báu không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng đồ trang sức báu cõi trời không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng cung điện báu cõi trời không thể nghĩ bàn;

 mây trang nghiêm bằng các thể nữ (cung nữ, tiên nữ hầu hạ) cõi trời ca hát khen ngợi không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng lưới ngọc báu cõi trời không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng hoa sen báu có cánh, đài, nhụy bằng ngọc ma ni không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng mọi mũ báu ma ni không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng báu cõi trời có ánh lửa sáng vô biên không thể nghĩ bàn; mây trang nghiêm bằng thân trời với tràng hoa, cờ tràng, lọng không thể nghĩ bàn; mây các thể nữ cõi trời cung kính chắp tay không thể nghĩ bàn; mây hoa sen sắc vàng chứa ánh sáng, tỏa lửa sáng không thể nghĩ bàn; mây âm thanh lớn diễn nói công đức của tất cả chư Phật không thể nghĩ bàn. Tất cả những thứ như vậy phủ khắp hư không để làm trang nghiêm, có mặt khắp đạo tràng của chư Phật trong mọi thế giới mười phương để cúng dường, khiến chúng sinh đều sinh lòng hoan hỷ, trừ được sức nóng của phiền não, được niềm vui mát mẻ. Sự thị hiện như vậy tràn đầy mười phương.

 Từ tướng cát tường (dấu hiệu tốt lành, tức hình chữ vạn) ở giữa ngực vị ấy hiện ra những đám mây thân giống như các vua A tu la (một loài thần có sức mạnh lớn, tính hiếu chiến, hay đánh nhau với chư thiên) cùng quyến thuộc, nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của vô số cõi Phật. Tất cả đều thị hiện sức huyễn thuật khéo léo không thể nghĩ bàn, đủ loại thần biến, tràn đầy hư không. Đó là: có thể làm cho vô lượng trăm nghìn vạn ức thế giới đều chấn động; tất cả các núi lớn va đập vào nhau; tất cả nước biển đều sôi trào mạnh mẽ; cung điện của chư thiên không cái nào không lay động; ánh sáng của các ma không cái nào không bị che lấp; các đạo quân ma không đạo nào không bị đánh tan khuất phục.

 Họ khiến khắp chúng sinh bỏ lòng kiêu mạn, tâm không buông lung, trừ cáu bẩn keo kiệt và ganh ghét, dứt mọi oán thù làm hại, ai cũng khởi lòng từ, phá núi phiền não, làm cạn biển ái dục, mãi mãi không tranh giành, mãi mãi cùng nhau hòa thuận hiền lành. Lại dùng sức huyễn hóa và thần thông như đùa chơi mà khai ngộ chúng sinh, khiến họ lìa bỏ tham đắm, đối với các pháp ác luôn vui lòng tránh xa, sợ hãi sinh tử, vui cầu giải thoát; khiến họ ra khỏi mọi nẻo tái sinh trong thế gian; khiến họ an trụ nơi tâm Bồ Đề vô thượng; khiến họ tu hạnh vi diệu trong sạch của Bồ Tát; khiến họ hướng đến con đường ba-la-mật của Bồ Tát; khiến họ vào tất cả các địa của Bồ Tát; khiến họ soi sáng pháp môn vi diệu của Bồ Tát; khiến họ quán sát phương tiện khéo léo của Bồ Tát. Sự thị hiện như vậy có mặt khắp pháp giới.

 Từ lưng vị ấy hiện ra những đám mây thân giống như các bậc Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, cầu giải thoát cho riêng mình) và Độc giác (người tự mình quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không cần thầy dạy), nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của vô lượng a tăng kỳ (con số lớn không đếm xuể) cõi Phật. Họ vì những chúng sinh đáng được giáo hóa bằng hai thừa (hai con đường tu của Thanh văn và Độc giác) mà giảng rộng những điều cốt yếu của pháp, khiến họ được điều phục.

 Đó là: với người chấp có cái "ta" thì nói rằng không có "ta"; với người chấp mọi thứ là thường còn thì nói rằng các hành (mọi sự vật do nhân duyên tạo thành) là vô thường; với người nặng tính tham thì nói phép quán bất tịnh (quán thân thể là nhơ nhớp để đối trị lòng tham dục); với người nặng tính sân thì nói phép quán từ tâm (quán lòng thương yêu để đối trị giận dữ); với người nặng tính si thì nói phép quán duyên khởi (quán lẽ mọi sự do nhân duyên nương nhau mà sinh ra, để đối trị ngu si); với người có tham, sân, si ngang nhau thì nói những cảnh giới tương ứng với trí tuệ, đối trị riêng từng thứ, khiến họ quán sát khắp cả.

 Với người sinh lòng ưa thích đắm trước nơi các cảnh giới thì nói về tính chẳng có gì của sự lìa mọi đắm trước; với người đắm chìm khắp trong cảnh giới năm dục (năm thứ ham muốn: của cải, sắc đẹp, danh tiếng, ăn uống, ngủ nghỉ; hoặc ham muốn theo năm giác quan) thì nói về tính không nhiễm dính của sự lìa mọi ham muốn; với người bị trói buộc vì đắm vào thiền định vắng lặng thì nói cửa đại nguyện, khiến họ ưa thích sâu xa, thề làm lợi ích khắp tất cả chúng sinh, chuyển pháp luân suốt đến tận cùng vị lai, khiến mọi chúng sinh đều được toại nguyện. Sự thị hiện như vậy có mặt khắp tất cả pháp giới.

 Từ hai vai vị ấy hiện ra các vua dạ xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có sức mạnh, có loài hung dữ, có loài hộ pháp) và la sát (loài quỷ dữ ăn thịt người), nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của a tăng kỳ cõi Phật. Họ có đủ loại hình dáng, đủ loại sắc tướng, cao thấp rộng hẹp; đủ loại dung mạo, oai thế hùng mạnh rất đáng sợ; vô lượng quyến thuộc vây quanh. Họ hiện đủ loại thần lực, gầm lên đủ loại tiếng lớn, tùy theo chỗ thích hợp mà làm đủ loại phương tiện, đầy khắp tất cả thế giới mười phương. Họ bảo vệ tất cả chúng sinh làm việc lành, cùng các hội chúng hiền thánh, Bồ Tát và đạo tràng thuyết pháp; bảo vệ những ai thọ trì hạnh trong sạch của Bồ Tát, vui cầu mọi trí tuệ chân chính của Như Lai, những người đang hướng đến chỗ an trụ chân chính và những người đã an trụ chân chính (?).

 Có khi họ hiện làm thần Chấp Kim Cương (vị thần cầm chày kim cương, chuyên hộ vệ Phật và chánh pháp) để bảo vệ chư Phật, phụng sự cúng dường, và bảo vệ nơi Phật ở. Hoặc bảo vệ khắp tất cả thế gian, khiến chúng sinh không rơi vào mọi đường ác. Người sợ hãi thì khiến được yên ổn; người bệnh tật thì khiến được khỏi; người gặp tai ách hoạn nạn thì khiến trừ hết khổ não; người có lỗi lầm thì khiến tự chán ghét mà ăn năn; người gặp tai họa bất ngờ thì khiến tai họa tiêu tan. Với những chúng sinh có tâm lớn, tích tụ phước và trí, thì khiến họ có thể chuyển pháp luân của chư Phật, bỏ bánh xe sinh tử, an trụ nơi bánh xe chánh pháp, đánh tan mọi luận thuyết tà vạy của các đạo khác. Sự làm lợi ích như vậy đầy khắp tất cả pháp giới mười phương.

 Từ bụng vị ấy hiện ra các vua khẩn na la (loài thần ca múa ở cõi trời, hình dáng nửa người nửa thú, có sừng trên đầu), nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của vô lượng trăm nghìn a tăng kỳ cõi Phật, mỗi vị có vô số trăm nghìn vạn ức nữ khẩn na la làm quyến thuộc vây quanh; và các vua càn thát bà (loài thần âm nhạc ở cõi trời, sống bằng mùi hương), nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của vô lượng cõi Phật, mỗi vị có vô số trăm nghìn vạn ức nữ càn thát bà làm quyến thuộc vây quanh. Mỗi vị tấu lên vô số a tăng kỳ trăm nghìn khúc nhạc trời.

 Họ ca hát khen ngợi tính chân thật của tất cả các pháp là do duyên sinh (do nhân duyên hợp lại mà sinh ra); ca hát khen ngợi công đức khó nghĩ bàn của tất cả chư Phật; ca hát khen ngợi oai lực phổ khắp của việc phát tâm Bồ Đề; ca hát khen ngợi hạnh viên mãn mà tất cả Bồ Tát đã tu; ca hát khen ngợi pháp môn thành Chánh Giác của tất cả chư Phật; ca hát khen ngợi pháp môn chuyển pháp luân của tất cả chư Phật; ca hát khen ngợi pháp môn hiện thần biến của tất cả chư Phật; ca hát khen ngợi pháp môn nhập bát Niết Bàn của tất cả chư Phật; ca hát khen ngợi pháp môn bảo vệ giáo pháp của tất cả chư Phật; ca hát khen ngợi pháp môn khiến mọi chúng sinh đều hoan hỷ. Họ mở bày diễn nói pháp môn trang nghiêm và làm trong sạch tất cả cõi Phật; mở bày diễn nói pháp môn vi diệu của tất cả chư Phật; mở bày diễn nói pháp môn soi chiếu tất cả các pháp không chướng ngại; mở bày diễn nói pháp môn phát khởi mọi thiện căn. Sự làm lợi ích như vậy tràn đầy mười phương.

 Từ khuôn mặt (?) vị ấy hiện ra các vị Chuyển Luân Thánh Vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chánh pháp, có bánh xe báu tự lăn đi chinh phục bốn phương) nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của vô lượng trăm nghìn a tăng kỳ cõi Phật, đầy đủ bảy báu (bảy vật báu của Chuyển Luân Vương: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu), bốn binh chủng (quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ) vây quanh. Họ phóng ánh sáng lớn của sự bố thí (?), mưa xuống vô tận châu báu và ngọc ma ni tối thắng, trang nghiêm thế giới, bố thí khắp chúng sinh, khiến ai cũng được đầy đủ. Họ khiến chúng sinh dứt bỏ mười điều ác, tu hành mười điều lành (mười điều lành là không làm mười điều ác: giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói hai lưỡi, nói lời thô ác, nói lời thêu dệt, tham lam, sân giận, tà kiến).

 Đó là: khiến tất cả chúng sinh hung bạo như làm nghề giết mổ, săn bắn, chài lưới, bắt bớ, khởi lòng từ bi, không giết hại sinh mạng. Khiến những chúng sinh nghèo thiếu, khổ não, thấp kém, mãi mãi bỏ hành vi lấy của không được cho (trộm cắp), luôn làm việc bố thí. Có thể bỏ ra vô lượng trăm nghìn vạn ức thể nữ đoan chính mà lòng không tiếc nuối, khiến các chúng sinh mãi mãi dứt tà dâm, tu giữ phạm hạnh. Với chúng sinh hay dối trá, khiến họ rốt ráo luôn nói lời chân thật, không nói những lời dối trá vô ích. Khiến họ nói lời đoàn kết người khác, không gây chia rẽ, luôn ưa hòa hợp, không có trái nghịch tranh cãi. Khiến họ nói lời mềm mỏng, không có lời thô ác.

 Với người nói lời tạp nhạp nhơ bẩn, khiến họ luôn diễn nói nghĩa lý rất sâu, quyết định, sáng rõ; nói lời thuận theo pháp Phật, có lợi cho việc tu hành; mãi mãi dứt bỏ lời lẽ trau chuốt vô nghĩa; khiến các chúng sinh đi sâu vào những câu pháp. Với người nhiều tham dục, khiến họ ít ham muốn, tu tập biết đủ, theo chánh hạnh vô sinh (?) đoan nghiêm tối thắng. Với người nhiều giận dữ muốn hại người, khiến họ trừ bỏ sân hận, đối với mọi chúng sinh luôn khởi lòng từ, tâm không vết nhơ; vì họ mà nói về đại bi, hoan hỷ thu nhận, khiến họ vào pháp Phật. Với người rơi vào lưới tà kiến, vì họ mà nói nghĩa chân thật, khiến họ quán sát các pháp, đi sâu vào lẽ nhân duyên, hiểu rõ chân lý, phân định đúng sai, khiến tâm trong sạch, nhổ gai tà kiến, phá núi nghi hoặc; khiến các chúng sinh ngộ được bản tính chân thật của tâm, thông suốt đầy đủ, đi vào chỗ rất sâu, mọi chướng ngại đều được trừ diệt. Những việc làm như vậy tràn đầy pháp giới.

 Từ hai mắt vị ấy hiện ra những vầng mặt trời rộng lớn, nhiều như số hạt bụi cực nhỏ của vô lượng trăm nghìn a tăng kỳ cõi Phật, phóng ánh sáng lớn, chiếu khắp tất cả các địa ngục lớn, khiến mọi khổ não ở đó đều được trừ diệt. Lại chiếu vào khoảng giữa tất cả các thế giới, khiến trừ hết bóng tối, được thấy ánh sáng. Lại chiếu đến ngạ quỷ (quỷ đói, loài chịu khổ đói khát triền miên) và bàng sinh (súc sinh, loài vật đi ngang) trong tất cả thế giới mười phương, khiến chúng lìa bỏ màn che ngu si, được trí tuệ lớn, thoát khỏi mọi khổ đau.

 Lại ở tất cả các thế giới nhơ đục thì phóng ánh sáng trong sạch. Ở thế giới bạc trắng thì phóng ánh sáng vàng ròng; ở thế giới vàng ròng thì phóng ánh sáng bạc trắng. Ở thế giới lưu ly (ngọc xanh biếc trong suốt) thì phóng ánh sáng pha lê; ở thế giới pha lê thì phóng ánh sáng lưu ly. Ở thế giới xa cừ (một loại vỏ sò lớn quý, trắng như ngọc) thì phóng ánh sáng mã não; ở thế giới mã não thì phóng ánh sáng xa cừ. Ở thế giới ngọc đỏ thì phóng ánh sáng của vua ngọc ma ni Nhật Tạng (kho mặt trời); ở thế giới vua ngọc ma ni Nhật Tạng thì phóng ánh sáng ngọc đỏ. Ở thế giới ngọc đế thanh (loại ngọc xanh thẫm quý nhất, gắn với trời Đế Thích) thì phóng ánh sáng của vua ngọc báu ma ni Nguyệt Tạng Diệm Võng (kho mặt trăng, lưới lửa sáng); ở thế giới vua ngọc báu ma ni Nguyệt Tạng Diệm Võng thì phóng ánh sáng đế thanh. Ở thế giới làm toàn bằng một loại báu thì phóng ánh sáng của nhiều loại báu xen lẫn; ở thế giới làm bằng nhiều loại báu xen lẫn thì phóng ánh sáng của một loại báu thuần.

 Những ánh sáng như vậy chiếu khắp hội chúng nơi đạo tràng trong các cõi Phật mà làm Phật sự; chiếu vào rừng rậm trong tâm của các chúng sinh; làm xong vô lượng sự nghiệp của các chúng sinh; trang hoàng mọi cảnh giới thế gian; khiến tâm các chúng sinh được mát mẻ, sinh lòng hoan hỷ lớn, yên ổn vui sướng. Những việc làm như vậy tràn đầy pháp giới.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video