# Kinh Phật lên cõi trời Đao Lợi (cõi trời thứ hai của cõi Dục, ở trên đỉnh núi Tu-di, do trời Đế Thích cai quản, gồm ba mươi ba cung trời) thuyết pháp (giảng giáo lý Phật) cho mẹ
Kinh Phật lên cõi trời Đao Lợi thuyết pháp cho mẹ, ba quyển
Thuộc loại kinh dịch lại, nằm ngoài năm bộ lớn của Đại thừa (truyền thống Phật giáo lấy việc cứu độ tất cả chúng sinh và thành Phật làm mục đích)
Kinh Phật lên cõi trời Đao Lợi thuyết pháp cho mẹ, ba quyển
Pháp sư Tam tạng (vị thầy thông suốt ba kho giáo điển của đạo Phật: kinh, luật, luận) Trúc Pháp Hộ đời Tây Tấn dịch
Kinh Phật lên cõi trời Đao Lợi thuyết pháp cho mẹ, quyển thượng
Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Phật ở trên cõi trời Đao Lợi, dưới cây Trú Độ (cây thần lớn nhất ở cõi trời Đao Lợi), ngồi trên tảng đá trắng không vết nhơ. Vì thương xót mẹ mình, muốn cứu độ cho bà được giải thoát, nên trọn ba tháng mùa hạ Ngài ở đó cùng với đại chúng tỳ-kheo (người xuất gia nam đã thọ đủ giới). Tám nghìn tỳ-kheo đều là A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh).
Các lậu (phiền não, ví như chỗ rò rỉ khiến tâm ô nhiễm) của họ đã dứt sạch, được thần túc (năng lực thần thông đi lại, biến hóa tự tại) lớn, uy quang sáng chói vô cùng, sinh tử đều đã cắt đứt, không còn bụi nhơ, đã vứt bỏ gánh nặng, việc cần làm đã làm xong, đã đạt được lợi ích cho chính mình. Tâm theo đó đạt được bình đẳng nhẫn (sự an nhiên chấp nhận mọi pháp đều bình đẳng như nhau) (?), tâm đã được giải thoát, nhờ trí tuệ mà vượt qua. Họ đều là bậc chân chính, là ruộng phúc của đời (nơi người đời gieo điều thiện thì được phúc, như gieo hạt trên ruộng tốt), che chở và đem yên ổn cho nhiều người. Chỉ trừ một người là hiền giả A-nan (thị giả của Phật, lúc ấy chưa chứng A-la-hán).
Lại có bảy vạn hai nghìn vị Bồ-tát (người phát nguyện thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh), tất cả đều là bậc đại thánh đã thông đạt thần thông, đã đạt được tổng trì (năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không quên) và biện tài (tài thuyết giảng lưu loát) không ngăn ngại; mỗi vị từ thế giới của các Đức Phật khác ở phương khác đều đến hội họp.
Bấy giờ Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật) được vô số trăm nghìn đại chúng quyến thuộc vây quanh và giảng kinh cho họ. Khi ấy trong hội chúng có hai vị thiên tử (con trời, vị trời trẻ ở cõi trời), tên là Nguyệt Chi và Nguyệt Thượng. Thiên tử Nguyệt Chi liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, sửa lại y phục, để trần vai phải, chắp tay quỳ thẳng mà bạch Phật rằng: "Con muốn thưa hỏi Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, chí chân thật, giác ngộ chân chính và trọn vẹn). Nếu Ngài cho phép thì con mới dám tự trình bày."
Phật bảo thiên tử: "Ông muốn hỏi Như Lai nghĩa gì?" Thiên tử Nguyệt Chi dùng kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) mà nói rằng:
Đối với các loài chúng sinh, khởi lên lòng thương xót;
Mong cầu đạt Phật đạo, chí hướng về cam lồ (nước ngọt bất tử của cõi trời, ví với Niết-bàn và giáo pháp giải thoát) không vết nhơ.
Tự xót thương cho hạnh của chính mình, lại từ bi thương xót muôn dân;
Vì những lẽ ấy, con xin thưa hỏi Thích Sư Tử (Đức Phật Thích-ca, ví như sư tử là chúa muôn loài).
Trong ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực dài của vũ trụ) tích lũy hạnh lành, đều nhẫn chịu được mọi khổ nhọc;
Bố thí tất cả mọi thứ, chí lặng lẽ không vướng niệm;
Tâm bình đẳng với muôn loài, chữa trị giáo hóa đều đồng đều;
Con hỏi nghĩa thù thắng này, về bậc dẫn dắt làm lợi cho muôn dân.
Nếu thấy được chánh đạo, có tướng tốt mầu nhiệm tự trang nghiêm;
Ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm thân thể tốt đẹp của bậc vĩ nhân, của Phật) không vết nhơ, là ruộng phúc vượt trội;
Bậc đạt được công đức ấy, được kính thờ như biển lớn (?);
Nay con hỏi bậc Đại Thánh, muốn hiểu chỗ quy về của nghĩa này.
Nếu không có tâm khác thì không có niệm phân biệt;
Luôn chí cầu tuệ mầu nhiệm, bậc tôn quý vòi vọi trong loài người;
Mà không có ý của Thanh văn (người nghe lời Phật dạy, chỉ cầu tự giải thoát cho mình), không mến việc của Duyên giác (người tự mình quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không giáo hóa người khác);
Nay con hỏi nghĩa này, về bậc kiên cố không ai hơn.
Được lợi hay không được lợi, bị chê hay được khen, tâm đều bình đẳng;
Có danh hay không danh, khổ hay vui cũng không đổi dời;
Tuy ở giữa lề lối thế tục, mà không bị lay động;
Nay con hỏi nghĩa này, về bậc đã xa lìa sợ hãi.
Như thương việc của thân mình, nghĩ đến muôn dân bình đẳng;
Chưa từng có sự khác biệt (?), đều giáo hóa ở ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc — toàn bộ thế giới sinh tử);
Tu tập tâm từ, dù có kẻ dua nịnh cũng không chán ghét, không cho là nhơ bẩn (?);
Nay con hỏi nghĩa này, về vị tướng hiền giữ gìn đất đai (?).
Tâm luôn tinh cần, bố thí, giữ giới (giữ các điều răn cấm của đạo Phật), lìa bỏ điều tà;
Thân đạt được vắng lặng, phẩm hạnh giữ giới mãi không mất;
Thân, miệng, ý luôn ngay chính, dẫn dắt thuận theo và che chở;
Nay hỏi nghĩa tối thắng, về bậc ở giữa chỗ nhơ mà không dính bụi.
Nhẫn nhục, điều hòa, mềm mỏng, đã thông đạt lại càng tu theo;
Chịu đựng được khổ hoạn, giữa đám người ồn náo buông lung;
Đi khắp nơi cứu độ tất cả, mà không sinh lòng giận dữ;
Vì thế con hỏi nghĩa này, muốn dứt mọi ngờ vực.
Luôn gắng sức tinh tấn (siêng năng không lười biếng trên đường tu), cung kính thuận theo, không trái nghĩa lý;
Thương xót thế gian, không vì bản thân mà bố thí;
Hành đạo không biết chán, như biển đón nhận mọi dòng sông;
Vì vậy con hỏi bậc tối thắng, đức lớn như biển cả.
Tuy còn ở trong ba cõi, không thoái lui chạy theo các tưởng;
Lấy tuệ của bậc hiền thánh, dẹp trừ mọi bụi nhơ;
Nương thiền định (sự tập trung tâm ý lắng yên vào một chỗ) và thần thông mầu nhiệm, lấy thần túc mà tự vui;
Nay vì thế hỏi nghĩa này, về bậc đi khắp nơi khai hóa chúng sinh.
Trí tuệ đưa sang bờ bên kia (bờ giải thoát), thánh đạt không bờ bến;
Vứt bỏ mọi suy tưởng, xuất gia nhổ tận gốc rễ (phiền não);
Điềm tĩnh mà được tự tại, thấu hiểu tuệ của pháp này;
Vì vậy nay con xin thưa hỏi bậc Đại Thánh vô cùng.
Những thần túc đã phân biệt, hiểu rõ và tùy thuận mà làm;
Đi khắp ức cai (cai: một con số cực lớn) cõi Phật, mà không có tưởng về cõi nước;
Cúng dường ức cai Đức Phật, mà không có tưởng về chư Phật;
Vì vậy hỏi nghĩa này, người thấy đều được vui mừng.
Lìa bỏ ma dục trần (phiền não ma: tham dục và phiền não quấy phá người tu), chợt hóa giải ma ấm thân (ấm ma: thân tâm do năm uẩn hợp thành, gây khổ não);
Vứt bỏ ma chết (tử ma: cái chết cắt đứt việc tu), hàng phục các thiên ma (ma vương ở cõi trời chuyên ngăn trở người tu);
Dẹp trừ tất cả các ma, thì đạt thành Phật đạo;
Vì vậy hỏi nghĩa này, để mãi lìa bỏ mọi tối tăm.
Làm chấn động trời đất, cây cối cùng núi non;
Giác ngộ thành Phật đạo, tuệ tối thắng vô lượng;
Nếu đã nhất tâm, tập sự sáng suốt của định vắng lặng;
Vì vậy hỏi nghĩa này, thưa hỏi về bậc như thế.
Thấu hiểu tất cả trí tuệ, uy quang rất vòi vọi;
Nếu an trụ trong lời Phật dạy, khéo xây dựng hạnh theo pháp;
Dẫn dắt làm lợi cho các bậc thánh, không đâu không khai hóa;
Nay vì thế hỏi nghĩa này, về bậc cứu độ đi khắp ba cõi.
Thiên tử Nguyệt Chi lại hỏi Thế Tôn: "Vâng, bậc Đại Thánh! Thế nào là Bồ-tát đạt được đại thánh thông (thần thông và trí tuệ lớn của bậc thánh), hạnh thù đặc (hạnh đặc biệt vượt trội), vượt sang bờ bên kia? Thế nào là Bồ-tát đạt đến thiện quyền phương tiện (cách khéo léo, linh hoạt tùy hoàn cảnh để giáo hóa chúng sinh) không thể nghĩ bàn, đầy đủ tuệ khuyến trợ (tùy hỷ với việc lành và hồi hướng công đức về Phật đạo)? Thế nào là Bồ-tát xem tất cả các pháp (mọi sự vật, hiện tượng, giáo lý) là một nghĩa, vào một vị, chỗ hướng đến đều đồng đều, vào một tuệ, lời nói bình đẳng? Thế nào là Bồ-tát vâng giữ giới cấm sâu xa, làm mà không buông lung, đạt thành đạo Vô thượng Chánh chân (đạo giác ngộ chân chính cao nhất), là Tối Chánh Giác (sự giác ngộ chân chính tột bậc, tức thành Phật)?"
Phật nói: "Hay thay, hay thay, thiên tử Nguyệt Chi! Ông thương nghĩ nhiều, đem yên ổn nhiều, xót thương chư thiên và người ở mười phương, nên mới phát ý thưa hỏi Như Lai nghĩa như thế. Các Bồ-tát thực hành tuệ chân chánh của Phật đạo, khoác áo giáp lớn, xây dựng Đại thừa, vượt qua dục lớn (?), điều khiển thuyền lớn, chuyển bánh xe pháp lớn (truyền bá giáo pháp, ví như bánh xe lăn đi khắp nơi), ban bố pháp vô cùng, mở rộng kinh điển trí tuệ; muốn tuôn mưa lớn, muốn tỏa ánh sáng khắp nơi; mong đánh trống lớn, chí như sấm lớn vang dội; ưa dựng cờ phướn lớn, nguyện thổi tù và lớn (?); cầm giữ tinh hoa của pháp lớn, nắm giữ kinh điển của pháp lớn; tỏa ánh sáng vô cùng, muốn soi khắp thế gian; gắng làm cho Đại thừa còn mãi không dứt; nguyện cho cuộc tế lễ lớn (ví việc bố thí giáo pháp) rốt ráo đầy đủ. Vì đức vô cùng như thế mà thương xót muôn dân, nên hỏi Như Lai.
Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ điều này, ta sẽ vì ông phân biệt nói rõ về hạnh của các Bồ-tát đại sĩ (bậc đại nhân, tiếng tôn xưng Bồ-tát), làm sao đạt đại thánh thông, đầy đủ giới sâu xa, đến đạo Vô thượng Chánh chân, thành Tối Chánh Giác." — "Vâng, bạch Thế Tôn, con xin vui lòng muốn nghe." Thiên tử Nguyệt Chi cùng đại chúng nhận lời dạy mà lắng nghe.
Phật bảo thiên tử: "Bồ-tát có bốn pháp hành, đạt được đại thánh thông, hạnh thù đặc, vượt sang bờ bên kia. Bốn là gì? Bồ-tát đại sĩ thấu hiểu các pháp mà ứng hợp với chân đế (chân lý tuyệt đối); đối với tất cả các pháp không có chỗ nương bám; nghĩ về các pháp bình đẳng mà không cùng tận; đạt được thánh tuệ mà tạo nên sự chứng biết sáng tỏ, đi khắp tất cả các pháp, gần gũi các kinh điển; tuy ở trong các pháp mà không thấy có gì thoát ra, không thấy pháp nào khác.
Thế nào là thấu hiểu các pháp mà ứng hợp chân đế? Như quá khứ là không (không có tự tính cố định, không có thực thể riêng), thì vị lai và hiện tại cũng tự nhiên là không. Thiên tử, muốn thấu hiểu cái không ấy, thì ba đời bình đẳng đều không, không có gì để tưởng. Những người có tuệ ấy phân biệt chỗ chốn, xây dựng, khai hóa, giải bày đạo phẩm (các pháp tu dẫn đến giác ngộ), liền thông suốt chánh nghiệp (hành động chân chính), đạt được nghĩa lý của nó. Đó gọi là thấu hiểu mà ứng hợp chân đế.
Thế nào là đối với tất cả các pháp không có chỗ nương bám? Tất cả các pháp đều trụ ở chỗ "cái của ta"; hiện có chỗ trụ là ta hay chẳng phải ta. Bồ-tát thấu hiểu các pháp mà không có cái ta, không nương tựa vào thân, thế gọi là không nương bám. Nếu Bồ-tát đối với các pháp này, thân không vướng mắc; đã không vướng mắc thì không trụ vào pháp khác; đối với các pháp không sinh, không trụ; như vậy mới có thể đối với chúng không nương bám, đã không nương bám gì. Cúng dường các pháp mà đối với các pháp không nương bám. Đó là điều thứ hai.
Thế nào là Bồ-tát thấu hiểu tất cả như hư không? Ba cõi là do tâm tạo ra. Xét tâm ấy thì không có hình sắc, cũng không thể thấy, không có chỗ chốn, không có gì sai khiến, như trò huyễn hóa. Nhân nơi gốc của tâm mà tìm các pháp thì không thể được. Nếu lấy tâm mà tìm tâm thì không được gì, tâm không thể nắm bắt. Vì không nắm được tâm, nên tất cả các pháp cũng không thể nắm được. Các pháp thì không có pháp, không có tưởng về hình loại, cũng không có bóng, mà không có gì cả; cho đến chân đế cũng không thấy được. Không thấy được gì thì đối với tất cả các pháp tâm không đi vào đâu. Biết tất cả các pháp không thành tựu gì, cũng không sinh ra gì, ví như hư không. Thiên tử, như khi muốn xét hư không thì nó mãi không sinh, không thành tựu; hiểu tất cả các pháp cũng như vậy. Như hư không gọi là hư vô, nó thì lặng lẽ; tất cả các pháp cũng như vậy, chỉ là tên gọi giả đặt thôi, nó thì vắng lặng. Đó là điều thứ ba.
Thế nào là Bồ-tát đối với tất cả các pháp mà gần gũi kinh điển? Bồ-tát đại sĩ quan sát, suy nghĩ tất cả các pháp, ở đây không biết gì cũng không thấy gì. Mắt không biết tai, cũng không thấy gì; tai không biết mắt, cũng không thấy gì; mũi không biết lưỡi, cũng không thấy gì; lưỡi không biết mũi, cũng không thấy gì; thân không biết ý, cũng không thấy gì; ý không biết thân, cũng không thấy gì. Tất cả các pháp, dù có ngu si, khoái lạc, mờ tối (?), hung bạo, nhưng thấy được pháp giới (toàn thể các pháp xét về bản tính chân thật của chúng) thì tuệ luôn bình đẳng, việc làm đầy đủ. Cõi của sáu tình (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) hễ có cái chiếu tới thì có chỗ để ở. Xét về gốc thì không có pháp bên trong; dạy về bên ngoài thì như không có pháp bên ngoài; dạy về pháp bên trong thì thấy cũng như vậy. Người thấy như thế thì không có pháp, không có cái gì khởi lên, cũng không có pháp nào có chỗ tạo tác. Nếu có chỗ trụ thì nhìn mà không thấy gì.
Phật nói với thiên tử: "Đó là pháp giới: pháp không khởi cũng không diệt, mà cũng không trụ, thì không có gì cả. Nếu có niệm về các pháp, thì không trụ, không sinh, không khởi, không có chỗ chốn. Người quán như vậy thì tuệ chân đế đầy đủ, không có các pháp và pháp giới, không thấy có giải thoát. Đó là đối với tất cả các pháp mà gần gũi kinh điển. Đó là bốn pháp, nhờ đó Bồ-tát đại sĩ đạt đại thánh thông, hạnh thù đặc, vượt sang bờ bên kia. Đó là điều thứ tư.
Thế nào là thánh thông? Cái gọi là "thông", là đối với tất cả các pháp không tin theo tuệ của người khác mà (tự mình) thưa hỏi tiếp nhận (?). Gọi là "tuệ", là đối với tất cả các pháp không tạo ra hai bên. Cái gọi là không hai thì không có tên gọi, pháp không thể biết. Thiên tử, nếu đầy đủ tuệ ấy, thì Bồ-tát ấy mau đạt thánh thông, vì thành tựu được nguyện, đầy đủ điều hiểu biết. Bồ-tát thấu hiểu tuệ như vậy thì đạo nhãn (con mắt của đạo, con mắt trí tuệ) thanh tịnh, vượt hơn trời và người đời, liền thấy mười phương vô lượng vô hạn ức trăm nghìn cai cõi Phật, các Đức Phật Thiên Trung Thiên (danh hiệu của Phật: bậc trời cao nhất trong các trời) cùng thánh chúng ở đó, nghe hết kinh pháp chư Phật giảng nói. Các loài chúng sinh trong các cõi Phật ấy, tâm họ nghĩ gì, thiện ác tốt xấu đều biết rõ; nhân dân, bè bạn đi lại thế nào, cho đến mọi việc như vậy đều biết. Tự biết những nơi mình từng qua lại thuở xưa, lấy tuệ sáng chứng biết cội gốc kiếp trước của mình; những chúng sinh khác từ thuở ban đầu không có chỗ khởi (?), nơi họ cư trú đều chứng biết rõ, theo nhân duyên mà nói ra."
Phật bảo thiên tử: "Bồ-tát đại sĩ tuy chưa đạt được nhất thiết thông tuệ (trí tuệ thông suốt tất cả, trí của Phật), mà trí thánh sáng suốt vòi vọi như thế, vì chúng sinh mà dựng lập việc Phật, mau chóng đầy đủ tất cả Phật pháp, đạt đạo Vô thượng Chánh chân, thành Tối Chánh Giác." Khi ấy Thế Tôn liền nói kệ rằng:
Bằng tuệ thiện quyền, sáng suốt về đạo phương tiện, thì đầy đủ thành tựu đại thánh thông;
Và luôn vâng tu giới cấm sâu mầu, rồi lấy một nghĩa mà hiểu tất cả các pháp.
Phân biệt chân đế trong tất cả kinh điển, người có mắt sáng không nương bám vào đâu;
Luôn quán các pháp như hư vô, vì có chỗ quán xét nên tuyên dương tất cả đều không.
Gần gũi các pháp, các pháp ấy chỉ là tên giả, không thấy trong các pháp có ai được giải thoát;
Không thấy gì mà không gì không quán, người đã được thánh thông thì thấy như vậy.
Nếu pháp quá khứ đã là không, thì các pháp vị lai cũng không như thế;
Phân biệt hiện tại cũng như vậy, đó mới gọi là cái thấy chân đế.
Tất cả các pháp trong ba cõi luôn là không, người biết rõ điều này không niệm cũng không phải không niệm;
Đã không có ứng hợp, không có ứng hay không ứng (?), người không sợ hãi ấy là thấy chân đế.
Nếu tuệ như vậy, phương tiện không vướng mắc, giảng nói kinh pháp mà không có tưởng về pháp;
Ý không niệm gì thì không vướng mắc gì, không vướng mắc thì không lay động.
Tất cả các pháp tự nhiên mà khởi, cái tự nhiên ấy vốn thanh tịnh, không có ta;
Thấu hiểu các pháp mà không có cái ta, thế thì không khởi lên, không có pháp nào khác.
Cái không sinh thì không có, không đến; xét về nó thì không nương bám vào đâu;
Mà lại giảng nói chỗ chốn của các pháp, tuy diễn bày Phật đạo mà không nghĩ là có ta.
Tất cả ba cõi đều do tâm mà ra, mà tâm ấy cũng không thể thường thấy;
Không hình sắc, không người, như trò huyễn hóa, nên lấy pháp này mà gắng tìm tâm.
Người ấy lấy pháp này tìm tâm rồi, thì biết không có tâm, cũng không có pháp của tâm;
Nếu đã lấy tâm tìm chỗ của tâm, thì liền không thấy gì, vì tâm vốn thanh tịnh (?).
Đã không vướng vào các pháp, tuy ở giữa muôn dân mà không theo các tưởng;
Tất cả các pháp không có ý, không có thành, luôn phân biệt biết chúng như hư không.
Như quán hư không, không sinh, không có; phân biệt các pháp cũng như vậy;
Hư không là tên giả, thật không có thực thể; nói ra thì có lời lẽ, nhưng pháp ấy là hư không.
Mắt chưa từng thấy tai, tai cũng không thấy mắt;
Lưỡi không thuộc mũi, mũi không thuộc lưỡi, các thứ ấy lần lượt không thấy nhau.
Thân chưa từng thấy ý, ý cũng không xét hình dạng của thân;
Mỗi thứ đều như vậy, không thể biết nhau, vì thế chúng luôn lặng lẽ.
Dù chấp vào các điều ác, dua nịnh, ngu si, cõi của các pháp vẫn luôn bình đẳng đồng đều;
Việc bên trong không biết bên ngoài, việc bên ngoài cũng không biết bên trong.
Vì vậy hiểu chỗ hướng đến của pháp, thành tựu trí tuệ luôn không thể hạn lượng;
Thấy mười phương ức cai chư Phật, cùng các Thanh văn không có lỗi lầm.
Lại các kinh điển chư Phật giảng nói, nghĩa thanh tịnh thánh đạt vô lượng;
Đều được nghe những lời hay diễn nói, thì có thể thọ trì, tu tập khắp nơi bình đẳng.
Liền biết rõ tâm niệm chúng sinh, đầy đủ năng lực bay đến ức vạn cõi Phật;
Nhớ biết vô số việc đời xưa, trăm nghìn ức kiếp nhiều như cát sông Hằng.
Đạt được năm thánh thông mầu nhiệm này, thì được gần gũi tuệ an trụ;
Người ấy vì Phật mà có chỗ hiển phát, theo đạo không buông lung, làm nên điều lợi ích.
Nếu nghe pháp không như thế này, sinh lòng vui mừng hớn hở, vui niềm vui vi diệu;
Thì ma không thể tìm được chỗ sơ hở của người ấy, liền có thể mau thành đạo giác ngộ vô thượng.
Phật bảo thiên tử: "Bồ-tát đại sĩ có bốn pháp, đạt thiện quyền phương tiện không thể nghĩ bàn. Bốn là gì? Bồ-tát thấu hiểu pháp qua lại vượt dòng (sinh tử) như chính thân mình; thấy đủ loại đau khổ, độc hại khởi lên nơi chỗ qua lại, cũng muốn dẹp trừ khổ cho người khác nên tu hành tinh tấn; khuyên các chúng sinh hướng về đường thánh, khiến tất cả các pháp đều giữ lại đạo tâm (tâm hướng về giác ngộ); vì muôn dân tích lũy đức hạnh, ba đời cũng như vậy; lại khuyến trợ với tất cả chư Phật, gom góp hạnh lành ba đời mà khuyến trợ đức hạnh; gốc lành mình đã làm thì đem thêm ban cho chúng sinh; buông bỏ, bố thí rộng rãi, có chỗ khai hóa mà cũng không sinh tâm (chấp trước); khi khuyến trợ hướng về bậc Nhất thiết trí thì tâm không lìa bỏ, cũng không thấy có đạo (?).
Tâm không lìa đạo, đạo không lìa tâm. Như tướng của đạo, tướng của thân cũng như vậy. Lấy tuệ bình đẳng, đối với tâm và đạo cũng không nương tựa. Thuận theo quyền biến phương tiện, tăng trưởng gốc đức, mà không thấy pháp giới có gì tăng thêm. Đối với các pháp không suy tính bàn luận, tích công lũy đức chưa từng chán mỏi. Không dùng hoạt động của tâm để cầu hiểu tâm. Nếu bố thí thì không mong tưởng gì; vâng tu giới cấm cũng không có gì sơ suất; theo nhẫn nhục cũng không trụ vào đâu; tinh tấn cũng không (cầu) lặng yên (?); nhất tâm thiền định mà không nương tựa; vâng hành trí tuệ cũng không tập theo gì; khuyến hóa chúng sinh cũng không vướng mắc; vì thương xót mà trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật; cầu thánh đạt mà không khởi lòng mong mến; giảng nói kinh pháp cũng không đi vào đâu. Như vậy, thiên tử, gốc đức Bồ-tát làm ra tuy ít ỏi, mà thiện quyền phương tiện không thể hạn lượng, cho đến đạo lớn.
Thế nào là gốc đức Bồ-tát làm ra tuy ít ỏi, mà nhờ thiện quyền phương tiện đạt đến vô lượng, cho đến đạo lớn? Bồ-tát đại sĩ đối với tất cả các pháp phát niệm vô lượng, quán sát các pháp không có hạn lượng, không ai được bờ mé của nó. Vì sao? Thiên tử, nên biết tất cả các pháp là không, vô tướng (không có hình tướng để nắm bắt), cũng vô nguyện (không có gì để mong cầu). Cái không thì cũng vô lượng. Nếu thông suốt tâm vô lượng, thì giảng pháp tuy ít mà thiện quyền phương tiện rộng lớn không bờ. Vì sao? Phật đạo vô lượng, tâm khuyến trợ vô hạn, đến pháp không bờ mé, đó là đạo của chư Phật Thế Tôn.
Lại nữa, thiên tử, thiện quyền phương tiện của Bồ-tát đại sĩ là khuyến khích chúng sinh đi vào chánh hạnh; lo cho các loài chúng sinh, ai ưa pháp gì thì khuyên mà lập họ vào pháp đó; nếu bố thí có chỗ cứu giúp thì vì họ mà nói kinh pháp.
Lại nữa, thiên tử, Bồ-tát đại sĩ không cho việc bố thí là có thật mà nói đó là cái của ta; trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, nhất tâm, trí tuệ cũng như vậy. Không gọi là của ta, mà vẫn có bố thí; nếu trì giới cũng không có niệm, luôn thuận theo giới cấm; đầy đủ nhẫn nhục, thấy việc người khác làm, phải hay trái đều nhẫn chịu; vâng hành tinh tấn, tu hạnh trong sạch, nhất tâm thiền tư (tư duy trong thiền định), thấu hiểu phương tiện, quán sát trí tuệ.
Lại nữa, thiên tử, Bồ-tát đại sĩ phân biệt thấu hiểu thiện quyền phương tiện, cùng ở với hàng Thanh văn mà khai hóa họ, nhưng không ưa hạnh của họ, chỗ tu của mình vẫn kiên cố; cùng ở với hàng Duyên giác, không ưa hạnh của họ, giữ chí kiên cố. Đó là bốn pháp nhờ đó Bồ-tát đại sĩ đạt thiện quyền phương tiện không thể nghĩ bàn." Khi ấy Thế Tôn liền nói kệ rằng:
Thấu hiểu hai việc: thân mình và người khác;
Phải trừ khổ hoạn của mình, chữa hết phiền não nóng bức của mọi người.
Thương nghĩ đến chúng sinh, khuyên họ ở yên trong đạo tâm;
Suy nghĩ về tất cả các pháp, diễn bày để đưa vào một nghĩa.
Phúc lành của tất cả quần sinh, gom góp trong ba đời,
Cùng công đức khắp của chư Phật, đều đem khuyến trợ.
Mà thấu hiểu hết những điều ấy, đều đem ban cho chúng sinh;
Với tâm chân thật mà ban cho, vẫn là vì tuệ Phật.
Tất cả những tâm đã phát, đều khuyến trợ hướng về Phật đạo;
Không mất đạo tâm, thấy các pháp đều giải thoát.
Xét tâm và đạo, không thấy có hai;
Tướng của chúng có chỗ còn, hiểu tướng của tâm đều đồng đẳng (?).
Vì pháp bình đẳng nên bình đẳng, không hai, không có gì.
Biết rõ quyền biến phương tiện, tăng trưởng pháp trong sạch;
Hạt giống ấy là lợi ích vô vi (?) (vô vi: không do nhân duyên tạo tác, không sinh không diệt), pháp giới không thể nghĩ bàn.
Chí cầu Phật đạo, luôn không chán mỏi;
Không lấy tâm mà niệm tâm, ta tăng trưởng nghĩa trong sạch (?).
Không quên mất đạo tâm, việc làm đều đem khuyến trợ;
Bố thí không mong báo đáp, giữ giới không có niệm.
Luôn tu hành nhẫn nhục, không cho là có người;
Luôn vâng hành tinh tấn, thân, miệng, tâm vắng lặng;
Thiền định không nương tựa, trí tuệ vượt đến bờ vô cùng.
Khai hóa giải thoát chúng sinh, không ở trong điên đảo (cái thấy sai lệch, đảo ngược sự thật);
Trang nghiêm thanh tịnh các cõi Phật, tâm tính không cứng cỏi.
Luôn chí ở Phật đạo, đối với pháp không bỏ sót gì;
Thưa hỏi tiếp nhận tất cả kinh điển, nên tuệ không thể nghĩ bàn.
Vì chúng sinh thuyết pháp, không vướng vào văn tự;
Ai hành như thế, mau thành Phật không khó.
Tâm không tưởng về không, không kiêu mạn, không niệm gì;
Vô tướng, vô nguyện, không thể cân lường hạn lượng.
Biết chỗ hành của muôn dân, theo đó mà khai hóa;
Tự tại mà bố thí, thuyết pháp để bù chỗ thiếu thốn.
Có bố thí cho chúng sinh, không nói là ta được gì; không tự cao vì giữ giới,
Không coi nhẹ nhẫn nhục, không kiêu mạn vì tinh tấn, không đắm vào thiền định,
Và đối với trí tuệ không có gì keo kiệt; luôn vui thích bố thí,
Giảng luận các giới, vâng tu khiêm hạ, luôn hành dũng mãnh;
Tuy vâng thiền tư mà mãi không vướng mắc; khởi phát trí tuệ,
Mà đem bố thí ở giữa hàng Duyên giác và Thanh văn.
Bồ-tát đại sĩ đi lại trong nhóm ấy; dù ở giữa họ
Có làm việc gì, bậc mắt sáng thông đạt cũng không ưa hạnh của họ.
Vì có thể xây dựng được pháp như thế, thì gọi là
Hạnh Bồ-tát, thấu hiểu thiện quyền không thể nghĩ bàn;
Điều bố thí làm ra đến mức không có hạn lượng.
Phật bảo thiên tử: "Bồ-tát có bốn pháp, xem tất cả các pháp là một nghĩa, vào một vị, chỗ hướng đến đồng đẳng, vào một tuệ, lời nói bình đẳng. Bốn là gì? Bồ-tát đại sĩ thấu hiểu pháp giới không bị phá hoại; hiểu các pháp là không mà đi khắp; đối với nghĩa của các pháp không có hình tướng giống nhau (?); bình đẳng giữa ta và người khác; thấu hiểu các pháp đều là lặng lẽ. Đó là bốn.
Thấu hiểu tuệ này thì chỗ thấy như vầy: đối với pháp thế tục và pháp vượt khỏi thế gian, không gì không thông đạt, không tạo cái nhìn hai bên. Hoặc tội hoặc phúc, có ngăn ngại hay không ngăn ngại, nghe hay không nghe, hữu vi (do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt) hay vô vi, đối với các pháp này không tạo tác, không quán xét; không thấy trong các pháp có người thọ nhận; không có pháp phàm phu (người thường chưa giác ngộ), không có pháp A-la-hán, không có các cái nhìn khác nhau. Pháp phàm phu không vì thế mà bị cho là không thanh tịnh (?); không xét pháp A-la-hán là riêng mình giải thoát sáng suốt. Không nâng lên, không hạ xuống, phân biệt một nghĩa, hướng về cửa lặng lẽ mà diễn bày giảng nói; phân tán tất cả các pháp mà đối với các pháp không thấy có phân tán hư hoại; tu hành một nhẫn, mãi không có hai. Vì vào một nghĩa nên vào khắp các pháp. Cái gọi là "vào" ấy, là không từ đâu sinh ra.
Thiên tử, đó là Bồ-tát đại sĩ được gần đạo Vô thượng Chánh chân, thành Tối Chánh Giác, mà cũng không nghĩ rằng ta gần hay xa. Vì sao? Vì không ở trong một nghĩa mà thấy muôn dân khác biệt, cũng (không) thấy người với đạo khác nhau (?). Lại suy nghĩ rằng: người không thể nắm bắt được, như vậy mới là đạo." Khi ấy Thế Tôn liền nói kệ rằng:
Đối với pháp giới, không phá hoại gì; lại pháp giới ấy
Không ai làm tan được; xét như pháp giới, mọi người cũng vậy,
Chỉ có tên giả, không có khác biệt; hiểu các pháp là không
Thì đạt hưởng nhẫn (sự an nhiên chấp nhận rằng các pháp như tiếng vang, không thật); bên trong hay bên ngoài, hữu vi hay vô vi,
Quán sát các pháp này, đều không có gì; phân biệt một nghĩa,
Đều biết là không; các pháp hiện ra không có hình tướng giống nhau (?);
Không vướng vào thân mình và người khác; nếu không nghĩ tính
Có ta, có người, thì hạnh chưa từng có những tưởng khác nhau.
Tu sự vắng lặng, chí ở chỗ lặng yên, quán khắp tất cả
Chỗ tồn tại của các pháp; đối với tất cả các pháp, im lặng không niệm;
Đi trong chỗ lặng yên mà không vướng mắc; giảng nói việc hiện tại
Và việc vượt khỏi thế gian; người ấy không khởi lên, (không) tạo tác, (không) diệt tận (?);
Hoặc phúc hoặc tội, hoặc nghe hay không nghe, không niệm về pháp,
Không nắm lấy âm thanh, không ở trong hữu vi, cũng không ở trong vô vi;
Luôn một cái nhìn bình đẳng, không ưa hai bên; không thấy các pháp
Có người thọ nhận; không thấy có phàm phu và A-la-hán;
Không nói phàm phu ngu si nhơ bẩn không sạch, rồi đây mới gọi là
Pháp A-la-hán; cũng không nâng lên, không hạ xuống;
Phân biệt một nghĩa mà đều vắng lặng; thấu hiểu các pháp
Đều không hư hoại, cũng không tan nát; tất cả pháp giới
Không nói nhẫn là riêng, khác với không chăng? (?); biết khắp các pháp
Tất cả đều không, mà không vướng vào không, không nương tựa mà hiểu nhẫn;
Vì vào một nghĩa mà hiểu hết tất cả; điều này không khởi lên,
Gốc nó thanh tịnh; người hành như thế mau thành Phật đạo,
Mau được gần gũi Chánh Giác vô lượng; không cho là có thân,
Không nghĩ đến đạo tâm; tất cả các pháp, ta cùng người kia,
Đều không vướng mắc, được giác ngộ bình đẳng.
Phật bảo thiên tử: "Bồ-tát có bốn pháp vâng giữ giới cấm sâu xa, làm mà không buông lung. Bốn là gì? Bồ-tát đại sĩ tự nghĩ: Thế nào là giới cấm? Rồi thuận theo đó quán sát, suy nghĩ nghĩa ấy: nếu thân làm điều lành, miệng nói lời chân thật, tâm nghĩ mềm mỏng thuận hòa, đó là giới cấm. Lại nghĩ: Thế nào là thân làm lành? Thế nào là lời chân thật? Thế nào là tâm mềm mỏng? Không phạm việc của thân, không giết hại, trộm cắp, dâm dật — đó là thân làm điều lành. Miệng không nói điều sai trái, không nói dối, không nói hai lưỡi (đặt điều chia rẽ người này với người kia), không nói lời ác, không gièm pha — đó là lời chân thật. Tâm không nghĩ điều sai trái, không nghĩ đến tham lam (?), giận dữ và tà kiến (cái thấy sai lệch) — đó là tâm mềm mỏng.
Người ấy quán kỹ và tự nghĩ: nếu không phạm thân, miệng, tâm thì không thể phân biệt được chỗ của nó. Các màu xanh, vàng, đỏ, trắng, tía, hồng, xét với mắt thì không phân biệt nhận biết; tai, mũi, miệng, tâm cũng như vậy, không phân biệt nhận biết. Vì sao? Nó không sinh, cũng không có cái sinh ra, cũng không có cái khởi lên, cũng không có cái không khởi. Nếu không có sinh, không có cái được sinh, cũng không có khởi, không có cái được khởi, thì không thể phân biệt nhận biết pháp. Lại nghĩ: lúc ấy xét thì không có gì cả; cũng không có giới, thì không có việc làm; đã không có việc làm thì không thể biết; đã không thể biết thì không nên nương bám vào nó. Làm hạnh này rồi thì không thấy gì. Lúc ấy không thấy có giới; đã không thấy giới, thì người khuyên giữ giới cũng không thấy. Thiên tử, đó là Bồ-tát đại sĩ vâng giữ giới cấm sâu xa.
Lại nữa, thiên tử, nếu có Bồ-tát hiểu mà không tham luyến thân, không ở trong thân kiến (cái thấy chấp thân này thật là ta), cũng không thấy gì; tu trì giới mà không phạm giới cấm, cũng không vướng mắc.
Lại nữa, thiên tử, Bồ-tát đại sĩ đi vào kho pháp sâu xa, ở đâu cũng giữ giới cấm, oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ đúng phép tắc của người tu) lễ tiết, đi đứng tới lui, an tường thuận theo lời dạy, đó gọi là giới. Không tự thấy việc mình làm, không thấy lỗi lầm của người khác, vì thế gọi là giới sâu mầu.
Lại nữa, thiên tử, Bồ-tát không phạm giới, cũng không hủy giới, lại không đùa cợt với giới (?). Ai trái lại với chính mình thì trái với giới (?); nếu không trái với chính mình thì không trái với giới. Vì không trái với giới nên không phạm gì; đã không phạm giới thì không đùa cợt với giới, liền không có gì để vượt qua (?). Sở dĩ không đùa cợt, không vượt qua giới, là vì hiểu rằng tất cả các pháp đều đã được độ thoát. Vì đã được độ thoát thì không có ta, cũng chẳng phải không có ta. Đã không có người, thì ai là kẻ được độ? Đó là bốn." Khi ấy Thế Tôn liền nói kệ rằng:
Thân thanh tịnh, lời không lầm lỗi, tâm niệm trong sáng,
Hạnh không vết nhơ, mà luôn tự giữ gìn, thận trọng trong việc làm;
Bồ-tát ấy mới gọi là giữ giới, thuận theo vâng làm
Mười điều lành này (không giết, không trộm, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời ác, không nói lời thêu dệt, không tham, không giận, không si mê); Bồ-tát sáng suốt nếu giữ được điều này,
Thì thân, miệng, ý không phạm lỗi gì; như thế mới gọi là
Giữ giới sáng suốt thông đạt; giới ấy không tạo tác, không khởi, không sinh,
Nó không hình sắc, không có chỗ chốn; đã không có hình dạng
Thì không có chỗ trụ, liền không thể nắm được; vậy quy về đâu?
Giới không có tạo tác, luôn như vô vi, thì không thể
Dùng mắt quán sát, tai không nghe được, không mũi, không lưỡi,
Thân không phân biệt được, cùng với điều tâm nghĩ; nếu không phân biệt
Đối với sáu căn (sáu giác quan), thì thông đạt các nẻo, không nương tựa vào đâu.
Nếu quán như vậy mới là giới thanh tịnh; chưa từng có giới nào
Có chỗ đứng; nơi ấy không có giới, không có ý, không có chính (?),
Giữ gìn giới cấm mà không có tưởng về ta; nuôi dưỡng giới cấm
Cũng không có tưởng về giới; tu giới thiết yếu sâu xa, chí được tự tại.
Vì phân biệt được cái thân được thấy, thì không rơi vào
Sáu mươi hai mối ngờ (sáu mươi hai loại tà kiến của các học thuyết ngoài đạo Phật); người ấy không thấy gì, không thấy chỗ chốn,
Tuy giữ giới cấm mà không tự kiêu căng phóng túng, thì có thể thuận vào
Kho pháp sâu mầu; lễ tiết mình làm không phải vọng tưởng,
Khéo tu an tường, thuận theo thận trọng; người giữ giới cấm ấy
Không có vướng mắc khác, không nương vào ta, cũng không dựa vào giới.
Đã không có ta thì không có giới cấm; không nghĩ đến thân mình
Và giới cấm, như thế mới gọi là đồ chứa của pháp (người đủ sức tiếp nhận giáo pháp).
Người không có ta thì không nương vào giới; người không chấp thân
Thì không tưởng niệm về pháp; người không có thân kiến thì không có tâm (chấp) giới;
Người không phạm giới thì không có chuyện rời bỏ giới cấm, cũng không đứng lập
Ở trong giới cấm; không cho là có thân thì không có tưởng về giới.
Giới sâu mầu là không có gì phạm; nếu dũng mãnh
Giữ giới như vậy, người ấy chưa từng hủy phạm điều gì.
Giới như vậy được thánh hiền khen ngợi; đối với tất cả các pháp
Mà không vướng mắc. Kẻ ngu si thì trụ vào tưởng về ta,
Giữ gìn giới cấm, nói rằng ta sợ hãi giữ gìn, thì đánh mất của báu là giới,
Mãi không còn gì, liền không thoát được hoạn nạn của ba cõi.
Nếu có người trừ bỏ lưới tà kiến, thì không thấy người ấy
Làm mất giới cấm; tâm người ấy xét ra không có ta,
Thuận giữ giới cấm, không rơi vào nghi kiến, liền không sợ
Rơi vào đường ác; nếu phân biệt giới cấm như vậy,
Thì không thấy có người phạm giới cấm; không xét có ta,
Không thấy ba đời, huống chi lại quán xét chuyện phạm giới hủy cấm.
Thiên tử Nguyệt Chi bạch Phật: "Thật chưa từng có, bạch Thiên Trung Thiên! Đạo pháp của chư Phật Thế Tôn vi diệu, vô thượng chánh chân, rất sâu, khó theo kịp. Việc Bồ-tát làm là vòi vọi bậc nhất, mới có thể vâng tu pháp như thế mà không trụ vào đâu, cũng không tu gì; trừ bỏ tất cả vọng tưởng, lìa niệm về ta; hành đạo vô số kiếp mà không rơi vào hàng Thanh văn, Duyên giác, không nửa đường đánh mất ý đạo; đầy đủ Phật pháp, đi vào mà không thiếu sót. Bồ-tát vâng hành pháp gì, tu kinh điển vi diệu thế nào, mà đối với chân bản tế (chỗ tận cùng chân thật, tức sự diệt độ hoàn toàn mà hàng Thanh văn chứng nhập) lại không chứng nhập?"
Thế Tôn bảo: "Thiên tử hãy nghe. Bồ-tát có bốn việc hành pháp sâu mầu, đối với chân bản tế mà không chứng nhập. Bốn là gì? Bồ-tát đại sĩ chí nguyện kiên cố, xây dựng hạnh thiết yếu, đầy đủ nhất thiết trí (trí tuệ biết tất cả, trí của Phật); vâng tu tinh tấn mà không khiếp nhược; không dừng lại một chỗ (?), không bỏ rơi chúng sinh; với lòng đại bi (lòng thương xót lớn muốn cứu khổ cho mọi loài) không dứt việc giáo hóa; dùng thiện quyền phương tiện khuyến trợ các gốc đức. Đó là bốn hạnh pháp sâu mầu, đối với chân bản tế mà không chứng nhập." Khi ấy Thế Tôn liền nói kệ rằng:
Bậc trí sáng suốt, chí nguyện kiên cường, chưa từng đánh mất
Điều đã hiểu thuở xưa; vì nhất thiết trí mà tinh tấn ân cần,
Trọn không ở trong các thừa khác lúc thịnh lúc suy (?); vâng hành tinh tấn,
Luôn không buông lung; điều dám vâng tu, tâm không khiếp nhược,
Cũng không bỏ rơi tất cả chúng sinh, mà tâm bình đẳng khắp
Với các loài chúng sinh, luôn thêm thương xót; muôn dân khắp đời,
Nhẫn chịu khổ nhọc, ý không đổi dời, chí không muốn để
Đạo giáo dứt mất; như người chứa vô số của báu,
Mà khéo hiểu rõ thiện quyền phương tiện, khuyến trợ mọi đức lành,
Hành không biết chán, đi đến chỗ thiết yếu nhất, ôm lòng thương xót,
Không giữa chừng dứt sạch các lậu (mà nhập diệt); ai thọ nhận
Kinh điển này, Bồ-tát ấy gọi là bậc dũng mãnh,
Và luôn vâng tu pháp sâu mầu; người ấy chưa từng
Nương bám vào bản tế.
Thiên tử Nguyệt Chi lại bạch Phật: "Thế nào là Bồ-tát vâng hành điều sâu xa thiết yếu?" Phật bảo thiên tử: "Ở đây Bồ-tát chưa từng phá hoại pháp phàm phu mà vẫn thành tựu khắp nghĩa của Phật đạo; cũng không chê bai pháp phàm phu, cũng không thấy pháp Phật tăng trưởng; cũng không xa lìa pháp phàm phu, cũng không mong cầu (pháp Phật). Muốn được Phật đạo, mà không khởi ý nghĩ rằng pháp phàm phu khác, Phật đạo khác chăng? Cũng không nghĩ rằng pháp phàm phu nhơ nhớp thấp hèn, còn đạo pháp của Phật là vi diệu chăng? Không nghĩ rằng pháp phàm phu là có lậu, còn đạo pháp của Phật không có chỗ rò rỉ chăng?
Lại nghĩ rằng: pháp phàm phu và pháp Phật, cả hai đều là pháp hư vô vắng lặng, chỉ là tên giả mà thôi, do tư tưởng mà thành ra nhơ. Pháp phàm phu cũng không thành tựu, pháp của chư Phật cũng không đầy đủ; pháp phàm phu không có thật, cũng không có tự tính; pháp của chư Phật đều không có thật, cũng không có tự tính. Nếu muốn lý giải pháp phàm phu, thì không biết gì, cũng không phải không biết; không sinh, cũng không phải không sinh. Nếu quán sát, suy xét gốc ngọn của nó, thì dùng tuệ về không, tuệ vô tướng, tuệ vô nguyện, trí tuệ sáng suốt xét rõ, đó là Phật pháp. Không thể phân biệt mà biết chỗ của Phật pháp. Quán gốc ngọn này thì đều là không; cái không chẳng thấy cái không, cũng không biết gì, cũng không quán gì; tất cả đều vốn thanh tịnh, do vô minh (sự mê mờ không thấy rõ chân lý, gốc của phiền não) mà khởi lên.
Vì vậy, thiên tử, pháp tức là không có pháp; các pháp tự nhiên đứng vững, các pháp lặng lẽ. Pháp lặng lẽ thì không có hai; không có hai thì không có phàm phu, cũng không có Thanh văn, cũng không có Duyên giác, Phật đạo bình đẳng, cũng không có gì để dạy; hạnh sâu mầu ấy là hạnh Bồ-tát. Bồ-tát tu sâu, phân biệt chánh giáo, không có một pháp nào không phải là Phật pháp. Vì sao? Nói "pháp" là theo thói quen thế tục mà gọi là pháp; không có lời lẽ theo thói tục, thì có nói gì cũng không được gì; không được gì thì không khởi lên gì; vì không khởi lên gì nên không có hình tướng để dạy. Tất cả các pháp đều không có hình tướng; dẫu các pháp không có hạn số, cũng không lìa Phật pháp.
Vì thế, thiên tử, hãy quán như vầy: tất cả các pháp đều là Phật pháp, không có tưởng và hành. Hễ niệm đến tưởng và hành, thì liền khởi lên cái biết phân hai về thịnh và suy (?). Những loại như thế lấy thức (sự phân biệt nhận biết) làm hành; còn Phật pháp không có lậu, cũng không ở nơi đó mà tưởng cầu; (vì) ở nơi đó sẽ sinh khởi hạnh của Thanh văn (?). Người hiểu rõ thì pháp giới không có bụi trần, cũng không có vắng lặng. Nếu đối với pháp mà không nhận lấy pháp, thì không có pháp. Pháp trần lao (phiền não làm nhọc tâm, như bụi bặm) và pháp vắng lặng, há có thể đạt được trần lao hay vắng lặng sao? Muốn cầu như thế, trọn không thể được.
Như vậy, thiên tử, nếu Bồ-tát hiểu rõ như thế, thì gọi là hạnh sâu mầu. Đối với các pháp và Phật pháp đều không thấy gì; vì không thấy gì nên lìa được kiến chấp; cái thấy ấy chính là không thấy gì. Nếu Bồ-tát quán như vậy, thì ma và quyến thuộc của ma không thể thừa cơ quấy phá, không ai thắng được."
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video