Truyện ông quan Tư pháp ở điện Thái Hư
Phùng Đại Dị, tên là Kỳ, là một kẻ sĩ ngông cuồng ở vùng Ngô, Sở (vùng hạ lưu và trung lưu sông Trường Giang). Ông cậy tài mà coi thường mọi thứ, không tin quỷ thần. Hễ có loài yêu quái nương cỏ dựa cây (tức thứ ma quỷ nhỏ mọn bám vào gốc cây, bụi cỏ mà tác quái) làm cho người đời kinh sợ, ông nhất định xắn tay áo ra đối đầu. Tới nơi, ông khinh nhờn, phá phách, sỉ nhục cho bằng được mới thôi: có khi đốt miếu, có khi quăng tượng xuống nước, cứ hăng hái xông tới không đoái hoài gì. Vì thế người ta cũng phục ông là người có gan dạ.
Năm Đinh Sửu niên hiệu Chí Nguyên (thời nhà Nguyên), ông đang ở nhờ ngoài cửa Đông huyện Thượng Thái, có việc phải đi sang một làng gần đó. Bấy giờ vừa qua cơn binh lửa, vùng ấy trống trơn không người ở, đưa mắt nhìn hết tầm chỉ thấy cát vàng xương trắng. Chưa tới nơi thì mặt trời đã ngả về tây, mây u ám nổi lên bốn phía. Không có quán trọ, biết nghỉ lại chỗ nào? Bên đường có một rừng bách cổ thụ, ông bèn đi vào, dựa gốc cây nghỉ tạm. Cú vọ kêu phía trước, sói cáo tru phía sau.
Một lát, có bầy quạ nối cánh nhau sà xuống, con thì co một chân mà kêu, con thì vỗ hai cánh mà múa, kêu la quái gở, quây vòng thành trận. Lại có tám chín cái xác chết nằm cứng đờ hai bên. Gió âm thổi vù vù, mưa bay ập tới, một tiếng sấm nổ vang, đám xác chết đồng loạt đứng dậy, thấy Đại Dị ở dưới gốc cây thì nhảy nhót chạy tới bám lấy. Đại Dị vội trèo lên cây để tránh. Đám xác vây quanh dưới gốc, đứa thì rít, đứa thì chửi, đứa ngồi đứa đứng, cùng nhau la lớn: "Đêm nay nhất định phải bắt được người này! Nếu không, bọn ta sẽ bị tội!"
Lát sau mây tan mưa tạnh, ánh trăng lọt xuống, ông thấy một con dạ xoa (loài quỷ dữ hung tợn, chuyên ăn thịt người) từ xa đi tới, đầu có hai sừng, khắp mình màu xanh, vừa gào to vừa sải bước, đi thẳng tới dưới rừng, lấy tay chộp xác chết, bứt đầu ra mà ăn, như người ta ăn dưa. Ăn xong, nó no nê nằm ngủ, tiếng ngáy rung chuyển mặt đất. Đại Dị liệu không thể ở lâu, nhân lúc nó ngủ say, tụt xuống cây chạy trốn. Đi chưa được trăm bước thì dạ xoa đã ở sau lưng. Ông liều mạng mà chạy, suýt nữa bị nó đuổi kịp.
Gặp một ngôi chùa hoang, ông vội chạy vào. Dãy hành lang đông tây đều đã đổ nát, chỉ trên chính điện còn một pho tượng Phật, dáng rất to lớn. Thấy sau lưng tượng có một cái lỗ, Đại Dị cùng đường, bèn chui vào lỗ, nấp trong bụng tượng, tự cho là đã có chỗ nương thân, không còn lo gì nữa. Bỗng nghe pho tượng vỗ bụng cười mà nói: "Kẻ kia đi tìm mà không được, ta chẳng tìm mà nó tự đến. Đêm nay có bữa lót dạ ngon, khỏi phải ăn chay!" Nói rồi tượng vùng mình đứng dậy, bước đi rất nặng nề. Được chừng mười bước thì vướng phải bậu cửa, vấp ngã nhào xuống đất, đất gỗ văng tứ tung, cả cái cốt tượng nát vụn. Đại Dị thoát ra được, vẫn còn la lớn: "Lũ quỷ láo, dám đùa với ông mày, lại tự chuốc lấy họa!" Rồi ông ra khỏi chùa mà đi tiếp.
Từ xa nhìn ra giữa đồng, thấy đèn đuốc sáng rực, có nhiều người đang vái nhường nhau mà ngồi. Ông mừng lắm, vội chạy tới. Đến nơi thì ai nấy đều không có đầu; người có đầu thì lại thiếu một tay, hoặc cụt một chân. Đại Dị chẳng ngoái lại, cắm đầu bỏ chạy. Lũ quỷ giận dữ nói: "Bọn ta đang vui say, tên này to gan dám xông vào phá đám! Phải bắt nó làm thịt khô, thịt thái miếng mới được." Rồi chúng lảo đảo gào thét đuổi theo, đứa thì bốc phân bò mà ném, đứa thì chộp xương người mà quăng, đứa không đầu thì xách đầu mình mà đuổi. Phía trước có một con sông chắn ngang, Đại Dị lội bừa qua dòng nước. Lũ quỷ tới bờ sông thì không dám vượt qua. Vừa đi được chừng nửa dặm (?), Đại Dị ngoái lại, vẫn còn nghe tiếng ồn ào lao xao không dứt.
Chẳng bao lâu trăng lặn, không còn nhận ra lối đi, ông trượt chân rơi xuống một cái hố sâu không thấy đáy, đó chính là hang quỷ. Cát lạnh làm mờ mắt, hơi âm lạnh buốt thấu xương, cả bầy quỷ tụ tập ở đó. Có con tóc đỏ hai sừng, có con lông xanh hai cánh, có con mỏ chim nanh nhọn, có con đầu trâu mặt thú, mình đứa nào cũng xanh như chàm, miệng phun lửa. Thấy Đại Dị tới, chúng mừng nhau: "Kẻ thù đến rồi!" Liền lấy xích sắt buộc cổ, dây da trói lưng, lùa ông tới dưới tòa của quỷ vương, thưa rằng: "Đây chính là tên sĩ ngông cuồng lúc ở đời không tin quỷ thần, sỉ nhục bọn tôi."
Quỷ vương giận dữ trách ông: "Ngươi có đủ thân thể, có hiểu biết, há chưa nghe câu 'đức của quỷ thần thật là lớn lao' sao? Khổng Tử là bậc thánh nhân mà còn nói phải 'kính mà xa' (kính trọng quỷ thần nhưng giữ khoảng cách, không nhờn). Kinh Dịch có câu 'thấy một xe chở đầy quỷ', phần Tiểu Nhã (một phần trong Kinh Thi) có câu 'làm quỷ làm vực' (vực là loài quái dưới nước, ngậm cát phun vào bóng người làm người ta sinh bệnh). Ngoài ra như những điều sách Tả truyện chép, chuyện Tấn Cảnh công nằm mộng thấy quỷ lớn đến đòi báo thù, chuyện hồn ma Bá Hữu nước Trịnh hiện về giết kẻ thù, đều là những thứ ấy cả. Ngươi là người thế nào mà còn dám bảo là không có? Ta chịu ngươi khinh nhờn đã lâu rồi! Nay may mà gặp nhau, ta sao chịu bỏ qua cho được!" Liền sai lũ quỷ lột mũ áo của ông, đánh roi đánh gậy, máu chảy đầm đìa, muốn chết cũng không được.
Quỷ vương bèn hỏi ông: "Ngươi muốn nhào bùn thành tương, hay muốn thân cao ba trượng?" Đại Dị nghĩ bùn làm sao thành tương được, nên xin được thân cao ba trượng. Lũ quỷ liền túm ông vật lên giường đá, như nhào bột, nhiều tay lật qua lật lại mà xoa nắn. Bất giác người ông dài dần ra, rồi chúng đỡ dậy, quả nhiên cao ba trượng, lêu nghêu như cây sào tre. Bọn quỷ cười chế giễu, gọi ông là "quái cây sào". Quỷ vương lại hỏi: "Ngươi muốn nấu đá thành nước, hay muốn thân thấp một thước?" Đại Dị đang khổ vì cao quá, không đứng vững nổi, liền xin được thấp một thước. Lũ quỷ lại lùa ông lên giường đá, như người ta nén bột, ra sức ấn mạnh một cái, các đốt xương kêu răng rắc, rồi chúng xúm lại đỡ dậy, quả nhiên chỉ còn một thước, tròn vo như con cua to. Bọn quỷ lại cười chế giễu, gọi là "quái con cáy". Đại Dị lết lết trên mặt đất, khổ sở không chịu nổi.
Bên cạnh có một con quỷ già vỗ tay cười lớn: "Ngài ngày thường không tin quỷ quái, hôm nay cớ sao lại mang cái hình hài này?" Rồi nói với cả bọn: "Hắn tuy vô lễ, nhưng bị sỉ nhục thế cũng quá lắm rồi, đáng thương thay, xin hãy tha cho hắn!" Liền lấy hai tay nhấc Đại Dị lên mà giũ mạnh, chốc lát ông trở lại như cũ.
Đại Dị xin được về, lũ quỷ nói: "Ngươi đã tới đây thì không thể về tay không. Bọn ta mỗi đứa có một món tặng, cốt để người đời biết là có bọn ta." Quỷ già hỏi: "Vậy thì tặng hắn thứ gì?" Một con nói: "Ta tặng cặp sừng rẽ mây." Liền đặt hai cái sừng lên trán Đại Dị, chĩa cao hướng vào nhau. Một con nói: "Ta tặng cái mỏ huýt gió." Liền gắn một cái mỏ sắt vào môi ông, nhọn hoắt như mỏ chim. Một con nói: "Ta tặng mái tóc hoa đỏ." Liền lấy nước đỏ nhuộm tóc ông, tóc dựng ngược bù xù, màu như lửa. Một con nói: "Ta tặng đôi mắt ánh biếc." Liền lấy hai viên ngọc xanh nhét vào mắt ông, long lanh màu xanh biếc. Quỷ già bèn đưa ông ra khỏi hố, dặn: "Hãy tự giữ gìn lấy. Vừa rồi lũ nhỏ quấy nhiễu, mong đừng để bụng."
Đại Dị tuy ra được, nhưng đầu mọc sừng rẽ mây, miệng mang mỏ huýt gió, tóc phủ hoa đỏ, mắt ngậm ánh biếc, trông hệt một con quỷ kỳ dị. Về đến nhà, vợ con không dám nhận; ra chợ, mọi người xúm lại xem, cho là quái vật, trẻ con thì sợ khóc chạy trốn. Ông bèn đóng cửa nhịn ăn, uất ức mà chết. Lúc sắp chết, ông dặn người nhà: "Ta bị lũ quỷ hành hạ, nay phải chết rồi! Hãy bỏ nhiều giấy bút vào quan tài, ta sẽ kiện chúng lên trời. Trong vài ngày tới, ở Thái Châu sẽ có một việc lạ, đó là lúc ta thắng kiện, các người hãy rưới rượu mừng cho ta." Nói xong thì mất.
Ba ngày sau, giữa ban ngày gió mưa nổi dữ dội, mây mù bủa kín bốn phương, sấm sét nổ vang chấn động cả trời đất, ngói nhà bay hết, cây lớn bật gốc cả, qua một đêm mới tạnh. Thì ra cái hố ông rơi xuống hôm trước đã sụt thành một cái đầm lớn, nước tràn ngập mấy dặm, nước toàn màu đỏ. Bỗng nghe trong quan tài có tiếng nói: "Kiện đã thắng! Lũ quỷ đều bị diệt sạch không sót đứa nào! Phủ trời thấy ta ngay thẳng, cử làm Tư pháp (chức quan coi việc xét xử, phân xử tội trạng) ở điện Thái Hư (một cung điện trên trời), chức vụ trọng yếu, không trở lại cõi người nữa." Người nhà làm lễ cúng rồi chôn cất ông. Trong lúc cúng tế, dường như thấy có sự linh ứng của ông.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video