Thiên 10 — Phẩm 10: Kim Cang Tạng hỏi về trụ Bồ-tát (Trụ Pháp Vũ)

 Phẩm thứ mười: Kim Cương Tạng giảng về các bậc an trú của bồ-tát

 Bồ-tát Kim Cương Tạng hỏi (nói với) vị bồ-tát đại sĩ (bồ-tát: người tu hành phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh; "đại sĩ" là cách tôn xưng bậc bồ-tát lớn), tức là bồ-tát Giải Thoát Nguyệt, rằng: "Này Phật tử (con Phật, cách gọi những người nối dõi đạo Phật, ở đây dùng để xưng hô giữa các bồ-tát), bồ-tát đại sĩ có ý trí thánh cao vời không lường. Tu hành như thế cho đến địa thứ chín (địa: bậc, nấc tu hành của bồ-tát; kinh này chia đường tu bồ-tát thành mười địa, cũng gọi là mười trụ), làm cho các đạo địa (các bậc trên đường tu) trang nghiêm, trong sạch, đầy đủ những pháp thanh tịnh sáng tỏ không bờ bến, chứa công góp đức. Đời nào cũng tự răn mình, (vì thấy) không làm lợi cho chúng sinh thì chẳng ích gì (?). Vị ấy dùng cách khéo léo nào để cứu giúp ba cõi (tam giới: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, tức toàn bộ thế giới mà chúng sinh còn xoay vòng sinh tử)?

 Vị ấy khéo xét rõ và thu nhận công đức của trí tuệ vô cùng; lòng thương xót của vị ấy không cùng tận, chỗ đi vào rộng lớn, không đâu không lan khắp. Vị ấy phân biệt các thế giới, hiểu rõ đến vô biên; đi vào cõi chúng sinh, lặng lẽ xoay vần, hết rồi lại bắt đầu. Vị ấy mở kho tàng bậc nhất là sự nghiệp đạo của Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý), suy nghĩ, ghi nhớ các trí lực và sự vô sở úy (không sợ hãi khi giảng pháp) của Phật, kinh điển của chư Phật, lẽ không, lẽ vô lượng, cùng Nhất thiết trí (trí biết hết thảy mọi sự, là trí của Phật), đầy đủ cả mà thành tựu bậc A-duy-nhan (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là "quán đỉnh": bậc bồ-tát được chư Phật rưới ánh sáng lên đỉnh đầu, công nhận sắp thành Phật, giống như thái tử được rưới nước lên đầu trong lễ phong vương). Ý nghĩa là như vậy.

 Lại nữa, này các Phật tử, khi đi vào sự nghiệp của bậc bồ-tát thánh như thế, gần đến bậc A-duy-nhan, vừa an trú ở đó thì liền có tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên nhất vào một đối tượng, không tán loạn) tên là Vô Cấu (không dơ bẩn); (có tam-muội tên là) Bồ-tát Tự Mình Tuyên Bày Pháp Giới (?) (pháp giới: toàn thể mọi sự vật, hiện tượng); (có tam-muội tên là) Trang Nghiêm Tịnh Đạo Tràng Bồ-tát (?); tên là Cự Hải Tạng (kho tàng biển lớn); lại tên là Hải Ấn (dấu in của biển, ví như mặt biển lặng in bóng mọi vật); tên là Rộng Như Hư Không; tên là Tích Tập Tự Nhiên Mọi Pháp; tên là Hạnh Tâm Chúng Sinh. Những loại như thế, vị ấy đạt gần trăm nghìn a-tăng-kỳ (con số lớn đến mức không đếm được) pháp định ý chân chính (định ý: trạng thái thiền định).

 Vừa đạt được các định ý ấy, vị ấy dùng chánh thọ (sự nhập định đúng đắn, tâm hoàn toàn an trú trong định) mà gần gũi tam-muội của mọi đức lành, thi thố mọi phương tiện (cách khéo léo để giáo hóa). Do nhân duyên ấy, các định ý như thế thông suốt đến Nhất thiết trí, thật đặc biệt. Khi ấy gọi là tam-muội của bồ-tát gần bậc A-duy-nhan. Vừa đạt gần rồi, nhờ tam-muội ấy, khắp mười cõi tam thiên (cõi tam thiên đại thiên thế giới: một nghìn lần nghìn lần nghìn thế giới nhỏ hợp thành, là phạm vi giáo hóa của một vị Phật) tự nhiên sinh ra trăm nghìn thứ báu lạ vô cùng vô tận, hoa sen thanh tịnh là chỗ ở cho tất cả, báu đạo tự nhiên, vì đã vượt qua mọi pháp giới, vâng làm đạo nghĩa, chánh pháp chí chân, đầy đủ gốc của mọi đức độ đời, thành tựu rốt ráo, đạt đến lẽ huyền diệu tự nhiên.

 Lại nữa, pháp giới ấy được tu sửa thanh tịnh, phát ánh sáng thánh. Cuống hoa rất lớn, do lưu ly (ngọc xanh biếc) và minh nguyệt châu (ngọc sáng như trăng) hợp thành, vượt hơn mọi thứ của các cõi trời; vô lượng chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý) xen lẫn châu báu; mã não không cùng và vàng tử ma (vàng ròng thượng hạng, ánh tía) làm thành lá và cánh hoa. Ánh sáng chói rực không thể đếm. Hoa sen chiếu sáng, đều do các thứ báu hợp thành. Trên hư không phía trên, những tấm màn bằng của quý hóa thành màn trướng kết ngọc, đầy khắp mười cõi tam thiên đại thiên. Trong đó, số nhiều như bụi không thể kể, trăm nghìn hoa sen bày khắp hư không mười phương. Hương thơm ngọt ngào xông vào thân hình các bồ-tát đại sĩ, đầy đủ Nhất thiết trí. Nếu ai đạt được tam-muội an trú bậc A-duy-nhan này thì liền hiện ra ngồi trên hoa sen lớn ấy.

 Vừa ngồi xong, lại khắp nơi những gì vị ấy hóa ra đều tự nhiên bày hàng: các hoa sen lớn nhiều không kể xiết. Các bồ-tát cùng quyến thuộc (những người tùy tùng, thân cận) vây quanh, ngồi trên các hoa sen, xung quanh nguy nga. Mỗi vị bồ-tát đạt mười nghìn trăm nghìn tam-muội, nhập chánh thọ mà nhìn các bồ-tát. Vừa nhập chánh thọ xong, khắp mười phương vô biên, các cõi Phật tự nhiên thanh tịnh; các Như Lai ở trong đạo tràng (nơi chư Phật thuyết pháp, nơi đại chúng hội họp) đều thành tựu sự giáo hóa soi sáng. Vì sao vậy?

 Vì bồ-tát ấy vừa ngồi trên hoa sen lớn, từ lòng bàn chân phát ra mười a-tăng-kỳ không thể đếm tia sáng, chiếu khắp mười phương xuống tận địa ngục Vô Trạch, tức đại nê-lê (nê-lê: địa ngục; Vô Trạch tức Vô Gián, địa ngục nặng nhất, nơi chịu khổ liên tục không ngừng), dập tắt nỗi khổ não của chúng sinh. Hai đầu gối trái phải cũng phát ánh sáng như vậy, không khác, đều chiếu đến loài ngạ quỷ (quỷ đói) và súc sinh (loài vật), khiến nỗi khổ đau dứt. Hai bên sườn trái phải mỗi bên phát ra vô số ánh sáng, chiếu đến loài người mười phương, ai cũng được soi sáng. Trong hai lòng bàn tay đều phát ánh sáng, chiếu đến cung điện của chư thiên và a-tu-la (loài thần hay ghen ghét, thường chiến đấu với chư thiên). Hai vai và khuỷu tay phát hai loại ánh sáng, chiếu đến hàng thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu tự giải thoát). Lưng, đầu, gáy, cổ đều phát ánh sáng, chiếu đến tâm của các vị duyên giác (người tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không có thầy, cũng chỉ cầu tự giải thoát) mười phương. Miệng và mặt phát ánh sáng mầu nhiệm, chiếu đến chúng bồ-tát ở địa thứ chín khắp mười phương. Bạch hào (sợi lông trắng xoăn giữa hai lông mày, một trong những tướng tốt của bậc giác ngộ) phát ra uy quang lớn, chiếu đến mọi cung ma (cung điện của ma vương, kẻ chuyên ngăn cản người tu đạo) mười phương, khiến chúng đều bị che tối.

 Với thân của bồ-tát A-duy-nhan, vị ấy bèn lên hư không, chiếu đến trăm nghìn cõi Phật tam thiên không thể đếm ở mười phương, nhiều như số bụi đầy trong đó, các Như Lai mười phương cùng chúng hội đạo tràng; ánh sáng đi quanh Phật mười vòng, ở trong hư không thành màn trướng kết ngọc bằng ánh sáng lớn, tên là Đại Quang, rực rỡ chói lọi, dùng để dâng cúng Như Lai, nhờ thế tăng thêm công đức. Do sự cúng dường này, so với công đức phụng thờ Như Lai từ lúc mới phát ý (phát tâm cầu đạo giác ngộ) cho đến địa thứ chín, lặng lẽ tùy thời, thì hơn trăm nghìn ức lần, không thể ví được.

 Màn trướng kết ngọc ánh sáng lớn ấy, ánh sáng nguy nga, lan đến mọi cõi mười phương, rải khắp các thứ hoa: hoa thơm, hương trộn, hương bột, y phục, tràng phan, lọng, cờ phướn, lụa màu, lại bày ngọc báu, minh nguyệt châu, khắp mọi thế giới mười phương, làm thành khắp thế gian. Do gốc lành công đức ấy, mưa xuống những đóa hoa lớn chân chính vô thượng; mỗi nơi đều mưa nhiều thứ, để cúng dường mọi đạo tràng chúng hội, dâng cúng các Như Lai mười phương. Loài chúng sinh nào thấy biết được đều phát tâm cầu đạo vô thượng chánh chân (sự giác ngộ cao nhất, chân thật nhất, tức quả vị Phật). Mưa hoa mầu nhiệm như thế. Ánh sáng đi quanh các đạo tràng chúng hội của chư Phật mười vòng xong thì đi vào dưới chân Phật.

 Ánh sáng hoa bỗng chiếu đến các Như Lai và chúng bồ-tát. Thấy thế giới của Phật ấy, (các vị) biết rằng có bồ-tát tu hành như thế, đạt bậc A-duy-nhan. Các bồ-tát vô biên mười phương, chúng bồ-tát ở địa thứ chín, cùng đến dự hội; các bồ-tát ấy và quyến thuộc làm lễ cúng dường lớn. Nhờ nhập chánh thọ tam-muội, các vị thấy khắp mười phương, thấy các bồ-tát A-duy-nhan. (Từ) chỗ trang nghiêm trên thân (?) gọi là Thủ Huyễn (?), vững chắc như kim cương, hàng phục ma oán, phát ra một luồng sáng, tỏa trăm nghìn tia, mỗi tia có vô số ánh sáng chói lọi theo hầu, chiếu khắp vô biên cõi Phật mười phương, hiện ra những biến hóa lớn. Ánh sáng ấy bỗng đi vào chỗ Thủ Huyễn trang nghiêm trên thân của bồ-tát kia. Vừa nhập vào không bao lâu, bồ-tát ấy được ánh sáng soi đến, sức mạnh uy thần liền càng thêm hưng thịnh.

 Khi ấy, này Phật tử, lại có ánh sáng lớn tên là Nhất Thiết Tuệ Thần Thông Thánh Quân, phát ra từ tướng bạch hào giữa mày của các Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (danh hiệu Phật: bậc đến từ chân lý, chân thật tột bậc, giác ngộ đúng đắn và trọn vẹn). Mỗi luồng tỏa ra vô số ánh sáng quyến thuộc, chiếu khắp vô biên thế giới mười phương, đi quanh các cõi Phật mười vòng xong, hiển hiện những biến hóa cảm động bằng thần túc (thần thông đi lại, biến hóa tự tại) vô cùng của các Như Lai, báo cho vô số ức trăm nghìn triệu cai (cai: một đơn vị số rất lớn) chúng bồ-tát. Các cõi Phật sáu lần chấn động (rung chuyển theo sáu kiểu khác nhau, điềm báo việc lớn), mọi ác thú (các đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) đều tiêu diệt, cung điện của ma bị che tối. Chư Phật mười phương đều tự nhiên hiện ra, hiện khắp mọi đạo tràng chúng hội của các bậc Chí Chân Chánh Giác, uy thần trang nghiêm thanh tịnh, là bậc nhất trong pháp giới, khắp hư không, chiếu mọi thế giới mười phương.

 Ánh sáng liền quay về, lên giữa hư không, đi quanh theo chiều bên phải (cách đi vòng tỏ lòng tôn kính) tất cả chúng bồ-tát, hiện ra sự trang nghiêm lớn. Các ánh sáng ấy bỗng ở trên cao, rồi đi vào đỉnh đầu các bồ-tát trong hội. Ánh sáng vừa nhập vào, các bồ-tát ấy, nhờ uy quang của Phật, liền đạt được trăm vạn tam-muội mà trước đây chưa từng trải qua, chưa từng được. Các ánh sáng ấy đúng thời khắc rơi xuống trên bồ-tát; tất cả các Như Lai đều như nhau, không khác. Ánh sáng vừa nhập vào, các bồ-tát thành bậc A-duy-nhan, gọi là Cảnh Giới Như Lai Chí Chân, đầy đủ mười lực (thập lực: mười loại trí lực đặc biệt chỉ Phật mới có), giác ngộ bình đẳng chân chính, bằng phẳng như hư không.

 Này Phật tử, cũng như thái tử con trưởng của Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp, có bánh xe báu tự đi khắp nơi để hàng phục bốn phương), do hoàng hậu chính thất tôn quý mang thai sinh ra, đủ các tướng tốt, xứng đáng làm thánh vương. Khi ấy Chuyển luân vương ngồi trên giường vàng tử ma đặt trên voi báu của trời, sai lấy nước bốn biển lớn mang về, cầm lọng lớn che, dùng tràng phan và âm nhạc trang hoàng; lấy bình tắm bằng vàng, Chuyển luân thánh vương dùng nước bốn biển rửa đầu và thân thái tử. Vừa tắm xong, ngay lúc ấy thái tử được gọi là Thánh Đỉnh Cái Vương (vua đã được làm lễ rưới nước lên đỉnh đầu). Chuyển luân vương đủ gốc mười điều lành (thập thiện: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không mê muội), nên gọi là bậc đế vương thần thánh, là Chuyển luân thánh vương. Bồ-tát đại sĩ thành tựu trí tuệ lớn cũng như vậy, này Phật tử. Vì vậy bồ-tát trải qua vô số trăm nghìn sự cần khổ, đầy đủ như thế, công đức và trí tuệ càng thêm tăng tiến, địa mà vị ấy đứng vững gọi là Pháp Vũ (mưa pháp, tên của địa thứ mười), là chỗ bồ-tát an trú.

 Bồ-tát nếu an trú ở địa Pháp Vũ thì hiểu thấu Dục giới (cõi của những loài còn ham muốn ăn uống, dâm dục, gồm địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người và sáu tầng trời thấp) đúng như thật nó là thế nào; hiểu sự hình thành của Sắc giới (cõi của các vị trời đã lìa dục vọng nhưng còn thân hình vi tế), của Vô sắc giới (cõi cao nhất, chỉ còn tâm thức, không còn thân hình), của cõi chúng sinh, của cõi không có thức, của cõi hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) và vô vi (những gì không do tạo tác, không sinh không diệt), của cõi hư không, của pháp giới; hiểu rõ nê-hoàn (tức niết-bàn: trạng thái dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử) đúng như thật; biết rõ các tà kiến như lưới giăng che, năm đường (năm cõi luân hồi: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời) và trần lao (phiền não làm bụi bặm, mỏi mệt tâm); biết sự sinh và diệt, hạnh của các thanh văn, hạnh của các duyên giác, hạnh của các bồ-tát, mười lực của Như Lai, bốn vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi giảng pháp), sắc thân (thân xác hiện ra để giáo hóa) và pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý), cùng Nhất thiết trí, việc thành Chánh giác cao nhất, chuyển pháp luân (giảng pháp, ví như lăn bánh xe pháp đi khắp nơi phá tan tà kiến), thị hiện diệt độ (Phật nhập niết-bàn, lìa đời). Vị ấy luôn dùng tâm bình đẳng đi vào mọi pháp, phân biệt sự vượt qua, hiểu thấu các sự hình thành, biết rõ chúng do đâu mà khởi lên.

 Nhờ đi vào trí tuệ này, ý vị ấy càng cao hơn, khiến loài chúng sinh không còn việc tự cao. Lại như đã xét rõ, vượt qua mà được giải thoát khỏi gốc rễ của phiền não, nên không kiêu mạn. Ở trong pháp thế tục không ôm lòng sợ hãi; ở trong pháp của đạo không tự cao; không bỏ lòng đại từ. Đối với pháp thanh văn, duyên giác, pháp các bồ-tát, pháp các Như Lai, đều không tự cao. Giữa mọi sự giận ghét hay vui mừng, lòng không tăng không giảm, đạt đến chân thật mà giải thoát. Lại biết rõ kinh điển, sự nghiệp mà Phật dựng lập; dù ở trong phiền não vẫn thuận theo thệ nguyện, cúng dường mọi hạnh, suy nghĩ về số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực dài), dựng lập trí thánh, biết đúng như thật, không gì không thấu.

 Chỗ huyền diệu mà các Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác đi vào, tức trí tuệ vi tế sâu xa: sự xoay vần sinh tử, hiểu rõ sự vi diệu; lúc hiện ra đời, bỏ nước, bỏ ngôi vua, thành Chánh giác cao nhất, biến hóa mở đường cứu độ, hiểu trí vi diệu, chuyển pháp luân, thọ mạng dài ngắn, chỗ tâm dựng lập, cho đến diệt độ, pháp được lưu lại nhiều ít — đều là trí vi diệu. Vị ấy lại hiểu rõ chỗ kho tàng đạo Phật của các bậc Bình Đẳng Chánh Giác: kho tàng thân, miệng, tâm; lúc nên và lúc không nên; những việc làm bí mật; việc bồ-tát được thọ ký (được Phật báo trước sẽ thành Phật), ân đức tràn đến chúng sinh mà cứu vớt, thu nhận; các loại chúng sinh bị che lấp; việc làm của dân chúng; sự phân chia các căn (năng lực, căn cơ của từng người), việc giữ lấy mà tạo nghiệp (hành động tạo ra quả báo); những việc của bậc Chánh giác, kho tàng thánh uy thần.

 Lại hiểu biết các số kiếp ở mọi nơi, sự ra vào nhiều ít: một kiếp, trăm kiếp, nghìn kiếp, vô số kiếp, đều biết rõ; vô số kiếp có thể đưa vào một kiếp; lại đếm cái vô số, đếm, nhớ mà biết cái không thể đếm; giới hạn của các kiếp vắng lặng (?), đều biết nhớ; trong các kiếp vắng lặng, có kiếp, không kiếp, không có niệm; có kiếp có niệm; niệm về có và không, đều biết nhớ (?); thành Chánh giác, không thành Chánh giác, thành Chánh giác cao nhất, đều biết nhớ; quá khứ, vị lai, hiện tại; quá khứ đối với vị lai; việc quá khứ và hiện tại, đều biết nhớ; hiện tại, quá khứ, vị lai; kiếp dài, kiếp ngắn, hiện ra việc bình đẳng (?), cũng đều biết hết. Mọi kiếp, năm tháng gần xa, sự thành hoại của trời đất không thể kể xiết, cũng đều hiểu thấu.

 Chỗ cảm động của các Như Lai, dù nhỏ như sợi lông; lại như các thân trong cõi nước nhiều như bụi nhỏ; trí Chánh giác cao nhất; thân tâm chúng sinh; trí đã giác ngộ thành tựu; tất cả đều đi vào trí Chánh giác cao nhất, chỉ bày đến rốt ráo, hiện trí nhu thuận; biết điều có thể nghĩ bàn và không thể nghĩ bàn; các thế giới của chư Phật; điều thanh văn biết, điều duyên giác hiểu, điều bồ-tát thấu, cùng ánh sáng đạo của Như Lai mà họ không với tới, trí thánh mà Như Lai ban xuống — vị ấy đều hiểu rõ. Này Phật tử, đó là trí tuệ của các bậc Đẳng Chánh Giác, không thể lường, rộng lớn không bờ. Bồ-tát an trú ở địa vô hạn này, đi vào trí tuệ vô cùng.

 Lại nữa, này Phật tử, bồ-tát đã vào địa như thế thì đi vào các thoát môn (cửa giải thoát, tức những pháp môn đưa đến giải thoát) không thể nghĩ bàn mà bồ-tát dựng lập: có cửa tên là Vô Cái (không bị che lấp); cửa Tịnh Cảnh Giới (cảnh giới thanh tịnh); có thoát môn tên là Phổ Chiếu (chiếu khắp); lại tên là Như Lai Tạng (kho tàng Như Lai); tên là Mạc Năng Đương Tạng (kho tàng không gì địch nổi); tên là Nhập Tam Thế (đi vào ba đời: quá khứ, hiện tại, vị lai); tên là Pháp Giới Tạng (kho tàng pháp giới); tên là Giải Thoát Đạo Tràng Quang Minh Chiếu Viễn (ánh sáng đạo tràng giải thoát chiếu xa); tên là thoát môn bồ-tát Biến Nhập Chí Vô Dư (đi vào khắp không sót). Đó là mười thoát môn bồ-tát tạo ra, (ngoài ra) không thể kể xiết, đến a-tăng-kỳ trăm nghìn thoát môn. Nếu bồ-tát an trú ở địa thứ mười thì liền đạt các tam-muội như thế, đến trăm nghìn ức; tổng trì (năng lực ghi nhớ và giữ gìn mọi điều đã nghe, không quên sót) và thần thông vô hạn. Vị ấy nhờ trí ấy mà ý hiểu rõ chỗ đi vào, dạo khắp vô lượng, phương tiện suy nghĩ, mọi đức đầy đủ. Vị ấy trong một lúc nhận lấy đạo nghĩa mà vô lượng chư Phật mười phương tuyên giảng, ánh sáng pháp thánh vô hạn, sự rực rỡ của kinh pháp, mưa xuống ân trạch của pháp, liền nhận lấy và gìn giữ. Này Phật tử, cũng như khi các loài rồng trong biển muốn làm mưa thì nơi khác không chịu nổi, chỉ biển lớn nhận được. Cũng vậy, này Phật tử, nếu vào kho tàng bí mật của các Như Lai,

 khi ấy liền có thể nhận lấy mưa pháp lớn; các chúng sinh khác không thể kham nhận. (Những ai) có nhân duyên quả báo, giữ gìn mọi hạnh cho đến địa thứ chín — sự nghiệp của các bồ-tát ấy cũng không thể kham nhận. Bồ-tát thập trụ (bồ-tát ở địa thứ mười) an trú ở địa này thì nhận mưa pháp thấm nhuần, giữ gìn tâm ý của mọi chúng sinh. Này Phật tử, cũng như trong biển lớn có đám mây mưa lớn tên là Thắng Đế Vô Cực, ôm chứa hai thừa (?), trong một chốc lát đều tuôn mưa ngọt, khắp các cõi nước, thấm nhuần khắp mặt đất vô biên trong thiên hạ cùng các thành lớn, châu quận, nước lớn. Vì sao vậy? Vì biển lớn ấy không thể đo lường.

 Cũng vậy, này Phật tử, bồ-tát đại sĩ an trú ở địa Pháp Vũ này: một thân Như Lai ôm chứa mưa pháp, khuyên dạy hai thừa (thanh văn thừa và duyên giác thừa; "thừa" là cỗ xe, ví với con đường tu đưa người đến giải thoát), cho đến trí tuệ của vô hạn các Như Lai, vô số, không thể nghĩ bàn, không thể kể, không thể lường, không bờ không mé, vượt ra ngoài mọi biểu hiện, không thể lấy gì ví. Thân các Như Lai trong một lúc tuôn mưa pháp thánh ánh sáng lớn, thấm nhuần khắp mười phương — ai có thể đếm biết số mưa pháp ấy?

 Lại hỏi: "Có ai có thể đếm được hạnh của bồ-tát này ở chỗ bao nhiêu vị Phật, nói về số mưa pháp nhiều ít, trong chốc lát mà biết rõ được không?" Đáp: "Không thể đếm, gom góp, ví dụ, hạn định được. Này Phật tử, cũng như các cõi Phật mười phương không thể kể xiết, trăm nghìn ức cai thế giới của chư Phật, số bụi đầy trong đó; số loài chúng sinh cũng nhiều như vậy, nhiều như số bụi ấy không bớt. Mỗi chúng sinh đều được học rộng nghe nhiều, đạt tổng trì, đều làm thị giả hàng đầu của Như Lai, làm đại đệ tử, học rộng tôn quý bậc nhất; như dưới Như Lai Chí Chân Kim Cương Thượng Liên Hoa có một tỳ-kheo (người xuất gia tu hành theo Phật) tên là Đại Minh, có hình tướng như thế, học rộng, phương tiện, sức mạnh vững chắc — mỗi người đều có trí như vậy. Khắp loài chúng sinh mười phương đều khiến được như vậy, công đức trí tuệ cao vời vô lượng, mỗi người đều nhận mọi ân trạch của pháp. Theo ý Phật tử thì sao? Sự học rộng của các chúng sinh ấy có nhiều thêm không?" Đáp: "Vô hạn."

 Kim Cương Tạng nói: "Tôi dặn dò ngài, ân cần bảo cho biết: bồ-tát được mưa pháp lớn này, an trú ở địa của khai sĩ (một cách gọi khác của bồ-tát, nghĩa là bậc khai mở đạo cho người), trong một chốc lát, những gì một thân Như Lai mưa xuống trong pháp giới, tuyên giảng đạo pháp vô cùng trong kho tàng ba đời — ánh sáng của pháp ấy so với sự học rộng và phương tiện trong ví dụ trước thì hơn trăm lần, nghìn lần, vạn lần, nghìn ức vạn lần, không thể ví được. Như một Như Lai, các cõi nước mười phương, các thế giới Phật, số bụi đầy trong đó cũng như vậy; số chư Phật nhiều như số bụi ấy, lại còn hơn nữa; từ vô số các đấng Như Lai, trong một lúc tuôn mưa pháp lớn rực rỡ ánh sáng, ân trạch của pháp ấy không thể ví được.

 Lại nữa, này Phật tử, bồ-tát an trú ở địa Pháp Vũ này, từ lúc ở cõi trời Đâu-thuật (Đâu-suất, tầng trời nơi bồ-tát ở đời cuối trước khi xuống trần thành Phật) cho đến lúc đại diệt độ, đều là thệ nguyện, sức mạnh uy thần của chính thân Như Lai: khởi lòng đại từ bi, ân trạch pháp vô cùng, phát ánh sáng pháp lớn, nổi sấm kinh thánh, nương sáu thần thông (lục thông: thần túc, thiên nhãn, thiên nhĩ, biết tâm người, biết đời trước, dứt sạch phiền não), trí tam đạt (ba trí thông suốt: biết đời trước, biết sinh tử của chúng sinh, dứt sạch phiền não), bốn vô sở úy, chiếu khắp mọi nơi. Dùng ánh sáng vô cùng tiêu trừ bóng tối dơ bẩn; dùng ánh sáng trí thánh công đức lớn cắt đứt lưới nghi. Ở giữa nhiều chúng hội, thị hiện các thân, nêu lên pháp lớn, không bỏ chúng hội, trừ các âm cái (những thứ che lấp tâm trí), dập tắt mọi sự bừng cháy (phiền não như lửa đốt) khắp mười phương. Như đã nói trước, số bụi trong các thế giới Phật, trăm nghìn ức cai cõi Phật, từ đó trở đi, mưa xuống cam lộ lớn (nước ngọt bất tử, ví với pháp Phật), tùy theo tâm, tính hạnh của chúng sinh mà tiêu trừ bụi bẩn phiền não, dập tắt lửa bừng cháy. Nhờ ân trạch của pháp ấy, không ai không được an ổn mãi mãi.

 Lại nữa, này Phật tử, bồ-tát được đứng ở địa lớn này, tuôn mưa pháp, từ một thế giới, từ cõi trời Đâu-suất đến chỗ đại diệt độ, dựng lập mọi sự nghiệp của Như Lai, tùy tâm chúng sinh mà giáo hóa thích hợp. Số bụi trong mỗi thế giới, trăm nghìn ức cai thế giới Phật nhiều như thế, (bồ-tát đều) từ trời Đâu-suất xuống cho đến đại diệt độ, khắp nơi dựng lập sự nghiệp Như Lai, tùy tâm chúng sinh mà giáo hóa. Trí được tự tại, nhờ biến hóa thần thông mà sự sáng suốt thánh thiện thấu đến nơi.

 Trong khoảnh khắc khởi một ý, cõi nước chật hẹp làm cho rộng lớn; thế giới rộng lớn có thể làm hiện ra nhỏ. Trong khoảnh khắc khởi một ý, thế giới dơ bẩn biến thành thanh tịnh; thế giới thanh tịnh hiện ra dơ bẩn. Mọi thế giới cũng như vậy, đều dựng lập theo ý mình. Trong khoảnh khắc khởi một ý, dùng một hạt bụi hiện ra một cõi Phật; dựng khắp mọi núi Thiết Vi (dãy núi sắt bao quanh một thế giới), Đại Thiết Vi (dãy núi sắt lớn bao quanh cả tam thiên đại thiên thế giới), các hào rãnh, khe suối; một, hai, ba, đến mười, năm mươi, một trăm, cho đến vô số thế giới Phật, dựng lập rồi đưa vào trong một hạt bụi. Tuy ở trong một hạt bụi mà hạt bụi không lớn ra, không tăng không giảm. Những gì tạo ra thì đều thị hiện được như thế.

 Trong khoảnh khắc khởi một ý, hiển bày sự trang nghiêm thanh tịnh của một thế giới Phật; ở mỗi cõi Phật, cho đến vô hạn mọi thế giới, đều hiện thân mình; cũng trong khoảnh khắc một niệm, khắp đến mọi chúng sinh mười phương mà không làm phiền nhiễu một nước, một thế giới Phật nào. Đối với loài chúng sinh cũng như vậy, cho đến vô số thế giới Phật, vào khắp các cõi Phật vô biên mười phương, hiện vào một sợi lông mà không làm hại gì. Trong khoảnh khắc khởi một ý, mọi cõi Phật hiện vào một sợi lông, hiển bày sự trang nghiêm thanh tịnh.

 Trong khoảnh khắc khởi một ý, một lúc hóa hiện xong, số nhiều như số bụi đầy trong vô số thế giới Phật; mỗi thứ hóa ra đều biến hiện thân mình, vô lượng như thế; hiện ra bàn tay, dùng bàn tay ấy tinh tấn cúng dường chư Phật mười phương. Mỗi bàn tay hiện ra số hoa nhiều như cát sông, đặt trên các vạt áo (dùng để đựng hoa), để cúng dường chư Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính); các thứ hương hoa trang sức, hương trộn, hương bột, y phục, chăn đắp, tràng phan, lọng, lụa màu — mọi việc trang nghiêm thanh tịnh như thế đều được dựng lập. Mỗi thân cũng hóa ra nhiều đầu; mỗi đầu hóa ra nhiều lưỡi, ngợi khen chư Phật Thế Tôn mười phương. Trong khoảnh khắc khởi một ý, khắp cả mười phương.

 Trong khoảnh khắc một niệm, khiến vô số (vị) thành Chánh giác cao nhất, cho đến dựng lập sự nghiệp thanh tịnh, đại diệt độ. Trong ba đời, dựng lập vô số vô lượng thân; dùng thân mình hiện ra vô số chư Phật Thế Tôn; dựng lập sự thanh tịnh cho vô hạn cõi Phật. Lại hiện thân mình biến đổi mọi cõi Phật, làm cho tan hoại rồi hợp thành; thân mình dựng lập đầy đủ khắp tất cả. Đặt các cõi Phật vào một lỗ chân lông mà không làm phiền chúng sinh. Trong khoảnh khắc khởi một ý, biến hiện vô biên cõi Phật thành biển lớn, ở trong đó dựng các hoa sen; hoa sen ấy ánh sáng thanh tịnh, chiếu khắp vô số cõi Phật; lại ở trong đó hóa ra các cõi Phật, cho đến Nhất thiết trí cao vời. Thân vị ấy đến khắp các cõi Phật mười phương, như mặt trời mặt trăng chiếu khắp, dựng lập mọi cửa đạo ánh sáng. Hướng về mỗi phương nào cũng dựng lập để thấy được vô lượng thế giới, không làm chúng sinh sợ hãi. Cho đến lúc mười phương tan hoại, hiện ra sự tan hoại ấy: tai biến gió, tai biến lửa, tai biến nước. Trong khoảnh khắc khởi một ý, chỉ bày cho chúng sinh, theo điều họ mong muốn mà hóa hiện sắc thân, trang nghiêm chí tính. Có thể dùng thân mình hiện ra thân Như Lai; dùng thân Như Lai hiện ra thân mình; dùng thân Như Lai dựng lập thân mình; ở trong cõi Phật dùng cõi thân mình dựng vào thân Phật. Này Phật tử hãy nghe cho đủ: nếu bồ-tát an trú trong sự nghiệp của địa Pháp Vũ thì hiện ra những biến hóa này cùng vô số trăm nghìn thần biến khác."

 Khi ấy, các bồ-tát trong hội ở đạo tràng ấy, chư thiên, rồng, thần, càn-thát-hòa (thần âm nhạc của trời, sống bằng mùi hương), a-tu-la, ca-lâu-la (chim thần cánh vàng, ăn rồng), chân-đà-la (tức khẩn-na-la, thần ca múa, hình nửa người nửa thú), ma-hầu-lặc (tức ma-hầu-la-già, thần rắn lớn), Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), Phạm thiên (vua cõi trời Phạm), Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương), Đại Thần Diệu Thiên Vương (vua trời có thần lực lớn, ở cõi trời cao), người cõi trời Tịnh Cư (các tầng trời trong sạch, nơi ở của bậc thánh không còn trở lại cõi Dục), mỗi vị đều nghĩ trong lòng: "Nếu thần túc đạo hóa và đức cao vời vô lượng của bồ-tát đã như thế, dạo bước khắp nơi, thì sự uy hóa mà Như Lai Chí Chân dựng lập còn lấy gì sánh được?"

 Bấy giờ bồ-tát Giải Thoát Nguyệt biết điều chúng hội đang nghĩ, bèn hỏi bồ-tát đại sĩ Kim Cương Tạng: "Xin Phật tử kịp thời cắt đứt lưới nghi của chúng hội, xin hãy giải quyết cho. Sự biến hiện thanh tịnh của bồ-tát thì biến hóa không ai sánh bằng (xin cho thấy)."

 Khi ấy bồ-tát Kim Cương Tạng nhập chánh thọ tam-muội Nhất Thiết Phật Độ Tự Nhiên Thân Uy (uy lực tự nhiên của thân trùm mọi cõi Phật). Vừa nhập định xong, ngay lúc ấy tất cả chúng bồ-tát, chư thiên, rồng, thần, càn-thát-hòa, a-tu-la, ca-lâu-la, chân-đà-la, ma-hầu-lặc, Đế Thích, Phạm thiên, Tứ Thiên Vương, Đại Thần Diệu Thiên Vương, vua trời Tịnh Cư, đều tự thấy thân mình ở trong thân thể bồ-tát Kim Cương Tạng; lại thấy tam thiên đại thiên thế giới cũng ở trong thân ấy. Những việc thanh tịnh làm ở đó, dù trong ức kiếp tinh tấn tu hành cũng không thể nói hết (?). Ở đó có cây Phật (cây bồ-đề, nơi Phật ngồi thành đạo); cây Phật ấy rộng dài ba mươi vạn dặm, hoặc trăm hoặc ba nghìn (?), rộng khắp không bờ, đầy đủ, cũng như ba nghìn ức cõi, xa thẳm tột cùng. Tòa sư tử (tòa ngồi của Phật, ví Phật như sư tử chúa) ở đạo tràng dưới cây Phật ấy cao vời như vậy. Ở đó có vị bồ-tát tên là Chư Thần Thông, sẽ thành Như Lai hiệu là Ý Vương, đang đến đạo tràng dưới cây. Những người trong hội đều từ xa trông thấy; sự trang nghiêm được thấy, dù trải đủ ức kiếp ngợi khen công đức ấy cũng không thể hết. Hiện ra biến hóa ấy xong, liền trở về chúng hội, lại ở chỗ cũ.

 Khi ấy cả chúng hội lấy làm lạ, việc chưa từng có, lặng im không nói, nhìn các bồ-tát đang yên lặng ngồi. Lúc ấy bồ-tát Giải Thoát Nguyệt hỏi Kim Cương Tạng: "Thật là chưa từng có, này Phật tử! Tam-muội này uy quang như thế, cảnh giới tuyệt diệu. Định này của bồ-tát tên gọi là gì?" Đáp: "Tên là Nhất Thiết Phật Độ Tự Nhiên Thân Uy." Lại hỏi: "Tam-muội này dạo đi bằng cách nào, cảnh giới trang nghiêm thanh tịnh ra sao?" Đáp: "Có thể làm đầy đủ mọi việc. Giả sử, này tộc tính tử (người con nhà dòng dõi, cách gọi người có căn lành), nếu có bồ-tát khéo tu định này, thì như số cát sông, số bụi đầy khắp các tam thiên đại thiên thế giới, các bồ-tát đầy khắp các tam thiên thế giới, đều tự hiện thân. Nếu lại được địa Pháp Vũ này — nếu có bồ-tát an trú ở địa này thì được trăm nghìn định ý không thể đếm, không ai biết hết giới hạn. Số thân mà các bồ-tát ấy hiện ra, cùng những điều các bồ-tát ấy làm, thì bồ-tát ở địa Thiện Tai Ý (địa thứ chín) cũng không biết được hành động của thân, lời của miệng, ý của tâm; sức thần túc ấy cũng không biết được; xét chỗ đi vào tam-muội ba đời, cảnh giới trí thánh, pháp biến hóa, pháp dựng lập, đều không thể biết hết; việc làm thường ngày, cất chân hạ chân, không ai biết được — dù là bồ-tát tinh tấn tu hành, có sự nghiệp bồ-tát, an trú ở địa Thiện Tai Ý.

 Như vậy, này Phật tử, địa Pháp Vũ của bồ-tát này, khi nói về sự bình đẳng thì nghĩa ấy rộng lớn không thể đo lường; điều chân chính được giảng thì không thể nghĩ bàn; lời đúng được tuyên bày trăm nghìn vô biên, không thể ví được."

 Lại hỏi: "Này Phật tử, cảnh giới huyền diệu của hạnh các Như Lai là thế nào? Nay hạnh mà các bồ-tát dựng lập, cảnh giới thần hóa đã vô biên như thế." Đáp: "Này Phật tử, cũng như có một người đàn ông hiện thân hình lớn bằng bốn châu thiên hạ (?), cầm cây gậy lớn bằng bốn châu, hai lần, ba lần như thế; tay cầm gậy lớn, tay nắm hòn đá, nhận lấy hòn đá ấy mà nói rằng: 'Tôi ném đá (?)...' Như số bụi của các thế giới Phật mười phương, cho đến vô hạn, số bụi đầy trong đó — có thể đếm biết số bụi ấy không? Đạt được sự vô cùng ấy, biết rõ mọi thứ, không gì không thấu, đó mới gọi là bình đẳng. Thành tựu địa Pháp Vũ của bồ-tát thì đã là vô lượng, vượt hơn các ví dụ ấy; còn trí tuệ các Như Lai thì đến mức không thể ví được, khi ấy mới thành Chánh giác chí chân, mới là đã tu trọn các pháp của bồ-tát (?).

 Lại nữa, này Phật tử, cũng như có người lấy một ít đất từ bốn châu thiên hạ, phần còn lại thì vô hạn. Cũng vậy, này Phật tử, nay tôi giảng về địa Pháp Vũ của bồ-tát này, ngợi khen chỉ được một ít; dù trong vô số kiếp ngợi khen công đức, muốn nói hết phúc ấy cũng không thể nói trọn, huống gì là địa của Như Lai.

 Nay tôi dặn dò, ân cần bảo cho biết, hiện đang ở trước Như Lai, xin nói gọn: giả sử, này Phật tử, ở mỗi phương có vô số thế giới Phật, số bụi đầy trong đó; bao nhiêu cõi Phật ấy đều khiến đạt được bậc này, bồ-tát đầy khắp trong đó như rừng mía, tre, lau, lúa, gai; suốt vô số kiếp ấy tu thành hạnh bồ-tát, gom hết công đức ấy làm thành trí sáng thánh của một vị bồ-tát, so với trí Như Lai thì kém trăm lần, nghìn lần, vạn ức lần, cự ức vạn lần (cự ức: số cực lớn), không thể ví được.

 Như vậy, này Phật tử, bồ-tát đã vào trí thánh như thế thì hành động của thân, miệng, tâm không khác với Như Lai Chí Chân. Bồ-tát không bỏ sức các tam-muội, tự mình thấy chư Phật, cúng dường phụng thờ; trong mỗi kiếp cúng dường chư Phật nhiều không kể xiết, mọi thứ cúng dường không thiếu gì; vào nhận sự giáo hóa của đạo, cúi đầu quy y chư Phật, (vâng theo) giáo pháp các Ngài dựng lập; ở đó hạnh tăng tiến không ai bằng; hỏi han về pháp giới không thể kể hết, cho đến cự ức trăm nghìn cai kiếp.

 Này Phật tử, cũng như người thợ vàng khéo tay bậc nhất làm mũ báu của trời, làm chuỗi ngọc lớn, mài viên ngọc quý lớn; Tự Tại Thiên Vương (vua trời Tự Tại, vị trời có quyền lực lớn ở cõi trời cao) đeo vào cổ thì không gì sánh bằng; ngọc báu kỳ lạ của các vị trời và người khác rốt cuộc không thể bằng được vẻ trang nghiêm đẹp đẽ ấy. Cũng thế, cũng thế, này Phật tử, nếu có bồ-tát đạt địa thứ mười, nhờ bồ-tát ấy tu hạnh trí tuệ thanh tịnh, vượt hẳn không ai sánh, vượt hơn cả những vị đã thành tựu địa thứ chín. Bồ-tát an trú ở địa này, ánh sáng đạo cao vời, thành tựu Nhất thiết trí, hạnh không gì bằng; đối với những người có căn khí thánh (có khả năng tiếp nhận đạo) như thế, không ai không được cứu giúp.

 Như ánh sáng của Đại Thần Diệu Thiên Vương vượt hơn địa vị mọi cõi trời, chiếu đến chỗ hành động của tâm tính chúng sinh; bồ-tát cũng như vậy, vì đã đạt và đứng vững ở địa thứ mười, địa Pháp Vũ, ánh sáng trí thánh mà mọi thanh văn, duyên giác, bồ-tát không thể đạt tới, cả bồ-tát ở địa thứ chín cũng không theo kịp; dựng lập cho đến Nhất thiết trí, dẫn dắt làm lợi chúng sinh, đứng vững trong đạo nghĩa.

 Lại nữa, bồ-tát này vì đã vào được trí thánh như thế — trí vô cùng thông suốt ba đời của chư Phật Thế Tôn, trí thánh của pháp giới trùm khắp mọi thế giới Phật — đều chiếu khắp mọi cõi Phật mà dựng lập; biết hết các pháp và cõi nước của mọi chúng sinh; luôn dùng tâm bình đẳng đến Nhất thiết trí, điều hiểu được thì khắp nơi, chúng sinh đều nghe. Này Phật tử, đó gọi là địa thứ mười Pháp Vũ của bồ-tát đại sĩ, của khai sĩ.

 Bồ-tát an trú ở đây, nếu làm Đại Thần Diệu Thiên, hoặc làm vua trời, thì giảng về sự độ thoát vô cùng của thanh văn, duyên giác, bồ-tát; hỏi đáp về pháp giới thì không ai sánh. Những việc tu: lẽ bố thí, nói lời yêu thương kính trọng, làm lợi ích, nghĩa cùng làm việc lợi chung (bốn pháp thu phục lòng người của bồ-tát) — tất cả đều không rời niệm tưởng chư Phật, cho đến đầy đủ niệm về Nhất thiết trí: "Làm sao để trở thành bậc tôn quý cao nhất của mọi chúng sinh, bậc điều khiển đạo, có trí trùm khắp?" Trong khoảnh khắc khởi một ý, với hình sắc như vậy, siêng năng tinh tấn, trong chốc lát nhập chánh thọ tam-muội nhiều như số bụi đầy trong vô số trăm nghìn ức cai cõi Phật; thấy các bồ-tát nhiều như số bụi đầy trong mười lần vô số trăm nghìn ức cai cõi Phật, cũng như nhau không khác, quyến thuộc vây quanh. Theo nguyện của mình, sức mạnh bồ-tát, thệ nguyện lớn đặc biệt, thần túc biến hóa, ngợi khen công đức không kể xiết; việc làm trang nghiêm thanh tịnh, tin sâu, vui thích; những gì làm, hành động thân hiện ra, mắt, thần túc, âm thanh, dòng dõi, cho đến bao nhiêu trăm nghìn ức cai kiếp, đều thấy và hiểu rõ.

 Lại nữa, này Phật tử, bồ-tát thập trụ đi vào cửa đạo dần dần thành tựu Nhất thiết trí, cũng như nước chảy từ hồ lớn A-nậu-đạt (hồ nước mát trên núi cao, theo truyền thuyết là nguồn của bốn con sông lớn), từ đầu nguồn bốn con sông, theo các cửa nước chảy qua, thấm nhuần bốn phương, càng chảy càng lớn mạnh, không thể cạn, rồi đổ vào biển cả; như biển lớn không có bờ bến. Bồ-tát cũng như vậy, gốc lành của nguyện, theo chí hướng thẳng tắt, dùng nghĩa bốn ân (tứ ân: bốn cách thu phục chúng sinh — bố thí, nói lời yêu thương, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ) làm cho chúng sinh được đầy đủ mà giáo hóa, công không thể hết, càng lên càng tiến, đến hạnh Nhất thiết trí không bờ bến.

 Lại nữa, này Phật tử, bồ-tát nhờ mười địa mà đạt đến trí Phật, cũng như mười núi chúa lớn nhờ mặt đất mà đứng vững. Những gì là mười? Một là núi Tuyết; hai là núi Hương Huân; ba là núi Kha-đà-lợi; bốn là núi Tật Đố; năm là núi Chấp Trì Thuấn; sáu là núi Mã Nhĩ; bảy là núi Thuấn Trì; tám là núi Thiết Vi; chín là núi Anh Ý; mười là núi chúa Đại Thiết Vi Tu-di (Tu-di: ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo).

 Núi Tuyết lấy mọi thứ thuốc làm nhà, cây thuốc chữa bệnh cho chúng sinh không thể đếm. Bồ-tát cũng như vậy, an trú ở địa Duyệt Dự (vui mừng, địa thứ nhất), dựng lập sự nghiệp tu hành, hiểu rõ mọi việc của thế gian, truyền tụng kinh điển và lời thần chú, các thuật thế tục được dựng lập, giáo hóa vô biên.

 Núi Hương Huân sinh mọi thứ hương, chảy ra những kho hương vô lượng. Bồ-tát cũng như vậy, an trú ở địa Ly Cấu (lìa dơ bẩn, địa thứ hai), thành nhà ở, hương của giới và sự nghe pháp, giữ gìn giới cấm không hạn lượng, nuôi dưỡng nghĩa của giới.

 Núi Kha-đà-lợi lấy báu thuần sạch làm nhà, sinh mọi thứ hoa, hoa ấy vô hạn, nhận đủ các loài hoa. Bồ-tát cũng như vậy, an trú ở địa Hưng Quang (phát ánh sáng, địa thứ ba), làm nhà cho mọi người, ở trong đời mà thiền định, cửa giải thoát, chánh thọ tam-muội đều vô hạn, có thể hỏi về mọi điều thích hợp của định ý.

 Núi Tật Đố là thành báu thanh tịnh, là nhà của năm thần thông, là cung điện vô số tiên nhân ở; là núi có nhiều loại. Bồ-tát cũng như vậy, an trú ở địa Huy Diệu (rực sáng, địa thứ tư), làm nhà cho mọi người, giảng nói sự độ thoát của đạo, gọi là con đường vô hạn, hỏi han về các trí tuệ.

 Núi chúa Chấp Trì Thuấn bằng báu chân thật trong sạch, là nhà của quỷ thần có thần túc, các quỷ vô hạn, nhiều loại. Bồ-tát cũng như vậy, an trú ở địa Nan Thắng (khó thắng, địa thứ năm), mọi thần túc, biến hóa khắp nơi, giảng bày thần thông vô hạn vô hạn.

 Núi chúa Mã Nhĩ thuần do báu làm thành, lấy đó làm nhà, sinh mọi thứ quả, chứa vô số báu. Bồ-tát cũng như vậy, an trú ở địa Mục Kiến (thấy ngay trước mắt, địa thứ sáu) gần (bậc Phật), lấy đó làm nhà, vì tuyên bày sự độ thoát nên (cho) các thanh văn quả báu vô biên, tùy thời thích hợp.

 Núi chúa Thuấn Trì là nhà ở của các rồng thần lớn, các rồng vô biên, có nhiều loại. Bồ-tát cũng như vậy, an trú ở địa Huyền Diệu (sâu xa mầu nhiệm, địa thứ bảy), đó là nhà của vị ấy, tuyên bày... (ghi chú của bản gốc: theo chú thích của bản Đan, ở chỗ này các bản đều thiếu: lời về địa Huyền Diệu chưa hết, đoạn ví dụ về địa Vô Động mất hẳn; xin đối chiếu bản dịch khác thì biết là bị sót). Bồ-tát cũng như vậy, an trú ở địa Vô Động (không lay chuyển, địa thứ tám) của khai sĩ, làm nhà tự tại cho các bồ-tát, việc làm một mình bước đi, hỏi han vô lượng thế giới mười phương, mọi người đều cùng thưa hỏi, đón nhận.

 Núi chúa Anh Ý thuần bằng báu trong sạch, là nhà của chúng đại thần a-tu-la, các a-tu-la không thể đếm. Bồ-tát cũng như vậy, an trú ở địa Thiện Tai Ý (ý tốt lành, địa thứ chín), lấy việc thành tựu chúng sinh làm nhà, thân Phật hiện ra không bờ bến, mười phương đến nhận; hạnh trí rốt ráo, hỏi han về nguồn gốc chúng sinh từ vô thủy (không có lúc bắt đầu), nghiệp luân hồi xoay vần không bờ không mé.

 Núi chúa Tu-di thuần dùng các thứ báu, là nhà ở của các vị trời có thần túc, các a-tu-la không thể kể. Bồ-tát cũng như vậy, an trú ở địa Pháp Vũ của khai sĩ, có mười lực, bốn vô sở úy của Như Lai, hiện ra thân chư Phật không thể hạn lượng. Vì vậy, này Phật tử, mười núi báu bao quanh biển lớn; bồ-tát cũng như vậy, an trú trong mười địa, trí trùm khắp bình đẳng, vâng theo Nhất thiết trí.

 Cũng như biển lớn nhờ mười điều mà thành, không gì sánh. Những gì là mười? Một là sâu dần mà đầy đủ; hai là không chứa xác chết lẫn lộn; ba là nước các dòng khác đổ vào đều mất tên cũ (?); bốn là chỉ một vị (mặn); năm là có vô số thứ báu; sáu là sâu xa khó dò; bảy là rộng không bờ bến; tám là chứa những loài thân lớn; chín là thủy triều lên xuống đúng lúc, không vượt bờ cũ; mười là nhận mọi cơn mưa mà không đầy tràn.

 Bồ-tát cũng như vậy, làm mười sự nghiệp thì không ai sánh. Những gì là mười? Tu ở địa Duyệt Dự, dần dần đầy đủ thệ nguyện, dẫn dắt giáo hóa dân chúng. Sự nghiệp ở địa Ly Cấu là không ở chung với kẻ phạm giới. Ở địa Hưng Quang, hàng phục việc sát sinh trong thế gian (?). Ở địa Huy Diệu, tin sâu đạo Phật, không ai phá được; thường tu hạnh bình đẳng. Ở địa Nan Thắng, phương tiện khéo léo và thần thông không thể hạn lượng, dụ dắt giáo hóa người đời theo điều họ ưa thích. Ở địa Mục Kiến, (hiểu) nhân duyên sâu mầu, quán sát chúng sinh. Ở địa Huyền Diệu, hiểu đúng như thật, mọi hạnh đều vô vi. Ở địa Vô Động, có thể vui vẻ dẫn dắt hạnh trang nghiêm thanh tịnh vô cùng của Như Lai. Ở địa Thiện Tai Ý, (vào) cửa giải thoát sâu mầu.

 Này Phật tử, cũng như viên minh nguyệt châu lớn, vượt hơn mười loại báu, đặt ở đâu thì không đâu không sáng rực. Người thợ khéo bậc nhất dùng tay nghề khéo léo ghép lại, mài giũa cho sáng chói, xâu lại cho ánh sáng thanh tịnh tươi sáng, khiến nó hoàn hảo trọn vẹn; lấy của quý làm dây, thông suốt rõ ràng mà xâu qua; làm cây trụ lưu ly thẳng, đặt trên đầu cây cờ cao, tỏa ánh sáng chiếu gần xa. Đó là vật của bậc đế vương, vì chúng sinh mà giữ gìn báu này, khiến họ được nhờ ánh sáng, đem ra trước dâng hiện.

 Bồ-tát cũng như vậy, phát tâm cầu Nhất thiết trí thì tâm liền được thông suốt, vào mười dòng hiền thánh; một trí là đủ (?), thích ở nơi vắng vẻ; hiểu rõ cửa giải thoát hợp đức nhất tâm, chánh thọ tam-muội; hiểu rõ việc gom góp ba điều thanh tịnh này, tu sửa đạo nghiệp, việc chánh pháp; khéo tu thuần sạch, phương tiện khéo và thần thông; phân tích hiểu rõ nhiều loại hạnh của mười hai duyên khởi (mười hai khâu nhân duyên nối nhau tạo nên vòng sinh tử: vô minh, hành, thức, danh sắc, lục nhập, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử); trí tuệ và phương tiện khéo, cầm giữ ngọn cờ thánh mà được tự tại, nhân đó tỏa ánh sáng, dùng điều thích hợp của trí tuệ mà quán xét hạnh chúng sinh; đến bậc A-duy-nhan, gần thành tựu đạo Chánh giác cao nhất, dựng lập cho chúng sinh, khiến họ an trú trong mười địa — khi ấy mới gọi là Nhất thiết trí.

 Đó là phẩm pháp môn tích chứa hạnh bồ-tát, gom góp công đức và Nhất thiết trí. Chúng sinh nào không có gốc đức thì rốt cuộc không được nghe sự nghiệp đạo lớn này.

 Giải Thoát Nguyệt lại hỏi: "Nếu có người được nghe tiếng, gặp được nghĩa này, thì đã từng tích chứa công đức gì?" Đáp: "Phúc công đức ấy là do xưa kia đã từng vâng làm, thuận theo Nhất thiết trí. (Người mà) trí thánh nhờ đó không thể thuận chiếu, chiếu không thể xa, không làm hạnh đại từ thương xót mọi loài, (thì không được nghe) (?). (Người) lan tỏa như thế, ban ân che chở khắp nơi, nhờ đó tích đức, mới đạt được phẩm pháp môn này; sự sáng suốt như thế, thấy hiện công đức, thông suốt mà vào chỗ tích công. Vì sao? (Vì) như thế mới hiểu được điều này (?).

 Lại nữa, này Phật tử, nếu không phải bồ-tát thì không được nghe phẩm pháp môn này, cũng không tin sâu, nhận giữ, đọc tụng, huống gì là vâng làm, tinh tấn siêng tu, hàng phục, thành tựu. Vì vậy, này Phật tử, những người cùng loại với người đi vào công đức của Nhất thiết trí mới nhận giữ được điều này; nếu được nghe phẩm pháp môn này thì nghe liền tin, suy nghĩ vâng làm, siêng năng tinh tấn."

 Khi ấy, nhờ uy thần của Phật, ngay lúc đó mười ức cõi Phật mười phương, các thế giới Phật nhiều như số bụi đầy trong đó, sáu lần chấn động, vang tiếng sấm lớn. Nhờ ý thánh của Phật và ân nuôi dưỡng của kinh pháp, liền mưa hoa trời, xông hương thơm quý, các đồ trang sức của trời, áo trời, báu trời, chuỗi ngọc, tràng phan của trời; âm nhạc chư thiên không ai đánh mà tự vang; tiêu, sáo, đàn cầm, đàn sắt tự nhiên phát tiếng, hơn cả các vật của trời. Bậc thánh có Nhất thiết trí vì đã được gần gũi địa vô vi, nên mưa xuống những thứ cúng dường vi diệu. Như ở thế giới này, bốn phương cho đến cung trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời cao nhất của cõi Dục), cung điện trời của Tự Tại Thiên Vương — mọi thế giới trong thiên hạ khắp mười phương đều như vậy; lời giảng pháp này không đâu không lan khắp.

 Nhờ uy thần của Phật, từ mười ức cõi Phật mười phương nhiều như số bụi đầy trong đó, các bồ-tát nhiều như số bụi đầy trong bao nhiêu mười ức cõi Phật, mỗi vị đều đến tụ hội, khắp mười phương, mỗi vị tự khen rằng: "Lành thay, lành thay, này Phật tử! Ngài đã giảng phần cốt yếu của kinh pháp về các địa bồ-tát này. Chúng tôi cũng đều cùng một danh hiệu là Kim Cương Tạng, từ thế giới Kim Cương Thủ đến cõi nước này; đức Phật ở đó hiệu là Kim Cương Tràng. Chúng tôi từ chỗ Phật ấy đến. Tất cả chư Phật cũng đều chuyển (giảng) phần cốt yếu của kinh này, là ý thánh của Phật; các chúng hội cũng như vậy; những câu văn như thế, nghĩa lý vi diệu, hình tướng như vậy, nghĩa cũng như vậy, việc lợi ích không khác không riêng, cũng không dựa vào gì khác. Chúng tôi làm chứng. Nhờ uy thần Phật mà đến chúng hội này. Như chúng tôi đến cõi Phật này, vô lượng mọi thế giới mười phương cũng như vậy: mỗi cõi Phật, bốn phương, lên đến cung trời Tha Hóa Tự Tại, cung của Tự Tại Thiên Vương, cung điện kho báu minh nguyệt châu, các bồ-tát nhiều như số bụi đầy trong mười ức cõi Phật cũng đến hội như thế."

 Khi ấy Kim Cương Tạng nhìn các bồ-tát mười phương, xem các nhóm chúng hội, ngắm nhìn pháp giới, ngợi khen sự phát khởi tâm Nhất thiết trí; thấy sức hạnh thanh tịnh của chúng bồ-tát, nhận lấy Nhất thiết trí, tuyên bày đạo hạnh, tiêu trừ dơ bẩn của đời, dẫn dắt làm lợi bằng trí trùm khắp, thị hiện biến hóa thần thông, công đức không thể nghĩ bàn của sự nghiệp các bồ-tát; để tuyên bày đạo này, nhờ ý thánh của Phật, liền nói kệ (bài thơ tụng trong kinh) rằng:

 Vắng lặng, chẳng ham thích gì, tâm định tĩnh, chuyên nhất tinh ròng;

 Bình đẳng như hư không, ngay thẳng mà mênh mông (?);

 Đã lìa hoạn nạn, chán bỏ dơ bẩn, an trú trong trí tuệ của đạo.

 Nghe pháp và tu hành đều đặc biệt, là bậc tôn quý nhất trong các bồ-tát;

 Nghìn loại đức lành, tâm tu hành suốt ức kiếp;

 Cúng dường các bậc đại thánh, chư Phật đến trăm nghìn vị;

 Đối với bậc Tối Thắng (danh hiệu Phật: bậc hơn hết) tự tại, cung kính phụng thờ không thể lường.

 Thương xót mọi chúng sinh, khởi tâm bồ-tát;

 Tinh tấn, nghĩ đến kẻ lạc đường ngoài (?); nhẫn nhục, nuôi lớn lòng nhân hòa;

 Lòng biết hổ thẹn (trước điều ác) dồi dào bậc nhất, công đức và trí tuệ là hơn cả;

 Ý không dơ bẩn, có trí sáng của tính thánh Phật;

 Sức thù thắng mãi bình đẳng, khuyên phát tâm bồ-tát.

 Cúng dường các bậc Chúng Hựu (danh hiệu Phật: bậc che chở muôn loài) trong ba đời là nghĩa cao nhất;

 Rộng không giới hạn như hư không, mọi cõi nước đều thanh tịnh;

 Bình đẳng thuận theo nghĩa Phật, cho đến mọi pháp;

 Độ thoát làm lợi chúng sinh, hàng phục (ma) cho đến đạo tràng.

 Được làm địa đạo tôn quý, phát tâm không ai sánh;

 Từ niềm vui mừng (địa thứ nhất) đến lìa dơ bẩn (địa thứ hai), tiêu trừ mọi điều ác;

 Thực hành sức mạnh vi diệu, nhờ đó thành pháp trong trắng;

 Vâng làm theo lòng từ bi, tiến dần vào đạo cao hơn.

 Giới cấm và sự nghe pháp làm đức thêm giàu, lòng từ thương xót chúng sinh;

 Bỏ dơ bẩn, chẳng ôm giữ gì, thì thành chí thanh tịnh; nhìn khắp mọi thế gian, ba lửa (tham lam, giận dữ, mê muội) đang bừng cháy.

 Ở địa thứ ba chí ấy rộng lớn, vượt lên làm lợi chúng sinh;

 (Thấy) khổ não, không có cái "ta", cùng bệnh tật, ghẻ lở;

 Dập tắt khổ ở ba chỗ (?), thường tiêu trừ mọi thứ bừng cháy;

 Mến thích công đức Phật, tu hành thấy rõ lỗi lầm.

 Trí rộng lớn chiếu sáng, vượt hơn mọi ánh sáng;

 Tâm ý hành bình đẳng trong sạch, đạt trí thánh của đạo;

 An trú ở đây khéo cúng dường trăm nghìn ức chư Phật;

 Đều phụng thờ bậc cao nhất trong loài người, tâm lặng lẽ, đủ mọi công đức.

 Hàng phục tất cả, vượt lên địa Nan Thắng (khó thắng);

 Trí thánh làm phương tiện khéo, ý trí tuệ đã tu tập;

 Việc làm không thể lường, hàng phục (ma), làm lợi chúng sinh;

 Cúng dường bậc Thập Lực (danh hiệu Phật: bậc có mười trí lực), dùng đạo giáo hóa dân chúng.

 Gần gũi lẽ vô sinh (không có gì thật sự sinh ra), được vào địa thứ sáu;

 Chúng sinh đều khó hiểu (?), tiến lên, quay về khắp thế gian;

 Vì thân mà không lo (?), lãnh hội, biết có và không;

 Các pháp vốn trong sạch, trống không, sinh ra từ mười hai khâu (mười hai nhân duyên).

 Từ chỗ thấp kém nghĩ đến điều vi diệu (?), liền được vào địa thứ bảy;

 Trí tuệ và phương tiện khéo, đạt được tâm trong sáng;

 Đi xa (địa Viễn Hành), khó ai thắng nổi, chí lớn khó lấy gì ví;

 Lặng lẽ, vốn thanh tịnh, tâm sắc bén, chí biến đổi khéo (?).

 Các khổ đều bình đẳng, vượt lên địa Bất Động (không lay chuyển);

 Làm phúc, gây tội đủ loại; trí thánh vô số loại;

 Bậc cao nhất trong loài người là thù thắng, dựng lập trong sự vắng lặng;

 Được tu sửa mười điều tự tại (?), dạo đi trong cõi chúng sinh.

 Vì chúng sinh mà vào ý đạo của giới lành;

 Từ đây (địa thứ chín) vi diệu bậc nhất (?), tiến bước khắp mọi thế gian;

 Cứu vớt thu nhận chúng sinh, tu hành giải trừ dơ bẩn phiền não;

 Những vị ấy vâng giữ giới luật, liền vào chỗ giàu công đức.

 Việc làm như hoa đẹp, tuyên bày trí tuệ cao (?);

 Đã nhận hạnh như thế, hạnh xưa vốn trong trắng;

 Đạt đến địa thứ chín, được công đức trí tuệ;

 Các bậc Tối Thắng khuyến khích, ban sức, ưa thích điều chân chính cao nhất.

 Nhờ gần trí tuệ và công đức, thảy đều đạt đạo Phật;

 Có mười trăm nghìn tam-muội (thiền định chuyên nhất) vô vi;

 Được ánh sáng rộng lớn, dạo ở trong trí rất lớn;

 Sau đó mới thành tựu bậc A-duy-nhan (quán đỉnh: được chư Phật rưới ánh sáng lên đầu, công nhận sắp thành Phật) của trí trùm khắp.

 Cảnh giới ấy rộng lớn, tam-muội đến vô tận;

 Như đã thành rốt ráo, gần với Nhất thiết trí (trí biết hết thảy của Phật);

 Hoa sen lớn vô hạn, do nhiều thứ báu làm thành;

 Thân vị ấy cao lớn vô cùng, ngồi ở chính giữa.

 Các con của bậc Tối Thắng (các bồ-tát) cùng quyến thuộc đứng mà nhìn;

 Đức ấy vô số nghìn, ánh sáng vô lượng ức;

 Dập tắt khắp mười phương những phiền não khổ đau;

 Rồi bậc tối thắng đứng đầu (?) phát ánh sáng trăm nghìn ức.

 (Đến) chúng hội của bậc Tôn quý trong loài người, vượt qua mà vào mười phương;

 Ở trên hư không, hóa ra màn trướng kết ngọc bằng ánh sáng;

 Liền nhận các hạnh của Phật, thuận theo mà cúng dường Phật;

 Ở đó thấy chư Phật, bậc hiểu đạo cao nhất trong tất cả.

 Phật tử ở bậc A-duy-nhan đạt được pháp tốt đẹp cao nhất;

 Các Phật tử khắp nơi đều đi quanh để cúng dường;

 Bậc A-duy-nhan như thế phát ra ánh sáng tôn quý;

 Từ giữa mày của bậc cao nhất trong loài người, bậc đã thành Nhất thiết trí,

 Ánh sáng vượt hơn mọi ánh sáng, đi vào đỉnh đầu vị ấy;

 Nói về sự tịch diệt (vắng lặng, dứt hết phiền não) vô lượng, chấn động mọi thế gian;

 Mọi khổ ở địa ngục Vô Trạch (địa ngục nặng nhất, chịu khổ không ngừng) lúc ấy liền tiêu diệt.

 Như chỗ ta quy về là đạo của mọi chư Phật,

 Lại như thái tử tôn quý của bậc đế vương tối thượng;

 Ta thành tựu cũng như vậy, rốt ráo Nhất thiết trí;

 Như thế hướng đến và đạt được đạo tràng hùng mạnh của địa Pháp Vũ (mưa pháp).

 Bậc chí nhân an trú ở đây, hạnh trí không thể lường;

 Chúng sinh cùng ngợi khen, ở đây giác ngộ thành Phật.

 Sắc giới, Vô sắc giới, Dục giới đều tụng niệm;

 Cõi nước của dân chúng, pháp giới đều ngợi khen.

 Hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành) và vô vi (những gì không do tạo tác), cùng cõi không có thân,

 Thảy đều được phân tích lựa chọn, ngợi khen đều theo đúng pháp.

 Từ đây thêm lên vô cùng, mọi việc không kiêu mạn;

 Dựng lập hạnh như vậy, (hiểu) trí vi diệu của chư Phật,

 Điều bí mật của bậc tôn quý trong loài người, thấu suốt vô số kiếp;

 Như số lông, số cát, đi vào khắp các thế giới.

 Bậc người trong loài người ra đời, giác ngộ, bậc thánh bỏ nhà;

 Vòng quanh núi Thiết Vi (núi sắt bao quanh thế giới), thành tựu và thị hiện;

 Mọi chỗ hướng về đều đến cửa giải thoát vắng lặng;

 Điều chí ấy đạt được: thảy đều vào đạo.

 Chí rộng lớn, an trú ở đây, các bậc Tối Thắng tuôn mưa pháp;

 Xoay vần khắp tất cả, thu giữ tâm ý (chúng sinh);

 Mưa xuống mọi chúng sinh, như gió nâng giữ nước (?);

 Mưa pháp của chư Phật, chỗ thu nhận cũng như vậy.

 An trú trong một pháp, tiếng vang rộng khiến (ai cũng) được nghe;

 Ở các cõi Phật mười phương, vô số loài chúng sinh

 Nghe bậc Chúng Hựu mà vâng giữ, thảy đều làm thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu);

 Vô số chúng tu hành đúng lúc, bồ-tát ấy học rộng nghe nhiều.

 Hạnh trí đến chỗ sức lớn, nhờ hạnh vốn có từ đời trước;

 Trong một chốc lát, khắp ức cõi Phật,

 Mưa xuống giọt cam lộ (nước ngọt bất tử, ví với pháp Phật), vui vẻ dập tắt mọi phiền não;

 Việc làm có tính nhân hòa, là mưa pháp của chư Phật.

 Có sáu thần thông, an trú ở đây, vượt lên đến cung trời;

 Cảnh giới của bậc cao nhất trong loài người, thị hiện khắp mười phương;

 Xoay vần biến đổi, suốt vô số ức nghìn kiếp;

 Phạm thiên (vua cõi trời Phạm) cùng chúng sinh, tâm đều theo đạo Phật.

 Bậc thánh minh đứng ở đây, trong một bước cất chân,

 Thì bậc ở địa thứ chín (cũng không biết được) (?); chỗ an trú không thể lay dời;

 Tổng trì (năng lực ghi nhớ giữ gìn mọi pháp), trí tuệ, công đức, huống gì là chúng sinh mà phải sợ (?);

 Mọi chúng trong ba cõi (đều được giáo hóa) thành thanh văn, duyên giác.

 Bậc Tối Thắng đứng ở đây, cũng thị hiện khắp nơi;

 Ba cõi không gì ngăn trở, hiểu rõ trí của pháp giới;

 Đều khắp mọi cõi nước, chúng sinh và pháp không sót;

 Chư Phật đều đủ công đức, lại nương vào Tam Tôn (ba ngôi tôn quý: Phật, Pháp, Tăng).

 Bậc thánh thông đạt an trú ở đây, noi theo mà phụng thờ Phật;

 Khắp mọi cõi mười phương, đi khắp các pháp giới;

 Hiện ra trước mắt mà cúng dường, cung kính các đồ chúng;

 Thảy đều thành công đức, như áo trời trang nghiêm.

 Bậc hiền thánh an trú ở đây, ánh sáng trí chiếu soi mọi người;

 Tiêu diệt bóng tối ngu si, làm mặt trời chỉ bày pháp;

 Ánh sáng của (vua trời) Tự Tại là hơn cả, dẹp trừ mọi rối loạn của đời;

 Các Phật tử cũng như vậy, ánh sáng tiêu trừ phiền não.

 An trú ở đây trong ba đời, là bậc tôn quý trên khắp thế gian;

 Hiểu đạo, là bậc hùng mạnh nhất, tuyên bày sự nghiệp ba thừa (ba con đường tu: thanh văn, duyên giác, bồ-tát);

 Trong một chốc lát, đạt vô số tam-muội;

 Ở các cõi mười phương, thấy chư Phật không thể hạn lượng.

 Này các Phật tử, như vậy là nêu sơ lược về các địa;

 Dù trăm nghìn kiếp ngợi khen rộng rãi, đức ấy cũng không hết.

 Đức lìa dơ bẩn là như vậy, các địa ấy dẫn đến giác ngộ bình đẳng;

 Chỗ nương tựa như hoa (?), như núi lớn dựa vào mặt đất.

 Các Phật tử ở địa thứ nhất, thấy kẻ oán mà không giận ghét,

 Ví như tuyết đọng trên đỉnh núi, trong đó có thuốc cho chúng sinh.

 (Địa thứ hai) hiểu rõ giới cấm và sự nghe pháp, như hương thơm quý tỏa lan;

 (Địa thứ ba) như hoa sen trong ao, nhờ đó mà sinh ra.

 (Địa thứ tư) báu đạo không gì làm rối, liền đạt ánh sáng thánh,

 Như tiên nhân ở trong núi, vui sống tự mình an vui.

 (Địa thứ năm như) hương mầu của quỷ thần (?), đạt năm thần thông;

 (Địa thứ sáu) giảng về sáu loại quả báo (?), như của báu núi Mã Nhĩ.

 Địa thứ bảy giác ngộ thù thắng, như rồng nắm giữ điềm lành;

 Đạt địa thứ tám tự tại, như núi Đại Thiết Vi;

 Vào địa thứ chín, là cỗ xe vi diệu cao nhất;

 (Địa thứ mười) có công đức của chư Phật, như núi Tu-di chiếu sáng.

 Đầy đủ nguyện ở địa thứ nhất; (địa thứ hai) từ xưa rải hương giới cấm;

 Thực hành công đức địa thứ ba, cũng như vậy thực hành địa thứ tư;

 Sự thanh tịnh của địa thứ năm, địa thứ sáu thực hành điều huyền diệu;

 Địa thứ bảy ý không vướng mắc, nói về địa thứ tám thì vô số (điều);

 Nhận được bậc thánh thứ chín, tâm cầu trí vi tế;

 Thực hành giữa chúng sinh, rồi mới vào trí thánh;

 (Địa thứ mười) có thân của chư Phật, nhờ tổng trì mọi pháp.

 Như vậy hạnh như biển lớn, tâm bồ-tát không giận;

 Thông được mười hạnh, là nhờ tâm phát từ ban đầu;

 Tu hạnh đến địa thứ hai (?), một lòng định ở địa thứ ba;

 Thanh tịnh ở địa thứ tư, thì liền chiếu sáng địa thứ năm;

 Địa thứ sáu phá khổ thấp kém, nhờ đó liền đến địa thứ bảy;

 Tự nhiên cầm ngọn cờ chân chính, địa thứ tám là rất hài hòa;

 Địa thứ chín nhận mọi hạnh, ánh sáng trí chiếu xa;

 Địa thứ mười là A-duy-nhan, hiểu rõ, thù thắng nhất.

 Báu công đức trong lành, xưa vốn từng tu hành như vậy;

 (Dù) có thể nghiền các cõi nước mười phương (thành bụi) mà đếm hết tất cả,

 Có thể trong một tâm niệm thấy và hiểu khắp tâm chúng sinh,

 Còn có thể dùng một sợi lông đo hết hư không,

 (Nhưng) ngợi khen trăm nghìn ức kiếp cũng không nói hết đức Phật.

 Kim Cương Tạng nói: "Sở dĩ gọi là định ý Đại Quang (ánh sáng lớn) là vì trí đạo đã đầy đủ, thành bậc A-duy-nhan, liền đủ đạo Phật, mọi người đều được an ổn; như ánh sáng mặt trời, thiên hạ ngưỡng trông; chư Phật mười phương đều từ đó mà sinh ra, nhờ đó mà thành tựu."

 Phật bảo các bồ-tát: "Lành thay, lành thay, Kim Cương Tạng đã ngợi khen giảng nói việc mười địa này, là điều các khai sĩ (bồ-tát) cần thực hành, từ lúc mới phát ý cho đến bậc A-duy-nhan. Như mặt trăng mới mọc, đến ngày rằm thì tròn đầy, sáng hơn mọi ngôi sao; bồ-tát cũng như vậy, dần dần đầy đủ mọi hạnh: năm giới (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), mười điều lành, bốn tâm bình đẳng (tứ đẳng: từ, bi, hỷ, xả — thương yêu, xót thương, vui theo, buông bỏ, trải đều đến mọi người), bốn ân (bốn cách thu phục chúng sinh), sáu độ vô cực (sáu pháp tu đưa người sang bờ giải thoát: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), đại từ đại bi, phương tiện khéo léo, tự mình đạt đến thành Phật, thấm nhuần chúng sinh.

 Như trồng cây, mọc rễ, thân, đốt, cành, lá, hoa, quả, mọi người ăn dùng, trừ được đói thiếu; bồ-tát cũng như vậy, từ lúc mới phát ý tự mình đến thành Phật, không ai không được cứu giúp, đều được đến đạo. Như trăm thứ lúa, cỏ cây, hoa quả, các thứ thuốc đều nhờ đất mà sinh; bồ-tát cũng như vậy, thực hành mười địa này, tự mình đến thành Phật, độ thoát mười phương. Như biển lớn sinh ra các thứ báu đẹp, của quý vô lượng, làm lợi cho thiên hạ; kinh này cũng như vậy, thành tựu mười địa của bồ-tát, khiến được thành Phật, đức hơn hư không.

 Như mặt trời mặt trăng bỗng chiếu sáng bốn phương, thiên hạ ngưỡng trông; bồ-tát thực hành điều này, tự mình đến đạo Phật, chúng sinh nhờ ơn, trừ vô lượng tai nạn sinh, già, bệnh, chết, đều lên nhà đạo. Như bậc vua thầy thuốc chữa bệnh cho mọi người, không ai không khỏi; kinh này cũng như vậy, tiêu trừ bệnh dâm dục, giận dữ, ngu si của loài chúng sinh, khiến đến chỗ chân chính. Như Chuyển luân vương giáo hóa bốn phương, không ai không vâng lệnh; bồ-tát cũng như vậy, dùng bốn tâm bình đẳng và bốn ân giáo hóa những người còn chấp có cái "ta", bám vào tứ đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió tạo nên thân xác), khiến họ đến chỗ không sợ hãi, không còn giữ gìn bốn việc (?), bệnh của tâm trừ hẳn.

 Như núi Tu-di ở giữa bốn phương; kinh này cũng như vậy, là tinh hoa của mọi kinh điển, đạo đức rộng sáng, chí bình đẳng chân chính, hiểu thấu lẽ không có thân (thật), cho đến đạo vô thượng chánh chân, độ thoát mọi tai họa sinh, già, bệnh, chết, xoay vòng không dứt; là nơi sinh ra chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại; là vực biển của các kinh, là cung điện của đạo đức, là kho chứa hạnh các bồ-tát, là nhà đạo nơi hội họp; là lương thực phúc đức mà người trong ba cõi tìm cầu; (nhờ kinh này) dâm dục, giận dữ, ngu si bỗng tự tiêu mất.

 Như hư không chứa đựng mọi loài có hình tướng, sinh ra và nuôi lớn chúng, không gì không nhờ vào nó; kinh này cũng như vậy, là nơi sinh ra các bồ-tát và chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại; dùng phương tiện khéo và trí tuệ khai hóa các chúng thanh văn và duyên giác, khiến đều được độ thoát; dân chúng ba cõi đều được cứu giúp, thoát nạn ba khổ, đều được cởi trói, khắp nơi phát ý cầu đạo, vào kho pháp sâu xa, pháp thân vô cùng, khai hóa mười phương.

 Dù đem bảy báu (bảy thứ của quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não) đầy khắp các cõi Phật mười phương nhiều như cát sông Hằng để cúng dường chư Phật mười phương, cũng không bằng nhận giữ kinh này, đọc tụng, giảng nói, chỉ bày cho bạn đồng học, để đền ơn chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại. Địa của chư Phật trong khắp mười phương, đạo đức thánh thiện không gì bằng. Hư không còn có thể đo, biển mười phương còn biết được số giọt nước, chứ học kinh điển này thì đức không thể hạn lượng."

 Bồ-tát Kim Cương Tạng thuyết pháp như vậy, Như Lai vui lòng chấp nhận. Tất cả bồ-tát, chư thiên, rồng, thần, càn-thát-hòa, a-tu-la, Đế Thích, Phạm thiên, Tứ Thiên Vương, Đại Thần Diệu Thiên, trời Tịnh Cư, trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời thứ sáu của cõi Dục), ở trong cung trời thứ sáu, nơi điện báu minh nguyệt châu — (về việc tu hành) từ lúc mới phát tâm mà tu địa Duyệt Dự, từ địa thứ nhất đến thứ hai, từ thứ ba lên thứ tư, thứ năm, thứ sáu đến thứ bảy, thứ tám, thứ chín đến thứ mười, thành Chánh giác cao nhất — tất cả những người trong hội nghe điều bồ-tát Kim Cương Tạng nói, không ai không vui mừng.

 Kinh Tiệm Bị (Tiệm Bị Nhất Thiết Trí Đức Kinh: kinh về sự dần dần đầy đủ công đức của Nhất thiết trí), quyển thứ năm.

 Ngày hai mươi mốt tháng mười một năm Nguyên Khang thứ bảy (năm 297 sau Công nguyên, đời vua Tấn Huệ Đế), sa-môn (người xuất gia) Pháp Hộ (tức Trúc Pháp Hộ, nhà dịch kinh nổi tiếng đời Tây Tấn) ở chùa Thị Tây tại Trường An (kinh đô xưa của Trung Quốc), tự mình cầm bản tiếng Phạn, tự tay dịch ra tiếng nước Tấn, khiến khắp mười phương đều được nhờ ánh sáng, đạt đến chỗ không hình tướng, độ thoát chúng sinh, mọi người cùng vui mừng được cứu. Nay giải thích mười địa, dịch tên tiếng Phạn ra tiếng Tấn: địa thứ nhất, tiếng Thiên Trúc (Ấn Độ) gọi là Bỉ-mâu-đề-đà, tiếng Tấn là Duyệt Dự (vui mừng). Địa thứ hai tên là Duy-ma-la, tiếng Tấn là Ly Cấu (lìa dơ bẩn). Địa thứ ba tên là Bỉ-phi-ca-la, tiếng Tấn là Hưng Quang (phát ánh sáng). Địa thứ tư tên là A-chí-mô, tiếng Tấn là Huy Diệu (rực sáng). Địa thứ năm tên là Đầu-xà-da, tiếng Tấn là Nan Thắng (khó thắng). Địa thứ sáu tên là A-tỉ-mâu-khư, tiếng Tấn là Mục Kiến (thấy ngay trước mắt). Địa thứ bảy tên là Đầu-la-ca-ma, tiếng Tấn là Huyền Diệu (sâu xa mầu nhiệm). Địa thứ tám tên là A-già-la, tiếng Tấn là Vô Động (không lay chuyển). Địa thứ chín tên là Miểu-đầu-ma-đề, tiếng Tấn là Thiện Tai Ý (ý tốt lành). Địa thứ mười tên là Đàm-ma-di-ca, tiếng Tấn là Pháp Vũ (mưa pháp).

◄ Trước

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video