Sách *Công Đốc tướng pháp* (phép xem tướng của ông Công Đốc), Thiên trên, Quyển 7 (tiếp theo)
Bí quyết đoán tuổi thọ
Công Đốc (tác giả sách) nói: Người xưa bảo rằng trong các bí quyết xem tướng, đoán thọ hay yểu (sống lâu hay chết sớm) là khó nhất. Không chỉ xem nhân trung (rãnh nhỏ giữa mũi và môi trên); chỉ có thần (vẻ tinh anh, sức sống toát ra, nhất là qua ánh mắt) mới định được. Phép ấy vốn chính xác, nhưng vận dụng thì khó định.
Nói chung, tuổi thọ đều lấy năm ách (năm hạn, năm gặp tai ương) làm phép định. Những người không chết vào năm ách là vì có ba loại ách: chính ách (năm hạn chính), bàng ách (năm hạn phụ, lệch ra từ năm hạn chính) và ứng chứng ách (năm hạn ứng nghiệm sớm hoặc muộn hơn năm hạn kia). Vì vậy Đạt Ma và Ma Y (hai bậc tổ sư của môn tướng thuật) có thuyết "ba lần chín, bốn lần chín, sáu lần bảy, bảy lần bảy", nhưng đều nói sơ lược, không kỹ. Thiên này được lập ra để bàn về tuổi thọ.
Tôi xét thấy: khi đạo trời thuần hậu thì những gì con người được trời phú cũng dày dặn. Trí thức mở mang tương đối muộn, tính tình hành xử tương đối [chất phác] (?).
Khi đạo trời có cơ mỏng, thì những gì con người được trời phú cũng mỏng. Trí thức mở mang tương đối sớm, tính tình hành xử tương đối khéo léo. Tuổi thọ theo đó mà tăng giảm. Thời thượng cổ, người thọ tám chín mươi tuổi, thậm chí trăm tuổi, chẳng có gì lạ; nay thì hiếm hoi lắm.
Cho nên các tướng người hiện nay phần đông là: giọng nói tản mát, không tụ; thần mắt nổi nhạt, không có gốc; môi hếch, răng lộ; khí tiết ra ngoài mà không thu lại. Đó là tướng không thọ, cũng là do khí số (vận khí của thời thế) gây nên.
Tuy vậy, ách chết có số định, năm ách có trước có sau. Đàn ông lấy 9 năm làm một ách, trong đó cũng có khi 7 năm một ách. Đàn bà lấy 8 năm làm một ách, trong đó cũng có khi 6 năm một ách.
Tôi xét lời giải trong Kinh Dịch thì thấy: Thái cực (trạng thái nguyên sơ hỗn nhất trước khi có âm dương) lúc mới phân ra thì hoá thành hai, tức là 9 với 7, 8 với 6.
Xét ra: số 9 là quẻ Ly (một trong tám quẻ của Kinh Dịch, tượng lửa), ứng với người con gái giữa. Số 7 là quẻ Đoài (tượng đầm nước), thuộc thiếu âm (âm còn non). Bởi đàn ông ngoài dương trong âm, khí hoá thành số lẻ mà ứng với khí âm.
Số 8 là quẻ Cấn (tượng núi), ứng với người con trai út. Số 6 là quẻ Càn (tượng trời), thuộc lão dương (dương đã già, cực thịnh). Bởi đàn bà ngoài âm trong dương, khí hoá thành số chẵn mà ứng với khí dương. Đó là sự phản ứng âm dương của Hậu thiên (trật tự vũ trụ sau khi đã hình thành, vận hành trong đời thường), tức là nghĩa "âm ở trên, dương ở dưới".
Lại xét Hà đồ, Lạc thư (hai đồ hình số học cổ, gốc của Kinh Dịch), thấy trong đó: quẻ Chấn (tượng sấm) đến ở vị trí quẻ Cấn, hào động (vạch của quẻ biến đổi từ âm sang dương hoặc ngược lại) hoá thành 9, đó là người con trai cả. Quẻ Tốn (tượng gió) đến ở vị trí quẻ Khôn (tượng đất), hào động hoá thành 7, đó là người con gái cả. Đây là khí hoá của 9 và 7.
Quẻ Càn đến ở vị trí quẻ Ly, hào động hoá thành 8, đó là lão dương. Quẻ Ly đến ở vị trí quẻ Chấn, hào động hoá thành 6, đó là người con gái giữa. Đây là khí hoá của 8 và 6. Đó là âm dương Tiên thiên (trật tự vũ trụ nguyên thuỷ, có trước khi muôn vật thành hình) cùng song hành, số lẻ số chẵn tự giao hợp với nhau.
Cho nên 9 năm, 7 năm là ách định của đàn ông; 8 năm, 6 năm là ách định của đàn bà. Phàm người đi vào năm ách, không chết thì cũng bệnh nặng, hoặc gặp tai hoạ bất ngờ, hoặc kiện tụng, tù tội, khắc hại người thân, hoặc hao tổn, bị liên luỵ.
Nhưng cũng có người nhờ năm ách mà phát đạt; thời loạn thường có tướng này. Vì hình cục (dáng vóc, cấu trúc tổng thể của thân thể và gương mặt) của họ sát khí nặng mà lộ uy, nên trong năm chính ách gặp hiểm mà phát đạt; đến năm bàng ách thì ắt bị vấp ngã.
Người có hình cục hoà nhã, ẩn sâu thì trong năm chính ách lại gặp rối ren mà đổ vỡ, đến năm bàng ách ngược lại có lợi. Còn người không dày không mỏng, không lộ không hoà thì gặp hại vào năm ứng chứng ách, còn năm chính ách và năm bàng ách đều không liên quan.
Đây là kinh nghiệm nhiều năm của tôi, lại đem tham khảo y học, số học và đan kinh (sách luyện đan, tu luyện của Đạo gia) cho thấu suốt rồi mới đối chứng.
Người xưa có biết mà không nói rõ, ấy là từ thời Ngũ Đại (khoảng năm 907–960) trở về trước, chỉ thấy tản mác đây đó. Người sau có kẻ không biết mà nói bừa, ấy là từ đời Tống trở về sau, xen tạp làm cho rối loạn.
Nay tôi đặc biệt phân biệt, chú giải kỹ chính ách, bàng ách, ứng chứng ách, làm phép định ngàn đời của bí quyết đoán tuổi thọ, chờ các bậc cao minh chọn lấy mà dùng.
Phép tính năm ách cho đàn ông
1. 9 tuổi: đây là chính ách lần thứ nhất của đàn ông. Người có hình chất thanh gầy mà lộ (người mảnh, xương và thần khí lộ ra ngoài) thì 7 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Người có hình chất trọc hậu mà kín (người đầy đặn, nặng nề, thần khí ẩn sâu) thì 11 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Nếu là người hình Thuỷ (tướng học chia dáng người thành năm loại theo ngũ hành Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ; hình Thuỷ là dáng người tròn đầy) thì cộng 1 tuổi: 10 tuổi là bàng ách, 12 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Người hình Hoả (dáng nhọn, sắc đỏ, hay động) cộng 2 tuổi: 11 tuổi là bàng ách, 13 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Người hình Kim (dáng vuông vức, sắc trắng) cộng 3 tuổi: 12 tuổi là bàng ách; Kim mỏng thì 10 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách, Kim dày thì 14 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Người hình Mộc (dáng cao gầy, thẳng) cộng 4 tuổi: 13 tuổi là bàng ách, 11 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Người hình Thổ (dáng dày dặn, chắc nặng) cộng 5 tuổi: 14 tuổi là bàng ách, 16 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Đó là phép ba loại năm ách.
Lại như người có tướng kiêm thể (mang hai hình ngũ hành cùng lúc). Nếu hai hình tương sinh (hành này nuôi dưỡng hành kia, như Mộc sinh Hoả, Thổ sinh Kim) thì theo số chính mà cộng dồn: cục Mộc–Hoả cộng 6 tuổi, cục Thổ–Kim cộng 8 tuổi, đều là năm bàng ách.
Nếu hai hình tương khắc (hành này chế ngự hành kia, như Kim khắc Mộc, Thổ khắc Thuỷ) thì lấy số chính rồi chia đôi: cục Mộc–Kim cộng 3 tuổi rưỡi, cục Thuỷ–Thổ cộng 3 tuổi, đều là năm bàng ách.
Người hình chất thanh gầy mà lộ thì lùi sớm 2 năm làm ứng chứng ách. Người hình chất trọc hậu mà hoà thì lùi muộn 2 năm làm ứng chứng ách. Cũng có khi hai ách trùng làm một, gọi là trùng ách (hạn chồng hạn), thì căn cứ từng hình mà cộng.
2. 18 tuổi: là năm chính ách thứ hai của đàn ông. Nếu hình chất thanh gầy mà lộ thì 16 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Nếu hình chất trọc hậu mà hoà thì 20 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Hình Thuỷ cộng 1 tuổi: 19 tuổi là bàng ách, 21 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Hình Hoả cộng 2 tuổi: 20 tuổi là bàng ách, 22 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Hình Kim cộng 3 tuổi: 21 tuổi là bàng ách; Kim mỏng thì 19 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách, Kim dày thì 23 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Hình Mộc cộng 4 tuổi: 22 tuổi là bàng ách, 20 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Hình Thổ cộng 5 tuổi: 23 tuổi là bàng ách, 25 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Đó là ba phép chính ách, bàng ách, ứng chứng ách.
Lại như kiêm thể tương sinh thì theo số chính mà cộng: hình Thuỷ–Mộc cộng 5 tuổi, hình Hoả–Thổ cộng 7 tuổi, đều là năm bàng ách. Kiêm thể tương khắc thì lấy số chính chia đôi: hình Mộc–Thổ cộng 4 tuổi rưỡi, hình Hoả–Kim cộng 2 tuổi rưỡi, đều là năm bàng ách.
Hình chất thanh gầy mà lộ thì lùi sớm 2 năm làm ứng chứng ách; hình chất trọc hậu mà hoà thì lùi muộn 2 năm làm ứng chứng ách. Cũng có khi hai ách hợp làm một, gọi là trùng ách, thì căn cứ từng hình mà cộng dồn.
3. 27 tuổi: là năm chính ách thứ ba của đàn ông. Nếu hình chất thanh gầy mà lộ thì 25 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Nếu hình chất trọc hậu mà hoà thì 29 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Cục Thuỷ cộng 1 tuổi: 28 tuổi là bàng ách, 30 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Cục Hoả cộng 2 tuổi: 29 tuổi là bàng ách; người mỏng thì 27 tuổi là trùng ách, người dày thì 31 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Cục Kim cộng 3 tuổi: 30 tuổi là bàng ách; Kim mỏng thì 28 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách, Kim dày thì 32 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Hình Mộc cộng 4 tuổi: 31 tuổi là bàng ách, 29 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Hình Thổ cộng 5 tuổi: 32 tuổi là bàng ách, 34 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Đó là ba phép chính ách, bàng ách, ứng chứng ách.
Lại như kiêm thể tương sinh thì theo số chính mà cộng dồn: hình Kim–Thuỷ cộng 4 tuổi, hình Thổ–Kim cộng 8 tuổi, đều là năm bàng ách. Nếu kiêm thể tương khắc thì lấy số chính chia đôi: hình Thuỷ–Thổ cộng 3 tuổi, cục Thuỷ–Hoả cộng 1 tuổi rưỡi, đều là năm bàng ách.
Hình chất thanh gầy mà lộ thì lùi sớm 2 năm làm ứng chứng ách của bàng ách; hình chất trọc hậu mà hoà thì lùi muộn 2 năm làm ứng chứng ách của bàng ách. Lại có khi hai ách hợp làm một thì căn cứ từng hình mà suy.
4. 36 tuổi: là năm chính ách thứ tư của đàn ông, và ách này là hung hiểm nhất. Nếu hình cục thanh gầy mà lộ thì 34 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Nếu hình cục trọc hậu mà hoà thì 38 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Hình Thuỷ cộng 1 tuổi: 37 tuổi là bàng ách, 39 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Cục Hoả cộng 2 tuổi: 38 tuổi là bàng ách; Hoả mỏng thì 36 tuổi là trùng ách, Hoả dày thì 40 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Cục Kim cộng 3 tuổi: 39 tuổi là bàng ách; Kim mỏng thì 37 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách, Kim dày thì 41 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Hình Mộc cộng 4 tuổi: 40 tuổi là bàng ách, 38 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Cục Thổ cộng 5 tuổi: 41 tuổi là bàng ách, 43 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Đó là chính ách, bàng ách, ứng chứng ách. Lại phải xét bộ vị (các vùng trên mặt ứng với từng độ tuổi) và xem khí sắc (màu da và vẻ khí hiện trên mặt). Ách này là then chốt của lành dữ, thành bại.
Lại như kiêm thể tương sinh thì theo số chính mà cộng dồn: Kim–Thuỷ cộng 4 tuổi, Thuỷ–Mộc cộng 5 tuổi, đều là năm bàng ách. Nếu kiêm thể tương khắc thì lấy số chính chia đôi: cục Mộc–Kim cộng 3 tuổi rưỡi, hình Thuỷ–Thổ cộng 3 tuổi, đều là năm bàng ách.
Hình cục thanh gầy mà lộ thì lùi sớm 2 năm làm ứng chứng ách của bàng ách; hình cục trọc hậu mà hoà thì lùi muộn 2 năm làm ứng chứng ách của bàng ách. Cũng có khi hai ách hợp làm một thì theo từng hình mà cộng dồn.
5. 42 tuổi: là năm chính ách thứ năm của đàn ông. Đây là từ số 9 chuyển sang số 7, nên rơi vào 42 tuổi. Nếu thanh gầy mà lộ thì 40 tuổi là ứng chứng ách của chính ách; nếu trọc hậu mà hoà thì 44 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Cục Thuỷ cộng 1 tuổi: 43 tuổi là bàng ách, 45 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Hình Hoả cộng 2 tuổi: 44 tuổi là bàng ách; Hoả mỏng thì 42 tuổi là trùng ách, Hoả dày thì 46 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Cục Kim cộng 3 tuổi: 45 tuổi là bàng ách; Kim mỏng thì 43 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách, Kim dày thì 47 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Cục Mộc cộng 4 tuổi: 46 tuổi là bàng ách, 44 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Cục Thổ cộng 5 tuổi: 47 tuổi là bàng ách, 49 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Đó là ba phép chính ách, bàng ách, ứng chứng ách.
Lại như kiêm thể tương sinh thì theo số chính mà cộng dồn: cục Mộc–Hoả cộng 6 tuổi, hình Hoả–Thổ cộng 7 tuổi, đều là năm bàng ách. Nếu kiêm thể tương khắc thì lấy số chính chia đôi: cục Thuỷ–Thổ cộng 3 tuổi, cục Thuỷ–Hoả cộng 1 tuổi rưỡi, đều là năm bàng ách.
Hình cục thanh gầy mà lộ thì lùi sớm 2 năm làm ứng chứng ách; hình cục trọc hậu mà hoà thì lùi muộn 2 năm làm ứng chứng ách. Cũng có khi hai ách hợp làm một thì theo từng hình mà cộng dồn.
6. 49 tuổi: là năm chính ách thứ sáu của đàn ông, đây là số bảy lần bảy. Nếu hình cục thanh gầy mà lộ thì 47 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Nếu hình cục trọc hậu mà hoà thì 51 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Cục Mộc (?) (đúng ra là cục Thuỷ) cộng 1 tuổi: 50 tuổi là bàng ách, 52 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Cục Hoả cộng 2 tuổi: 51 tuổi là bàng ách; Hoả mỏng thì 49 tuổi là trùng ách, Hoả dày thì 53 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Cục Kim cộng 3 tuổi: 52 tuổi là bàng ách; Kim mỏng thì 50 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách, Kim dày thì 54 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Cục Mộc cộng 4 tuổi: 53 tuổi là bàng ách, 51 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Cục Thổ cộng 5 tuổi: 54 tuổi là bàng ách, 56 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Đó là phép ba loại năm ách.
Lại như kiêm thể tương sinh thì theo số chính mà cộng dồn: cục Mộc–Hoả cộng 6 tuổi, cục Hoả–Thổ cộng 7 tuổi, đều là năm bàng ách. Nếu kiêm thể tương khắc thì lấy số chính chia đôi: cục Thuỷ–Hoả cộng 1 tuổi rưỡi, hình Hoả–Kim cộng 2 tuổi rưỡi, đều là năm bàng ách.
Hình cục thanh gầy mà lộ thì lùi sớm 2 năm làm ứng chứng ách; hình cục trọc hậu mà hoà thì lùi muộn 2 năm làm ứng chứng ách. Cũng có khi hai ách hợp làm một thì theo từng hình mà cộng dồn.
7. 58 tuổi: là năm chính ách thứ bảy của đàn ông, lại lấy 9 năm mà cộng tiếp. Nếu hình cục thanh gầy mà lộ thì 56 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Nếu hình cục trọc hậu mà hoà thì 60 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Hình Thuỷ cộng 1 tuổi: 59 tuổi là bàng ách, 61 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Cục Hoả cộng 2 tuổi: 60 tuổi là bàng ách; Hoả mỏng thì 58 tuổi là trùng ách, Hoả dày thì 62 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Cục Kim cộng 3 tuổi: 61 tuổi là bàng ách; Kim mỏng thì 59 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách, Kim dày thì 63 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách.
Cục Mộc cộng 4 tuổi: 62 tuổi là bàng ách, 60 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Cục Thổ cộng 5 tuổi: 63 tuổi là bàng ách, 65 tuổi là ứng chứng ách của bàng ách. Cũng dùng ba phép này mà xét.
Lại như kiêm thể tương sinh thì theo số chính mà cộng dồn; kiêm thể tương khắc thì lấy số chính chia đôi. Các điều khác như lệ ở trên.
8. 67 tuổi: là năm chính ách thứ tám của đàn ông, cách cộng dồn như trên.
9. 76 tuổi: là năm chính ách thứ chín của đàn ông, cách cộng dồn như trên.
10. 85 tuổi: là năm chính ách thứ mười của đàn ông, cách cộng dồn như trên.
11. 94 tuổi: là năm chính ách thứ mười một của đàn ông, cách cộng dồn như trên.
Phép tính năm ách cho đàn bà
1. 8 tuổi: là năm chính ách thứ nhất của đàn bà. Nếu hình cục thanh gầy mà lộ thì 6 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Nếu hình cục trọc hậu mà hoà thì 10 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Cục Thuỷ cộng 1 tuổi: 9 tuổi là bàng ách. Cục Hoả cộng 2 tuổi: 10 tuổi là bàng ách. Cục Kim cộng 3 tuổi: 11 tuổi là bàng ách. Cục Mộc cộng 4 tuổi: 12 tuổi là bàng ách. Cục Thổ cộng 5 tuổi: 13 tuổi là bàng ách.
Phàm cục Mộc, cục Hoả và Kim mỏng đều lùi sớm 2 năm; cục Thuỷ, cục Thổ và Kim dày đều lùi muộn 2 năm; đó đều là ứng chứng ách của bàng ách. Đây là ba phép tính năm ách.
Lại như kiêm thể tương sinh thì theo số chính mà cộng dồn: cục Thuỷ–Mộc cộng 5 tuổi, cục Thuỷ–Kim cộng 4 tuổi, đều là năm bàng ách. Người thanh gầy mà lộ thì lùi sớm 2 năm; người trọc hậu mà hoà thì lùi muộn 2 năm; đều là ứng chứng ách của bàng ách. Lại có khi hai ách hợp làm một thì theo từng hình mà cộng dồn.
2. 16 tuổi: là chính ách thứ hai của đàn bà. Nếu thanh gầy mà lộ thì 14 tuổi là ứng chứng ách của chính ách; nếu trọc hậu mà hoà thì 18 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Cục Thuỷ cộng 1 tuổi: 17 tuổi là bàng ách. Cục Hoả cộng 2 tuổi: 18 tuổi là bàng ách. Cục Kim cộng 3 tuổi: 19 tuổi là bàng ách. Cục Mộc cộng 4 tuổi: 20 tuổi là bàng ách. Cục Thổ cộng 5 tuổi: 21 tuổi là bàng ách.
Phàm cục Mộc, cục Hoả và Kim mỏng đều lùi sớm 2 năm; cục Thuỷ, cục Thổ và Kim dày đều lùi muộn 2 năm; đều là ứng chứng ách của bàng ách. Đây là ba phép tính năm ách.
Lại như kiêm thể tương sinh thì theo số chính mà cộng dồn: Hoả–Mộc cộng 6 tuổi, Hoả–Thổ cộng 7 tuổi, đều là năm bàng ách. Nếu kiêm thể tương khắc thì lấy số chính chia đôi: Hoả–Thuỷ cộng 1 tuổi rưỡi, Hoả–Kim cộng 2 tuổi rưỡi, đều là năm bàng ách.
Người mỏng thì lùi sớm 2 năm, người dày thì lùi muộn 2 năm, đều là ứng chứng ách của bàng ách. Lại có khi hai ách hợp làm một thì theo từng hình mà cộng dồn.
3. 24 tuổi: là năm chính ách thứ ba của đàn bà. Nếu hình cục thanh gầy mà lộ thì 22 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Nếu hình cục trọc hậu mà hoà thì 26 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Cục Thuỷ cộng 1 tuổi: 25 tuổi là bàng ách. Cục Hoả cộng 2 tuổi: 26 tuổi là bàng ách. Cục Kim cộng 3 tuổi: 27 tuổi là bàng ách. Cục Mộc cộng 4 tuổi: 28 tuổi là bàng ách. Cục Thổ cộng 5 tuổi: 29 tuổi là bàng ách.
Phàm cục Hoả, cục Mộc và Kim mỏng đều lùi sớm 2 năm; cục Thuỷ, cục Thổ và Kim dày đều lùi muộn 2 năm; đó là ứng chứng ách của bàng ách. Đây là ba phép tính năm ách.
Phàm kiêm thể tương sinh thì theo số chính mà cộng dồn: cục Kim–Thuỷ cộng 4 tuổi, cục Kim–Thổ cộng 8 tuổi, đều là năm bàng ách. Kiêm thể tương khắc thì lấy số chính chia đôi: cục Kim–Mộc cộng 3 tuổi rưỡi, cục Kim–Hoả cộng 2 tuổi rưỡi, đều là năm bàng ách.
Người thanh gầy mà lộ thì lùi sớm 2 năm; người trọc hậu mà hoà thì lùi muộn 2 năm; đều là ứng chứng ách của bàng ách. Cũng có khi hai ách hợp làm một thì theo từng hình mà cộng dồn.
4. 32 tuổi: là năm chính ách thứ tư của đàn bà. Nếu hình cục thanh gầy mà lộ thì 30 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Nếu hình cục trọc hậu mà hoà thì 34 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Cục Thuỷ cộng 1 tuổi: 33 tuổi là bàng ách. Cục Hoả cộng 2 tuổi: 34 tuổi là bàng ách. Cục Kim cộng 3 tuổi: 35 tuổi là bàng ách. Cục Mộc cộng 4 tuổi: 36 tuổi là bàng ách. Cục Thổ cộng 5 tuổi: 37 tuổi là bàng ách.
Phàm cục Mộc, cục Hoả và Kim mỏng đều lùi sớm 2 năm; cục Thuỷ, cục Thổ và Kim dày đều lùi muộn 2 năm; đó là ứng chứng ách của bàng ách. Đây là ba phép tính năm ách.
Phàm kiêm thể tương sinh thì theo số chính mà cộng dồn: cục Mộc–Thuỷ cộng 5 tuổi, cục Mộc–Hoả cộng 6 tuổi, đều là năm bàng ách. Nếu kiêm thể tương khắc thì lấy số chính chia đôi: cục Mộc–Kim cộng 3 tuổi rưỡi, cục Mộc–Thổ cộng 4 tuổi rưỡi, đều là năm bàng ách.
Người mỏng thì lùi sớm 2 năm, người dày thì lùi muộn 2 năm, đều là ứng chứng ách của bàng ách. Cũng có khi hai ách hợp làm một thì theo từng hình mà cộng dồn.
5. 40 tuổi: là năm chính ách thứ năm của đàn bà. Với tướng đàn bà, ách này hung hiểm nhất. Nếu hình cục thanh gầy mà lộ thì 38 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Nếu hình cục trọc hậu mà hoà thì 42 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Cục Thuỷ cộng 1 tuổi: 41 tuổi là bàng ách. Cục Hoả cộng 2 tuổi: 42 tuổi là bàng ách. Cục Kim cộng 3 tuổi: 43 tuổi là bàng ách. Cục Mộc cộng 4 tuổi: 44 tuổi là bàng ách. Cục Thổ cộng 5 tuổi: 45 tuổi là bàng ách.
Người mỏng thì lùi sớm 2 năm, người dày thì lùi muộn 2 năm, đều là ứng chứng ách của bàng ách. Đây là ba phép tính năm ách. Kiêm thể theo lệ trên.
6. 46 tuổi: là năm chính ách thứ sáu của đàn bà; đây là từ số 8 chuyển sang số 6. Nếu hình cục thanh gầy mà lộ thì 44 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Nếu hình cục trọc hậu mà hoà thì 48 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Cục Thuỷ cộng 1 tuổi: 47 tuổi là bàng ách. Cục Hoả cộng 2 tuổi: 48 tuổi là bàng ách. Cục Kim cộng 3 tuổi: 49 tuổi là bàng ách. Cục Mộc cộng 4 tuổi: 50 tuổi là bàng ách. Cục Thổ cộng 5 tuổi: 51 tuổi là bàng ách.
Phàm cục Mộc, cục Hoả và Kim mỏng đều lùi sớm 2 năm; phàm cục Thuỷ, cục Thổ và Kim dày đều lùi muộn 2 năm; đó là ứng chứng ách của bàng ách. Cũng có khi hai ách hợp làm một thì theo từng hình mà cộng dồn. Kiêm thể theo lệ trên mà suy ra. Đây là ba phép tính năm ách.
7. 52 tuổi: là năm chính ách thứ bảy của đàn bà. Nếu hình cục thanh gầy mà lộ thì 50 tuổi là ứng chứng ách của chính ách. Nếu hình cục trọc hậu mà hoà thì 54 tuổi là ứng chứng ách của chính ách.
Cục Thuỷ cộng 1 tuổi: 53 tuổi là bàng ách. Cục Hoả cộng 2 tuổi: 54 tuổi là bàng ách. Cục Kim cộng 3 tuổi: 55 tuổi là bàng ách. Cục Mộc cộng 4 tuổi: 56 tuổi là bàng ách. Cục Thổ cộng 5 tuổi: 57 tuổi là bàng ách.
Phàm cục Mộc, cục Hoả và Kim mỏng đều lùi sớm 2 năm; phàm cục Thuỷ, cục Thổ và Kim dày đều lùi muộn 2 năm; đó là ứng chứng ách của bàng ách. Kiêm thể cộng dồn theo lệ trên. Đây là ba phép tính năm ách.
8. 60 tuổi: là năm chính ách thứ tám của đàn bà, cộng dồn theo lệ trên.
9. 68 tuổi: là năm chính ách thứ chín của đàn bà, cộng dồn theo lệ trên.
10. 76 tuổi: là năm chính ách thứ mười của đàn bà, cộng dồn theo lệ trên.
11. 84 tuổi: là năm chính ách thứ mười một của đàn bà, cộng dồn như trên.
13 (?) (đúng ra là 12). 92 tuổi: là năm chính ách thứ mười hai của đàn bà, cộng dồn như trên.
Phép chọn những điểm quan trọng khi xem tướng người phương Tây ở từng nước
Công Đốc nói: Phép xem tướng phải tính đến sự chuyển vận của đạo trời, sự thiên lệch của địa hình, khí thiêng do núi sông hun đúc, và sự biến đổi thịnh suy. Phép xưa phần nhiều là kết luận cứng, giữ chặt mà không biến đổi.
Nay (?) muôn nước theo chế độ cộng hoà, toàn cầu giao thông qua lại; tính chất các chủng tộc khác nhau, các vùng khí hậu nóng lạnh cũng khác nhau. Cho nên luật pháp quốc gia có lúc phải tuỳ thời chọn lựa, trào lưu thời thế cũng có hướng đi tất yếu.
Ở các cửa biển, các thương cảng, người bốn phương sống lẫn lộn. Tôi lưu tâm khảo sát thì thấy có những điểm phải tuỳ theo địa hình mà chọn lấy: cùng một bộ vị mà sự nghiệp lại khác nhau. Tiếc thay tôi chưa đi chơi châu Âu, châu Mỹ, nên chưa thấy được toàn cảnh.
Nay đem những gì đã thu được chép riêng ra sau đây; ngày khác nếu toại nguyện sẽ bổ sung thêm. Hiện nay ở Âu Mỹ có phép xem tướng mới, nhưng đều thiên về bàn tay, hoặc thiên về xương, đó chỉ là một phần nhỏ của nước ta từ mấy nghìn năm trước, mới đang trong quá trình nghiên cứu, rõ ràng không đủ làm phép định.
Còn việc khảo xét hình dáng và giọng nói, là điều cần thiết để biết sang hèn; việc nhận định thần và sắc, là điềm báo trước của lành dữ, thì chưa nghe họ nói đến. Nay đem kinh nghiệm của tôi, những điều đã ứng với việc thật của người đó, chép ra dưới đây.
1. Người Pháp: dáng béo dày mà da trắng. Lấy ấn đường (khoảng giữa hai đầu lông mày) rộng và nổi cao làm điểm thứ nhất. Lấy kim tình (mắt có tròng sắc vàng ánh) có uy, đồng tử tụ lại làm điểm thứ hai. Lấy hai gò má nhô cao lên, thổ tinh (cái mũi, ứng với hành Thổ trong năm sao trên mặt) tròn đầy nổi cao làm điểm thứ ba.
Các bộ vị khác chỉ là bộ vị phụ trợ, vẫn có liên quan kèm theo. Cho nên phép xem tướng có chỗ bỏ nhẹ lấy nặng, chia loại như sau.
Tướng đặc biệt sang quý: lúc sống nắm đại quyền, hiển hách; sau khi chết để lại tiếng thơm lưu truyền. Ấn đường cao nổi, vuông đầy, dài ngang có gờ; xương ấy dài ba bốn tấc (một tấc Trung Hoa khoảng 3,3 cm), kéo đến góc đuôi lông mày mới dừng. Có tướng này là đại quý (rất sang).
Thêm kim tình có uy, đó là đại quý nắm quyền lớn. Nếu thổ tinh đầy đặn nổi cao, hai gò má cao vút, đó là nhân tài liên quan đến an nguy của quốc gia, đủ tư cách làm tổng thống; kém hơn cũng là tướng các thủ trưởng trong nội các.
Người ấy có tinh thần lớn, mưu lược lớn, trí dũng gồm đủ, cứng rắn, sáng suốt, khéo léo, nhìn xa, nham hiểm ra chiêu bất ngờ, để làm nên sự nghiệp vĩ đại.
Ấn đường cao nổi, rộng vuông, dài ngang quá đuôi lông mày; kim tình không có uy sát (vẻ dữ dằn, đáng sợ); thổ tinh và hai gò má nổi cao có thế: đó là lãnh tụ dân chính (việc cai trị dân sự). Kém hơn thì là chủ tịch nghị viện, quan lớn ngành giao thông, bộ trưởng ngoại giao, cùng các chức lãnh sự ở nước ngoài, hoặc được cử làm công sứ lâm thời.
Người ấy sáng suốt nhiều tài, nhìn xa (?) nhiều trí, khéo ứng đối mà có gan có kiến thức, biết quyền biến mà gặp thời cơ, gánh trách nhiệm trong lúc an nguy.
Ấn đường cao nổi, rộng vuông, dài ngang quá đuôi lông mày; kim tình có uy sát; hai gò má nhô vút lên cao: đó là lãnh tụ quân chính, Tổng trưởng Lục quân, Tổng trưởng Hải quân, ra ngoài làm đại soái, đại tướng; kém hơn thì là Tư lệnh Không quân, Tư lệnh pháo đài.
Đó là chức võ, có công mở mang đất đai. Người ấy dũng mãnh, cứng cỏi, nóng nảy, bền bỉ lâu dài, chịu khó có hằng tâm, ham lập công, dám dấn vào chỗ hiểm, gan dạ và trí tuệ đều giỏi, nhờ vậy mà thành công.
Ấn đường cao nổi, rộng vuông, dài ngang quá đuôi lông mày; kim tình không có uy mà hoà nhã; thổ tinh nổi cao tròn đầy; niên thọ (khoảng giữa sống mũi) có sống: đó là lãnh tụ tài chính, Tổng trưởng Tài chính, quan lớn ngành tài vụ, cùng những người khai mở nguồn lợi, hưởng danh tiếng lớn.
Người ấy khéo léo, biết thời, sáng suốt thấu hiểu sự vật, chí hướng vững vàng có hằng tâm, kiến giải xa rộng mà biết tính trước, lòng sâu, ham lập công mà chịu khó.
Kim tình mà hoà nhã, thần đầy đủ mà thu liễm, thổ tinh tròn đầy, hai trán (?) (có lẽ là hai gò má) nổi cao: đó là nhân tài chuyên môn, cùng các chức giáo vụ, linh mục (?), nhà văn hoá, người mở trường học, bậc học rộng, người phát minh đồ vật.
Cao nhất là Viện trưởng Tư pháp, cùng thẩm phán, luật sư, Giám đốc sở Cảnh sát, cùng việc chính quyền huyện, chính quyền thành phố — thuộc loại nhân tài giúp việc chính trị. Đây là tướng trung quý, hạ quý (sang bậc vừa, bậc thấp).
Người ấy thông minh nhiều tài, khéo léo nhiều trí, rõ lợi hại, biết phải trái; người có hiểu biết thông thường và người xuất chúng không đồng đều.
Thổ tinh tròn đầy, hai gò má đầy đặn dày dặn, lông mày thấp đè lên mắt, ấn đường hẹp nhỏ: đó là chuyên gia kinh tế, kinh doanh nguồn lợi, cùng thực nghiệp, khai mỏ, buôn xa bán gần; là tướng giàu mà không sang. Người ấy hiểu sâu tình hình xã hội, chiều theo tâm lý người đương thời, chịu khó, ham lợi, dùng mưu, làm điều gian trá, nhờ vậy mà thành công.
Ấn đường hẹp nhỏ, hai gò má phẳng dày, biên thành (vùng hai bên trán sát chân tóc, gần thái dương) lõm yếu, trung nhạc (cái mũi, ngọn núi giữa trong năm ngọn núi trên mặt) tròn đều: đó là người làm nông, làm thợ, nghề kỹ thuật, có nghề nghiệp, là tướng đủ cơm áo.
Nếu thần đầy đủ, hoà nhã, thu liễm, thổ tinh dựng thẳng đầy đặn thì mới có thể phát đạt mà giàu có. Tính tình người này có hiền có ngu, khéo vụng không đều, cẩn thận, chăm chỉ; đây là tướng bậc trung hạ.
Ấn đường vuông có gờ, cao nổi, dài ngang: đây là điểm hợp với trọng điểm địa hình. Dù các bộ vị khác lõm yếu, thiếu hụt, cũng là tướng sang, có sự nghiệp khiến người kinh ngạc.
Nếu thêm kim tình có uy sát thì trí dũng đủ cả mà quyền lớn. Nếu hai gò má nhô vút lên cao thì lên thêm một bậc, nhất cử nhất động đều có sức nặng, liên quan đến an nguy.
Lại có thổ tinh tròn đầy, hoặc địa các (cằm) hướng ngửa lên, hoặc hai bên quai hàm vuông nổi: đó là tướng đặc quý, đại quý, có sự nghiệp đặc biệt.
Nếu (?) ấn đường lõm yếu, hẹp nhỏ thì đều không phải tướng đại phú quý. Dù các bộ vị khác kỳ lạ, cũng chỉ sang ở bậc trung hạ, cơm áo đủ đầy mà không có sự nghiệp kinh người, cũng không có quyền lớn danh lớn, lại không có công trạng hay phát minh gì.
Thêm trung nhạc nhọn rủ xuống, hai gò má thấp yếu: đó là trôi dạt phong trần, bôn ba rối ren; dù có tài trí cũng không phát đạt. Nếu trung nhạc gãy khúc, gò má có nếp nhăn cắt ngang phá vỡ: đó là tướng làm thuê khổ cực, việc lặt vặt, tôi tớ hạ nhân, sống nhờ người khác.
Cách vận hành năm ách của người Pháp: đàn ông 9 năm một ách, đàn bà 8 năm một ách, nhưng thường ứng nghiệm muộn hơn 2 năm hoặc 3 năm.
Việc nhận định khí sắc thì đại thể giống người Trung Quốc, chi tiết hơi khác, có thể suy luận mà biết. Phần giải thích kỹ về khí sắc chép ở tập thứ ba.
2. Người Anh: dáng cao ráo, da sắc tía. Lấy hai lông mày thanh mảnh, dài, nổi cao có gờ làm điểm thứ nhất. Miệng rộng, quai hàm vuông làm điểm thứ hai. Sơn căn (gốc mũi, chỗ giữa hai khoé mắt) nổi cao thành ngọc trụ (sống mũi nổi thẳng kéo lên trán tựa cột ngọc) làm điểm thứ ba. Kim tình, tròng mắt màu xanh lam, đồng tử tụ lại làm điểm thứ tư.
Các bộ vị khác dù kỳ lạ cũng chỉ là phụ trợ, quan hệ khá nhẹ; nên lấy bốn điều trên làm chuẩn. Xét ra người Anh có đất đai ở khắp năm châu; những khác biệt nhỏ khác thì theo tính chất núi sông của từng nơi mà nhận định. Nay chép các loại ra sau.
Hai lông mày thanh mảnh, dài, nổi cao có gờ, hoặc dựng ngược lên có thế: có tướng này là sang, làm nên sự nghiệp kinh người. Thêm thuỷ tinh (cái miệng, ứng với hành Thuỷ) rộng lớn, vuông có góc cạnh, đều dày, hướng ngửa lên, thì thành tướng đại quý, làm bề tôi trụ cột của quốc gia, giữ chức khanh tướng.
Lại thêm sơn căn xuyên thẳng lên trên thì chủ lập công lớn được phong tước, chia đất phong vương. Nếu lại có kim tình, tròng mắt xanh lam, thì chủ sáng suốt nhiều tài trí, chăm giỏi mà nham hiểm; bậc trên làm vua làm chúa, kế đến là tể tướng trong nội các, thấp nhất cũng là tướng các thủ trưởng.
Hai lông mày thanh mảnh, dài, nổi cao có gờ, kim tình tròng xanh lam, thêm thuỷ tinh rộng lớn, miệng vuông hình chữ "tứ", hoặc miệng hình trăng ngửa, hình cánh cung: đó là người làm dân chính, đầu mối việc cai trị quan lại (?), đại thần nghị viện, đại thần ngoại giao; kém hơn thì là lãnh sự ở nước ngoài, công sứ lâm thời. Người ấy anh minh nhanh nhạy nhiều tài, dũng cảm giỏi giang nhiều trí, nham hiểm khéo léo, nhờ vậy mà thành công.
Hai lông mày thanh mảnh, dài, dựng ngược lên có thế, kim tình tròng xanh lam, thêm sơn căn nổi cao xuyên lên phục tê (xương nổi từ giữa trán chạy lên đỉnh đầu, như con tê giác nằm phục) mà thành ngọc trụ: đó là nhân tài quân chính, nắm binh quyền, đại thần quân cơ, Tổng trưởng Lục quân, Tổng trưởng Hải quân.
Kém hơn thì là Tư lệnh Không quân, Tư lệnh pháo đài, thượng tướng, hầu tước đã thành công, trung tướng đương nhiệm trấn giữ biên cương. Người ấy cứng cỏi dũng cảm, ưa tranh đua, chịu khó có hằng tâm, mạo hiểm mà thành công nhiều hơn, có sự nghiệp đặc biệt.
Hai lông mày đều mảnh, dài có gờ, hai quai hàm thành thế như sừng thú chĩa ra, thuỷ tinh vuông ngửa, sơn căn nổi cao, thổ tinh tròn dày: đó là đại thần tài chính, chuyên viên tài vụ; kém hơn thì là người khai mở nguồn lợi, đốc lý thuế quan. Người ấy cẩn thận khéo léo, sâu sắc, nhìn xa, nhờ đó mà được dùng.
Thuỷ tinh rộng lớn, vuông dày đều đặn ngửa lên, sơn căn cao lớn, kim tình tròng xanh lam, thần hoạt bát trong trẻo đầy đủ: đó là Tổng trưởng Giáo dục, Viện trưởng Tư pháp, đại thần Cảnh sát, đại thần Giao thông, đại thần Công thương — thuộc loại nhân tài giúp việc chính trị.
Kém hơn thì là hiệu trưởng cao cấp, nhân tài chuyên môn, thẩm phán, luật sư, mục sư, quan chức huyện. Đây là trung quý, hạ quý, và các chức quá (?) quyền. Người ấy rõ phải trái, có tài trí, nhưng người xuất chúng chiếm số ít.
Thuỷ tinh rộng lớn, vuông dày đều ngửa lên, hai mắt hoạt bát trong trẻo đầy đủ, trung nhạc dài, dựng thẳng, đầy đặn đều đặn, biên thành nhô lên nổi cao: đó là tướng làm kinh tế mà giàu, buôn xa bán gần, khai mở nguồn lợi, kinh doanh thực nghiệp, phát minh đồ vật; xếp vào loại giàu mà không sang. Người ấy khéo léo, nắm chắc phần thắng, ham lợi, chịu khó chịu oán, người khôn kẻ vụng không đều.
Trung nhạc cao dài, hai gò má nhô lên, thiên thương (vùng hai bên trán phía trên đuôi lông mày) lõm mà địa khố (vùng hai bên cằm) yếu, lông mày ngắn cụt mà miệng lại nhỏ: đó là tướng làm công nghiệp, nghề lặt vặt, buôn bán nhỏ, làm ruộng thuê, nhờ lao động mà đủ cơm áo.
Nếu thuỷ tinh hơi dày lớn thì mới có thể phát đạt giàu có. Những người này khéo vụng không đều, hiền ngu khác nhau, tốt xấu lẫn lộn, chăm lười cũng không như nhau.
Hai lông mày dài có thế, thanh mảnh, nổi cao có gờ: dù các bộ vị khác lõm yếu cũng có thể phát đạt. Còn sự nghiệp lớn hay nhỏ thì lại phải xét sơn căn, thuỷ tinh, thần mắt, hai gò má và các bộ vị khác.
Nếu hai lông mày hợp cách thì là trung quý. Thêm miệng chữ "tứ" hoặc miệng trăng ngửa thì thành trung thượng quý. Lại thêm sơn căn xuyên lên thành ngọc trụ thì là tướng đại quý. Nếu mắt lại tốt thì sang không nói hết được, đương thời hiển hách, trăm đời lưu tiếng thơm.
Hai lông mày ngắn cụt, thấp yếu, miệng nhỏ mỏng, vểnh ngược, không đều, sơn căn lõm yếu: đều không phải tướng phú quý, không có sự nghiệp kinh người, cũng không có cơ hội lưu danh. Giả sử các bộ vị khác kỳ lạ, nổi nhô có thế, cũng chỉ đủ cơm áo mà thôi.
Nếu các bộ vị khác bình thường hoặc thiếu hụt thì là trôi dạt phong trần, vấp ngã, lao đao, không có chỗ dựng thân. Lại thêm thổ tinh nhọn lộ, thần hoảng sợ, ánh mắt đục, thịt bủng mà nhão, thì là tướng làm thuê khổ cực, việc lặt vặt, tôi tớ hạ nhân, sống nhờ người khác.
Cách vận hành năm ách (?) của người Anh đại để giống người Trung Quốc: đàn ông 9 năm một ách, đàn bà 8 năm một ách. Số cộng của bàng ách tương đối nặng; chính ách nhẹ mà không có lỗi lầm tai hoạ gì. Nếp nhăn, vết, khí sắc đại thể giống nhau, chi tiết hơi khác; lại căn cứ phong tục, luật pháp mà suy ra.
3. Người Mỹ: sắc đỏ tía, tinh nhanh, rắn rỏi. Có phân biệt Nam Mỹ, Bắc Mỹ, chủng tộc không đồng nhất. Đều lấy địa các (cằm) ngửa lên hướng về trời, hai quai hàm vuông nổi thành trùng thành (hàm và cằm đầy chắc như hai lớp thành) làm điểm thứ nhất.
Xương phục tê vuông, cong như vòm, tròn nổi làm điểm thứ hai. Xương phúc đường (vùng phía trên đuôi lông mày, gần thái dương) nổi cao hình tam giác, nối lên biên thành làm điểm thứ ba. Tròng đen có vân như con giun cuộn tròn, con ngươi co nhỏ tụ lại làm điểm thứ tư. Các bộ vị khác là phụ trợ kèm theo. Nay chép kỹ như sau.
Địa các nổi ngửa hướng lên trời, hai quai hàm vuông nổi như sừng thú: chỉ cần có một điểm này đã thành tướng sang, làm nên sự nghiệp vĩ đại. Thêm xương phục tê nổi cao, vuông, cong như vòm thì thành tướng đại quý, nắm quyền về an nguy của cả nước.
Lại thêm phúc đường nhô lên, tròng đen có vân giun cuộn thì đủ tư cách làm tổng thống, danh vang khắp thiên hạ, trăm đời lưu tiếng thơm. Người ấy anh minh, quyết đoán, trí dũng đều đủ, nhờ vậy mà lập công lớn.
Địa các hướng lên trời, hai quai hàm như sừng thú, vuông lớn, nhô ra sau tai, thêm xương phục tê vuông cong, tròn nổi, xuyên lên đến đỉnh bách hội (huyệt ở chính đỉnh đầu): đó là lãnh tụ dân chính, đầu mối việc cai trị, Tổng lý nội các, Viện trưởng Quốc vụ viện.
Kém hơn thì là Chủ tịch Quốc hội, Viện trưởng Lập pháp, Bộ trưởng Giao thông, Bộ trưởng Ngoại giao, cùng các chức lãnh sự ở nước ngoài, công sứ lâm thời. Người ấy có chí lớn mà bền bỉ, nhìn xa mà nhiều tài, anh minh quyết đoán, vững vàng chịu khó, nhờ vậy mà làm nên sự nghiệp danh tiếng.
Địa các hướng lên trời, hai quai hàm như sừng thú, vuông nổi, thêm tròng đen vân giun cuộn, con ngươi tụ sắc có uy: đó là lãnh tụ quân chính, đại soái quân cơ, Tổng tư lệnh Lục quân, Tổng tư lệnh Hải quân, Tổng tư lệnh Không quân, đại tướng, thượng tướng đã thành công.
Kém hơn thì là Tư lệnh pháo đài, Tư lệnh trấn biên. Người ấy cứng cỏi ngay thẳng, giữ chữ tín, hiếu thắng, dám làm, kiên quyết chịu khó, nham hiểm mà bền bỉ, nhờ vậy mà thành công.
Địa các hướng lên trời, hai quai hàm như sừng thú, thêm phúc đường nổi cao hình tam giác, nối lên biên thành: đó là lãnh tụ tài chính, Tổng trưởng Tài chính, chuyên viên tài vụ; kém hơn thì là người khai mở nguồn tài, đốc lý thuế quan. Người ấy quen cẩn thận (?), thông minh, khéo léo, tuệ trí ngay thẳng, có tư tưởng mới, thu được hiệu quả lâu dài, nhờ vậy mà thành công.
Xương phục tê tròn cong nổi cao, trung nhạc cao đầy có sống, mắt sâu mà hoạt bát: đó là nhân tài giúp việc chính trị, chính quyền huyện, thành phố, giáo dục, thực nghiệp, thẩm phán, cảnh sát, hiệu trưởng, mục sư — mọi bậc trung quý, hạ quý; kém hơn thì danh nặng mà quyền nhẹ. Trong số đó khôn khéo và ngu vụng không đều, hiền lành và nham hiểm cũng không đều.
Xương biên thành có sống, nhô lên vào sơn lâm (vùng chân tóc hai bên trán), dưới nối với phúc đường, ba góc cạnh nổi lên; thêm thổ tinh tròn đầy dài thẳng, hai gò má nổi cao nhô lên, địa khố bằng phẳng ngay ngắn hướng ngửa lên: đó là nhân tài kinh tế, giàu có sản nghiệp, buôn xa bán gần, cùng bằng sáng chế công nghệ, nhân thời mà phát đạt, xếp vào loại giàu mà không sang. Người ấy lanh lợi, kiên quyết, chín chắn, có kiến giải vững, thuộc loại cơm no áo ấm.
Địa các nhọn gọt mà lõm yếu, nam nhạc (cái trán, ngọn núi phía nam trên mặt) hẹp nhỏ mà thấp lõm, hai mắt đờ đẫn mà thần đứng sững, phúc đường phẳng mà không nổi gờ: đó là lao công, việc lặt vặt, sống nhờ người khác.
Lại thêm thịt bủng nhão, trung nhạc nhọn lộ, thiên thương và địa khố bị phá lõm: đó là hạng trôi nổi không nơi nương tựa, vấp ngã hao tán, thiếu cơm áo, lao khổ hèn kém. Người ấy ngu vụng mà tham lam càn rỡ, nông nổi mà đảo điên, hoặc thông minh mà tự hại mình, mê lầm vào đường tà, dùng tài không đúng chỗ.
Địa các đầy đặn nổi cao hướng lên trời, hai quai hàm vuông nổi như sừng thú: có tướng này tức là đại quý. Thêm xương phục tê tròn cong, vuông đầy thì làm nên sự nghiệp kinh người. Thêm hai mắt sắc đen vàng, tròng đen vân giun cuộn, con ngươi co nhỏ thì đủ tư cách làm nguyên thủ, tổng thống, nắm quyền an nguy của một nước, trăm đời lưu tiếng thơm.
Cách vận hành năm ách của người Mỹ đại thể giống người Trung Quốc: đàn ông 9 năm một ách, đàn bà 8 năm một ách. Nhưng phần nhiều lấy ứng chứng ách lùi sớm 2 năm làm nặng; số cộng của bàng ách đều nhẹ. Khí sắc đại thể cũng giống Trung Quốc, chỉ có hai sắc đỏ và tía dễ lẫn lộn.
4. Người Đức: dáng cao, xương nổi chắc, lộ, mặt vuông, da trắng. Lấy hai gò má nhô vút lên cao, chạm vào ngọc đường (một bộ vị ở vùng trên gò má, phía thái dương) (?) làm điểm thứ nhất. Hai mắt nhỏ dài, xếch lên, sắc đen vàng, có uy sát làm điểm thứ hai.
Xương hoa cái (xương nổi ngang trên vùng lông mày, trán, như chiếc lọng che) (?) dài ngang quá biên thành làm điểm thứ ba. Hai tai dài dày, vành tai áp sát, dái tai rủ như hạt châu; hai lông mày bằng dài, dựng lên có thế làm điểm thứ tư. Các bộ vị khác đều là phụ trợ kèm theo, không quan trọng mấy. Nay chia các loại như sau.
Hai gò má nhô cao, vút lên ngọc đường, dưới gần ngư vĩ (đuôi mắt, nơi có nếp nhăn như đuôi cá): có tướng này là có thể được danh sang, làm nên sự nghiệp kinh người. Thêm hai mắt dài xếch, tròng đen màu đen vàng, ánh sắc có uy sát thì nắm đại quyền về an nguy cả nước.
Lại thêm xương hoa cái dài ngang, xương phụ giác (xương góc trán hai bên) nổi cao thì đủ tư cách làm nguyên thủ, tổng thống; kém hơn là Tổng lý nội các, đại nguyên soái. Nếu hai tai dài lớn, dái tai rủ, hai lông mày dài dựng có uy, thì có tư tưởng xa rộng, đặc biệt anh minh, trăm đời lưu tiếng thơm.
Hai gò má nhô cao vút lên ngọc đường, dưới gần ngư vĩ, thêm hai mắt dài xếch, tròng đen màu đen vàng trong trẻo đầy đủ: đó là nhân tài chính trị, lãnh tụ dân chính, Tổng lý nội các, Chủ tịch Quốc hội.
Kém hơn thì là Bộ trưởng Ngoại giao, Bộ trưởng Giao thông, Viện trưởng Lập pháp, Bộ trưởng Giáo dục; kém nữa là lãnh sự ở nước ngoài, công sứ lâm thời. Người ấy anh minh mà dũng cảm, kiên quyết mà cứng cỏi, nhẫn nại chịu khó, bền bỉ có hằng tâm.
Hai gò má nổi cao vút lên ngọc đường, dưới gần ngư vĩ, thêm xương hoa cái dài ngang, xương phụ giác tròn cong: đó là nhân tài quân chính, đại nguyên soái quân cơ, Tổng tư lệnh Lục quân, Tổng tư lệnh Hải quân, Tổng tư lệnh Không quân, đại tướng, thượng tướng đã thành công.
Kém hơn thì là Tư lệnh pháo đài, Tư lệnh trấn biên, Tư lệnh vệ binh. Người ấy chịu khó có hằng tâm, kiên quyết dám làm, cứng cỏi nóng nảy, hiếu thắng, nhờ vậy mà thành công.
Hai gò má nổi lên vào biên thành, dưới gần ngư vĩ, thêm hai tai dái rủ mà dài lớn, hai lông mày mảnh dài dựng lên: đó là nhân tài tài chính, Tổng trưởng Tài chính, chuyên viên tài vụ; kém hơn thì là người khai mở nguồn lợi, đốc lý thuế quan, sáng lập thực nghiệp. Người ấy sáng suốt nhanh nhạy nhiều tài, soi được chỗ ẩn, biết được điều nhỏ, nhìn xa, ham lập công, chịu khó, kiến giải vững vàng.
Hai mắt dài xếch mà trong, tròng đen màu đen có vân giun (?) mà đầy đủ, thêm xương hoa cái dài ngang, hai tai dái rủ, hai lông mày dài phất ra: đó là nhân tài giáo dục, nhà văn hoá lớn, tiến sĩ triết học, cùng tư pháp, luật sư, sĩ quan cảnh sát, chính quyền huyện, thành phố — mọi nhân vật giúp việc chính trị, là bậc sang trung hạ. Những người này hiền ngu không đều, khéo vụng khác nhau, đều có hiểu biết bậc trung bình thường.
Xương phụ giác nổi cao, thiên thương đầy đặn, thuỷ tinh rộng ngửa, địa khố dày hướng lên, hai tai dái rủ, hai lông mày dài: đó là giàu mà không sang, hưởng cơ nghiệp để lại, kinh tế nguồn lợi, cùng buôn xa bán gần, công nghiệp, kỹ nghệ, là tướng nhân thời mà phát đạt. Có hiểu biết thông thường, khéo léo chịu khó, kiến giải vững vàng, bền bỉ.
Hai gò má (?) phẳng nhỏ rủ xuống, hoặc có nếp nhăn vết sẹo cắt phá: dù các bộ vị khác kỳ lạ cũng chỉ là sang bậc trung hạ, làm sự nghiệp tầm thường. Nếu hai mắt ngắn, vuông tròn (?), tròng đen nhỏ nhạt, hoa cái không nổi: đó là lao lực bôn ba, vấp ngã thất nghiệp.
Lại thêm lông mày ngắn thấp cụt, tai nhỏ ngắn yếu, thì là phong trần không nơi nương tựa, cơm áo không đủ; kém hơn là tướng lao công khổ dịch, tôi tớ hạ nhân.
Hai gò má nhô cao vút lên ngọc đường, dưới gần ngư vĩ: có tướng này là đủ để phát đạt; dù (?) các bộ vị khác lõm yếu cũng làm nên sự nghiệp kinh người. Thêm hai mắt dài xếch, đen sáng, đầy đủ, tụ thần thì càng tăng thêm danh giá, phẩm cấp.
Nếu hoa cái dài ngang thì nắm quyền về an nguy cả nước. Nếu hai tai dái rủ mà dài lớn, hai lông mày dài mà dựng lên, thì anh minh nhanh nhạy hơn người, chí hướng xa rộng, làm nên sự nghiệp phi thường, nghìn đời lưu tiếng thơm.
Cách vận hành năm ách (?) của người Đức hơi khác Trung Quốc: đàn ông 7 năm một ách, đàn bà 6 năm một ách. Còn ách 9 năm thì đều là kỳ phát đạt; lại lấy bàng ách có số cộng làm năm bị khắc hại, đổ vỡ. Lành dữ của khí sắc thì đại thể giống Trung Quốc.
5. Người Nga: dáng cao lớn, đầy đặn dày dặn. Lấy ngũ nhạc (năm vùng nổi trên mặt ví như năm ngọn núi: trán, cằm, mũi, hai gò má) nổi cao như đỉnh núi, xương nhiều gấp thịt làm điểm thứ nhất.
Thuỷ tinh rộng lớn, khoé miệng thu gọn, ngửa lên làm điểm thứ hai. Hai mắt dài lớn, màu xám xanh, thần đầy đủ, tụ lại mà có uy sát làm điểm thứ ba. Sơn căn nổi cao xuyên lên ấn đường làm điểm thứ tư. Các phần khác đều là bộ vị phụ trợ, không quan trọng mấy. Nay chia loại như sau.
Ngũ nhạc nổi cao như đỉnh núi, đầy dày hùng vĩ, xương nhiều hơn thịt: có tướng này tức là tướng đại quý. Thêm thuỷ tinh rộng lớn, khoé thu gọn, ngửa lên: đó là đại quý mà nắm quyền nước, làm nên sự nghiệp kinh người.
Lại thêm hai mắt dài lớn, tròng mắt xanh sáng, thần đầy đủ có uy sát, sơn căn nổi cao xuyên lên ấn đường: đó là sang không nói hết được, lập thân lừng lẫy, sau khi chết còn danh lớn, đủ tư cách làm người đứng đầu cả nước; kém hơn cũng là nhân vật trọng tâm đặc biệt. Người ấy cứng cỏi dũng cảm, quả quyết, chịu khó, gắng lập công, kiên quyết, chăm chỉ giỏi giang, bền bỉ có hằng tâm.
Ngũ nhạc nổi cao như đỉnh núi, đầy dày hùng vĩ, xương nhiều hơn thịt, thêm thuỷ tinh rộng lớn, khoé thu gọn, ngửa lên: đó là nhân vật chính trị, người đứng đầu hành chính, lãnh tụ đảng vụ.
Kém hơn thì là chủ nhiệm ngoại giao, chủ nhiệm giao thông, chủ nhiệm nông công, chủ nhiệm tư pháp, chủ nhiệm tài chính; kém nữa là lãnh sự ở nước ngoài, đại sứ lâm thời. Người ấy anh minh nhiều tài, trí dũng song toàn, chí lớn, chịu khó, nhẫn nại bền bỉ.
Ngũ nhạc nổi cao như đỉnh núi, đầy dày hùng vĩ, xương nhiều gấp thịt, thêm hai mắt tròng xanh, thần đầy đủ có uy sát: đó là nhân tài quân chính, người đứng đầu quân sự cả nước, Tổng tư lệnh Lục quân, Tổng tư lệnh Hải quân, Tổng tư lệnh Không quân; kém hơn thì là Tư lệnh pháo đài, Tư lệnh trấn biên. Người ấy cứng thẳng dũng mãnh, chịu khó, gắng lập công, hiếu thắng, dám vào chỗ hiểm, chăm giỏi mà tự tin vào mình, nhờ vậy mà thành công.
Ngũ nhạc nổi cao như đỉnh núi, xương nhiều gấp thịt, thêm sơn căn nổi cao xuyên lên ấn đường, xương ấn đường dài ngang: đó là nhân vật tài chính, người đứng đầu tài chính, chuyên viên tài vụ; kém hơn thì là người khai mở nguồn lợi, đốc lý thuế quan, sáng lập thực nghiệp, cùng là tướng quản lý kế toán tài chính tiền tệ cả nước, dự liệu (?) cải cách sản xuất.
Thuỷ tinh rộng lớn, khoé thu gọn, bắc nhạc (cái cằm, ngọn núi phía bắc trên mặt) vuông nổi ngửa lên, hai mắt tròng xanh, thần trong trẻo đầy đủ: đó là bậc trí cao, trí vừa, nhân tài giúp việc chính trị, nhà văn hoá lớn, kỹ sư cao cấp, nhân viên giáo dục, quan chức tư pháp, chính quyền huyện, cảnh vụ, chính quyền thành phố, đường sắt và những loại tương tự. Những người này khéo vụng không đều, hay dở khác nhau.
Thổ tinh nổi cao tròn đầy, hai gò má nhô lên đầy dày, hai lông mày mảnh dài có gờ, ấn đường hẹp nhỏ có nếp nhăn cắt ngang: đó là người buôn xa bán gần, công nghiệp, kỹ nghệ, nhân thời mà tiến triển được, cơm áo có dư, có hiểu biết thông thường.
Ngũ nhạc phẳng nhỏ không cong nổi, thịt nhiều mà bủng: dù các bộ vị khác kỳ lạ cũng chỉ sang bậc trung hạ. Thêm miệng nhỏ, môi có nếp nhăn, mắt nhỏ thần đờ đẫn: đó là tướng vấp ngã không thành, lưu lạc vất vả.
Lại thêm sơn căn lõm yếu, ấn đường hẹp có nếp nhăn: đó là cơm áo không đủ, khốn khổ bị người kiềm chế, làm việc khổ hèn, tôi tớ hạ nhân. Người ấy ngu đần vụng về, hiểu biết thông thường không đủ, hoặc có thông minh mà (?) tự làm hại mình.
Cách vận hành năm ách của người Nga: đàn ông 9 năm một ách, đàn bà 8 năm một ách, còn bàng ách có số cộng thì tương đối nặng. Lành dữ của khí sắc đại thể giống Trung Quốc.
6. Người Nhật Bản: dáng thanh tú, da trắng nhuận. Lấy thần trong có uy sát, tròng đen vân giun cuộn làm điểm thứ nhất. Hai gò má nhô cao, vút lên vào biên thành làm điểm thứ hai. Hai lông mày dài, dựng lên có uy làm điểm thứ ba. Thổ tinh dựng thẳng đầy đặn, miệng rộng quai hàm vuông làm điểm thứ tư. Các phần khác đều là bộ vị phụ trợ, không quan trọng mấy. Nay chia loại như sau.
Hai mắt dài lớn xếch lên, đen trong có uy sát, tròng đen vân giun cuộn: có tướng này là có thể được danh sang, làm nên sự nghiệp kinh người. Thêm hai gò má nhô cao, vút lên biên thành: đó là đại quý danh lớn, nắm quyền nước.
Lại thêm hai lông mày dài, dựng lên có uy: đó là tướng công hầu tướng tướng (bậc quý tộc, tướng soái, tể tướng). Lại thêm thổ tinh dựng thẳng đầy đặn, miệng rộng quai hàm vuông: đó là tướng đế vương, có sự nghiệp trăm đời lưu tiếng thơm.
Hai mắt (?) dài lớn xếch lên, đen trong có uy sát, tròng đen vân giun cuộn, thêm hai gò má nhô cao vút lên biên thành: đó là nhân tài chính trị, người đứng đầu dân chính, Tổng lý nội các; kém nữa là tướng người đứng đầu các bộ như Nội vụ tỉnh, Ngoại giao tỉnh (các bộ của Nhật). Người ấy anh minh nham hiểm, khéo léo khó lường, sâu sắc, chịu khó, hiếu thắng, ham lập công.
Hai mắt dài lớn, đen sáng có uy sát, tròng đen vân giun cuộn, thêm hai lông mày dài dựng lên có thế: đó là nhân tài quân chính, đứng đầu Lục quân tỉnh, Hải quân tỉnh (Bộ Lục quân, Bộ Hải quân của Nhật); kém hơn thì là Tư lệnh Không quân, Tư lệnh pháo đài, đại tướng, thượng tướng đã thành công. Người ấy cứng cỏi dũng cảm, ưa tranh đua, ham công chuộng danh, cậy khí phách mà mạo hiểm, chịu khó có hằng tâm.
Hai mắt dài lớn, đen sáng có uy, thêm thổ tinh đầy đặn, miệng rộng quai hàm vuông: đó là đại thần tài chính, tức Tàng tướng (Bộ trưởng Đại Tạng, tức Bộ Tài chính Nhật), đại thần cảnh sát, lãnh sự ở nước ngoài, đại sứ lâm thời; kém hơn thì là đốc lý thuế quan, người khai mở nguồn lợi. Người ấy khéo léo gian trá, cẩn thận sâu sắc, có tài trí bậc trung thượng, hiểu sâu tình hình các nước.
Hai gò má nổi cao gần ngư vĩ, thêm hai lông mày thanh tú mảnh dài, thổ tinh tròn đầy, miệng rộng quai hàm vuông (?): đó là nhân vật giúp việc chính trị, nhân tài giáo dục, tiến sĩ triết học, chính quyền huyện, thành phố, tư pháp, luật sư — mọi bậc sang trung hạ. Những người này khéo vụng không đều, tốt xấu lẫn lộn, có tài trí thông thường.
Hai lông mày mảnh dài, phúc đường cao có gờ, thổ tinh tròn đều, miệng đều dày ngửa lên, địa khố vuông đầy: đó là nhà kinh tế lớn, nhân tài ngân hàng, cùng buôn xa bán gần, công nghiệp, kỹ nghệ, nhân thời mà phát đạt, cơm áo đủ đầy, lại tậu thêm ruộng nhà; là tướng giàu mà không sang. Người ấy thông minh, chịu khó, khéo léo xảo trá, sâu sắc, nhìn xa.
Hai mắt đục nhạt, ánh mắt trôi đảo, hai gò má thấp nhỏ, hai lông mày ngắn cụt, thổ tinh nhọn rủ xuống, thuỷ tinh nhỏ mà vểnh ngược: đó là tướng lao công khổ dịch, tôi tớ hạ nhân, cơm áo không đủ, sống nhờ người khác. Những người này khéo vụng không đều, phù phiếm không ổn định.
Cách vận hành năm ách của người Nhật Bản: đàn ông 9 năm một ách, đàn bà 8 năm một ách, cũng có bàng ách có số cộng, nhưng phần nhiều ứng vào ứng chứng ách lùi sớm, vì khí của họ trong. Lành dữ của khí sắc hoàn toàn giống Trung Quốc.
Công Đốc nói: Tướng người phương Tây đại thể như đã bàn trên; cũng có những nước liền kề thì cứ theo đó suy ra. Tôi căn cứ việc thật của người ấy, lại dựa vào nhiều ảnh chụp mà khảo xét, tham hợp rồi mới định ra. Ngày sau nếu tôi được đi du lịch sẽ bổ sung chi tiết.
Còn người ở xứ lạnh thì hình chất và tinh thần có dư mà khí sắc không đủ; người ở xứ nóng thì tinh thần và khí sắc không đủ mà hình chất có dư. Cho nên người xứ lạnh phần nhiều thọ mà vào (?) đời tương đối muộn; người xứ nóng phần nhiều yểu mà (?) tương đối sớm.
Người ở xứ ôn hoà thì tinh thần và khí sắc có dư mà hình chất không đủ: gặp thời thịnh thì phần nhiều thọ, yên ổn lâu bền; gặp thời loạn thì phần nhiều yểu, phát đột ngột mà nhiều biến đổi.
Cho nên khi dùng phép xem tướng, trước hết xét người đó thuộc hình gì, thể gì; kế đến xét thuộc địa hình nào, phân biệt khí hậu nóng hay lạnh, lấy sự suy vượng giữa chủ và khách (giữa bản tướng của người với khí đất nơi họ ở); như vậy tự khắc dễ phân biệt sang hèn, biết giàu nghèo, định thọ yểu.
Phép chọn những điểm quan trọng khi xem tướng người các vùng Trung Quốc
Công Đốc nói: Địa hình là một trong những cương lĩnh của phép xem tướng, vì núi sông, khí hậu hun đúc nên hình chất. Người xưa có phân Nam Bắc nhưng sơ lược không kỹ.
Đại cương có ba: phàm nơi nhiều núi ít nước thì hình dáng, cốt cách chiếm phần lớn; nơi nhiều nước ít núi thì tinh thần, khí tức chiếm phần lớn; nơi núi nước ngang nhau thì giọng nói, khí sắc chiếm phần lớn. Nay chép riêng như sau.
1. Người phương Nam: "người phương Nam" là tên gọi chung những người ở phía nam sông Trường Giang. Lấy nam nhạc (cái trán) làm trọng điểm địa hình; mà hình cục trọc hậu (đầy đặn nặng nề) thì lại là tướng sang. Bởi phương Nam nhiều nước ít núi, người thanh tú khá nhiều mà người trọc hậu lại ít.
Trán là nam nhạc, ứng với quẻ Ly, mang nghĩa bốc lên trên như lửa. Phàm nam nhạc vuông, cong như vòm, tròn nổi, ngọc trụ nhô cao, kim thành (?) (vùng xương ngang trên trán) bằng phẳng nằm ngang, đều là đại quý, đủ tư cách làm nguyên thủ cả nước. Dù các bộ vị khác thiếu hụt hay lõm yếu cũng làm nên sự nghiệp vĩ đại, lại thành danh sớm, vì nam nhạc chiếm phần lớn.
2. Người phương Bắc: "người phương Bắc" là tên gọi chung những người ở phía bắc Hoàng Hà. Lấy địa các và thuỷ tinh (cằm và miệng) làm trọng điểm địa hình; mà hình cục thanh tú thì lại là tướng sang. Bởi phương Bắc nhiều núi ít nước, người trọc hậu khá nhiều mà người thanh tú lại ít.
Cằm là địa các, còn gọi là bắc nhạc, ứng với quẻ Khảm (tượng nước), mang nghĩa chìm lắng xuống. Phàm bắc nhạc cong nổi hướng lên trời, hàm én (cằm rộng đầy như hàm chim én), trùng thành, đều là đại quý, nắm quyền an nguy cả nước.
Kế đến là hai quai hàm vuông nổi như sừng thú, thuỷ tinh vuông có gờ ngửa lên, cũng là tướng thượng quý. Dù các bộ vị khác thiếu hụt hay lõm yếu cũng đều làm nên sự nghiệp vĩ đại; nhưng (phát) tương đối muộn, thành công cũng muộn, vì bắc nhạc chiếm phần lớn.
3. Miền Trung: "miền Trung" là tên gọi chung vùng phía bắc Trường Giang, phía nam Hoàng Hà. Lấy trung nhạc (cái mũi) và hai gò má làm trọng điểm địa hình.
Phàm sơn căn xuyên lên thành ngọc trụ, thổ tinh tròn đều hình hổ (mũi đầy đặn, đầu mũi và hai cánh mũi liền nhau), hai gò má vút lên biên thành, ba nhạc (mũi và hai gò má) nhô cao có thế: có tướng này tức là thượng quý có đặc quyền, làm nên sự nghiệp danh tiếng.
Dù các bộ vị khác thiếu hụt hay lõm yếu cũng có thể phát đạt, thành danh lập công. Vận trung niên và vãn niên đều tốt, vì trung nhạc và hai gò má chiếm phần lớn.
4. Sơn Đông: tên xưa là tỉnh Lỗ, vì ở phía đông núi Thái Sơn mà có tên. Lấy sơn căn nổi cao xuyên lên, niên thọ có sống làm trọng điểm địa hình. Đất ấy là "rồng bay quá cao" của khí dương (hình ảnh trong Kinh Dịch, chỉ khí dương lên đến cực điểm), tựa núi kề biển, thế đất quanh co, che chắn ẩn hiện.
Cho nên sơn căn nổi cao xuyên lên ấn đường là trung quý; xuyên lên đến bách hội thành ngọc trụ là thượng quý. Thêm niên thọ có sống như cột, hùng tráng nổi lên có thế như ống cuộn tròn, thì là đại quý, có tài trí bậc trung thượng, lập chí hướng xa rộng.
Nếu lại có xương phục tê cong nổi, hai gò má nhô vút lên, đó là tư cách nguyên thủ; kém hơn cũng có sự nghiệp lưu tiếng thơm; thấp nhất cũng ra làm tướng, vào làm tể tướng, nắm quyền an nguy cả nước. Người ấy hùng dũng quả cảm, trí dũng gồm đủ.
Nếu sơn căn không cao, niên thọ không có sống, phục tê không cong, không thành ngọc trụ, thì là tướng bình thường; dù các bộ vị khác kỳ lạ cũng chỉ sang bậc trung hạ mà thôi. Bởi trọng điểm địa hình ở đây là ngọc trụ của sơn căn và ống cuộn của niên thọ chiếm phần lớn.
5. Hà Nam: tên xưa là tỉnh Dự, còn gọi là Trung Châu, ở chính giữa Trung Quốc, vì ở phía nam Hoàng Hà mà có tên. Lấy ấn đường và thổ tinh làm trọng điểm địa hình. Hà Nam trên ứng với tâm trời, dưới ứng với mật đất, núi Tung Sơn (Trung nhạc trong năm núi lớn của Trung Hoa) nằm ở đây.
Cho nên ấn đường vuông nổi dài ngang, có tướng này tức là tướng sang. Thêm thổ tinh tròn đầy, tỉnh táo (hai lỗ mũi) cân xứng, hoặc mũi như củ tỏi, hoặc như ống tre cắt ngang, đó là tướng thượng quý.
Nếu trung nhạc dài, thẳng, nổi cao, mà chuẩn đầu (đầu mũi) và lan đài (cánh mũi) tròn đều như hạt châu, liền nhau không tách, gọi là hình hổ: đó là đại quý, làm nên sự nghiệp phi thường. Nếu giọng nói trong và dài thì nắm quyền an nguy cả nước, có tư chất nguyên thủ.
Nếu sơn căn lõm yếu, chuẩn đầu nhọn nhỏ, dù các bộ vị khác kỳ lạ cũng chỉ sang bậc trung hạ. Bởi toàn bộ trung nhạc chiếm phần lớn.
6. Sơn Tây: tên xưa là tỉnh Tấn, vì ở phía tây núi Thái Sơn (?) (thực ra là núi Thái Hành) mà có tên. Lấy nhật giác, nguyệt giác (hai xương nổi trên trán, phía trên hai đầu lông mày), phụ giác và biên thành làm trọng điểm địa hình.
Đất ấy vắt ngang các cửa ải hiểm yếu của Trường Thành, tựa vào eo lưng dãy núi Thái Hành; phụ giác kề biên thành, là then chốt của vùng biên.
Phàm người Tấn, xương phụ giác nổi cao vút lên thì là bậc trung quý. Thêm nhật giác, nguyệt giác nhô cao vút lên, đó là tướng đại quý, nắm an nguy cả nước. Nếu các bộ vị lại thêm thanh kỳ, đó là tướng đế vương; kém hơn cũng là tướng tiếm xưng danh hiệu (tự xưng vương, xưng đế).
Nếu nhật nguyệt giác không nhô cao, xương phụ giác không vút lên, dù các bộ vị khác thanh kỳ cũng chỉ ở phẩm cấp trung hạ, sự nghiệp bình thường. Bởi lấy nhật nguyệt giác và phụ giác làm chỗ hợp phép địa hình thì phát đạt tương đối dễ.
7. An Huy: tên xưa là tỉnh Hoàn. Đất ấy gần sông Trường Giang, lại nhiều hồ đầm, núi sông hun đúc nên vẻ thanh tú, những nơi tụ khí thiêng, sinh người tài giỏi khá nhiều. Xét theo lịch sử thì nơi đây sinh ra nhiều nhân vật vĩ đại, làm đế vương, làm công hầu tướng tướng, cùng văn (?)…
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video