Thiên 18 — Phẩm 13 – Thần thông (phần còn lại)

 Phẩm Thần Thông, phần còn lại

 "'Thế nào là tàm quý (tàm: tự xấu hổ với mình; quý: hổ thẹn với người — hai tâm biết xấu hổ khi làm điều sai)? Đó là thường hổ thẹn với người, cũng xấu hổ với chính mình; vì còn ở trong các pháp bất thiện nên thường thực hành tàm quý. Thành tựu tàm quý thì lìa xa điều bất thiện, nghĩ cầu việc thiện, thân gánh vác gánh nặng, dòng giống trong sạch, không có chỗ sứt mẻ, vi phạm.'"

 "Khi ấy tỳ-kheo vốn là vua Thiện Quán Tác, đã nghe đức Phật ấy dạy bảo, liền trụ trong tàm quý; để diệt mọi pháp bất thiện, siêng cầu tinh tấn cùng ý muốn, một lòng hồi hướng (hướng mọi công đức về mục đích giác ngộ), an trụ trong các pháp thiện; lại làm cho đầy đủ, suy nghĩ rộng hơn, không để quên mất; chuyên tinh gom tâm, trụ trong chánh quán (sự quán xét đúng đắn), đi sâu vào pháp giới (toàn thể mọi pháp, mọi sự vật hiện tượng, xét về bản tính chân thật của chúng)."

 "Vị tỳ-kheo ấy khi quán pháp giới như vậy, không thấy một pháp nào tăng, không thấy một pháp nào giảm. Đã quán thấy các pháp không tăng không giảm rồi, vị ấy thấy tất cả các pháp không có đi, không có đến; thấy tất cả các pháp không được, không mất; thấy tất cả các pháp không sinh, không diệt; thấy tất cả các pháp không có sai biệt; thấy tất cả các pháp không có khác nhau; thấy tất cả các pháp do nhân duyên sinh ra; thấy tất cả các pháp như giấc mộng; thấy tất cả các pháp như ảo ảnh nắng (dương diệm: ánh nắng bốc hơi trông như nước, thấy có mà không thật); thấy tất cả các pháp như bóng trong gương; thấy tất cả các pháp như bóng theo hình; thấy tất cả các pháp như tiếng vang; thấy tất cả các pháp như trò ảo thuật; thấy tất cả các pháp không có hơn thua; thấy tất cả các pháp vốn không có tốt xấu; thấy tất cả các pháp không thể thành tựu; thấy tất cả các pháp xưa nay vốn không sinh; thấy tất cả các pháp không có chỗ sinh ra; quán tất cả các pháp đều bình đẳng."

 "Này Bất Không Kiến, vị ấy đã quán được như vậy thì cũng tu hành được như vậy, không bao lâu liền đạt được tam-muội (trạng thái tâm định, gom tâm vào một đối tượng không tán loạn) này. Này Bất Không Kiến, tỳ-kheo vốn là vua Thiện Quán Tác được tam-muội này rồi, liền thành tựu vô ngại biện tài (tài nói năng giảng giải lưu loát, không gì ngăn ngại), nói nghĩa các pháp không cùng tận. Lại nữa, tỳ-kheo vốn là vua Thiện Quán Tác ấy, từ lúc đó trải qua sáu mươi ức trăm nghìn na-do-tha (na-do-tha: đơn vị số cực lớn) kiếp (một khoảng thời gian cực kỳ dài), sau đó thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, đúng đắn và trọn vẹn của một vị Phật)."

 "Này Bất Không Kiến, nay ông còn có lòng nghi về việc này, Ta sẽ giải thích cho ông để dứt nghi. Này Bất Không Kiến, nên biết vua Thiện Quán Tác thuở ấy, người đã bỏ các thứ ngũ dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, âm thanh, hương thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái) của tứ thiên hạ (bốn châu lớn quanh núi Tu-di, tức toàn cõi thế giới), cùng đại chúng tám vạn bốn nghìn ức na-do-tha bề tôi và nhân dân, cùng lúc xuất gia cạo bỏ râu tóc nơi đức Phật Thế Tôn Ương-kỳ, siêng năng tu đạo, không phải là người nào khác; ông chớ nên nghĩ là ai khác. Vì sao? Này Bất Không Kiến, nên biết tỳ-kheo vốn là vua Thiện Quán Tác thuở ấy nay chính là đức Liên Hoa Thượng Như Lai. Lại nữa, thuở ấy vua Thiện Quán Tác bỏ mọi đồ vui sướng của tứ thiên hạ, cùng đại chúng tám vạn bốn nghìn ức na-do-tha bề tôi và nhân dân, xuất gia tu đạo nơi đức Phật Ương-kỳ, trụ trong hạnh tàm quý, quán đúng các pháp, một lòng suy nghĩ, chẳng bao lâu liền chứng được tam-muội này."

 "Lại nữa, này Bất Không Kiến, vì nhân duyên ấy, nay Ta ân cần trịnh trọng vì ông tuyên nói công đức của pháp môn tam-muội này rất sâu, rộng lớn, không thể nghĩ bàn. Nên biết, không phải những chúng sinh chưa từng gieo rộng gốc lành thù thắng vi diệu mà được nghe, được đọc tụng, thọ trì (nhận lấy và giữ gìn), tu hành, cho đến giải nói nghĩa lý cho người khác."

 "Lại nữa, này Bất Không Kiến, nếu có thiện nam, thiện nữ nào chỉ cần tai được nghe tam-muội này, nên biết những thiện nam, thiện nữ ấy quyết không phải người phúc mỏng, gieo ít thiện căn (gốc lành: công đức làm điều thiện, như hạt giống sinh quả tốt); cũng không phải chỉ gieo các thiện căn nơi một đức Như Lai; cũng không phải nơi hai, ba, bốn, năm đức Như Lai; cũng không phải nơi mười, hai mươi, ba mươi, bốn mươi, năm mươi, cho đến không phải nơi một trăm đức Như Lai; cũng không phải nơi hai trăm, ba trăm, cho đến nghìn vạn ức đức Như Lai. Như thế cho đến cũng không phải nơi vô lượng ức trăm nghìn na-do-tha, cho đến cũng không phải nơi vô lượng a-tăng-kỳ (số nhiều không đếm được), và hơn cả vô lượng a-tăng-kỳ ngần ấy đức Như Lai mà gieo các thiện căn, chứa nhiều công đức, mới được nghe một phần nhỏ tên gọi của Bảo Tam-muội Vương (vua của các tam-muội, quý như báu vật) này; huống gì là có thể chép viết, mở đọc, ngâm tụng khen ngợi, thọ trì, suy nghĩ ý nghĩa, tu hành đúng pháp, và phân tích giải thích cho nhiều người."

 "Lại nữa, này Bất Không Kiến, nếu tất cả những thiện nam, thiện nữ ấy chỉ cần tai được nghe pháp môn Bồ-tát Niệm Phật Tam-muội (trạng thái định tâm có được nhờ chuyên nhớ nghĩ, quán tưởng về Phật) này, nên biết những thiện nam, thiện nữ ấy không phải người phúc mỏng, gieo ít thiện căn; nên biết những thiện nam, thiện nữ ấy chính là người đầy đủ Bồ-tát thừa (con đường tu của Bồ-tát, cầu thành Phật để cứu độ mọi loài). Vì sao? Này Bất Không Kiến, nếu người được nghe Tam-muội Vương này, nên biết họ sẽ theo thứ lớp tự nhiên chứng thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, chỉ trừ những bậc đã dứt hết các lậu (lậu: phiền não rỉ chảy làm tâm ô nhiễm; người dứt hết lậu là A-la-hán, đã nhập vào con đường giải thoát riêng của hàng Thanh văn)."

 Bấy giờ Bồ-tát Bất Không Kiến bạch Phật: "Bạch Đại đức Thế Tôn, những người tu hành hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề — bạch Đại đức Thế Tôn — họ có thường chứng Tam-muội Vương này chăng (?)" Đức Phật đáp: "Này Bất Không Kiến, như ông thấy đó, họ cũng chứng Tam-muội Vương này."

 "Lại nữa, này Bất Không Kiến, ví như có thứ thuốc tên là Chân Chính, nếu đem thuốc ấy bôi lên trống trận, khi đánh nhau ở trận mạc lấy dùi đánh trống, giả sử trong trận có ai bị tên độc, dao, giáo làm thương, nhờ sức thuốc ấy đều liền lành lặn, yên ổn không bệnh. Cũng vậy, này Bất Không Kiến, nếu có thiện nam, thiện nữ chỉ cần tai được nghe một phần nhỏ tên gọi của Tam-muội Vương này, thì nhờ uy lực của danh tiếng tam-muội ấy, họ đều sẽ thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, chỉ trừ những người đã dứt hết lậu, đã tự thân chứng quả."

 "Lại nữa, này Bất Không Kiến, ví như núi chúa Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) do bốn thứ báu tạo thành; chúng sinh nào đến chỗ núi ấy liền mang cùng màu với núi. Vì sao? Vì uy quang của núi ấy khiến tất cả cùng một màu. Cũng vậy, này Bất Không Kiến, nếu thiện nam, thiện nữ nào tai tạm nghe tên của Bảo Tam-muội này, họ đều nhờ uy đức của danh tiếng tam-muội mà tự nhiên mau thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, chỉ trừ những phú-già-la (tức bổ-đặc-già-la: con người, cá thể) đã dứt hết lậu, đã vào chính vị (địa vị đã chứng quả thánh của hàng Thanh văn, quyết định đi vào Niết-bàn riêng). Vì sao? Này Bất Không Kiến, vì tam-muội này có công năng thù thắng không thể nghĩ bàn."

 "Lại nữa, này Bất Không Kiến, ví như tất cả sông lớn, đầm ao và các dòng chảy, đều đổ vào biển lớn mà cùng một vị mặn, đều do đức lực của biển lớn rộng lớn. Cũng vậy, này Bất Không Kiến, những thiện nam, thiện nữ ấy chỉ cần tai được nghe tên tam-muội này, giả sử không đọc, không tụng, không thọ, không trì, không tu, không tập, không chuyển dạy cho người, không nói cho người, cũng không thể phân tích giải thích rộng rãi, thì những thiện nam, thiện nữ ấy vẫn đều sẽ theo thứ lớp thành tựu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vì sao? Vì danh tiếng của tam-muội này thù thắng, vì có uy đức lực."

 "Lại nữa, này Bất Không Kiến, nếu có các thiện nam, thiện nữ, khi nói lời chân thật, khi nói lời khéo léo, chỉ cần nói lời chân thật và lời khéo léo, thì nhất định sẽ được các pháp môn của chư Phật. Điều gì mở bày, làm sáng tỏ và rộng làm lợi ích cho thế gian, thì gọi là lời chân thật, gọi là lời khéo nói. Này Bất Không Kiến, nếu những thiện nam, thiện nữ ấy được lời nói chân chính và lời khéo nói, thì nhất định sẽ được khối công đức lớn vô lượng vô biên, hơn cả a-tăng-kỳ, không thể nghĩ bàn; huống gì là khối công đức có được do khéo nói về pháp môn Bồ-tát Niệm Phật Tam-muội này."

 "Này Bất Không Kiến, giả sử có vô lượng vô biên Bồ-tát ma-ha-tát (bậc giác ngộ lớn) nhiều như số cát sông Hằng, lại trải qua số kiếp vô lượng vô biên, nhiều hơn số cát sông Hằng, tu hành bố thí không ngừng nghỉ chút nào, Ta nói công đức họ có được là không thể nghĩ bàn. Nay Ta lại phân tích rộng cho ông: nếu lại có một vị Bồ-tát ma-ha-tát nghe nhận Niệm Phật Tam-muội này, hoặc đọc tụng, hoặc thọ trì, hoặc tu hành một phần nhỏ, hoặc giảng luận một phần nhỏ, thì công đức có được so với sự bố thí trước kia không thể ví dụ, không thể cân lường, không thể tính toán, không thể đếm số, không thể nói hết; huống gì người có thể nghe nhận đầy đủ, tu hành và diễn nói, thì khối công đức ấy làm sao so lường được?" Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này cho rõ, dùng kệ (thể thơ trong kinh Phật) mà nói:

 Ta nhớ thuở xưa vô lượng kiếp, có đức Phật Thế Tôn Ương-kỳ-la,

 Là chỗ nương tựa của tất cả thế gian, đủ lòng từ bi lớn, diễn nói pháp mầu.

 Những gì Ngài thấy không gì không biết, quá khứ, vị lai đều rõ suốt,

 Cũng thông đạt việc hiện tại, thấy đều những điều sâu kín mà soi xét.

 Trí tuệ chư Phật khó nghĩ bàn, vì thương xót chúng sinh nên nói pháp.

 Chúng sinh ngu si bị khổ đau thiêu đốt, Ngài nhìn tất cả mà khởi lòng thương.

 Bấy giờ đức Như Lai ấy có chín mươi chín ức chúng Thanh văn (đệ tử nghe Phật dạy mà tu),

 Đều được tự tại, sự sinh đã hết, cùng vây quanh đấng Pháp vương chân chính.

 Phía đông bắc thành ấy có khu vườn, trang hoàng đầy đủ, tên là Vô Úy;

 Bậc Đại Tiên Như Lai ở nơi đây, cùng với ức chúng A-la-hán.

 Vị Chuyển luân vương (vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp) Thiện Quán Tác sửa soạn xe báu, tự ra khỏi thành,

 Vô lượng bề tôi, dân chúng vây quanh, tất cả chúng sinh đều mến yêu vua.

 Vua thấy Thế Tôn tâm vắng lặng, thân miệng trong sạch, các căn điều hòa,

 Đầy đủ các oai nghi thù thắng vi diệu, vua Thiện Quán càng thêm kính trọng.

 Vua liền đi đến chỗ đức Phật ấy, cúi đầu mặt lễ dưới chân Thế Tôn,

 Mở lời thỉnh Phật nhận lễ cúng, Thế Tôn nhận lời nên im lặng.

 Vua vì Như Lai đã nhận lời, liền truyền cho bề tôi, dân chúng trong thành:

 "Nay nên sắm đủ phẩm cúng vi diệu, ta muốn dâng lên đức Phật Ương-kỳ."

 Mọi việc đã sửa soạn xong, vua đích thân thưa: "Cúi xin rủ lòng thương soi đến lúc này,

 Bậc Đại sư Thế Tôn và Thánh tăng, nhận bữa cơm nhỏ mọn của con hôm nay."

 Đức Ương-kỳ Như Lai nhận lời vua mời, khối công đức lớn rộng hiện thần thông,

 Liền phóng vô lượng nghìn ức tia sáng, chiếu khắp các cõi Phật mười phương.

 Mỗi một tia sáng ấy hiện ra vô lượng trăm nghìn ức hoa sen lớn,

 Vi diệu tươi sáng, người người vui thích, để làm phát sinh các gốc lành cho chúng sinh.

 Này Bất Không Kiến, ông nên biết: mỗi hoa đều hiện ra hình các đức Như Lai hóa thân,

 Ý nghĩ hiện ngay trước mặt, người người chiêm ngưỡng; mười phương cùng nói pháp như vầy:

 "Các hành (mọi sự vật do nhân duyên tạo thành) là vô thường, cũng thật là khổ; lại nói vô ngã, vô cùng yếu ớt,

 Rốt cuộc là thứ hư hoại, không bền chắc, sao lại bảo người trí sinh lòng tham thích?

 Các hành thiêu đốt như lửa dữ, lửa bừng rực cháy thật khó chịu nổi."

 Thế Tôn Ương-kỳ tuyên nói đúng như thật, Phật vì chúng sinh mà khiến họ chán lìa sâu xa.

 Chư thiên thấy thần thông lớn ấy, trăm nghìn tiếng nhạc cùng lúc trổi lên,

 Hương hoa tự nhiên mưa xuống, lạ thay, hiếm có, khó nghĩ bàn!

 Vua kia thấy Phật hiện thần biến, bày các việc cúng dường không thể lường;

 Tứ thiên hạ này đáng trọng quý, vua vứt bỏ ngũ dục như cởi đôi giày.

 Trước Phật cạo tóc, mặc áo ca-sa (áo của người xuất gia), liền thưa hỏi về pháp định vi diệu:

 "Phải trụ vào pháp thù thắng nào thì bậc trượng phu mới vào được cửa tam-muội?"

 Thế Tôn Ương-kỳ nói như vầy: "Trụ vào hai pháp, khéo suy nghĩ,

 Sẽ tự chứng được thiền định vi diệu này, được niềm vui tối thượng không thể nghĩ bàn."

 Vua được lời chân thật của Phật ấy, trong lòng vui mừng sâu xa, chạm đến được định này,

 Thường nghĩ đến Bồ-đề, phụng sự chư Phật, liền nhận tôn hiệu là Thượng Liên Hoa.

 Nếu ai tin nhận được lời Như Lai, đối với kinh điển này không còn nghi ngờ,

 Vào cửa pháp sâu xa của cảnh giới Phật, tự nhiên được vào tam-muội này.

 Nếu nghe thực tế (chỗ chân thật tột cùng của các pháp) mà không kinh sợ, nghi ngờ, đối với pháp cũng không có ý tưởng về ta, về người,

 Siêng nghĩ đến xa-ma-tha (chỉ: dừng tâm, làm tâm lắng yên) và tỳ-bà-xá-na (quán: dùng trí tuệ quán sát thấy rõ sự thật), suy nghĩ sâu như vậy thì chạm đến thiền định thù thắng.

 Trụ trong tàm quý và cung kính, thường nên tu tập các chính cần (sự siêng năng đúng đắn: ngăn điều ác chưa sinh, dứt điều ác đã sinh, làm điều thiện chưa sinh, tăng điều thiện đã sinh);

 Biết điều ác mình hiện ra thì sinh lòng xấu hổ, thì việc chứng Tam-muội Vương đâu còn lâu nữa.

 Thường quán các pháp không thấy tăng, cũng tự không thấy các pháp giảm,

 Thấy tất cả các pháp như hư không, Bồ-tát người trí thông đạt điều này.

 Các pháp không phải hưng thịnh, cũng không phải mất đi; bản tính trong sạch, thường lặng trong.

 Biết tất cả các pháp giống như giấc mộng; ai thấy như vậy thì đạt được tam-muội.

 Đối với các pháp không tạo tướng sai biệt, vốn không thấy diệt cũng không thấy sinh,

 Như ảo ảnh nắng và bóng trong gương; ai thấy được như vậy thì được tam-muội.

 Tướng của pháp bình đẳng, không cao không thấp, cũng không còn không mất, không hơn không kém,

 Như tiếng vang, bóng hình và trò ảo thuật; người thấy như vậy thì chứng tam-muội.

 Các pháp vắng lặng, không hơn không thua, không thấy tướng bên ngoài và tâm bên trong,

 Không có thành tựu, cũng không có tên gọi; ai thấy như vậy thì chứng tam-muội.

 Tỳ-kheo chuyên tinh quán xét như thế, đầu đêm, giữa đêm, cuối đêm thường suy nghĩ,

 Kính nhận lời dạy bảo nơi Phật, không lâu sẽ chứng tam-muội này.

 Khi người ấy chứng được tam-muội này, đối với Bồ-đề đã không còn thiếu sót,

 Cũng thấy tất cả chư Phật mười phương, cúng dường các bậc công đức lớn (?).

 Qua sáu mươi ức trăm nghìn na-do-tha kiếp tu các hạnh,

 Phụng sự vô lượng chư Phật rồi, sau đó mới chứng được đại Bồ-đề.

 Này Bất Không Kiến, nay ông nên biết, vua thuở ấy là ai?

 Người trí chớ nên sinh thấy khác: đức Phật Liên Hoa Thượng chính là Thiện Quán.

 Nay Ta răn dạy các ông, tất cả trời người trong thế gian:

 Nếu muốn thấu tột nguồn gốc các pháp, hãy nghĩ đến việc mau tu tịnh tam-muội này.

 Người ấy ắt gom được khối công đức lớn, không thể đếm, khó mà cân lường.

 Muốn được niềm vui mầu nhiệm không thể nghĩ bàn, trước hết phải tu trong sạch tam-muội này.

 Nếu muốn thấy hết tất cả chư Phật, hiện tại, vị lai và khắp mười phương,

 Hoặc lại cầu chuyển bánh xe pháp mầu (tức thuyết pháp giáo hóa chúng sinh như một vị Phật), cũng phải tu tập tam-muội này trước.

 Nếu muốn viên mãn các tướng tốt, đầy đủ các vẻ đẹp làm trang nghiêm bậc thượng,

 Và cầu được sinh vào nhà trong sạch, ắt phải thọ trì tam-muội này trước.

 Này Bất Không Kiến, các chúng sinh nếu muốn lìa xa các đường ác,

 Và đều muốn biết đời sinh về sau (?), thì nên thường ngợi khen, tụng đọc tam-muội này.

 Họ không phải chỉ cúng dường một đức Phật, cũng không phải hai, ba, bốn, năm vị,

 Cho đến ức số na-do-tha vị, mới được nghe tam-muội thù thắng này.

 Họ cúng dường chư Phật hơn số a-tăng-kỳ, để chứng đại Bồ-đề vô thượng,

 Và mọi điều mong muốn đều đạt được, mới được nghe tam-muội thù thắng này.

 Họ cúng dường vô lượng trăm vị Phật, từ quá khứ lâu xa đã gieo các gốc lành,

 Thường sinh lòng vui mừng tôn kính, mới được nói tam-muội thù thắng này.

 Họ phụng sự vô lượng nghìn vị Phật, bậc trời cao nhất trong các cõi trời, phóng được ánh sáng,

 Siêng năng tu tập không lười mỏi, mới được ngợi khen, tụng đọc kinh tam-muội.

 Họ thấy vô lượng ức vị Phật, ánh sáng trong vô biên như vầng mặt trời,

 Vun đắp dày tất cả các gốc lành, mới được nghe tam-muội mầu nhiệm.

 Lại như chiến trường đánh nhau ở thế gian, trong đó nhiều người bị trúng độc, bị thương,

 Họ nếu được nghe tiếng trống bôi thuốc, các chất độc tiêu trừ, được yên vui.

 Nếu có người nói tam-muội này, ai được nghe pháp định thù thắng ấy,

 Nhờ uy lực tam-muội sẽ chứng Bồ-đề, trừ những người đã dứt hết lậu, đã vào chính vị.

 Công đức của định ấy ngang núi Tu-di; khi người chứng được thì không có tướng khác,

 Như ai đến được chỗ núi ấy thì liền cùng một màu với núi, khó phân biệt được.

 Nếu ai được nghe tiếng tên tam-muội, bậc thù thắng trong các định, giống như biển cả,

 Nhờ uy đức lực của tam-muội này, họ chứng Bồ-đề, không còn gì nghi ngờ.

 Cũng như mọi dòng nước đổ về biển lớn, sông lớn, sông nhỏ và đầm ao,

 Đều cùng một vị, khó phân biệt; họ cũng vậy, không có tướng khác.

 Nếu người nghe được tam-muội này, liền nghĩ nhớ tất cả chư Phật mười phương,

 Nhờ uy lực tam-muội mà lên được ngôi Chánh Giác, trừ những phú-già-la (người) đã tự thân chứng quả.

 Nếu các Bồ-tát chỉ tu hạnh đàn (bố thí), trải qua số kiếp nhiều vô biên như cát sông Hằng,

 Cúng dường tất cả chư Phật mười phương, xuống đến mọi chúng sinh trong pháp giới;

 Bố thí trải qua bao kiếp lâu dài như vậy, công đức có được tuy nói là nhiều,

 Vẫn không bằng việc nói cửa định nhiệm mầu, khởi một niệm từ bi trùm khắp tất cả.

 Khéo suy nghĩ về tam-muội như mẹ hiền, làm sáng rõ thánh đức khó mà đo lường.

 Người trí nếu một lòng cầu tìm, sẽ mau thành Phật, đầy đủ tự tại.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video