Thiên 3 — Phẩm 2 – Bản sự của Bồ-tát Bất Không Kiến (phần còn lại)

 Phần còn lại của Phẩm Bổn Sự (chuyện đời trước) của Bất Không Kiến.

 "Lại nữa, Bất Không Kiến! Vua Tinh Tiến ấy, vì lòng từ ái thương xót, rất ưa làm việc đàn (bố thí), thường làm thí chủ của những đại hội bố thí vô ngại (bố thí rộng rãi không phân biệt, không ngăn cấm ai). Trong thiên hạ, các sa-môn (người xuất gia tu hành), bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tư tế Ấn Độ), người nghèo khổ, bệnh tật, những kẻ đi xin, cần gì vua đều cấp cho, không hề thôi nghỉ hay chán ngán.

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Tám vạn bốn nghìn thành ấp, làng xóm do vua Tinh Tiến ấy cai quản, đều do nhân lành thù thắng từ nghiệp thanh tịnh cảm thành, làm bằng bảy báu. Trên mỗi thành lại xây tám vạn bốn nghìn lầu gác bằng gỗ chiên-đàn (gỗ đàn hương). Hai bên các cổng, các nhà trạm dọc đường, đều có nhà cửa trang nghiêm bằng các thứ báu. Cổng không kể ngày đêm luôn mở không đóng, để tất cả mọi người đều được rất yên ổn. Lại trong các thành, đường sá ngõ hẻm luôn thắp đèn đuốc, có ánh sáng lớn; khiến dân chúng mỗi người tùy sức góp làm, cùng nhau hưởng sự yên ổn vui sướng ấy.

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Vua Tinh Tiến ấy khi đó có hai con trai, một tên là Sư Tử, hai tên là Sư Tử Ý. Các căn (giác quan, năng lực) sáng suốt lanh lợi, tướng thân tròn đầy, có oai đức lớn, đầy đủ thần thông, đều đã phát tâm a-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (tâm cầu sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn — tức quả vị Phật) từ trước.

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Vào lúc ấy có một đức Phật Thế Tôn hiệu là Bảo Tụ — Như Lai (bậc đến từ chân như), Ứng Cúng (bậc xứng đáng nhận cúng dường), Đẳng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn), Minh Hạnh Túc (bậc đầy đủ cả trí tuệ sáng suốt lẫn đức hạnh), Thiện Thệ (bậc đã đi đến nơi tốt đẹp, không trở lại sinh tử), Thế Gian Giải (bậc hiểu thấu thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao nhất, không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục, dẫn dắt người tu), Thiên Nhân Sư (bậc thầy của trời và người), Phật Thế Tôn (bậc giác ngộ được thế gian tôn kính) — xuất hiện ở đời.

 Ngài thường vì trời, người, Phạm thiên (vị trời cõi Sắc), ma vương (vị trời chuyên ngăn trở người tu), sa-môn, bà-la-môn, các loài rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần có sức mạnh), càn-thát-bà (thần nhạc cõi trời), a-tu-la (loài thần hiếu chiến), cho đến tất cả người và loài chẳng phải người, mà tuyên bày chánh pháp: lành ở phần đầu, lành ở phần giữa, lành ở phần cuối; ý nghĩa sâu xa, văn từ cũng hay; thuần nhất trọn vẹn, không pha tạp, là phạm hạnh (đời sống thanh tịnh, trong sạch) trong trắng.

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Khi ấy đức Bảo Tụ Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác thường cùng bảy mươi hai ức trăm nghìn vị đại thanh văn (đệ tử nghe tiếng Phật giảng mà giác ngộ), đều là A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn sinh tử luân hồi), đầy đủ thần thông, có oai đức lớn, ở gần thành Thiện Trụ thuyết pháp giáo hóa.

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Bấy giờ đức Bảo Tụ Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác, đến giờ ăn, mặc y cầm bát, cùng bảy mươi hai ức trăm nghìn chúng đại thanh văn vây quanh trước sau, dáng vẻ thong thả trang nhã, vào thành Thiện Trụ lần lượt khất thực (đi xin ăn theo phép người xuất gia).

 Vua Tinh Tiến khi ấy vừa cùng hai con ở trên lầu cao, từ xa trông thấy đức Bảo Tụ Như Lai được đại chúng vây quanh, đoan nghiêm đặc biệt, oai đức sừng sững; người đi đường trông thấy không ai không ưa nhìn. Các căn thanh tịnh, tâm ý lặng yên; trên dưới đều điều phục, đạt xa-ma-tha (thiền định khiến tâm dừng lặng) thù thắng, đã đến bờ bên kia của công đức bậc nhất, đầy đủ viên mãn tất cả các bậc tu chứng (?).

 Vua thấy rồi sinh lòng hết sức lạ lùng, vui mừng hăng hái vô cùng, liền cùng hai con lấy các tràng hoa, hương xoa, hương bột và các thứ hương quý khác, cùng ra khỏi cửa cung, vội vã mang đến chỗ đức Bảo Tụ Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác, dâng lên cúng dường Phật và đại chúng, cúi đầu lễ chân Phật rồi lui đứng một bên.

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Vua Tinh Tiến và hai con liền thỉnh mời đức Bảo Tụ Như Lai cùng đại chúng, nguyện cúng dường trọn đời: y phục, vật dụng, đồ ăn uống, thuốc men, phàm những gì cần dùng đều dâng cấp đủ. Mọi việc đều chu đáo hậu hĩnh, chúng Thánh được yên ổn. Vua Tinh Tiến cùng hai con đời trước đã trồng gốc phúc đức, thường cầu Phật pháp; nay đã được gặp, lại được Phật nhận lời thỉnh, trong lòng vui mừng, tự thấy may mắn vô cùng.

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Khi ấy đức Bảo Tụ Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác, sau khi đã làm xong những việc thuyết pháp giáo hóa cần làm giữa trời người, liền vào lúc nửa đêm nhập vô dư niết-bàn (sự tịch diệt hoàn toàn, không còn sót lại thân xác hay mầm sinh tử nào).

 Này Bất Không Kiến! Khi vua Tinh Tiến nghe đức Thế Tôn ấy đã bát-niết-bàn (nhập niết-bàn, tức Phật qua đời), liền cùng phu nhân và hai con, đích thân dẫn quần thần và dân chúng đến nơi đức Thế Tôn nhập niết-bàn. Đến nơi, kính lễ dưới chân Thế Tôn, kêu gào khóc lóc, đấm ngực thét lớn, buông cả thân xuống đất như cây bị gãy ngang giữa, lăn lộn trên đất mà than thở rằng: 'Thế Tôn diệt độ sao mà nhanh quá! Bậc Đại Thánh nhập niết-bàn, bỏ chúng con lại! Thế gian đang mù tối mà bậc dẫn đường đã đi xa mãi; chúng sinh nghèo khốn mà người chủ đoàn buôn đã qua đời; thế giới sắp tối tăm mà ngọn đèn trí tuệ bỗng tắt!'

 Này Bất Không Kiến! Vua Tinh Tiến ấy thương nhớ, than khóc tột cùng như thế rồi, mới cùng hai con đến chỗ Thế Tôn, dùng các thứ nước thơm tắm thân Thánh, lại dùng nhiều thứ hương xoa khắp thân Ngài, rồi dùng đủ thứ tràng hoa khác lạ và âm nhạc vi diệu, hết lòng cúng dường. Sau đó mới dùng áo ca-thi-ca (loại vải mịn quý xứ Ca-thi) và vải bông mịn quấn bọc, đặt vào quan tài vàng và quách sắt; quan tài ấy lại khảm xen bảy báu.

 Đặt thân Phật vào như thế rồi, mới gom gỗ chiên-đàn đỏ quý và sạch, chất cao một do-tuần (đơn vị đo đường dài Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số), bề dọc bề ngang vuông vức một câu-lô-xá (đơn vị đo dài, khoảng một phần tám do-tuần, bằng tầm tiếng bò rống nghe được). Rải các thứ hoa và tràng hoa, đốt các thứ hương xoa, hương bột thù thắng, tưới dầu bơ, rồi nhóm lửa trà-tỳ (hỏa táng) sắc thân của đức Bảo Tụ Như Lai.

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Khi ấy vương tử Sư Tử thấy Như Lai đã nhập niết-bàn, liền suy nghĩ như vầy: 'Bậc Đại Sư của trời người đã bỏ ta mà diệt độ, hôm nay ta còn sống tạm để làm gì? Nay nếu ta được theo đức Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác mà diệt độ, há chẳng vui sao!'

 Này Bất Không Kiến! Vương tử ấy nghĩ như vậy rồi, dùng các thứ hương quý xoa lên thân mình, lại dùng các thứ hương xông y phục, lấy vải bông quấn bọc thân, rồi xung quanh đốt lửa lớn dữ dội để thiêu thân mình. Khi lửa đã cháy rực, Sư Tử mới ở giữa ngọn lửa dữ ấy phát thệ nguyện lớn rộng cứu độ chúng sinh, ca ngợi và quy y công đức của Như Lai, nói bài tụng rằng:

 Bậc tôn quý nhất trong các báu của thế gian,
Hôm nay buông bỏ mà vào vô dư niết-bàn;

 Bậc Đại Sư của trời người chuyển pháp luân (giảng dạy chánh pháp, ví như xoay bánh xe pháp),
Từ nay chúng con không còn được thấy nữa.

 Đấng Pháp Vương làm lợi ích vô lượng chúng sinh,
Nay đã bỏ lại mà vào niết-bàn;

 Từng cất tiếng tuyên dương đại bồ-đề (sự giác ngộ lớn) như thế,
Mãi mãi không còn thấy đại chúng vây quanh Ngài.

 Bậc Đại Đạo Sư không thể nghĩ bàn,
Thuyết pháp khiến người nghe vui mừng;

 Tất cả trời, người, ma vương, Phạm thiên,
Từ nay vĩnh viễn không còn nghe tiếng Ngài.

 Ngài ban cho người nghèo của báu là chánh pháp,
Vì chúng mà diễn nói, ai cũng ưa nghe;

 Các trời, rồng, quỷ, người và loài chẳng phải người,
Từ đây mãi mãi không còn nơi về nương tựa.

 Thế gian từ nay không còn chỗ dựa,
Riêng xót phụ vương ta biết cậy nhờ vào đâu?

 Cùng em Sư Tử Ý mất nơi che chở,
Mãi mãi không còn nghe tiếng Phật thuyết pháp.

 Ta thà bỏ thân xác và tuổi thọ,
Chẳng ích gì sống một mình ở thế gian;

 Vì thế nay diệt thân yêu quý này,
Nhân đó lại phát rộng thệ nguyện lớn.

 Ta ở chỗ Phật đã trồng căn lành (gốc rễ điều thiện),
Phụ vương cũng thường tôn kính Tam Bảo (Phật, Pháp, Tăng);

 Trước hết nguyện đem các công đức này,
Khiến vua cha và ta chứng được pháp thân (thân chân thật của Phật).

 Ở chỗ chư Phật không thể nghĩ bàn,
Cúng dường, tu hành mọi nghiệp lành;

 Nguyện khắp chúng sinh cùng hưởng phúc này,
Cũng khiến lời thề của ta không hư dối.

 Thế Tôn diệt độ, ta thiêu thân,
Ai được nghe hoặc tận mắt thấy,

 Tất cả đều sẽ thành bậc Đẳng Chánh Giác,
Trừ những ai ngay đời hiện tại đã chứng quả.

 Nếu người lúc thức hay trong mộng,
Chỉ cần thấy việc ta làm hôm nay,

 Người ấy ắt thành Phật, không còn nghi,
Trừ những ai ngay đời hiện tại đã chứng quả.

 Thân yêu quý này của ta rốt cuộc sẽ hư hoại,
Giống như bọt nước, không bền chắc;

 Nguyện các loài sâu bọ, thú vật ăn thân ta,
Đều được mau thành đạo bồ-đề (đạo giác ngộ).

 Nay ta thề làm việc tinh tấn,
Có ai chê bai, mắng chửi hoặc khinh rẻ,

 Khiến họ mau thành bậc Điều Ngự Sư (tức Phật),
Trừ những ai ngay đời hiện tại đã chứng quả.

 Khi ta cầu quả Chánh Giác vô thượng,
Nếu ai đem lòng từ nhìn đến ta,

 Thì ngay trong thế gian mau thành Phật,
Trừ những ai ngay đời hiện tại đã chứng quả.

 Những điều nay ta đã nguyện và chưa nguyện,
Vì thế mà thiêu đốt thân yêu quý;

 Nếu lời thề thành thật này quyết không hư dối,
Xin cho ta được thấy lại đức Phật đã diệt độ.

 Nếu ta được thoáng thấy Thế Tôn,
Thì có khác gì bậc Thầy trời người lại ra đời;

 Nay ta tuy đang cháy rực,
Vẫn mong thân còn để được thấy Phật.

 Trí tuệ Thế Tôn không chướng ngại,
Thường chuyển bánh xe thanh tịnh suốt ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai);

 Như xưa Ngài làm lợi khắp các chúng sinh,
Xin cho ta thấy Phật từ lửa đứng dậy.

 Bậc Đại Sư cứu đời nếu tạm đứng dậy,
Với oai lực như trước, đấng Phổ Nhãn (bậc có mắt nhìn khắp) tôn quý;

 Phật biết lòng Sư Tử tinh thành,
Vì vậy tạm đứng dậy, bày tỏ thần lực;

 Rộng vì thế gian mà hiện việc biến hóa,
Khiến vô lượng chúng sinh chán lìa thân xác;

 Làm lợi ích trọn vẹn cho các chúng sinh,
Rồi lại thiêu thân, vào nơi tịch tĩnh.

 Đại chúng thấy thần biến lớn lao của Phật,
Đem ý thanh tịnh cất tiếng hay ca ngợi:

 "Diệu pháp của chư Phật khó nghĩ bàn,
Giới hạnh và thiền định cũng như vậy;

 Trí tuệ, giải thoát không thể lường,
Thần thông biến hóa cũng khó dò;

 Tuy đã diệt độ vẫn làm cho ta trong sạch,
Nay vì thế quy mạng thân đang rực lửa.

 Oai đức Thế Tôn không gì sánh,
Thần thông đã đạt đến bờ bên kia;

 Sự diệt độ khiến người sinh lòng chán lìa,
Nay ta quy y đấng nhìn khắp mọi nơi.

 Từ bi đối với tất cả, tôn quý nhất,
Có thể dùng tâm mình biết tâm người;

 Chữa trị khắp chúng sinh trong vô biên cõi,
Quy mạng đấng Thiện Thệ không ai bằng.

 Trong các thầy thuốc, bậc nhất tôn quý,
Thường đem thuốc hay ban cho chúng sinh;

 Có thể trừ vô lượng bệnh khổ,
Quy mạng bậc thương xót, cứu giúp chở che."

 Nhờ các căn lành do ta ca ngợi,
Các công đức do cung kính cúng dường,

 Phúc đức có được do buông bỏ thân yêu quý,
Trước hết nguyện làm lợi ích cho các chúng sinh.

 Này Bất Không Kiến! Khi ấy vương tử Sư Tử phát đại nguyện như vậy để tự trang nghiêm mình, rồi lửa bùng mạnh hơn, liền bỏ thân mạng. Lúc đó, các thế gian trời, người, Phạm thiên, ma vương, sa-môn, bà-la-môn, cho đến tất cả người và loài chẳng phải người, thấy việc ấy rồi, đều đối với thế gian sinh lòng chán lìa sâu nặng.

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Khi ấy vương tử bỏ thân mạng rồi, liền sinh lên cõi Phạm thiên làm Đại Phạm Vương (vua cõi Phạm thiên), tôn quý nhất, thù thắng nhất trong các Phạm thiên, có oai đức lớn, đủ thần thông lớn.

 Này Bất Không Kiến! Khi vương tử ấy sinh vào cung Phạm thiên rồi, liền tự suy nghĩ: 'Ta từ đâu đến, đã làm căn lành gì mà được sinh ở đây, có được quả báo công đức và sức thần thông lớn như thế này?' Nghĩ như vậy rồi, liền tự mình thấy biết rõ ràng phân minh: 'Ta ở nhân gian làm vương tử của vua Tinh Tiến. Ta cùng phụ vương đem đủ thứ cúng dường, cung kính, ca ngợi đức Thế Tôn Bảo Tụ. Thế Tôn diệt độ, ta liền thiêu thân giữa lửa dữ cháy rực, phát thệ nguyện lớn, ca ngợi công đức của Phật. Nhờ căn lành này mà nay sinh vào cung Phạm thiên. Vậy nay ta nên trở xuống nhân gian, an ủi cha ta để đáp ơn sinh thành, lại nên cúng dường nơi đức Bảo Tụ Như Lai nhập niết-bàn và thiêu thân.'

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Khi ấy Đại Phạm Vương nghĩ như vậy rồi, cùng các trời quyến thuộc biến mất khỏi cung ấy, nhanh như người lực sĩ co duỗi cánh tay, liền đến nhân gian, đi đến chỗ trà-tỳ thân của đức Bảo Tụ Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác, dùng các thứ hương cõi trời, như bột chiên-đàn cõi trời, cùng hương chiên-đàn đầu trâu (loại đàn hương quý nhất), trầm thủy (trầm hương), hương đa-ma-la-bạt (một loại hương lá thơm quý) của cõi trời mà cúng dường; lại rải đủ thứ hoa đẹp cõi trời, hoa to như bánh xe, phủ đầy như mây, để cúng dường.

 Phạm thiên Sư Tử cúng dường Phật xong, mới an ủi cha là vua Tinh Tiến rằng: 'Đại vương nên biết, vương tử Sư Tử thiêu thân mất mạng, nay chính là con đây. Khi ấy con liền sinh vào cõi Đại Phạm thiên. Xin vua chớ còn lo buồn đau khổ, chỉ nên vui mừng, tự thấy hết sức may mắn. Vì sao vậy? Vì nay vua đã được lợi lớn bậc nhất. Tại sao thế? Vì chư Phật Thế Tôn khó gặp khó gặp, mà vua đã được gặp đức Thế Tôn Bảo Tụ Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác, tôn trọng cung kính, cúng dường đầy đủ; đó là lợi lớn bậc nhất hiếm có.

 Vì vậy, đại vương từ nay về sau chỉ nên một lòng thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) pháp này; em Sư Tử Ý cũng nên như thế, thọ trì pháp này, lại nên cúng dường xá-lợi (di cốt còn lại sau khi hỏa táng) của Thế Tôn, đem phân bố khắp nơi, xây dựng rộng rãi tháp miếu. Con ở cung Phạm thiên cũng thường như thế, giữ gìn diệu pháp này, tôn thờ xá-lợi.' Nói xong như vậy bỗng nhiên biến mất.

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Khi ấy vua Tinh Tiến vì nghe lời Phạm thiên nên liền cùng con là Sư Tử Ý đi đến chỗ xá-lợi của đức Bảo Tụ Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác, cung kính lễ bái, ca tụng ngợi khen, mang tất cả các thứ hương, tất cả tràng hoa cùng các thứ âm nhạc, lại mang đủ loại cờ phướn, lọng báu, dâng lên cúng dường.

 Lại trong một thời gian ngắn, ở tám vạn bốn nghìn thành ấy, thuần dùng bảy báu xây dựng tám vạn bốn nghìn ngôi tháp, cao một do-tuần, mỗi mặt rộng dài một câu-lô-xá, đặc biệt đoan nghiêm, sáng chói đáng yêu, an trí xá-lợi, khiến mọi người đều cúng dường. Lại ở mỗi ngôi tháp báu, thường thắp tám vạn bốn nghìn ngọn đèn; mỗi nơi lại dùng tất cả hương quý, tất cả hoa đẹp, cùng tràng hoa, tất cả cờ phướn, tất cả lọng báu, tất cả âm nhạc: trống, ốc, tù và, chuông, linh, khánh, mõ — phàm mọi vật dụng không thứ gì không đủ.

 Cúng dường và thọ trì pháp này như thế, vua Tinh Tiến nhờ căn lành ấy mà trong tám vạn bốn nghìn kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) không sinh vào đường ác; Sư Tử Ý cũng được quả báo như vậy. Đại phu nhân của vua tên là Thiện Ý, vị đại thần lớn nhất tên là Vô Sân, cũng trong tám vạn bốn nghìn kiếp được hưởng quả báo thù thắng. Vua ấy như thế, trong các kiếp, lần lượt cúng dường sáu vạn đức Phật, nơi sinh ra thường được làm thân Chuyển Luân Vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp), dùng chánh pháp cai trị giáo hóa, làm lợi ích chúng sinh.

 Lại nữa, Bất Không Kiến! Sau khi đức Phật Bảo Tụ diệt độ, chẳng bao lâu có một vị Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) tên là Phổ Mật Vương hiện sinh ở thế gian. Vì thế gian mà Ngài bỏ nhà xuất gia, thị hiện tu khổ hạnh, đến dưới cây bồ-đề, ngồi nơi đạo tràng (chỗ ngồi thành đạo), dùng trí tuệ trong một niệm mà dứt trừ vô minh (sự mê muội gốc rễ), phiền não (những trạng thái tâm làm rối khổ) và tập khí (thói quen nhiễm ô còn sót lại), liền chứng a-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề.

 Này Bất Không Kiến! Khi ấy Đại Phạm Thiên vương Sư Tử dùng thiên nhãn (mắt của chư thiên, nhìn thấy xa không ngăn ngại) thấy đức Phổ Mật Vương Như Lai Ứng Cúng Đẳng Chánh Giác ra đời, liền lại xuống đứng giữa hư không, mang các thứ hương và hoa đẹp cõi trời rải lên Phật, rồi xuống đất đi quanh bên phải ba vòng, cung kính chắp tay, cúi đầu lễ bái, khuyến thỉnh Thế Tôn chuyển đại pháp luân (giảng dạy chánh pháp). Khi ấy Phạm vương Sư Tử đứng trước Phật, nói kệ thỉnh rằng:

 Thế Tôn nay nên mở bày diệu pháp,
Chúng sinh chúng con đủ sức lắng nghe;

 Trí tuệ phá tan kẻ địch nay vừa khởi lên,
Tất cả thế gian không ai phá hủy được.

 Như Lai là bậc Điều Ngự vô thượng,
Đầy đủ mười danh hiệu chí chân;

 Bậc Đại Sư làm lợi thế gian nay đã xuất hiện,
Tự nhiên Chánh Giác, đạt bồ-đề mầu nhiệm.

 Công đức viên mãn, bậc trên hết trong loài người,
Trí Thánh tu từ lâu, chẳng phải mới bắt đầu;

 Thế Tôn chỉ cần diễn tiếng mầu nhiệm,
Đại chúng nơi đây ưa nghe nhận lãnh.

 Thệ nguyện lớn vốn là để độ thế gian,
Làm nơi che chở cho kẻ không chỗ nương tựa;

 Như điều nguyện thuở trước nay đã viên mãn,
Đã đến nơi tịch tĩnh vô vi (không tạo tác, không sinh diệt).

 Nay nên mau mở cửa cam lộ (giáo pháp đưa đến bất tử, ví như nước ngọt của trời),
Có thể phá ba trói buộc (tham lam, giận dữ, si mê), thoát mọi khổ não.

 Phạm vương thưa thỉnh, ý nghĩa đã trọn,
Như Lai bấy giờ im lặng nhận lời.

 Trong chốc lát, đức Phật Phổ Mật
Liền khiến Phạm vương ấy vô cùng vui mừng;

 Cùng vô lượng ức chúng trời người,
Vì được nghe đấng Thiện Thệ chuyển pháp luân.

 Khi ấy Phạm thiên được nghe giảng rồi,
Rộng mang các vật dụng dâng lên báo ơn;

 Rồi lại phát thệ nguyện lớn rộng,
Vì cầu quả bồ-đề vô thượng.

 Nay trước đức Thế Tôn Phổ Mật,
Con bày tỏ các công đức mình đã làm;

 Nhờ căn lành này, nơi nào được sinh ra,
Con thường phụng thờ chư Thế Tôn mười phương.

 Xưa con ở đạo tràng cúng dường Phật,
Thỉnh Ngài từ bi giảng nói lợi chúng sinh;

 Nhờ chút việc lành ấy, phàm nơi con ở,
Nguyện ở trước Phật thường ca ngợi.

 Bấy giờ đức Thế Tôn lại bảo Bồ-tát Ma-ha-tát Bất Không Kiến rằng: "Này Bất Không Kiến! Khi ấy Phạm thiên Sư Tử, vương tử của vua Tinh Tiến, nhờ căn lành thiêu thân mà được sinh vào cung Phạm thiên, lần lượt cúng dường năm nghìn đức Phật, nghe chánh pháp, tăng trưởng căn lành, thường phát nguyện rộng lớn không thể nghĩ bàn. Này Bất Không Kiến! Nay ông nên biết, vua Vô Biên Tinh Tiến khi ấy há phải người nào khác ư? Chính là thân ta đây."

 Khi ấy Bồ-tát Bất Không Kiến lại bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Hai người con của vua ấy là Sư Tử và Sư Tử Ý nay ở đâu? Đang ở đời hiện tại cúng dường chư Phật, hay đã diệt độ ở đời khác?" Phật nói: "Này Bất Không Kiến! Ông nên biết, vương tử Sư Tử Ý khi ấy, nay chính là Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc đây. Vương tử Sư Tử khi ấy, chính là Bồ-tát Bất Không Kiến, tức là ông. Vì ông ở trong Phật pháp của đức Bảo Tụ Như Lai phát thệ nguyện lớn, một lần bỏ thân, nên đã khiến ba vạn đại chúng trời người phát tâm a-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Những người ấy rốt cuộc ắt sẽ chứng đại bồ-đề, không còn nghi ngờ gì." Bấy giờ đức Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này, bèn nói kệ tụng rằng:

 Ta thấy quá khứ kiếp xa xưa,
Có Phật hiệu Bảo Tụ, đấng Vô Thượng Tôn;

 Không thầy mà tự giác ngộ, hiện ra thế gian,
Có thể làm lợi ích trời người và muôn loài.

 Đầy đủ tướng sắc vàng do trăm phúc tạo thành,
Lòng từ hiển lộ cửa nghĩa chân thật;

 Mở bày con đường bồ-đề cho chúng sinh,
Tiếng giảng vang có thể dứt cạn nguồn mọi khổ.

 Bảo Tụ nổi bật, bậc thù thắng trong loài người,
Bảy mươi hai ức chúng Thánh hiền,

 Đủ ba minh, sáu thông, tám giải thoát (ba minh: ba trí sáng biết đời trước, biết sinh tử của chúng sinh, biết đã dứt lậu hoặc; sáu thông: sáu năng lực thần thông; tám giải thoát: tám pháp thiền định để thoát mọi chấp trước),
Theo Phật vào thành mà khất thực.

 Ta thuở ấy làm vị vua thù thắng,
Tên Vô Biên Tinh Tiến, oai lực lớn;

 Thường dẫn hai con theo hai bên,
Nhân đi dạo ngắm, ở trên lầu cao.

 Từ xa thấy bậc Đại Tiên thần điều phục,
Chúng tỳ-kheo tăng đều vây quanh;

 Ta lúc ấy cùng các con vội xuống,
Chạy đến trước bậc Tôn Thắng không ai bằng.

 Đến chỗ đấng Đại Sư Thiện Thệ rồi,
Bày biện đủ thứ phẩm vật cúng dường mầu nhiệm;

 Cúi lạy chân Ngài, miệng thưa lời,
Thỉnh mời Như Lai cùng chúng tăng.

 Y phục, đồ ăn, vật dụng dâng trọn đời,
Đủ tám vạn bốn nghìn năm;

 Cùng với hai con lòng tin trong sạch,
Vì cầu quả bồ-đề vô thượng.

 Bậc tôn quý nhất trong loài người đã niết-bàn,
Ta xây tám vạn bốn nghìn ngôi tháp;

 Các báu khảm xen, ánh sáng lạ rực rỡ,
Chỉ để thờ phần thân còn lại của bậc báu trong loài người.

 Ở mỗi tháp báu trong mỗi thành,
Đều thắp vô lượng trăm nghìn ngọn đèn;

 Hương, hoa, âm nhạc, trống, chuông, linh,
Vua ấy vì Phật dâng cúng dường như vậy.

 Nhờ trồng căn lành thù thắng như thế,
Lần lượt gặp được sáu vạn đức Phật;

 Đều cúng dường, thân hành phụng sự,
Vì cầu đại bồ-đề vô thượng.

 Này Bất Không Kiến, ông chớ còn nghi,
Vị chúa cai quản cõi đất thuở ấy,

 Vị vua trí sâu ấy chính là thân ta,
Hiệu là Vô Biên Tinh Tiến Lực.

 Thường dùng hoa hương tu cúng dường,
Giáo hóa tất cả các chúng sinh;

 Thắp đủ vô lượng trăm nghìn ngọn đèn,
Vì đời trừ tối, làm ánh sáng.

 Bố thí của báu chưa từng ngừng,
Nghe chánh pháp cũng không biết chán;

 Tinh tấn khổ hạnh không tạm bỏ,
Để chứng đại niết-bàn vô thượng.

 Ông ở chỗ đức Như Lai Bảo Tụ,
Lấy vải quấn thân, lửa cháy suốt;

 Giống như tim đèn tẩm dầu mỡ,
Trong chốc lát lửa đến liền cháy thành tro (?).

 Lúc ấy lửa trên thân ông cháy rực,
Sắc lông không động, tinh thần không kinh;

 Vào ngày bậc báu trong loài người diệt độ,
Chính ông đã làm như thế vì thế gian.

 Khi lửa dữ thiêu đốt như thế,
Ông vẫn tìm cách khéo léo mà khuyến thỉnh:

 "Nguyện thấy Thế Tôn từ lửa đứng dậy,
Bậc đại bi che chở thế gian hiện lại hình xưa.

 Nếu điều con nguyện nay được thành tựu,
Thì con mới được như ý mà bỏ thân mạng;

 Chỉ cần thoáng thấy Ngài như thuở trước,
Công đức có được không thể nghĩ bàn.

 Phàm tất cả lời thề của con,
Mong rằng hết thảy đều được ứng hợp;

 Nếu đời sau con ắt thành Phật,
Nguyện ở trong lửa dữ thấy Thế Tôn."

 Trí Phật thanh tịnh không chướng ngại,
Đối với ba đời ấy rõ ràng bằng phẳng;

 Soi rõ tấm lòng thuần tịnh của Sư Tử,
Phật vì lòng tinh thành mà hiện ra từ lửa.

 Này Bất Không Kiến, nhờ nguyện lực ấy giữ gìn,
Bậc che chở thế gian trong chốc lát ứng niệm đứng dậy.

 Nhân đó ông lại phát lời thề trang nghiêm,
Nguyện không thể nghĩ bàn, thật khó lường;

 Khi Thế Tôn từ lửa kia đứng dậy,
Tất cả đều được tâm chán lìa.

 Lại dùng ý trong sạch cất lời ca ngợi:
"Oai đức Phật hiếm có, khó mà lường!"

 Thân đầy vô biên tướng tốt đang cháy rực,
Đấng Pháp Vương ứng niệm bỗng đứng dậy;

 Do đức Phật Thế Tôn hiện thần biến,
Hàng nghìn chúng sinh được tâm giải thoát.

 Này Bất Không Kiến, ông nên biết Sư Tử
Với lòng đại từ cảm ứng, bỗng trở lại ngồi;

 Vì thấy thần biến này của Thế Tôn,
Hàng nghìn chúng sinh phát tâm bồ-đề.

 Bậc đại bi làm lợi ích cho đời xong,
Lại nằm xuống giữa lửa dữ;

 Sư Tử khi ấy buông bỏ thân,
Trong một niệm vãng sinh nơi Đại Phạm thiên.

 Liền từ cung Phạm thiên trở lại chỗ Phật,
Cúng dường đầy đủ bậc tôn quý trong loài người;

 Mang hoa hương vi diệu cõi trời,
Rải lên chỗ thân Phật đã tan nát.

 Sau khi đấng Bảo Tụ niết-bàn,
Khoảng thời gian ấy chẳng bao lâu,

 Lại có đấng Thầy trời người Phổ Mật,
Vì lợi ích thế gian mà ra đời.

 Ngồi dưới cây đạo, chứng đẳng chí chân,
Là Trời trong các trời, hiệu là Đại Giác;

 Đại Phạm Thiên vương bày cúng dường,
Cung kính cúi lạy đấng Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức trời người; cũng hiểu là bậc đầy đủ phúc và tuệ);

 Thỉnh chuyển pháp luân làm lợi thế gian,
Phật biết lòng trong sạch, im lặng nhận lời.

 Phạm vương nghe pháp vô cùng vui mừng,
Thân được an lạc, lòng hân hoan;

 Lại phát thệ nguyện lớn khác thường,
Trồng các căn lành không thể nghĩ bàn.

 Trong một kiếp gặp được năm nghìn đức Phật,
Đều được thân hành phụng sự, dâng cúng dường;

 Người trí không nên nghi ngờ gì khác,
Sư Tử thuở ấy chính là ông.

 Bất Không Kiến, thuở ấy là con của ta,
Về sau ông thờ Phật trải năm nghìn vị;

 Ta đều thấy rõ ông thiêu thân,
Để cầu đạo bồ-đề vô thượng này.

 Ông lại ở chỗ vô lượng nghìn đức Phật,
Vào lúc các Ngài diệt độ, để lại xá-lợi,

 Cũng thiêu vô lượng thân yêu quý,
Đều vì niềm vui của người mà tự chịu khổ.

 Ta biết ông đời nay và các đời khác,
Vô lượng nghìn kiếp tu hành lâu dài;

 Hoặc khi Phật còn tại thế, hoặc khi đã niết-bàn,
Ông thường lập lời thề thành thật như thế.

 Trải qua vô lượng trăm nghìn đời xưa,
Chỉ có thần lực của ta mới biết được ông;

 Bất Không, ông đã phát nguyện này từ lâu,
Quả báo nay đều hiện rõ.

 Ông ở trước chư Phật Đại Sư,
Các hạnh không thể nghĩ bàn đều viên mãn;

 Thường lấy việc ca ngợi đấng Lưỡng Túc Tôn,
Tu khổ hạnh, vun bồi các thệ nguyện lớn.

 Nay được nói kệ ca ngợi đấng Đại Pháp Vương,
Là do nhân duyên thù thắng tích lũy từ xưa;

 Lại ở trước đức Phật Phổ Mật Vương,
Thâu giữ vô biên nguyện tối thượng.

 Nay ông được quả báo như thế,
Được Phật Như Lai hiện oai thần.

 Khi ấy Bất Không Kiến ở giữa đại chúng,
Cung kính chắp tay cúi lạy Phật;

 Thưa hỏi đấng Thiên Tôn, bậc Điều Ngự Sư,
Về việc từ bi làm lợi ích chúng sinh:

 "Bạch Đại Tiên, con đã từng phát nguyện gì
Mà có thể buông bỏ thân mạng vô lượng đời?

 Cúi xin Thế Tôn mở bày đôi chút,
Con được bậc Thánh nói mới hiểu rõ."

 Này Bất Không, những việc xưa của ông,
Nay ta vì ông nói qua đại lược.

 Ông ở chỗ đức Như Lai Vân Âm
Đã phát nguyện rộng lớn như vầy:

 "Khi chư Phật chứng bồ-đề,
Xin cho (?) thân con thường được chiêm bái."

 Lại ở chỗ đức Phật Đế Tràng Phổ Nhãn,
Khi ấy cũng phát thệ nguyện lớn:

 "Thế gian nếu có bậc Đạo Sư tối thượng,
Xin cho con liền cùng chung đạo ấy."

 Ông ở chỗ đức Như Lai Nhật Đăng,
Cũng phát các hạnh nguyện thù thắng mầu nhiệm.

 Này Bất Không Kiến, chỉ ta biết được:
Ông dựng nơi kinh hành (lối đi thong thả qua lại để tu tập) bằng các thứ báu;

 Hoặc xây tinh xá Phật tráng lệ,
Hoặc dựng tăng-già-lam (chùa, nơi chúng tăng ở) khác thường;

 Tất cả đều làm bằng bảy báu vi diệu,
Mọi vật dụng đều dâng lên chư Phật.

 Với bậc được chúng không thể nghĩ bàn tôn kính,
Là đức Phật Thiện Sinh, sư tử trong loài người,

 Ông mang lọng bảy báu và các vật dụng,
Dâng cúng đấng Trời trong các trời vượt khỏi thế gian.

 Ở chỗ đức Như Lai Phổ Nhãn kia,
Khi ấy ông lại khởi hạnh nguyện mầu nhiệm:

 Rộng thí đèn sáng và các phẩm cúng dường đầy đủ,
Dâng lên bậc Thầy của trời người trong thế gian.

 Ông ở chỗ vô lượng đức Phật như thế,
Hơn nghìn vạn ức na-do-tha (một con số cực lớn, chừng hàng trăm tỷ),

 Tự chịu khó nhọc để chúng sinh được yên,
Phát những lời thề rộng lớn trang nghiêm.

 Lời nguyện thành thật ông đã phát
Trước đức Phật Phổ Mật Vương, nay ta nói:

 "Nếu con tu hành mà được thành Phật,
Thì hoa con rải sẽ phủ khắp mặt đất."

 Ông ở chỗ đức Phật Vân Lôi Âm,
Vì thế gian mà phát nguyện này:

 "Nếu có chúng sinh nghe tên con,
Nguyện họ đều liền thành Phật đạo."

 Lại ở trước đức Phật Đế Thích Tràng,
Rộng làm cúng dường, nhân đó thề nguyện:

 "Phàm nơi con ở, ai thấy hay nghe,
Người người đều được thành Phật đạo."

 Ông ở chỗ đức Như Lai Nhật Đăng,
Dâng cúng nơi kinh hành bằng bảy báu.

 Với đức Phật Vô Biên Uy Sở Đại Minh (?),
Khi ấy ông phát lời nguyện rằng:

 "Con thường cúng dâng chốn thù thắng trang nghiêm mầu nhiệm,
Nguyện cõi Phật (thế giới do một đức Phật giáo hóa) của con cũng được như vậy."

 Ông ở chỗ đức Như Lai Nguyệt Thượng,
Nguyện được cung trời bậc nhất tối thắng,

 Đức Phật tôn quý ở trong đó mà giáo hóa,
Chúng sinh nào dạo đến đều thành Phật.

 Ông ở trước đấng Thiện Thệ Tháo Dục (Tắm Gội),
Thật đã phát lời nguyện chí thành như vầy:

 "Nếu vào ngày hè lúc nóng gắt,
Xin cho thân tâm chúng sinh lìa nóng bức khổ não."

 Ông ở chỗ đức Phật Ương-kỳ-la,
Cũng phát lời nguyện tăng thượng như vầy:

 "Mãi mãi trong đêm dài tăm tối,
Nguyện thí đèn sáng trừ mê lầm."

 "Nếu nơi con buông bỏ thân mạng,
Có chúng sinh nào ăn thịt con,

 Tất cả ắt thành Phật, không còn nghi,
Trừ những ai ngay đời hiện tại đã chứng quả."

 "Hoặc lúc thức, hoặc trong giấc mộng,
Nếu có chúng sinh nghe tên con,

 Tất cả thành Phật, không còn nghi,
Trừ những ai ngay đời hiện tại đã chứng quả."

 Khi ông dũng mãnh tinh tấn,
Ai yêu hay ghét việc ông làm,

 Những người ấy đều sẽ thành Pháp Vương,
Trừ những ai ngay đời hiện tại đã chứng quả.

 Ông vô lượng đời trước, ở nơi được sinh ra,
Nơi ấy luôn nguyện cầu bồi-đề;

 Nay ta nói công đức chân thật của ông:
Đời sau ắt được làm bậc Vô Thượng Tôn.

 Nếu có cầm thú và các loài khác,
Chúng ắt thành Phật, không còn nghi;

 Những loài ăn thịt thân ông,
Tất cả tự nhiên chứng pháp thân.

 Ta biết ông có hàng nghìn hạnh,
Đều vì lợi ích các chúng sinh;

 Nếu có người nghe mà sinh nghi,
Vì thời chưa đến nên ta không nói.

 Phàm những việc của ông mà ta đã nói,
Nếu có chúng sinh ưa muốn được nghe,

 Người ấy ắt thành Phật, không còn nghi,
Trừ những ai ngay đời hiện tại đã chứng quả.

 Nếu người muốn thấy đấng Thế Tôn cứu đời
Chuyển bánh xe pháp thanh tịnh thù thắng này,

 Nghe xong có thể phá các khổ não,
Vì muốn chứng bồ-đề nên ưa nghe;

 Nếu người muốn thấy chư Phật ba đời,
Cung kính cúng dường ruộng phúc bậc trên (bậc đáng cúng dường để gieo phúc, như gieo hạt trên ruộng tốt),

 Tích tụ đầy đủ các công đức,
Thì trước hết phải thọ trì tam-muội này.

 Vì lợi ích trời người trong thế gian,
Thế Tôn tuyên nói việc ấy xong,

 Liền bước xuống pháp tòa, thong thả đi,
Trở về tịch tĩnh nơi tịnh thất của mình.

 Kinh Phật nói về pháp Bồ-tát Niệm Phật Tam-muội trong Đại Phương Đẳng Đại Tập, quyển thứ ba.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video