Thiên 14 — Lục súc (kèm súc vật thất lạc)

 Phụ: lục súc (sáu loài vật nuôi: ngựa, bò, dê, gà, chó, lợn) chạy lạc.

 182) Ông Ngô Tứ, sáu mươi bốn tuổi, chiêm việc nuôi thêm gia súc. Năm Kỷ Dậu, tháng Chín, ngày Quý Hợi, nguyệt tướng Mão (vị thần của tháng, ứng với vị trí Mặt Trời trong tháng; theo phép Lục Nhâm đem đặt lên giờ chiêm để xoay bàn trời mà lập quẻ), giờ Thìn. (Tý Sửu không vong: hai chi bị thiếu trong tuần mười ngày đang đi, coi như trống rỗng, việc dính vào thì hư hụt. Hợi Tý lạc không: hai chi trên bàn trời nằm đè lên chỗ không vong ở bàn đất, cũng coi như bị hụt.) Quẻ thuộc các thể: Nguyên Thủ (chỉ có một khóa mà chi trên khắc chi dưới, lấy khóa ấy làm sơ truyền; chủ việc thuận, bên trên chủ động), Thoái Như (ba truyền là ba chi liền nhau đi lùi; chủ việc thụt lùi), Trảm Quan ("chém cửa ải": Thìn hoặc Tuất gia lên can ngày hay chi ngày; chủ xông pha, phá vỡ trở ngại mà đi).

 Quý nhân, Hậu (Đây là bảng quẻ Lục Nhâm, phép bói dùng can chi và mười hai thần tướng để đoán việc. Cột trái là thiên bàn: mười hai địa chi xếp quanh một hình vuông, cạnh mỗi chi ghi thiên tướng, tức vị thần tướng đi kèm chi ấy. Tên tắt các thiên tướng: Quý nhân là Thiên Ất Quý Nhân, thần đứng đầu, chủ người sang giúp đỡ; Xà là Đằng Xà, chủ kinh sợ, quái lạ; Chu là Chu Tước, chủ văn thư, lời nói, kiện cáo; Lục là Lục Hợp, chủ hòa hợp, giao dịch; Trần hay Câu là Câu Trần, chủ đất đai, tranh chấp, giam giữ; Long là Thanh Long, chủ tiền của, việc vui; Không là Thiên Không, chủ hư dối, kẻ hầu hạ; Hổ là Bạch Hổ, chủ tang tóc, bệnh tật, máu me; Thường là Thái Thường, chủ ăn uống, áo mũ; Huyền là Huyền Vũ, chủ trộm cắp, mờ ám; Âm là Thái Âm, chủ việc kín đáo; Hậu là Thiên Hậu, chủ đàn bà, ân huệ. Cột giữa, sau dấu gạch thứ nhất, là tứ khóa: bốn cặp chi lập từ can ngày và chi ngày, gồm ba hàng là thiên tướng, chi ở trên và chi ở dưới; ô cuối hàng dưới là can ngày. Cột phải là tam truyền, tức ba bước diễn biến của sự việc: sơ truyền là lúc đầu, trung truyền là giữa chừng, mạt truyền là kết cục. Mỗi dòng tam truyền ghi trước hết lục thân, tức quan hệ ngũ hành với can ngày: Phụ là cái sinh ra mình, chỉ cha mẹ, bậc trên, nhà cửa, văn thư; Huynh là cái ngang mình, chỉ anh em, bạn bè; Tử là cái mình sinh ra, chỉ con cái, vật nuôi; Tài là cái mình khắc, chỉ tiền của, vợ; Quan hay Quỷ là cái khắc mình, chỉ quan chức hoặc tai họa. Sau lục thân là thiên can ẩn đi kèm, địa chi, rồi đến thiên tướng.)

 Xà Thìn Tị Ngọ Mùi Âm

 Chu Mão … Thân Huyền | Thường Hổ Không Long | Quỷ – Nhâm Tuất – Hổ – sơ truyền

 Lục Dần … Dậu Thường | Dậu Tuất Hợi Tý | Phụ – Tân Dậu – Thường – trung truyền

 Trần Sửu Tý Hợi Tuất Hổ | Tuất Hợi Tý Quý | Phụ – Canh Thân – Huyền – mạt truyền

 Long, Không

 Thiệu tiên sinh nói: Muốn nuôi thêm gia súc, mà chuồng lợn, chuồng bò đều không đặt đúng chỗ. Tuất gia lên Hợi làm Bạch Hổ, nên lợn to vào chuồng lại hóa nhỏ, chỉ to bằng con chó, lại thêm nhiều con bệnh chết, bị thương. Bò đứng ở đất Dần, vốn là phương nó sợ, sao lâu dài được? Muốn tốt thì dời chuồng đến đất trường sinh (nơi sinh khí bắt đầu, giai đoạn đầu trong mười hai giai đoạn sinh, vượng, suy, tuyệt của ngũ hành) ở phía tây nam, thì bò, dê, lợn đều nuôi được. Nền nhà này đều không lợi cho vật nuôi: bò, dê, lợn, gà đều không có chỗ đứng; đến chó lại cắn lợn, mèo cũng không bắt được chuột.

 Ấy là vì thiên mục (sát "mắt trời", mùa thu là Tuất, chủ ma quái, xác chôn ngầm) ở trên nhà, trong nhà có phục thi (xác chết chôn ngầm dưới đất), cho nên không thịnh. Trong năm năm, phục thi ắt hại người. Nhà họ Ngô từ khi tự dựng nhà đến nay mười ba, mười bốn năm, các loài vật nuôi đều không nuôi được, nên mới chiêm. Trước kia, phía trước nhà một nửa là ruộng, một nửa là núi; trên núi có mộ cổ với hài cốt không biết tên họ, họ Ngô dọn hết đi để làm nhà, vì thế không lợi. Về sau đến tháng Ba năm Giáp Dần, trong nhà nhiều lần hiện ánh lửa, việc quái lạ cùng nổi lên. Ông Ngô nhớ lời tiên sinh đoán quẻ, bèn dời sang nhà khác ở. Phàm chiêm nhà, thiên mục gia lên chi ngày (chi ngày tượng trưng cho nhà cửa) thì phần nhiều chủ có phục thi. Mùa thu lấy Tuất làm thiên mục, số của Tuất là năm, cho nên chủ trong năm năm ắt hiện điềm ứng.

 183) Quan Vương tự thừa (chức phó quan của một "tự", tức một cơ quan ở triều đình) chiêm việc sai lính đi Nhiêu Châu lấy ngựa, vì sao chưa về. Ngày Đinh Hợi, nguyệt tướng Tuất, giờ Mão. (Ngọ Mùi không vong, Thìn Tị lạc không.) Quẻ thuộc các thể: Trùng Thẩm (chỉ có một khóa mà chi dưới khắc chi trên, lấy làm sơ truyền; chủ việc phải xét đi xét lại, có trắc trở, kẻ dưới phạm người trên), Tứ Tuyệt (chiêm vào ngày ngay trước lập xuân, lập hạ, lập thu, lập đông, lúc khí mùa cũ đã cạn; chủ việc đi đến chỗ dứt).

 Chu, Lục

 Xà Tý Sửu Dần Mão Trần

 Quý nhân Hợi … Thìn Long | Chu Hổ Âm Lục | Huynh – (không) Ngọ – Hổ – sơ truyền (không vong; chữ "không" ghi ở chỗ thiên can nghĩa là chi Ngọ rơi vào không vong)

 Hậu Tuất … Tị Không | Sửu Ngọ Dậu Dần | Tử – Kỷ Sửu – Chu – trung truyền

 Âm Dậu Thân Mùi Ngọ Hổ | Ngọ Hợi Dần Đinh | Tài – Giáp Thân – Huyền – mạt truyền

 Huyền, Thường

 Thiệu tiên sinh nói: Ngựa ấy ắt đã bị hổ vồ chết rồi. Năm ngày sau lính về báo rằng: thả ngựa lên núi ăn cỏ, bị hổ ăn mất. Ấy là vì Ngọ là ngựa, cưỡi Bạch Hổ gia lên Hợi mà phát dụng (được chọn làm sơ truyền). Đó là tự hình (chi tự phạm hình với chính nó, như Ngọ gặp Ngọ, Hợi gặp Hợi) gia lên tự hình, Ngọ ở trên lại bị Hợi khắc, nên mới thế.

 184) Một vị quan người Toại An chiêm việc mất ngựa. Tháng Mười một, ngày Nhâm Ngọ, nguyệt tướng Sửu, giờ Mão. (Thân Dậu không vong, Ngọ Mùi lạc không.) Quẻ thuộc các thể: Nguyên Thủ, Gián Truyền (ba truyền cách nhau một chi, như Dần, Tý, Tuất).

 Xà, Quý nhân

 Chu Mão Thìn Tị Ngọ Hậu

 Lục Dần … Mùi Âm | Lục Xà Âm Thường | Tử – Mậu Dần – Lục – sơ truyền (ám quỷ: "quỷ ngầm", chi có thiên can ẩn đi kèm khắc can ngày, chủ tai họa ngấm ngầm)

 Trần Sửu … Thân Huyền | Dần Thìn Mùi Dậu | Huynh – Bính Tý – Long – trung truyền

 Long Tý Hợi Tuất Dậu Thường | Thìn Ngọ Dậu Nhâm | Quan – Giáp Tuất – Hổ – mạt truyền

 Không, Hổ

 Thiệu tiên sinh nói: Con ngựa này không thấy nữa đâu. Ngọ là ngựa, gia lên Thân, tức là ở trên đường sá, đang đi đấy, đã bị người cưỡi đi mất rồi. Quả nhiên.

 185) Có người chiêm việc mất ngựa. Ngày Đinh Sửu, nguyệt tướng Hợi, giờ Thân. (Thân Dậu không vong, Hợi Tý lạc không.) Quẻ thuộc các thể: Ngang Tinh (khi bốn khóa không có khắc nào, ngày dương lấy chi trên bàn trời đè lên Dậu của bàn đất, ngày âm lấy chi ở dưới Dậu của bàn trời làm sơ truyền; chủ ẩn nấp, chờ đợi), Yểm Mục ("che mắt", tên gọi Ngang Tinh ngày âm; chủ mờ tối, chưa rõ ràng), Hổ Thị ("hổ nhìn", tên gọi Ngang Tinh ngày dương; chủ động, dữ dằn).

 Chu, Xà

 Lục Thân Dậu Tuất Hợi Quý nhân

 Trần Mùi … Tý Hậu | Trần Hổ Âm Xà | Huynh – Nhâm Ngọ – Long – sơ truyền (ám quỷ)

 Long Ngọ … Sửu Âm | Mùi Thìn Sửu Tuất | Tử – Giáp Tuất – Xà – trung truyền

 Không Tị Thìn Mão Dần Huyền | Thìn Sửu Tuất Đinh | Tử – Canh Thìn – Hổ – mạt truyền

 Hổ, Thường

 Thiệu tiên sinh nói: Ngựa ở trong tường bao một ngôi chùa phía đông, không ra được; phải đi qua một cái cửa đổ nát mà vào, sẽ tìm thấy vào ngày Kỷ Mão. Quả nhiên ngày hai mươi lăm, ở ngôi chùa phía đông, người ta theo cái cửa đổ trước luân tạng (tủ đựng kinh xoay tròn trong chùa) vào trong tường mà tìm thấy. Ấy là vì ngựa thuộc Ngọ, Ngọ làm Thanh Long mà phát dụng, tức là loại thần (chi đại diện cho sự vật được hỏi) nằm trong tam truyền. Cửa đổ, là vì Ngọ phá Mão, mà Mão là cửa. Tường bao, là vì có bốn chi Thổ vây quanh.

 186) Có người chiêm việc mất dê. Ngày Mậu Tý, nguyệt tướng Dậu, giờ Dần. (Ngọ Mùi không vong, Sửu Dần lạc không.) Quẻ thuộc các thể: Trùng Thẩm, Tuần Hoàn (ba truyền xoay vòng quay lại nhau; chủ việc quanh quẩn), Chuế Tế ("ở rể": can ngày phải đến nương nhờ chỗ chi ngày, như con rể ở nhà vợ; chủ thân phận lệ thuộc, bị người chế ngự), Bất Bị (bốn khóa có khóa trùng nhau, thực ra không đủ bốn; chủ việc thiếu sót, không trọn vẹn).

 Quý nhân, Hậu

 Xà Tý Sửu Dần Mão Âm

 Chu Hợi … Thìn Huyền | Hậu Không Không Xà | Tài – Mậu Tý – Xà – sơ truyền

 Lục Tuất … Tị Thường | Dần Mùi Mùi Tý | Huynh – (không) Mùi – Không – trung truyền

 Trần Dậu Thân Mùi Ngọ Hổ | Mùi Tý Tý Mậu | Quỷ – Canh Dần – Hậu – mạt truyền

 Long, Không

 Thiệu tiên sinh nói: Tý làm Đằng Xà đứng ngay trên can ngày mà phát dụng, chủ có tai họa bất ngờ. Ở trung truyền và mạt truyền, Mùi gia lên Tý làm Thiên Không. Mùi là dê, gia lên Tý là lục hại (sáu cặp chi hại nhau, như Tý với Mùi); dê không phải loài ở nước, không nên đứng ở Tý. Huống chi bên trên lại làm Thiên Không, tức là Mậu Tuất Thổ; Tuất hình Mùi, Tuất là chó, chó hại dê; Tý là nước. Con dê này bị chó đuổi xuống nước, bị người làm thịt, dùng vò đựng, giấu trong nhà xí. Thiên Không không có sinh khí là đồ vật chứa đựng, lại là chỗ dơ bẩn. Dần gia lên Mùi làm Hổ, lại là loài thú ăn thịt, nên hại dê. Không quá ngày hôm nay ắt lộ ra. Quả nhiên ngay trong ngày bắt được.

 187) Có người chiêm việc mất dê. Ngày Đinh Mùi, nguyệt tướng Mùi, giờ Mùi. (Dần Mão không vong, Dần Mão lạc không.) Quẻ thuộc các thể: Phục Ngâm (bàn trời trùng khớp với bàn đất, các chi nằm yên chỗ cũ; chủ trì trệ, việc còn ở gần, ở trong nhà), Giá Sắc ("cấy gặt": ba truyền đều là chi Thổ trong Thìn, Tuất, Sửu, Mùi; chủ việc chậm chạp, nặng nề).

 Hổ, Thường

 Không Tị Ngọ Mùi Thân Huyền

 Long Thìn … Dậu Âm | Thường Thường Thường Thường | Tử – Đinh Mùi – Thường – sơ truyền (Đinh thần: chi mang can Đinh theo tuần, chủ biến động, đi lại)

 Câu Mão … Tuất Hậu | Mùi Mùi Mùi Mùi | Tử – Quý Sửu – Chu – trung truyền (ám quỷ)

 Lục Dần Sửu Tý Hợi Quý nhân | Mùi Mùi Mùi Đinh | Tử – Canh Tuất – Hậu – mạt truyền

 Chu, Xà

 Thiệu tiên sinh nói: Quẻ Phục Ngâm, dê ấy hẳn ở nhà anh chị em, bà con phía tây nam, cứ đến đó mà tìm; giờ Thân hôm nay có thể thấy. Quả nhiên giờ Thân tìm thấy ở nhà chị vợ phía tây nam. Ấy là vì Mùi là dê, ở trên lại là nguyệt tướng (vị trí Mặt Trời trong tháng), ngày Đinh Mùi lại lấy Mùi phát dụng, nên ở tây nam. Bà con, vì Mùi là quyến thuộc. Phục Ngâm đứng ở bản vị thì không vượng, nhưng Mùi là nguyệt tướng, tháng Năm thì đang có tướng khí (khí đang thịnh, chỉ kém vượng khí), nên không mất.

 188) Có người chiêm việc mất dê. Ngày Kỷ Mão, nguyệt tướng Hợi, giờ Mùi. (Thân Dậu không vong, Tý Sửu lạc không.) Quẻ thuộc các thể: Thiệp Hại (khi nhiều khóa cùng có khắc, phải xét khóa nào lội qua nhiều tầng khắc nhất mà chọn làm sơ truyền; chủ việc gian nan, nhiều trắc trở), Tỉ Dụng (khi nhiều khóa cùng có khắc, chọn khóa cùng loại âm dương với can ngày), Khúc Trực ("cong thẳng": ba truyền hợp thành cục Mộc Hợi, Mão, Mùi), Loạn Thủ ("đầu loạn": chi ngày gia lên can ngày mà khắc can, như kẻ dưới lấn người trên), Bất Bị.

 Chu, Xà

 Lục Dậu Tuất Hợi Tý Quý nhân

 Trần Thân … Sửu Hậu | Xà Long Huyền Xà | Huynh – Quý Mùi – Long – sơ truyền

 Long Mùi … Dần Âm | Hợi Mùi Mão Hợi | Tài – Ất Hợi – Xà – trung truyền (ám quỷ)

 Không Ngọ Tị Thìn Mão Huyền | Mùi Mão Hợi Kỷ | Quỷ – Kỷ Mão – Huyền – mạt truyền

 Hổ, Thường

 Thiệu tiên sinh nói: Chiêm mùa xuân được quẻ Khúc Trực, Mùi gia lên Mão làm Thanh Long mà phát dụng, nên dê ấy không mất. Nó chạy lẫn vào đàn dê của người khác, cứ tin lời mà tìm ở phương đông ắt thấy. Quả nhiên tìm thấy trong đàn dê ở một khu vườn phía đông.

 Tiên sinh giải rằng: Ấy là vì sơ truyền là loại thần, làm Thanh Long mà vào tam truyền, lại gia lên can chi ngày, nên không mất.

 189) Có người chiêm việc mất chó. Ngày Giáp Thìn, nguyệt tướng Tuất, giờ Dần. (Dần Mão không vong, Tuất Hợi lạc không.) Quẻ thuộc các thể: Thiệp Hại, Viêm Thượng ("lửa bốc lên": ba truyền hợp thành cục Hỏa Dần, Ngọ, Tuất), Giảo Đồng ("cậu trai ranh mãnh": chủ việc dụ dỗ, rủ nhau bỏ đi), Trảm Quan.

 Hổ, Thường

 Không Sửu Dần Mão Thìn Huyền

 Long Tý … Tị Âm | Xà Long Hậu Lục | Tài – Canh Tuất – Lục – sơ truyền (lạc không) (ám quỷ)

 Trần Hợi … Ngọ Hậu | Thân Tý Ngọ Tuất | Tử – Bính Ngọ – Hậu – trung truyền

 Lục Tuất Dậu Thân Mùi Quý nhân | Tý Thìn Tuất Giáp | Huynh – (không) Dần – Hổ – mạt truyền (không vong)

 Chu, Xà

 Thiệu tiên sinh nói: Con chó trắng tìm không thấy nữa. Ấy là vì Tuất là loại thần, gia lên can ngày thì tuy chủ tự về, ngặt nỗi Tuất với Dần tuy hợp thành tam hợp (ba chi hợp lại thành một cục ngũ hành), lại làm Lục Hợp, mà Dần lại làm Bạch Hổ ở mạt truyền khắc Tuất, nên tìm không được, ắt đã bị giết. Sau biết là bị người trên bè gỗ giết. Dần làm Hổ khắc Tuất, Dần là Mộc, nên ứng vào người trên bè gỗ, kỳ diệu đến thế. Ấy là vì Mão là bè, kẹp lại mà khắc Tuất Thổ.

 190) Có người chiêm việc mất gà. Ngày Tân Hợi, nguyệt tướng Tý, giờ Sửu. (Dần Mão không vong, Sửu Dần lạc không.) Quẻ thuộc các thể: Nguyên Thủ, Thoái Như, Bất Bị, Trảm Quan.

 Lục, Trần

 Chu Thìn Tị Ngọ Mùi Long

 Xà Mão … Thân Không | Hổ Thường Không Hổ | Phụ – Canh Tuất – Thường – sơ truyền

 Quý nhân Dần … Dậu Hổ | Dậu Tuất Thân Dậu | Huynh – Kỷ Dậu – Hổ – trung truyền

 Hậu Sửu Tý Hợi Tuất Thường | Tuất Hợi Dậu Tân | Huynh – Mậu Thân – Không – mạt truyền

 Âm, Huyền

 Thiệu tiên sinh nói: Gà tìm không thấy nữa. Nó bị chó đuổi chạy sang nhà hàng xóm, một đứa đầy tớ liền bắt đi, giết mà ăn mất rồi.

 Tiên sinh giải rằng: Ấy là vì Tuất phát dụng, là đầy tớ ăn trộm. Nhà hàng xóm gần, là vì Dậu là dương nhận (sát "lưỡi dao", chủ binh đao, giết hại) làm Bạch Hổ, Thân cũng là Hổ gia lên Dậu, mà Dậu với Tuất là láng giềng. Dậu là gà, tuy loại thần vào tam truyền, gia lên can ngày thì chủ tự về, ngặt nỗi nó gia lên Tuất, trên sát dương nhận lại làm Bạch Hổ, sao mà sống được.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video