Bảy mươi tư: Thiên, Địa, Nhân (Trời, Đất, Người — tên ba quyển sách)
Tiên sinh nói: Thuở đầu ta đi chơi tỉnh Chiết (tức Chiết Giang), rồi lại đến Giang Nam (vùng phía nam sông Trường Giang). Về sau ở kinh đô, ta đã xem qua (?) tướng mạo của hàng chục vạn người, kẻ có nhan sắc đẹp, người có tướng lạ, mà chưa từng xem sai làm lỡ việc của ai. Ta ngồi bên cửa sổ mấy năm, soạn ra ba quyển này, chia làm Thiên, Địa, Nhân.
Quyển trên giúp biết người ấy sang hay hèn, khốn khó hay thuận lợi. Quyển giữa giúp biết những việc tốt xấu, tai họa hay phúc lành của người ấy trong năm hiện tại. Quyển dưới giúp biết việc lành dữ về sau và sự thịnh suy của con cháu. Mọi phép xem tướng đều gói trọn trong bốn mươi hai quyết (bài khẩu quyết, tức những câu ngắn gọn dễ thuộc nêu phép xem tướng) này. Ngoài ra còn kèm thêm phần "Trăm câu hỏi".
Từ khi Cao tiên sinh đến xem sách, đọc xong phần "Trăm câu hỏi", trong lòng ông sáng ra cách nhìn thấu, biết xét lẽ, suy tình. Nhiều lần đem ra xem người, ông thấy các phép khác đều không bằng sự thần diệu của tướng pháp Liễu Trang. Về sau Cao công đem sách này cùng Tần Động sĩ (?) Trương Dã Cuồng về vùng Hồ (?), không truyền ra đời nữa. Bản khắc in gốc của "Liễu Trang tướng pháp" vì thế không lưu truyền ở đời.
Về sau Cao công than rằng: "Ta tự học mấy chục năm, đã xem qua đủ loại sách lạ, tập lạ, mà chưa từng thấy sách nào sáng sủa rõ ràng như sách này, khiến người đọc chợt hiểu ra huyền cơ (lẽ sâu kín, huyền diệu của phép xem tướng)." Ông bèn làm một bài "Phú Cửa sổ hoa mai" (phú là một thể văn có vần, đối), phú rằng:
Lớn lao thay thân người! Thân người là thể của muôn vật được sinh ra, hợp với một khí chung của trời đất. Khi tiên sinh xem tướng, trước hết xem cách cục (hình thế tổng thể của tướng mạo một người), xem quy mô và ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ; trong tướng học dùng để chia hình dáng con người thành năm loại) mạnh hay yếu. Không thể không xét mười hai cung (mười hai vùng trên mặt, mỗi vùng ứng với một mặt của đời người như bản mệnh, tiền của, anh em, vợ chồng, con cái…). Cũng không thể không biết một trăm bộ vị (một trăm điểm trên mặt, mỗi điểm ứng với một tuổi hoặc một việc trong đời).
Đại khái chỉ cần xem cách cục. Còn muốn xét kỹ thì nên xem ngũ quan (năm bộ phận chính trên mặt: tai, mày, mắt, mũi, miệng), cùng hình và thần (hình là dáng vẻ bên ngoài, thần là tinh thần, thần thái toát ra). Ngũ quan phải hợp với cách cục và phải mạnh. Quan phủ (?) phải cân đối. Khí sắc (màu sắc và vẻ tươi hay tối trên mặt, dùng để đoán việc tốt xấu từng thời) phải tươi nhuận. Bộ vị phải cao đầy. Tam đình (ba phần của mặt: thượng đình từ chân tóc đến lông mày, trung đình từ lông mày đến đầu mũi, hạ đình từ dưới mũi đến cằm) phải đều nhau. Các cung không nên khuyết lõm, bộ vị không được có vằn nhăn hay sụt thấp (?).
Hình Mộc phải gặp Kim đẽo gọt mới thành được cây rường cột (?). Hình Thủy dày dặn, được Thổ hỗ trợ, mới là người có phúc có thọ. Người hình Kim mà bị Hỏa khắc thì rốt cuộc khó mà nói là sống lâu. Người có cách Thủy sinh Mộc thì ắt sẽ thành danh. Ngũ hành được sinh vượng (được nâng đỡ, đang lúc mạnh) thì cả một đời hiển đạt. Nếu cách cục mất chỗ đứng của nó thì khó mong vinh hiển một đời.
Đầu tròn, tóc đẹp, ắt là kẻ sĩ thanh cao. Thân dày (?) bụng xệ, giữ được cuộc sống yên vui. Mày cao, tai dựng, về già được người kính trọng. Ấn đường (khoảng giữa hai đầu lông mày) tươi nhuận, sống mũi cao, cả đời được gần gũi bậc cao nhân. Chuẩn đầu (đầu mũi) to thì trong lòng có đức hạnh. Sống mũi thấp thì phá cơ nghiệp tổ tiên, xa lìa dòng họ. Mắt to mà không có ánh sáng, người ấy ắt mắc vào hình danh (tội vạ, kiện tụng theo pháp luật). Tai to mà miệng chúm nhỏ, đến bốn mươi chín tuổi thì về cõi âm (qua đời). Mũi to chỉ ngại lỗ mũi bị lộ. Miệng to thì phải có góc cạnh. Mắt vàng thì nam hay nữ đều rất kiêng. Môi đỏ thì nam hay nữ đều tốt.
Mặt lõm thường làm tổn hại người ruột thịt. Gò má cao lại hay làm điều sai trái. Thương khố (thiên thương ở hai bên trán và địa khố ở hai bên cằm, chủ về kho của cải) cân xứng thì đáng làm tể tướng. Vành tai và phụ bật (?) (vùng hai bên trán) sáng sủa thì làm quan nhất phẩm (bậc quan cao nhất) theo hầu triều đình. Biên địa (vùng ven trán sát chân tóc) nổi đầy thì lo gì không giàu. Bốn phía mặt tối thì… (?). Mũi nhỏ mà mặt to thì cầu lợi làm gì (vì cầu cũng không được). Mày thấp, mắt sâu thì một đời vất vả. Tỉnh táo (?) (hai lỗ mũi, ví như giếng và bếp) trống rỗng, thương khố lõm thì đến năm nào mới phát phúc? Da đầu khô, máu không tươi thì trong một năm sẽ về cõi âm. Cả mặt sắc bóng loáng lộ ra ngoài thì là người thấp hèn lại ngu muội. Tóc mai và lông mày đều thanh, mày dài quá mắt, là người ngay thẳng, lại có vợ hiền.
Thượng đình dài thì một đời giàu đủ. Trung đình dài thì tiền của bổng lộc dồi dào. Nếu hạ đình tươi nhuận thì làm quan ắt đến thượng thư (chức quan đứng đầu một bộ trong triều). Mặt đàn bà không có sát khí (vẻ dữ, khắc hại) thì dù gò má cao vẫn làm phu nhân. Trẻ con mũi lõm thì không có… (?), có thọ nhưng không hưng thịnh. Ngày ngày nhọc lòng chỉ vì gân nổi xương lộ. Lúc nào cũng tốn sức đều vì máu tối da thô. Mông nhọn đùi nhỏ thì làm sao có chỗ yên thân? Thần sắc mờ, mắt tối thì đến tuổi trung niên phá sản, mất cả cơ nghiệp.
Mắt như có ánh sáng nổi trôi thì đàn bà phạm dâm, nhiều chuyện gian díu. Sống mũi lộ đốt thì đàn bà khắc chồng, đàn ông phá bại, một đời nghèo khổ. Đầu nhọn, trán vạt thì một đời bôn ba. Lưng lệch, da mỏng thì về già cô đơn. Môi vểnh, răng lộ thì vừa nghèo vừa chết yểu (?). Mắt lệch, sơn căn (gốc mũi, chỗ giữa hai mắt) đứt đoạn thì là kẻ hèn, kẻ gian. Gò má cao thì trên dưới phải cân xứng. Đầu mũi và trán to thì hai lỗ mũi phải đều nhau. Người con gây dựng được nhà thì má tròn thịt dày. Người con phá nhà thì tai lật, mày dựng. Người đàn bà giữ được nhà thì lưng phẳng, eo đầy đặn. Người đàn bà làm loạn nhà thì thân mảnh, dáng nhẹ. Thân hình lệch vẹo thì còn hỏi gì đến phúc? Miệng nhọn như mỏ, môi trắng thì đến ba mươi tuổi đã sớm gặp tai họa khắc hại. Mặt tướng tốt mà eo nhọn thì ắt dâm loạn. Ấn đường phẳng, môi dày, dù dáng xấu ắt sinh được con anh tài xuất chúng. Trẻ con thần sắc vượng thì lo gì quan sát (những hạn xấu, cửa ải nguy hiểm thời thơ ấu theo tướng số)? Đàn bà giọng trong thì lấy được chồng tốt.
Tướng lạ của quan nhất phẩm, nhị phẩm thì nhất thời khó phân biệt. Quan tam phẩm, tứ phẩm thì ấn đường phẳng, khí đầy, thần thanh. Quan ngũ, lục, thất, bát phẩm thì đầu tròn, bụng xệ, lưng dày đầy đặn. Ngũ trường ngũ đoản (năm bộ phận dài hoặc năm bộ phận ngắn: đầu, mặt, thân, tay, chân) phải cân xứng với nhau. Ngũ đại ngũ tiểu (năm bộ phận to hoặc năm bộ phận nhỏ) phải đều nhau. Tướng người tuy là một thể mà có muôn phần khác biệt, nhất thời khó phân biệt hết, sẽ bàn cho rõ sau.
Tiên sinh muốn về quê, không nhận tước lộc, vàng lụa. Vua Vĩnh Lạc (niên hiệu của Minh Thành Tổ) ban cho trăm cây liễu xanh, trăm mẫu ruộng tốt, cho về ở ẩn vùng Chiết Việt (vùng Chiết Giang), ban hiệu là Liễu Trang tiên sinh (tiên sinh ở trang trại liễu). Về sau Cao công nhớ mến, xin chỉ vua triệu ông. Triệu đến chín lần ông vẫn không tới cửa triều. Cao công đích thân đến Chiết Việt, chỉ thấy trang trại như cõi tiên, thong thả bên dòng nước biếc, quanh nhà là ruộng tốt, hoa đỏ liễu xanh, trúc biếc thông quấn. Ông cảm động nhớ thương không dứt. Lại thấy trên cửa treo biển chữ vàng, trước nhà dựng những tấm bia đỏ.
Bài từ (bài văn vần) rằng: Khí sắc trong lặng, thanh tĩnh thì họa phúc khó xâm vào. Nếu khí tuy hòa mà tan tác (?) thì không theo đuổi được việc gì. Khí đen nếu xuyên qua ngũ khiếu (các lỗ trên mặt như mắt, tai, mũi, miệng) thì thân sa vào cõi u minh (chết). Khí vượng nếu dâng lên tam đài (một vùng trên trán, chủ về quan lộc) thì bổng lộc từ trời rơi xuống. Người làm quan mà trên mặt gặp sắc đỏ thì sẽ cùng dân thường tranh chấp (?). Hai gò má hiện sắc đỏ thì anh em tranh giành, thành kẻ thù. Thiên đình (vùng giữa trán phía trên) có khí trắng thì mùa xuân lo khẩu thiệt (cãi vã, điều tiếng thị phi) và tai họa hình phạt, chết chóc. Địa các (vùng cằm) có mây đen thì mùa thu sợ tranh chấp kiện tụng.
Gian môn (vùng đuôi mắt, chủ về vợ chồng) có khí vàng thì nhân chuyện tư tình mà thành vợ chồng. Bộ vị chủ về vợ có mây đen thì người quen cũ lại hóa thành kẻ trộm (?). Sắc đỏ kiêng lấn vào… (?), vì rượu và sắc dục mà mất thân. Ánh đỏ sợ hiện ở âm cung (?) (vùng dưới mắt, chủ về con cái), phải phòng vợ gặp tai nạn khi sinh nở. Sắc xanh hiện dưới mắt thì ắt là việc lo về vợ thiếp, con cái. Khí trắng dài ở đầu mũi thì ắt có tang tóc, khắc hại cha mẹ, anh em. Vùng trung ương (mũi, thuộc hành Thổ, ở giữa mặt) có sắc đất mà gặp đỏ thì rốt cuộc gặp tai ương. Sắc xanh vàng mà dù có pha đỏ thì cũng không nhiều lo.
Thiên trung (điểm cao nhất giữa trán, sát chân tóc) có sương đen thì bị giáng chức, mất chức. Ấn đường sắc đen thì lo chuyện phải dời đổi chỗ ở. Niên thượng (điểm trên sống mũi, ngay dưới sơn căn) sắc vàng thì được phong quan tước ngay. Thọ thượng (điểm trên sống mũi, dưới niên thượng) sắc đỏ thì vợ ắt tranh cãi, khắc hại. Niên thượng có vằn ngang màu đỏ đen thì hoặc lo cho cha mẹ, hoặc lo cho tuổi thọ của chính mình. Niên thượng có sắc vàng, mây hồng thì một là mừng về con cháu, hai là mừng về bổng lộc. Sắc trắng là tang chết, sắc đỏ là tai vạ quan sự, sắc đen là lo bệnh tật, sắc xanh là việc kinh sợ, nhục nhã. Dưới mắt sắc đen thì có kiện tụng. Trên mày vàng sáng thì được hưởng phúc. Đen như bôi dầu thì nhiều chuyện tổn hại tính mạng. Vàng như bơ sữa (?) thì tiền của tụ về nhiều. Hồng vàng hiện lên mặt thì phần nhiều được vua ban vàng lụa.
Niên thượng có sương đen, ứng với ngục tù (?), ắt bị quan phủ gọi đến (?). Ngư vĩ (đuôi mắt, hình như đuôi cá) sắc xanh thì chuyện gian díu bị bại lộ. Đầu mũi vàng sáng thì nên chức vị, bổng lộc. Sắc đen nối liền niên thượng thì đàn bà ắt rước tai họa. Sắc xanh lấn vào nhân trung (rãnh dưới mũi, trên môi) thì đàn ông ắt bại nghiệp. Họa tang bắt đầu hiện từ đầu bạc (?); lo bệnh thường hiện ở mày và tóc. Sắc vàng sáng thì cầu làm quan dễ được. Lỗ mũi tối đen thì làm việc khó thành. Vì đầy tớ, ngựa nghẽo mà tranh hơn thua (?). Lệ đường (vùng ngay dưới mắt) sắc vàng mà không được… (?). Long cung (vùng dưới mắt, chủ về con cái) có nốt ruồi đen: bên trái thì hại con trai, bên phải thì hại con gái. Trên mày có ánh trắng: bên trái thì tổn cha, bên phải thì tổn mẹ. Sơn căn đỏ mà hai mắt như lửa thì gặp tai nạn huyết quang (tai nạn đổ máu). Khí mây đen ứng ở thiên nhạc (?) thì lo về chuyện rượu chè ăn uống và sắc dục.
Cầu làm quan, được thăng chức thì vùng tam đài ắt sáng sủa. Tiền của hao hụt, gặp tai vạ quan sự thì ngũ nhạc (năm chỗ nhô cao trên mặt ví như năm ngọn núi: trán, mũi, cằm và hai gò má) tối tăm. Cầu ít được nhiều là vì hai góc thiên đình (hai góc trán) rõ ràng. Không nhọc mà thành là vì quanh lan đài (cánh mũi) bốn phía sáng nhuận. Ấn đường sắc vàng như lá liễu hướng về biên địa thì trong chín mươi ngày được lên đàn nhận chức quan tam phẩm. Cao quảng (?) (một điểm trên trán) có tử khí (khí màu tím, điềm rất tốt) lại sáng, hiện ở thiên trung thì trong vòng một năm được cầm binh phù (thẻ của vua giao để điều quân) và được phong làm tướng (?). Dịch mã (vùng hai bên thái dương gần tóc mai, chủ về đi xa) có tử khí thì trong bốn mươi ngày có kẻ tiểu nhân gây trăm chuyện (?). Nếu là sư sãi, đạo sĩ thì… (?), trong năm sẽ ứng nghiệm (?). Có riêng một quyển về khí sắc, đoán xét đủ mười phần, nên xem xét kỹ.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video