Quyển hạ
Một, bàn về hình tượng của ngũ hành:
Con người sinh ra giữa trời đất, không ra ngoài phạm vi của ngũ hành (năm yếu tố cơ bản tạo nên vạn vật theo quan niệm cổ: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Khí chất bẩm sinh nhận từ âm dương (hai mặt đối lập mà bổ sung cho nhau của vạn vật, như sáng–tối, nóng–lạnh, động–tĩnh), nên khó thoát khỏi vòng sinh khắc (quy luật các hành nuôi dưỡng nhau và chế ngự nhau: Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc; còn Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy, Thủy khắc Hỏa, Hỏa khắc Kim, Kim khắc Mộc).
Trời có ngũ hành là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Người có ngũ tạng (năm cơ quan chính trong cơ thể theo Đông y) là tâm (tim), can (gan), tỳ (lá lách, theo Đông y là cơ quan chủ về tiêu hóa), phế (phổi), thận. Tâm thuộc Hỏa, can thuộc Mộc, tỳ thuộc Thổ, phế thuộc Kim, thận thuộc Thủy; đó là gốc rễ của ngũ hành. Tai, mắt, miệng, mũi là "mầm" của ngũ hành (tức chỗ biểu hiện ra bên ngoài của các tạng bên trong). Khí sắc (thần khí và màu sắc hiện lên trên da mặt) là sự biến hóa của ngũ hành.
Muốn biết họa phúc, phải biết then chốt của sự biến hóa; muốn biết lành dữ, tất cả đều nằm ở sự sinh khắc của ngũ hành. Màu hồng, đỏ, tía thuộc Hỏa, là mầm của tâm; màu xanh thuộc Mộc, là mầm của can; màu vàng thuộc Thổ, là mầm của tỳ; màu trắng thuộc Kim, là mầm của phế; màu đen thuộc Thủy, là mầm của thận.
Màu sắc có khi phát ra do vui, giận, buồn, sướng; có khi do rượu chè, sắc dục mà phát ra; lại có khi do sự mạnh yếu của kinh mạch tạng phủ (?) mà phát ra. Màu nào phát ra ở cung nào (cung: vùng nhất định trên mặt, mỗi vùng ứng với một phương diện của đời người) thì ứng với việc nấy. Hoặc màu ấy nằm ở trong hay ở ngoài, nổi ở mặt da hay ẩn bên dưới, lớn hay nhỏ, lệch hay ngay, có hình dạng thế nào, mọi việc mọi vật đều có muôn vàn khác biệt. Đoán lành dữ hoàn toàn dựa vào năm màu làm chính; nói họa phúc thì mọi điều đều nằm trong một khuôn mặt. Nếu không nắm được phép xem, thì chỉ uổng công sức mà thôi.
Việc khí sắc chia làm hai phần: một gọi là khí, hai gọi là sắc. Cái ở bên trong là sắc; còn thứ ánh sáng nổi lên bên ngoài thì gọi là quang (ánh bóng), không phải là khí; màu trơn bóng thành từng chấm thì gọi là điểm, không phải là phù quang (ánh sáng nổi hời hợt trên mặt da). Phàm người ta chỉ nên có khí sắc tốt, không nên có phù quang.
Theo lời giải của Vạn Kim (?): mặt có một trăm bộ vị (vị trí có tên riêng trên mặt, mỗi chỗ ứng với một việc hoặc một độ tuổi). Ngoài phần giảng nhỏ ấy (?) còn có cách xem theo tứ thời (bốn mùa xuân, hạ, thu, đông, vì khí sắc hợp hay trái mùa mà lành dữ khác nhau) và thập nhị cung (mười hai vùng trên mặt ứng với mười hai phương diện của đời người như mệnh, tiền của, anh em, vợ chồng, con cái…). Tên gọi các vị trí có một bản đồ mặt người với các cung giao nhau (?), dùng để xem lành dữ khi qua từng hạn (mỗi vị trí trên mặt ứng với một độ tuổi, đến tuổi đó là "qua hạn" của vị trí đó). Các bộ vị mang tên tinh tú (những vị trí trên mặt được gọi theo tên các vì sao) lại thêm một trăm hai mươi. Cộng cả bộ vị lớn nhỏ, có tất cả hai trăm bốn mươi bốn phép. Cung nào cũng có phép xem chi tiết, có khẩu quyết riêng.
Người xem nếu không phải người tỉ mỉ cẩn thận thì không thể hiểu thấu (?). Đây không phải thứ kẻ tầm thường ngu muội dùng được, cũng không phải thứ người tham danh lợi học được. Chỉ người trên thông hiểu thiên văn (sự vận hành của trời, sao), dưới hợp với lẽ âm dương mới có thể bàn đến việc này. Người đời sau có được phép này thì không được hiểu sai.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video