Thiên 177 — Giải nghĩa khí sắc

 Phân giải về khí sắc (trong tướng học, "khí" là luồng sinh khí ẩn dưới da, "sắc" là màu hiện ra trên mặt; xem khí sắc để đoán việc lành dữ trong thời gian gần)

 1. Khí sắc có cả thảy 244 phép, đây chỉ là một phép nhập môn. Điều mà năm màu ứng vào thì gọi là "kỳ" (thời hạn ứng nghiệm, tức ngày tháng việc lành dữ xảy ra).

 Giải: Màu xanh ở ngoài ứng vào ngày giáp, ất. Giáp, ất thuộc thiên can, tức mười ký hiệu giáp, ất, bính, đinh, mậu, kỷ, canh, tân, nhâm, quý dùng để đánh dấu ngày tháng năm; giáp, ất thuộc hành Mộc trong ngũ hành, mà ngũ hành là năm yếu tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Màu xanh ở trong ứng vào ngày kỷ mão (?).

 Màu trắng sáng nhuận ứng vào nhâm, quý, hợi, tý (các can chi thuộc hành Thủy; hợi, tý thuộc địa chi, tức mười hai ký hiệu tý, sửu, dần, mão… dùng kèm thiên can để đánh dấu thời gian). Trắng có lẫn vàng sáng thì ứng vào thân, dậu (thuộc hành Kim). Hào sắc (?) ứng trong tháng bảy. Khí đen ứng trong khoảng một tháng.

 Màu vàng ứng vào mậu, kỷ (thuộc hành Thổ). Vàng mà ứ trệ thì ứng vào thìn, tuất, sửu, mùi (bốn địa chi thuộc Thổ). Màu đỏ hồng ứng vào bính, đinh (thuộc Hỏa). Màu tía ứng vào ngày tị, ngọ, là ngày Hỏa vượng. Màu đỏ xích (đỏ gắt, đỏ sẫm, khác với đỏ hồng tươi) mà nhẹ thì ứng vào ngày Hỏa vượng, mà nặng thì ứng vào ngày Thủy vượng.

 Khẩu quyết khi ra đi (?): Màu Thủy nặng thì có thể đi về phương nam, màu Hỏa nặng thì có thể đi về phương bắc. Màu xanh nên đi đất phía đông, màu trắng nên đi phương tây. Màu xích nặng thì ra ngoài nghìn dặm có thể tránh được họa. Màu đen nặng thì nên tự giữ mình để phòng tai họa. Màu vàng thì đi về phương nam được lợi.

 Cho nên khi ra đi chỉ cần xem dịch mã (bộ vị ở hai bên trán, sát chân tóc phía trên đuôi mày, chủ việc đi xa). Có màu vàng sáng thì mới được của. Nếu tối, ứ trệ thì giữa đường gặp giặc giã, binh đao đáng sợ. Màu đen, đỏ xích xâm vào mệnh thì mất thân.

 Dịch mã và mệnh môn (vùng trước tai, ngang đuôi mắt) tối thì không được lên đường. Mệnh môn sáng, ấn đường (khoảng giữa hai lông mày) mở rộng sáng sủa thì sợ gì hành quân? Hạ khố (kho dưới, vùng hai bên cằm) tối thì phải phòng lời của kẻ tiểu nhân. Thiên thương (kho trời, vùng hai bên trán phía trên đuôi mày) tươi nhuận thì gặp quý nhân giúp đỡ, trên đường được của, được việc mừng. Cũng cần xem biên địa (vùng ven trán sát chân tóc hai bên) có sáng sủa hay không.

 2. Màu đen quấn quanh thái dương (vùng hai bên đuôi mắt, phía trên gò má) thì thầy thuốc đất Lư (tức Biển Thước, danh y thời Chiến Quốc) cũng khó cứu. Màu xanh che khóe miệng thì Biển Thước cũng khó chữa. Đây là phép xưa, cần xét cho rõ.

 Giải: Đen quấn thái dương là ở thiên thương nổi màu đen. Đen như mực loang thì chết. Đen như lông quạ, hay thành chấm, thì chết. Màu tản ra thì sống.

 Xanh che khóe miệng thì kỵ vào mùa xuân, mùa hạ, không kỵ vào mùa thu, mùa đông. Kỵ khi thành mảng, không kỵ khi tản lộn xộn. Kỵ khi bóng như sơn, kỵ khi ứ trệ như bùn. Nếu bên trong có một điểm sáng trắng thì không chết.

 3. Thiên quảng (vùng trán cao rộng phía trên) và ngạch giác (góc trán) (phần mặt có tổng cộng 26 điều).

 Giải: Nhật nguyệt giác (hai góc trán phía trên lông mày; bên trái là nhật giác, bên phải là nguyệt giác) và trước cửa tai không nên xanh tối, ứ đọng. Sách xưa nói: khí vàng phát từ vùng cao quảng (vùng trán cao rộng) thì trong mười ngày được thăng quan; màu xanh lan tới mệnh môn thì trong nửa năm giảm thọ. Nhật nguyệt giác nối liền bộ vị thiên quảng nên có màu vàng sáng, kỵ xanh tối.

 4. Ấn đường, niên thọ (khúc giữa sống mũi) và chuẩn đầu (đầu mũi) kỵ nhất là màu xích, màu tối, màu xanh.

 Giải: Ấn đường bốn mùa đều cần sáng nhuận. Niên thọ và chuẩn đầu không ưa màu xích, màu xanh, nếu một khi tối thì người lìa nhà tan. Niên thọ xanh chủ nhiều bệnh tật, xích chủ tai họa đổ máu, ứ trệ chủ bệnh kín trong người. Ấn đường sáng nhuận thì một khi phát là hanh thông. Ấn đường xích, tối thì mất chức tan nhà.

 Ấn đường là cung mệnh, niên thọ là cung bệnh nguy, chuẩn đầu là cung tài bạch (cung tiền của). Ba chỗ này làm chủ cả một đời, là gốc rễ của tính mệnh, cho nên trước hết phải lấy ba chỗ này làm chính mà xem.

 5. Khí sắc lúc sáng lúc tối, lúc bóng lúc mở, không phải điềm lành.

 Giải: Khí sắc chỉ nên giữ một màu, không nên bóng loáng, không nên thay đổi. Dù có được vẻ sáng mới, cũng không phải phúc lợi, e rằng qua rồi lại là họa. Cho nên màu tối vừa mới mở ra, sao có thể coi ngay là phúc lợi được?

 6. Năm màu có đủ cả thì gọi là "tạp hoa" (hoa tạp, màu sắc rối loạn).

 Giải: Màu sắc chỉ nên có hai, ba màu, lại còn phải xem sinh phù khắc chế (các màu ứng với ngũ hành, xem màu này sinh ra, nâng đỡ hay khắc chế màu kia). Như màu đỏ ít mà gặp màu của mùa xuân (màu xanh, Mộc sinh Hỏa) thì không kỵ. Màu vàng ít mà gặp màu đỏ (Hỏa sinh Thổ) thì sáng sủa, có lợi. Phạm vào thế sinh thì tốt, phạm vào thế khắc thì dữ.

 Năm màu đủ cả, phát loạn khắp mặt, gọi là tạp hoa. Người như thế nếu không lập nghiệp thì không phát tài, hễ gây dựng thì phá bại. Sách nói: xanh, vàng thì không kỵ, còn xích, trắng nằm ngang khắp mặt thì chủ nhà tan người lìa.

 7. Màu phát ở tam dương thì phần nhiều ứng nghiệm.

 Giải: Thái dương, mệnh môn, chuẩn đầu là ba chỗ gọi là tam dương (ba vị trí dương) trên mặt. Nếu có màu phát ở tam dương thì ứng nghiệm như thần. Lại nói: tam dương sáng, vượng thì của tự trời rơi xuống.

 8. Khí sinh trong da, trăm ngày mới thành.

 Giải: Khí phát trong da, sau một trăm ngày mới hiện ra thành sắc, khi ấy mới ứng việc lành dữ. Khí tốt chớ vội nói là lành, khí ứ trệ chớ vội nói là dữ. Khí đi theo huyết (?), sau khí mới sinh ra sắc, lúc ấy mới định được lành dữ. Khí với huyết cần phân biệt cho rõ nhất.

 9. Mới nhìn thấy tươi rực, nhìn lâu thì tự tan, khó hứa hẹn phát tài phát phúc.

 Giải: Màu sắc mới nhìn thì rực rỡ, nhìn lâu thì tan, thì dù là màu vui cũng không ứng nghiệm.

 10. Mới nhìn thấy mờ mờ, nhìn lâu lại sáng nhuận, ắt được phúc, thọ, khỏe mạnh.

 Giải: Khí sắc mới nhìn như mờ, nhìn lâu sáng nhuận, đó là màu nằm trong lớp màng giữa trong và ngoài, chính là gốc rễ. Gốc đã vững chắc thì lo gì cành lá không tươi tốt? Đó là điềm phát phúc, phát tài.

 11. Người già mà màu da non thì khắc vợ khắc con, chủ vất vả.

 Giải: Người ngoài năm mươi tuổi không nên có màu non. Người trẻ mà ánh sáng nổi phập phù trên da thì phá bại hết. Người trẻ khoảng hai mươi tuổi không nên có ánh sáng nổi phập phù.

 12. Luân quách (vành tai) và mệnh môn tối, huyền châu ở đuôi mày (?) xanh, thì chớ cầu danh lợi.

 Giải: Tai là ngoại học đường (cung học vấn bên ngoài), không nên tối, ứ trệ, ưa nhất là tươi sáng. Lại nói: văn khí ứ trệ thì việc học khó thành. Hai góc mày sinh màu xanh, mệnh môn không mở thì rốt cuộc chỉ là một nho sĩ nghèo mà thôi.

 Sách trước nói: tai trắng hơn mặt thì cả triều đình lẫn dân gian đều biết tên. Vành tai một khi tối thì chữ nghĩa tản mát, sách vở trống rỗng, ắt là người không có tài học.

 13. Lòng bàn tay đỏ, đốt ngón tay nhuận, học rộng hỏi nhiều, lo gì không lên mây (đỗ đạt làm quan)?

 Giải: Lòng bàn tay đỏ, đốt ngón tay trắng là kẻ sĩ có học, lo gì không hiển đạt lên mây?

 14. Bên trong như phấn trắng, bên ngoài sáng đẹp, thì dù có phát cũng không quá một năm.

 Giải: Màu đỏ mà khí bên trong như xương khô, như phấn trắng, mặt ngoài lại tươi sáng, thì dù có phát cũng không quá một năm, rồi ắt đều nghèo khó.

 15. Bên trong màu huyết thông suốt, bên ngoài như mờ, thì đợi qua một mùa xuân.

 Giải: Đây là nói khí bên trong tuy đã đủ mà màu bên ngoài chưa mở. Đợi một năm, huyết đủ, khí mạnh thì tự nhiên mở ra. Trong ngoài thông sáng, sáng sủa tự nhiên, thì phúc lộc đều đủ.

 16. Khí đủ, sắc đủ mà thần không đủ thì khó nói chuyện phúc lộc. Thần là tinh thần, thần thái toát ra, nhất là ở ánh mắt.

 Giải: Khí sắc là mầm của thần. Thần nếu không mạnh thì dù có khí sắc cũng không phát, dù có phát đạt cũng khó hứa sống lâu. Người trẻ phát đạt thì cần thần, khí, sắc. Người già hưng vượng thì cần huyết, da, độ nhuận, thần, khí, sắc, các thứ đều đủ mới là có dùng.

 Tướng người già chỉ nên huyết mạnh, da đầu đều hòa nhuận, mới nói là hưng vượng. Nếu da khô huyết yếu thì chết.

 17. Xem khí đại thể thì xem cả thân thể.

 Giải: Khí sắc phát ra từ đầu, mặt, tứ chi, thân, eo, lưng, bụng. Nếu một chỗ không mạnh thì không lâu dài. Cách này không xem từng cung.

 18. Xem màu tinh tế thì xem đến từng ly từng tí.

 Giải: Màu sắc chỉ xem ở từng cung, phải nhỏ đến từng ly từng tí mới thành có dùng. Còn màu lớn thì nhiều khi không ứng nghiệm.

 19. Hai gò má đỏ như phun lửa, tứ khố (bốn kho: hai thiên thương ở trán và hai địa khố ở cằm) sáng sủa, thì của cải trong nhà ngày một tăng.

 Giải: Đây là bàn về khí sắc. Gò má đỏ nhuận, thiên thương và địa khố sáng sủa, thì nguồn của dần dần kéo tới, rất hưng thịnh là điều có thể biết. Bài ca có câu "Hai gò má phun lửa, mắt như sao", chính là nói điều này.

 20. Ngũ tinh (năm sao: năm bộ vị trên mặt ứng với năm hành tinh Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) được màu hợp với thể của mình thì hiển đạt trên đường mây (đường công danh).

 Giải: Tai là sao Kim và sao Mộc, nên sáng, trắng nhuận như ngọc. Trán là sao Hỏa, nên đỏ nhuận. Miệng là sao Thủy, nên trắng sáng, môi cần đỏ sáng. Mũi là sao Thổ, nên vàng trong, sáng nhuận. Đó gọi là ngũ tinh được màu hợp thể. Khí sắc được như thế thì lo gì không vượng? Làm quan hay buôn bán tự nhiên đều được lợi.

 21. Tứ chính hiện ánh vàng, lo gì không phát?

 Giải: Tứ chính (bốn chỗ chính) là ấn đường, chuẩn đầu và hai gò má. Nếu có màu vàng sáng thì chủ làm hưng thịnh việc nhà, lập cơ nghiệp, là điềm gây dựng ruộng vườn.

 22. Lục vị nếu tối thì hao mòn, vàng sáng thì tích tụ.

 Giải: Lục vị (sáu vị trí) là tam dương và tam âm, tức ba vị trí dưới mắt mỗi bên, bên trái gọi là tam dương, bên phải gọi là tam âm; ở đây tam dương mang nghĩa khác với tam dương ở mục 7. Vùng trên mắt (?) còn gọi là long cung. Chỗ này kỵ xanh tối, ưa vàng sáng, kỵ khô héo, ưa đỏ nhuận. Người xưa nói: long cung khô hãm thì không có duyên con cái, chính là nói điều này.

 23. Lục phủ mờ mờ, đen thảm, thì trong một năm chết.

 Giải: Lục phủ (sáu phủ) là thiên thương, địa khố và hai gò má, mỗi thứ hai bên thành sáu. Nếu những chỗ này mờ mờ mà tối, môi lại đen thảm, thì là khí không đủ, huyết đã khô, sao mà sống được?

 24. Vành tai đen, chuẩn đầu đỏ xích, sợ gặp mùa xuân.

 Giải: Tai đen khô là khí huyết không đủ. Chuẩn đầu đỏ xích như bùn là huyết không nhuận. Nếu mùa xuân mà thấy khí sắc này thì ắt chết.

 25. Màu trắng kỵ như phấn, màu xích kỵ như hạt châu.

 Giải: Hai màu này kỵ nhất là tươi sáng. Nếu như phấn, như hạt châu thì tan nhà mất mạng, bị hình thương (tai họa tổn hại, tang tóc), ắt chết.

 26. Nhật nguyệt giác kỵ màu xanh, trắng, đen, tối.

 Giải: Đây là cung phụ mẫu (cung cha mẹ), kỵ nhất những màu này, đều ứng là màu báo cha mẹ chết. Chỉ ưa vàng sáng. Trắng chủ hình thương, đen chủ bệnh nặng, xích chủ có hình (tai vạ tù tội, thương tích), xanh tối chủ tai họa, bệnh tật.

 27. Sơn căn (gốc núi, chỗ sống mũi nằm giữa hai mắt) ưa màu đỏ, trắng, vàng sáng.

 Giải: Đây là gốc rễ cơ nghiệp nên gọi là sơn căn. Chỗ này ưa trắng bóng, đỏ, vàng sáng nhuận, thì không chủ phá bại. Còn tối trệ, xanh, xích, khô héo thì là màu đại phá bại, trôi dạt.

 29. Bên trong la kế nên trắng nhuận, sợ thấy mờ như khói. La kế là La hầu và Kế đô, tên hai sao ẩn trong chiêm tinh; trong tướng học chỉ hai lông mày.

 Giải: Khí sắc trong lông mày nên sáng nhuận, kỵ tối trệ, mờ như khói.

 30. Thiên thương kỵ nhất tối thảm, địa khố tối trệ thì không sao. Thiên thương nên vàng sáng, kỵ xích tối. Địa khố xích tối thì không sao, nhưng phát vào mùa xuân, mùa hạ thì không tốt, vào mùa thu, mùa đông mới được.

 31. Ở biên địa và huyền bích (?), màu như hạt châu, màu đen, thì kỵ tai họa bất ngờ.

 Giải: Ở biên địa không nên có màu xích như hạt châu, đen như mực, vàng như bùn, mờ như khói. Mấy thứ này đều là màu đại hung.

 32. Biên địa sáng, khóe miệng sáng thì cũng chủ không chết.

 Giải: Trước đã nói khóe miệng xanh chủ chết. Nhưng nếu biên địa sáng thì còn có cứu. Biên địa tối thì ắt chết không nghi.

 33. Màu vàng phát ở bên trong mà không có màu đỏ thì trái lại không tốt.

 Giải: Màu vàng phải có màu đỏ ứng kèm mới tốt. Nếu màu vàng hiện ra một mình (?) thì cũng không tốt.

 34. Bên trong màu xanh nhiều mà có màu vàng thì giữa lúc lo buồn lại được của, được việc mừng. Màu xanh chẳng qua là màu lo buồn, nhưng bên trong nếu có vàng sáng thì lo hóa thành mừng, trái lại thành điềm lành.

 35. Đỏ, vàng phát ở bên ngoài mà bên trong không ứng thì khó nói là điềm lành.

 Giải: Màu sắc cần bên trong ứng theo mới tốt. Bên trong không ứng là màu giả, trái lại là màu hao tán, cũng không lành.

 36. Tỉnh táo (giếng và bếp, tức hai lỗ mũi) có màu đất sáng thì dù chỗ khác tối, cơ nghiệp nhà cuối cùng vẫn hưng thịnh.

 Giải: Tỉnh táo là cửa kho, còn gọi là kim giáp nhị quỹ (hai rương vàng, tức hai cánh mũi). Nếu sáng nhuận thì chủ cơ nghiệp nhà hưng thịnh. Dù cả mặt không mở, mà hai chỗ này nhuận thì cũng là bậc trên. Kẻ sĩ thì xem thiên thương, thường dân thì xem tỉnh táo. Phép quyết trong tướng học này không thể không theo.

 37. Lòng trắng và con ngươi có ánh sáng, màu thông suốt, thì dù mặt có màu chết cũng không hại.

 Giải: Tròng đen là con ngươi, phần trắng là lòng trắng. Cần nhất là màu thông suốt, không nên màu ứ trệ.

 38. Từ một đến bảy tuổi thì xem tai trái, là sao Kim. Vành tai nên đỏ, không nên xanh.

 Giải: Vành tai không nên tối. Không bệnh thì vành tai đỏ, có bệnh thì niên thọ mờ.

 39. Từ tám đến mười bốn tuổi thì xem tai phải, là sao Mộc. Khí sắc vành tai nên nhuận, nên đỏ.

 Giải: Trẻ nhỏ chỉ xem cung mệnh và trước sau hai tai làm chính. Dái tai sáng đẹp thì tuổi trẻ đã thân được trọng, danh tiếng cao. Khoảng mười lăm tuổi thì xem dái tai: đỏ thì phát sớm, trắng thì chậm trễ lâu ngày, đen thì giảm thọ.

 40. Màu đỏ hiện ở giữa trán liền với chân tóc thì trước mười sáu tuổi đã sớm có thân danh.

 Giải: Theo phép vận hạn, mỗi tuổi ứng với một bộ vị trên mặt. Năm mười lăm tuổi thì hỏa tinh (chỗ giữa trán sát chân tóc) chủ vận. Năm mười sáu tuổi thì thiên trung (điểm cao nhất giữa trán) chủ vận. Chỗ này đỏ sáng như lửa thì ắt là điềm đẹp. Nếu đen tối thì chắc chắn tuổi trẻ bất lợi.

 41. Nhật nguyệt giác không nên mờ tối, ưa nhất vàng sáng.

 Giải: Chỗ này chủ vận năm mười bảy, mười tám tuổi. Nếu tối thì chủ hình thương cha mẹ, sáng thì cha mẹ đều còn.

 42. Phụ cốt (xương phụ, xương nổi hai bên trán), dịch mã cùng thiên đình (phần trên giữa trán) rất kỵ mờ chìm. Ba chỗ này liền thành một cung, nên đỏ trong. Mờ chìm thì giữa đường gặp nạn lớn, lúc trẻ chủ tai ương.

 Chỗ này làm chủ ba năm mười chín, hai mươi, hai mươi mốt tuổi. Xem ở đây rất nghiệm, không chỉ ba năm mà cả đời cũng định được. Phàm quan từ ngũ phẩm (bậc thứ năm trong chín bậc quan) trở lên đều xem dịch mã, phụ cốt để định lành dữ.

 43. Tư không (bộ vị giữa trán, dưới thiên đình), chính ngạch (chính giữa trán) liền với thiếu phủ, đều phải sáng sủa. Năm hai mươi mốt tuổi (?) chủ bộ vị này. Cả đời không nên phát màu xanh, xích, kỵ tai họa vào mùa hạ.

 44. Địa giao ngoại (vùng ngoài hai bên trán) kỵ đỏ hồng, kỵ đỏ xích, vì là màu tai họa. Ở vị này đỏ nhẹ thì phải phòng, đỏ nặng e biến thành xích là không tốt, xanh trệ cũng không tốt. Cả đời không nên có màu xích. Không phải năm hai mươi ba, hai mươi bốn tuổi thì không chủ hạn này.

 45. Trủng mộ, khâu lăng (mồ mả, gò đống; hai bộ vị ở hai bên trán phía trên, gần thái dương) xanh tối thì không đủ gây hại, đỏ hồng, đỏ xích thì chắc là tai ương. Hai bộ vị này vốn thuộc màu xanh tối, nên mới lấy tên là trủng mộ, khâu lăng, vì thế màu xanh không sao, chỉ kỵ đỏ nặng, xích sâu. Đến năm hai mươi sáu, hai mươi bảy tuổi tới đây thì ứng ngay.

 46. Ấn đường là vị Hỏa, nên vàng, tía, sáng, kỵ xích, tối, đen, xanh. Cung Hỏa này cần đỏ sáng, không nên mờ tối. Năm hai mươi tám tuổi vận vào đây, là sơ hạn (hạn đầu đời), quản việc mười ba năm.

 47. Lâm mộc (rừng cây) ở trái phải, tức sơn lâm (núi rừng, vùng hai bên trán sát chân tóc), nên sáng theo mùa (?), vàng sáng. Lâm mộc cần xem chân tóc theo mùa (?); hễ chìm hay đục thì tai họa đến ngay. Năm hai mươi chín, ba mươi tuổi chủ chỗ này. Nếu chỗ này màu đen thì chủ có nạn lo sợ, màu tối thì không nên đi đường bộ.

 48. Màu ở hai lông mày nên đỏ, tía, trắng sáng, không nên như chấm, như hạt châu. Trong lông mày màu đỏ tía thông suốt thì chủ có quyền lớn, rất trắng sáng thì hanh thông. Trắng như chấm, như hạt thì chủ anh em có tang, hoặc ứng vào vợ của anh em.

 Chỗ này chủ từ năm ba mươi mốt đến ba mươi bốn tuổi. Nhưng không chỉ bốn năm, cả đời đều cần la kế sáng sủa. Quan văn, quan võ đều định lành dữ ở chỗ này.

 49. Các vị thiếu dương ba mươi (?), thiếu âm bốn mươi, thái dương ba mươi lăm, thái âm ba mươi sáu (trong phép vận hạn này, thái dương, thái âm là mắt trái, mắt phải; thiếu dương, thiếu âm là vùng cạnh mắt): chỉ ghét khô tối, chỉ ưa trong sáng (?).

 Hai chỗ này đều lấy đỏ tía làm màu bậc trên, sáng trong làm màu bậc giữa, sáng trắng làm màu bình thường. Xanh, đen, tối, ứ trệ thì muôn việc phá bại. Khô thì mạng cũng bị hao tổn. Chỗ này là long cung, kỵ nhất khô tối, nên đỏ nhuận.

 50. Nguyệt bột, tử khí (tên hai sao ẩn trong chiêm tinh, ở đây gán vào bộ vị trên mặt) là sơn căn, sợ đen, sợ khô, kỵ màu trắng như phấn. Năm bốn mươi mốt, bốn mươi hai tuổi chủ chỗ này. Khí sắc vị này ghét xanh, đen, khô; nếu trắng thì cần sáng. Năm bốn mươi mốt tuổi vận vào đây, là trung hạn (hạn giữa đời), quản việc mười ba năm.

 51. Ngọa tàm (tằm nằm, dải thịt nổi dưới mắt) với lệ đường (nhà nước mắt) rất khác nhau. Dưới ngọa tàm là lệ đường, xuống nữa là cung âm đức và long cung, tức là tam dương. Dưới hai mắt có một dải cao như dây cung là ngọa tàm, còn gọi là cung nam nữ (cung con cái).

 Màu ở đây nên vàng sáng. Nếu phát màu tía thì chủ điềm (có con) lúc trẻ (?), còn đen tối là lúc khắc con. Lệ đường còn gọi là cung dương đức, thuộc kinh Thận (đường kinh lạc của tạng thận theo y học cổ truyền), nên thường có màu xanh cũng không hại, không kỵ. Chỉ riêng ngọa tàm là kỵ đen, kỵ xanh.

 52. Niên thọ còn gọi là tật ách (cung bệnh tật, tai ách), kỵ đỏ hồng, đỏ xích, xanh, đen, có những màu ấy thì ắt có sao tai họa chiếu. Năm bốn mươi bốn, bốn mươi lăm tuổi chủ chỗ này. Cung tật ách sáng nhuận thì không bệnh, phạm các màu kể trên thì ắt gặp tai họa. Nếu người bệnh mà màu ở đây mở ra thì bệnh mới dịu mà khỏi.

 53. Hai gò má lúc trẻ nên có màu lửa, lúc già cần vàng sáng. Chỗ thịt có xương đỡ là gò má, cần đỏ sáng; chỗ thịt không có xương là hư vị (vị trí rỗng). Trẻ thì đỏ sáng, già thì xanh tối (?), thọ ắt dài.

 Tuổi trẻ huyết vượng thì nên huyết sáng. Về già huyết ít, không thể đỏ sáng được, nên vàng nhuận. Chính giữa mặt không quản việc, còn lại trên dưới khắp thân đều quản việc (?).

 54. Chuẩn đầu và hai tỉnh táo chỉ cần sáng nhuận, các màu khác đều không nên. Năm bốn mươi tám, bốn mươi chín, năm mươi tuổi chủ chỗ này.

 Đỏ hồng thì không tốt, xanh, đen chủ chết, xích chủ tán của. Màu vàng phải sáng mới tốt, ứ trệ, tối cũng sinh tai họa. Cho nên Thổ tinh (mũi) kỵ màu Hỏa, kỵ màu Mộc, kỵ màu Thủy, vì đều thành tai họa.

 55. Vùng bên nhân trung (rãnh giữa mũi và môi trên) liền với pháp lệnh (hai nếp nhăn chạy từ cánh mũi xuống hai bên miệng), cùng chỗ hai kho thực, lộc, không được thô ráp (?). Nhân trung ứng năm năm mươi mốt tuổi, tiên khố năm mươi hai, năm mươi ba, thực thương năm mươi bốn, lộc thương năm mươi lăm, pháp lệnh năm mươi sáu, năm mươi bảy.

 Trên môi, bên cạnh nhân trung là tiên khố (kho tiên), ngang với khóe miệng. Ra ngoài nữa là hai kho thực, lộc (kho ăn, kho lộc), ngoài nữa là pháp lệnh. Đây thuộc sao Thủy, rất kỵ thô ráp (?), nên sáng nhuận nhất. Nếu màu trắng thành chấm thì cũng bất lợi. Màu vàng phát ra thì người già chủ bệnh, người trẻ không sao, người trung niên bất lợi. Năm năm mươi tư tuổi vận vào kho là mộ hạn (hạn cuối đời), quản việc mười ba năm.

 56. Trong đằng xà (rắn bay, nếp nhăn từ pháp lệnh kéo vào quanh khóe miệng) đỏ tía là phúc, trắng là tai họa. Đây là xem khí sắc ở chỗ sâu trong nếp nhăn đằng xà. Người già đều có nếp nhăn này. Bên trong nếu đỏ tía, huyết mạnh thì là phúc, là thọ; xanh, đen thì là bệnh, là tai họa.

 Khí sắc này chỉ nên xem ở chỗ sâu trong nếp nhăn, không xem ở ngoài nếp. Ngoài nếp nên vàng sáng, trắng bóng. Trong nếp thì đều nên tía, còn đen, trắng cũng không sao (?).

 57. Quy lai (vùng hai bên dưới miệng), hổ nhĩ (tai hổ, vùng dưới tai gần má) cùng nô bộc (vùng hai bên cằm, cung người hầu kẻ hạ) gọi là hạ khố, màu vàng hay tối thì có sao? Năm năm mươi tám, năm mươi chín tuổi chủ chỗ này. Ba chỗ này là hạ khố hai bên, nếu phát màu tối cũng không kỵ.

 58. Thủy tinh (miệng), trong môi kỵ tối, đen, xanh. Năm sáu mươi tuổi chủ chỗ này. Thủy tinh không kể già trẻ đều nên sáng, nên đỏ, nên tía. Đàn bà kỵ màu trắng, đàn ông kỵ màu xanh, màu xích.

 59. Trong thừa tương (chỗ lõm ngay dưới môi dưới) nếu màu đen thì chết, trắng thì sống, vàng thì chết, xanh thì bệnh. Năm sáu mươi mốt tuổi chủ chỗ này. Trong thừa tương, khoảng năm mươi tuổi thì nên trắng, nên đỏ. Nếu người trẻ phát màu đen thì chủ chết đuối.

 60. Hai bên địa các (cằm) là địa khố, có một màu sáng trắng thì cơ nghiệp nhà mới hưng thịnh. Năm sáu mươi hai, sáu mươi ba tuổi chủ chỗ này. Hai bên địa các là địa khố, chỉ cần màu trắng là tốt, không kể già trẻ; đen, tối là tai họa.

 61. Bi trì, nga áp (ao hồ, ngỗng vịt; các bộ vị hai bên cằm) cùng kim lũ (sợi vàng) là hai cung tý, hợi, nằm ở vị Thủy, trắng như châu ngọc là điềm lành.

 Năm… (chữ bị mất) ở bi trì, năm sáu mươi lăm ở nga áp, năm sáu mươi sáu, sáu mươi bảy ở kim lũ. Màu ở hai cung tý, hợi này nên trắng. Có hai cách xem: nếu phát ra như ngọc, như châu, có sắc có ánh sáng thì tốt; trắng như xương khô thì là tai họa, cái chết ắt đến.

 62. Chính giữa là địa các, nên trắng, nên đỏ; màu đen phát ra thì sao tai họa đến ngay. Năm sáu mươi tám, sáu mươi chín, bảy mươi tuổi chủ chỗ này. Địa các có màu trắng là tốt; nếu màu đỏ thì chủ rất không tốt (?); màu đen một khi đến thì chết không nghi.

 63. Màu ở tụng đường (?): người già muốn nhuận, kỵ khô héo; người trẻ ghét màu đen của Thủy. Năm bảy mươi mốt tuổi vận tới đây quản việc. Chỗ lưỡi liếm tới được là tụng đường, chỗ lưỡi liếm không tới là hai cung tý, hợi. Màu nên nhuận, sợ khô.

 64. Cung nô bộc ứng năm bảy mươi hai, bảy mươi ba tuổi thì trước đã bàn rồi. Vị tý, sửu ứng năm bảy mươi sáu, bảy mươi bảy tuổi cũng theo phép trước. Bên xương quai hàm ứng năm bảy mươi tư, bảy mươi lăm tuổi, nếu phát màu đen thì không nên gần sông nước (?).

 Nếu hai vị ấy thông suốt, màu vàng sáng hiện ra, thì đi đường thủy được của. Tửu trì (ao rượu) (?), mệnh môn, huyền bích tối thì phải kiêng gái, kiêng rượu. Điếu đình (?) và giao ngoại màu xanh mà đường (?) vẫn đỏ nhuận thì lo gì đường nghìn dặm (?).

 Xanh lẫn đen, ứ trệ, niên thọ tạnh (?) thì người già chớ nói chuyện sống. Tam đài (?) đều cần đỏ tươi, sống động. Lục phủ rất kỵ có màu xanh. Khí sắc được phối hợp với nhau thì có thể đi nghìn dặm, nếu không được phối hợp thì sao yên lòng được?

 Giải: Mùa xuân thì Thanh long (rồng xanh, thần phương đông, hành Mộc, ứng màu xanh) được vị. Mùa hạ thì nên Chu tước (chim sẻ đỏ, thần phương nam, hành Hỏa, ứng màu đỏ) nắm quyền. Mùa thu đến thì mừng thấy Bạch hổ (hổ trắng, thần phương tây, hành Kim, ứng màu trắng) phát. Mùa đông thì Huyền vũ (rùa đen, thần phương bắc, hành Thủy, ứng màu đen) cần vượng.

 Câu trần (thần ứng hành Thổ ở trung ương, màu vàng) nếu ở vị mậu thổ thì của đầy, lộc vượng, muôn việc hanh thông. Đằng xà (thần thuộc Thổ, cũng ứng màu vàng) phát tới tứ khố thì ngày tháng thêm vẻ vang. Màu bính, đinh (màu đỏ của Hỏa) cần hiện ở vị Ly (quẻ Ly, chỉ phương nam) mà tới cung Khảm (quẻ Khảm, chỉ phương bắc), thì lộc có nghìn chung (chung là đơn vị đo thóc thời xưa; nghìn chung ý nói bổng lộc rất hậu).

 Màu giáp, ất (màu xanh của Mộc) sinh ở vị thân và dậu (vị trí của Kim) thì ruộng vườn phá bại, vợ con bị hình thương. Màu nhâm, quý (màu đen của Thủy) nếu hiện ở cung Ly thì lục thân (sáu bậc người thân: cha, mẹ, anh, em, vợ, con) bị hình khắc.

 Bản thân gian truân, ngày tháng nhọc lòng, chỉ vì Chu tước làm loạn. Lúc nào cũng tốn sức, chỉ vì Huyền vũ thành hình. Sầu khổ, than nghèo, đáng hận là Thanh long nằm ngang khắp mặt. Của dùng tích tụ được là nhờ thiên thương phát huy tác dụng. Câu trần, Bạch hổ tới kim giáp thì của nhà đầy đủ, đầy tớ thành đàn. Thanh long tới mệnh môn thì người lìa nhà tan, bệnh tật quấn thân.

 Một sinh trăm, trăm sinh nghìn, chỉ vì màu bính, đinh ứng ở trong màng. Nhà dần giàu, dần có lộc, đều do màu mậu, kỷ (màu vàng của Thổ) nổi lên ở tam dương. Màu Thủy ít, màu Kim nặng mới là có dùng. Màu Kim yếu, màu Thổ nặng mới có thể thành công. Của nếu tụ thì màu ở tam dương; nếu màu ở đó lờ mờ tan đi thì của đi như nước chảy cuồn cuộn.

 Muốn cầu danh thì tam đài (?) còn cần màu Hỏa. Muốn cầu lợi thì màu vàng riêng nên ở chuẩn đầu cùng tam dương. Gái trẻ huyết sáng thì chẳng bao lâu đầy rương châu ngọc. Đàn bà huyết vượng thì giúp chồng, có ích cho con, kho đầy (?).

 Học trò mà màu Mộc (màu xanh) nằm ngang khắp mặt thì uổng công đèn sách bên cửa sổ, không đỗ đạt được (?). Người buôn mà màu Mộc vượng ở thiên đình thì uổng công dầm mưa tuyết gió sương. Trẻ nhỏ thì màu Hỏa ưa ở hai tai, tướng quân thì màu nước suối (?) nên ở trong mắt. Tứ chi riêng thấy màu xanh tối, nếu có màu Hỏa thì tài lộc vô cùng.

 Hỏi về thọ thì không cần xem môi và khóe miệng (?). Hỏi về công danh thì xem la kế có vàng sáng không. Cầu tài lộc thì lấy chuẩn đầu làm chính. Hỏi việc làm ăn thì xem tứ khố và hai gò má trước tiên.

 Ta đã phân rõ gốc rễ của ngũ hình (năm dạng tướng người ứng với ngũ hành): một là phải xem năm màu, hai là xét bốn thứ thần, huyết, trong và ngoài, rồi xem bốn chỗ điếu cung đình (?) có sáng không. Theo lẽ này thì muôn lần không sai một. Sinh rồi lại sinh, khắc rồi lại khắc, biến hóa không cùng.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video